Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
MUSIKA EZ DA MUSIKAREN ADIERAZPEN GRAFIKOA, image, image, image, image,…
MUSIKA EZ DA MUSIKAREN ADIERAZPEN GRAFIKOA
NOTEN AURRETIK
Musika Sumerian eta Egipton
Zein da frogarik zaharrena?
Sumeriarra da musikako frogarik zaharrena.
Eta zer da froga hori?
Duela 3.500 urte idatzitako taula bat da.
Poema erlijioso bat da.
Non garatu?
Mesopotamian garatu zen.
Aintziniako Egipton ere musika adierazteko eraren bat erabiltzen zuten.
Kironomia erabiltzen zuten
Eskuekin eta besoekin egindako keinuen bidez musika-notak adierazten zuten.
Grezia klasikoko soinuak
Antziniako greziarrek hitzak erabiliz idatzi zuten musika.
Notazio alfabetikoa deitzen zaio.
Soinuak adierazteko alfabeto zahar bateko hitzak erabili zituzten.
Hitz horiek musikatu nahi zuten testuaren gainean jartzen zituzten.
Pneumak
Notek pneumetan dute jatorria.
Musika-idazketa hori Erdi Aroan erabiltzen zen.
Puntuak, makilatxoak eta lerro makotuak jartzen dira musika-piezaren testuaren gainean.
Zeinu horiei esker, abeslariek melodia bakoitza gogora zezaketen.
NOTAK ETA HAIEN HISTORIA
Antzara-lumarekin idatzita
Lehen, eskuz idazten zuten, baina, XV. mendean inprenta asmatu eta gero, askoz gutxiago idazten dugu eskuz.
Lan hori fraide espezializatu batzuek, kopiatzaileek, egin zuten.
Kopiatzaileek hilabeteak eta batzuetan urteak ere behar izaten zituzten eskuizkribu bat egiteko.
Kolore biziko marrazkiekin apaintzen zituzten liburu horiek.
Beren oinarrisko lanabesak antzera-luma eta tintontzia ziren.
Luma mota hori erabiltzeak kodex zaharretako notak karratuak izatea eragin zuten.
Notazio karratua
Tetragramatik pentagramara
Soinuaren altuera zehaztasun handiagoarekin adierazteko
hainbat lerro orizontal hasi ziren erabiltzen
Notazio gregorianoan 4 lerro erabiltzen dira
Eta horri deitzen da tetragrama bat
XVIII. mendearen hasieran
Musika-notazioa egungoaren antzekoa zen.
Johann Sebastian Bach-ek pentagrama batean idatzitako nota biribilak erabiltzen zituen.
Kantu misteriotsu eta sakona
Gregorianoa
Eliza Katlikoko kantu ofiziala da
Izen hori hartzen du VI. mendeko Gregorio I.a aita santuaren oroipenetan
Musikaren gaineko ezagutza handia zuten
Ahalegin handia egin zuen musika erlijiosoaren alde
Entzunaldiaren gida
Gregorianoa ahots-musika erijiosoa sakratua da.
Musika-tresnarik gabe abestutakoa
Testua latinez dago eta hots bakarrez entonatzen da.
Fraide guztiek melodia bera kantatzen dute
Pieza honen melodia silabikoa da
Silaba bakoitzari nota bat baitagio
(TXOSTENA) NOTAZIO ALFABETIKOA
Gizakia, duela askotk, soinuen altuera eta iraupena zeinuen bidez islatzen da.
Notak ez ezik, batzuetan alfabetoko hizkiak ere erabili izan ditu.
Antzinako Greziako notazio alfabetikoa
Antzinako greziarrek hizkiak erabiltzen zituzten musika idazteko.
Hizki bat akorde bakoitzarentzat
Jazzeko eta rockeko partituretan melodiari laguntzen dioten akordeak hizki bidez adierazten dira.
Hizkien eta akordeen baliokideak
A= la
B= si
C= do
D= re
E= mi
F= fa
G= sol
Marmolezko partitura
Grezia klasikoko musika nolakoa zen imajina dezakegu orain arte ongi gordetzeko musika-zatiei esker.
Berrogei bat musika-testu dira
Papiroetan idatzitakoak edota harri edo marmol gainean zizelkartutakoak.
Arkeomusikologoek deskodetu dituzte horiek guztiak
Seikilosen epitafioa horietako bat da.
Euterpe izeneko emakume baten hilobiaren gaineko marmolezko zutabe batean zizelkatua.
MUSIKA-KALIGRAFIA
Nota-irudi baten zatiak
3 zati
Burua
Plika
Kortxetea
Beltzak eta biribilak ez dute kortxeterik
Biribilak, aldiz, bakarrik burua dute
Plikak: Gora edo behera begira
Notak gora edo behera begira izan daitezke plika pentagramaren erdian dagoelako.
Nota baxuenek gora begira izan behar dute plika
Altuenak, aldiz, behera begira izan behar dute plika
Burua eta kortxetea jartzeko modua
Plika gora begira dagoenean, buruaren eskuinaldean jartzen da.
Behera begira dagoenean, ezkerraldean jartzen da.
Kortxetea plikaren eskuinaldean jartzen da.
Plikaren luzera eta noten banaketa
Plikaren luzerak pentagramaren altuera baino zertxobait txikiagoa izan behar du.
Ez luzeagoa, ez laburragoa.
Konpaseko noten banaketa horizontalak proportzionatua izan behar du.
