Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Géibheann le Caitlín Maude - Coggle Diagram
Géibheann le Caitlín Maude
Foclóir
Géibheann – Captivity
Scéimh – Beauty
Mo gháir – my roar
Teochreasa- tropics
Codarsnacht – Contrast
Fáthchiallach- Allegorical/metaphorical/double-meaning
Bródúil- Proud
Deacrachtaí- Difficulties
Daoirse- oppression
Caitlín Maude
Rugadh i Ros Muc i gCo. na Gaillimhe í (she was born in Ros Muc Co.Galway)
Bean lán fuinneamh a bhí inti (she was a woman full of energy)
Múinteoir scoile, ceoltóír, drámadóir, aisteoir agus file ab ea í (she was a school teacher, musician, dramatist, actor and poet)
Bhí céim aici sa Ghaeilge (she had a degree in Irish)
Fuair sí bás den ailse sa bhliain 1982 (she died of cancer in 1982)
Téama an Dáin
Daoirse
Is é téama an dáin seo ná daoirse (the theme of this poem is oppression)
Sa dán seo, braitheann an t-ainmhí i ndaoirse (in this poem, the animal feels oppressed)
Dar leis,
“luím síos
agus breathnaím trí leathshúil
ar an gcrann aonraic sin thall”
Ba mhaith leis an ainmhí a bheith saor (the animal would like to be free)
Sa chéad véarsa, tá an file ag smaoineamh siar ar a óige nuair a bhí sé saor (in the first verse, the poet is thinking back to her youth when she was free)
Dar leis,
“chroithfinn crainnte na coille
tráth
le mo gháir”
Ní maith leis an ainmhí an daoirse (the animal doesn’t like the oppression)
Feicimid easpa saoirse sa dán seo (we see a lack of freedom in this poem)
Téamaí eile atá ann ná brón, frustrachas agus míshástacht an fhile ina shaol (other themes are sadness, frustration and the unhappiness of the poet in her life)
Seans go bhfuil tagairt sa dán freisin don timpeallacht á scrios agus don daoirse leanann.(there is also reference in this poem to the destroying of the environment and the oppression that follows)
Níl sé nádúrtha don ainmhí allta a bheith teannaithe sa zú .(it is unnatural for a wild animal to be trapped in a zoo)
Codarsnacht
Tá codarsnacht ann idir an t-ainmhí mar a bhí sa choill fadó agus an t-ainmhí mar atá sa zú anois (there is contrast between the animal that was in the wild and the animal that is now in the zoo)
Bhí an t-ainmhí bródúil agus láidir sa choill ach anois tá sé/sí lag gan dochas (the animal was proud and strong but now he/she is weak without hope)
Tá codarsnacht ann freisin idir an saol a bhí ag an bhfile fadó nuair a bhí sí saor agus an saol atá aici anois nuair a bhraitheann sí teanntaithe ina saol (there is also contrast between the life of the poet when she was free and her life now when she feels trapped)
Is dán fáthchiallach an dán (this poem is an allegory/metaphor)
Seasann an t-ainmhí don fhile féin (the animal stands for the poet herself)
Is dán nua-aimseartha an dán seo freisin a léiríonn deacrachtaí an fhile féin (it is a modern poem that shows the difficulties of the poet)
Íomhánna sa dán
Bhí an t-ainmhí láidir agus saor uair amháin (the animal was once strong and free)
Bhí clú agus cáil ar an ainmhí agus bhí cónaí air/uirthi sna teochreasa (it was famous and lived in the tropics)
“ainmhí allta
as na teochreasa
a bhfuil clú agus cáil
ar mo scéimh”
Bhí guth cumhachtach aige/aici (the animal had a powerful voice/roar)
“chroithfinn crainnte na coille
tráth
le mo gháir”
Anois, caitheann an t-ainmhí gach lá ina luí ar an talamh agus tá saol leadránach ag an ainmhí anois (now the animal spends every day lying on the ground and the animal has a boring life now)
“ach anois
luím síos
agus breathnaím trí leathshúil
ar an gcrann aonraic sin thall”
Meafair
Is dán fáthchiallach é an dán seo (allegorical/double-meaning)
Bhí an file ag fulaingt ón ailse nuair a scríobh sí an dán seo (suffering from cancer when she wrote the poem)
Is féidir an dán a léamh mar mheafar (can be read as a metaphor)
Is meafar é an t-ainmhí don fhile (the animal is a metaphor for the poet)
Nuair a bhí an file óg bhí sí saor agus neamhspleách, cosúil le ‘ainmhí allta’ (when she was young she was free and independent)
Deirtear go raibh an file an-dathúil nuair a bhí sí óg, agus, dar liom, bhí sí bródúil as a hálleacht:
a bhfuil clú agus cáil
ar mo scéimh
Bhí an t-ainmhí bríomhar (lively) agus lán de fhuinneamh (full of energy):
‘chroithfinn crainnte na coille
tráth
le mo gháir’.
Duine an-ghníomhach (very active) ab ea an file nuair a bhí sí óg agus rinne sí a lán oibre ar son cearta na mban (women’s rights). B’fhéidir go bhfuil sí ag caint fuithí féin anseo.
Anois, áfách, agus í tinn, braitheann sí i ngéibheann agus níl aon saoirse aici (feels in captivity and has no freedom)
Níl aon fuinneamh aici anois mar gheall ar a tinneas:
Ach anois
luím síos
agus breathnaím trí leathshúil
ar an gcrann aonraic sin thall’.
Ba bhreá leí a bheith saor arís ach níl cead aici (would like to be free but can’t)
Faigheann sí a lán cuairteoirí gach lá ach ní ligeann siad í saor (gets a lot of visitors but don’t allow her to be free)
tagann na céadta daoine
chuile lá
a dhéanfadh rud ar bith
dom
ach mé a ligean amach’.
Níl aon rian den fhuinneamh fágtha (no energy left)
Níl aon dínit sa daoirse (no dignity). Tá neamhspleáchas an fhile caillte aici (independence is lost) agus cuireann é seo isteach go mór uirthi (this annoys her)
Tá mistéir ag baint leis an líne deireanach (mystery in last line)
‘ach mé a ligean amach’.
Níl fhios againn cad atá á phlé ag an bhfile anseo ach tá sé inchreidte go bhfuil sí ag caint faoina bás fein (we don’t know what she is discussing here but it is believed she is talking about her own death)