Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
บทที่ 7 กระบวนทัศน์หลักทางการพยาบาล - Coggle Diagram
บทที่ 7 กระบวนทัศน์หลักทางการพยาบาล
มโนทัศน์พื้นฐานทางการพยาบาล
มโนมติของสุขภาพ (Health)
ความเจ็บป่วย (illness) : สภาวะที่มีการเปลี่ยนแปลงหน้าที่ปกติทางด้านร่างกาย จิตใจ สังคม และจิตวิญญาณ
สุขภาพ (Health) : ภาวะปราศโรค สามารถใช้พละกำลังของตนเองได้เต็มความสามรถ
มโนมติของสิ่งแวดล้อม (Environment)
สิ่งแวดล้อมทางเคมี : สารเคมีทุกชนิด อาหาร ยา มาจากสิ่งมีชีวิตหรือไม่มีชีวิต
สิ่งแวดล้อมทางชีวภาพ : สิ่งมีชีวิตต่างๆทั้งพืช สัตว์ ที่มองไม่เห็นด้วยตาเปล่าจนถึงขนาดใหญ่
สิ่งแวดล้อมทางสังคม เศรษฐกิจ : มีทั้งแบบรูปธรรมและนามธรรม เช่น รูปธรรม คือ การมีความสัมพันธ์ซึ่งกันและกัน มีบทบาทหน้าที่
ส่วนนามธรรม คือ ไม่สามารถสัมผัสได้ มีผลต่อบุคคลที่อยู่ในสิ่งแวดล้อมนั้น
สิ่งแวดล้อมทางกายภาพ : สิ่งแวดล้อมภายนอกที่ไม่มีชีวิต
มโนมติของการพยาบาล(Nursing)
การพยาบาลโดยใช้กระบวนการพยาบาลในการช่วยเหลือผู้รับบริการ : ประเมินสภาพ วินิจฉัยการพยาบาล วางแผนการพยาบาล ปฎิบัติการพยาบาล ประเมินผลการพยาบาล
การพยาบาลที่จะช่วยเหลือคนไข้ให้มีภาวะสุขภาพดี หรือปรับสู่สุขภาพดี : ส่งเสริมสุขภาพ ป้องกันโรค ดูแลรักษา ฟื้นฟูสภาพร่างกาย
การพยาบาลเป็นบริการที่จำเป็นต่อสังคม : บทบาทและวิธีการปฎิบัติมีลักษณะเฉพาะ ในการช่วยเหลือ
การพยาบาลเป็นการช่วยเหลือคนแรกเกิดจนถึงวัยสูงอายุ เพื่อให้สามารถดำรงภาวะสุขภาพไว้ ช่วยให้คนกลับสู่ภาวะสุขภาพดี
มโนมติของคน (Man)
คนมีพัฒนาการ ตั้งแแต่เกิดจนถึงวัยชรา มีความต่อเนื่องกันเป็นลำดับขั้น มีลักษณะเฉพาะ
คนมีความต้องการภาวะสมดุล หรือภาวะปกติ : กระบวนการปรับตัว กลไกกการต่อสู้เพื่อสมดุล กลไกทางด้านร่างกาย จิตสังคม
คนมีความต้องการพื้นฐาน : มีความต้องการทั้งทางร่างกาย จิตใจ สังคม ตามทฤษฎีความต้องการของโลว์
คนมีลักษณะพื้นฐานร่วมกันแต่มีความเป็นปัจเจกบุคคล : แต่ละคนมีพื้นฐานร่วมกันทุกคน แต่มีลักษณะเฉพาะ
คนเป็นระบบเปิด : หน่วยสิ่งมีชีวิตมีปฎิสัมพันธ์กับสิ่งแวดล้อมตลอดเวลา การรับและทำให้เกิดขึ้นได้ทั้งร่างกาย จิตใจ สังคม มีปฎิสัมพันธ์กัน
คนมีสิทธิของตน : แต่ละบุคคลไม่ว่าจะเป็นเด็กหรือผู้ใหญ่ บทบาท ตำแหน่งใดมีสิทธิแห่งตนตามภาวะที่ดดำรงอยู่
คน : กายหรือร่างกาย โครงสร้างหน้าที่การทำงานร่างกายบุคคล
คนมีศักยภาพในการช่วยเหลือ : คนทุกคนมีความสามารถที่ช่วยเหลือตนเองด้านต่างๆ
จำแนกตามหลักการนำไปใช้
ทฤษฎีเชิงอุปนัย (Inductive nursing theories)
พัฒนาทฤษฎีเกิดจากการปฎิบัติการพยาบาลมาประมวลผลสรุปเป็นทฤษฎี
ทฤษฎีเชิงนิรนัย (Deductive nursing theories)
พัฒนาทฤษฎีจากการนำศาสตร์มาสังเคราะห์ จัดระบบ ให้เกิดมโนมติใหม่
จำแนกทฤษฎีตามระดับความเป็นนามธรรม
ทฤษฎีระดับกลาง (Middle Rang theory)
ขอบเขตเนื้อหาแคบลง เกิดจากการศึกษาวิจัย นำไปอ้างอิงและขยายต่อได้
ทฤษฎีระดับกว้าง (Grand theory)
กำหนดกรอบแนวคิด แบบจำลองครอบคลุมเนื้อหากว้าง นำไปทดสอบทางวิทยาศาสตร์ได้ยาก เป็นนามธรรมสูง สามารถนำไปเป็นแนวทางการปฎิบัติสร้างองค์ความรู้ระดับรองลงมาได้ดี
ทฤษฎีระดับปฎิบัติ (Practice theory)
ซับซ้อนน้อยที่สุด เกิดจากทดสอบสมมติฐานปรากฎการณ์ สามารถทดสอบได้ง่าย นำไปใช้ปฎิบัติการพยาบาลได้
ทฤษฎีอภิทฤษฎี (Meta-theory)
การสร้างทฤษฎี เน้นตั้งคำถามเชิงปรัชญา มีความเป็นนามธรรมสูง
กระบวนทัศน์ (Paradigm)
หมายถึง การมองหรือเค้าโครงแนวคิด อุดมคติ ปรัชญาเป็นที่ยอมรับในกลุ่มวิชาชีพ เป็นข้อตกลงแนวปฎิบัติ สร้างความเข้าใจเป็นแนวเดียวกัน
ประกอบด้วยมโนทัศน์หลักเกี่ยวกับ
Environment
Health
Nursing
Person
ทฤษฎีทางการพยาบาล (Nursing Theory)
หมายถึง แก่นความรู้วิชาชีพพยาบาล อธิบายธรรมชาติของคน สิ่งแวดล้อมต่อบุคคล ภาวะสุขภาพ การเจ็บป่วยของบุคคล