Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
แบบแผนสุขภาพ (Functional health patterns) - Coggle Diagram
แบบแผนสุขภาพ (Functional health patterns)
11 แบบแผนสุขภาพของกอร์ดอน
2.แบบแผนด้านโภชนาการและการเผาผลาญอาหาร (Nutritional-Metabolism Patterns)
แบบแผนการขับถ่ายของเสีย (Elimination Patterns)
แแบบแผนด้านการมีกิจกรมมและการออกกำลังกาย (Activity-Exercise Patterns)
5.แบบแผนการนอนหลับพักผ่อน (Sleep-rest Patterns)
แบบแผนสติปัญญาและการรับรู้ (Cognitive-perceptual Patterns)
7.แบบแผนการรับรู้ตนเองและอัตมโนทัศน์ (Self Perception-Self Concept Patterns)
8.แบบแผนบทบาทและสัมพันธภาพ (Role-relationship Patterns)
9.แบบแผนเพศสัมพันธู์และการเจริญพันธุ์ (Sexuality-reproductive Patterns)
แบบแผนการเผชิญความเครียมและความอดทนต่อความเครียด (Coping-Stress tolerance Patterns)
แบบแผนค่านิยมและความเชื้อ (Value - belief Patterns)
องค์ประกอบของแบบแผนสุขภาพแต่ละแบบแผน
1.พฤติกรรมภายใน คือ พฤติกรรมที่ไม่สามารถสังเกตเห็นได้ด้วยตาเปล่าหรือใช้เครื่องมือทางวิทยาศาสตร์ตรวจสอบได้โยตรง
-กระบวนการทำงานทางกาย หรือทางชีวภาพในระบบต่างๆเช่นระบบหายใจ ระบบหัวใจและหลอดเลือด
-กระบวนการคิด ความรู้ของบุคคลเกี่ยวกับสิ่งต่างๆ
2.พฤติกรรมภายนอก คือ การกระทำที่แสดงออกให้สังเกตเห็นได้ รับรุ้ได้ หรือใช้เครื่องมือตรวจสอบได้ เช่น
-พฤติกรรมที่เป็นคำพูด -
-พฤติกรรมที่ไม่ใช่คำพูด เช่น กริยา ท่าทางืการเดิน การหัวเราะ ร้องไห้
3 . ปัจจัยส่งเสริมพฤติกรรมและอุปสรรค
-พฤติกรรมภายนอก และพฤติกรรมภายในจะมีความสัมพันธุ์เกี่ยวข้องกัน
กระบวนการพยาบาล (Nursing Process)
การเก็บรวบรวมข้ออมูล
-ได้จากการซักประวัติ ตรวจร่างกายการตรวจทางห้องปฏิบัติการการตรวจพิเศษต่างๆ
การจัดระบบข้อมูล
-เป็นนำข้อมูลที่เก็บรวบรวมได้มาจัดให้เป็นหมวดหมู่ ตามกรอบแนวคิดหรือทฤษฎีทางการพยาบาล
การบันทึกข้อมูล
-ข้อมูลอัตนัย (Subjective data)
-ข้อมูลปรนัย (Objective data)
แบบแผนการรับรู้สุขภาพและการดูแลสุขภาพ (Health Perception-Health Management Patterns)
แบบแผนการรับรู้ภาวะสุขภาพและการดูแลสุขภาพ
-เป็นการรวบรวมข้อมูลประเมินความคิด ความเข้าใจของบุคคลต่อภาวะสุขภาพโดยทั่วไปของตนเองและของผู้ที่ตนรับผิดชอบ
-พฤติกรรมการส่งเสริมสุขภาพ การป้องกันความเจ็บป่วย การดูแลรักษาและการฟื้นฟูสภาพร่างกาย
การซักประวัติ
-การตรวจร่างกาย
-การได้รับภูมิคุ้มกัน
การรับประทานยาเป็นประจำและเหตุผลที่รับประทานยา
-การดูแลความสะอาดของร่างกายตนเอง เช่น การอาบน้ำ การแปรงฟัน ขณะอยู่ที่บ้าน
-ประวัติการแพ้สารต่างๆ เช่น การแพ้ยา อาหาร สารเคมี หรือสารอื่นๆ รวมทั้งอาการแพ้และการแก้ไขเมื่อเกิดอาการแพ้
กายตรวจร่างกาย
-ลักษณะทั่วไปและความพิการ เช่น ท่าทางการเดิน การลุกนั่ง การเคลื่อนไหวแขนขา การพูดคุย การแสดงสีหน้า
ความร่วมมือในการรักษาพยาบาลของผู้ป่วยหรือครอบครัว
-สังเกตการปฎิบัติตนขณะเจ็บป่วยของผู้ป่วยหรือการได้รับการดูแลจากครอบครัว
2.แบบแผนโภชนาการและการเผาผลาญสารอาหาร
-ประเมินพฤติกรรมการรับประทานอาหาร โดยพิจารณาควาทสอดคล้องกับอาหารที่ควรได้รับและน้ำหนักตัว
-ปัจจัยต่างๆที่มีอิทธิพลต่อการได้รับสารอาหาร น้ำ เกลือแร่ ค้นหาสิ่งที่บ่งชี้ที่ก่อให้เกิดความเสี่ยงของภาวะทุพโภชนาการ เช่น ความอยากอาหารลดลง
-ประเมินการทำงานของร่างกายที่เกี่ยวกับภาวะโภชนาการ ได้แก่ เคี้ยว การกลื้น การย่อย การดูดซึมและการเผาผลาญ
การซักประวัติ
-แบบแผนเกี่ยวกับบริโภคนิสัยและแบบแผนการดำเนินชีวิต(life style)
อุปนิสัยการรับประทานอาหาร กินอาหารเป็นเวลาหรือไม่รับประทานเก่งหรือชอบกินจุบกินจิบหรือไม่
ประวัติการเป็นโรคเกี่ยวกับระบบทางเดินอาหาร เช่น มีแผลหรือโรคภายในช่องปาก ฟันผุโรคกระเพาะอาหารหรือลำไส้อักเสบ โรุคตับ ตับอ่อน ถุงน้ำดีและโรคอื่นๆ
การตรวจร่างกาย
-สังเกตพฤติกรรมการรับประทานอาหารปริมาณและลักษณะอาหารที่รับประทาน
-ตรวจสภาพของผิวหนังและเยื่อบุว่าซีดหรือไม่โดยสังเกตสีของผิวหนัง ริมฝีปาก เยื่อบุตา (Conjunctiva)
-สังเกตอาการต่างๆที่เกิดขึ้นจากการรับประทานอาหารเช่น อาการกลืนลำบาก อาการคลื่นไส้ อาเจียน เบื่ออาหาร ท้องอืด อาหารไม่ย่อย ปวดท้อง
-ตรวจลักษณะท้อง ตับ ม้าม ก้อนในท้อง ฟังเสียงการเคลื่อนไหวของลำไส้ (Bowel sound)
การตรวจทางห้องปฏิบัติการและการตรวจพิเศษ เช่น
-การตรวจเลือดเพื่อประเมินปัญหาเกี่ยวกับอาหารและโภชนาการความสมดุลของสารน้ำและเกลือแร่ต่างๆในร่างกาย
3.แบบแผนการขับถ่าย(Elimination)
เป็นการรวบรวมข้อมูลเพื่อประเมินกระบวนการขับถ่ายลักษณะ ปริมาณ จำนวนครั้งของเสียทุกประเภทที่ออกจากร่างกายทั้งอุจจาระ ปัสสาวะ น้ำและอิเลคไตรไลท์ ปัจจับส่งเสริม
การซักประวัติ
-แบบแผนการขับถ่ายปัสสาวะ เช่น ปัสสาวะวันละกี่ครั้ง จำนวนมากน้อยเท่าใด ชอบกลั้นปัสสาวะหรือไม่ ปัสสาวะตอนกลางคืนหรือไม่จำนวนกี่ครั้ง
-ปัญหาการขับถ่ายปัสสาวะและวิธีการแก้ไขเช่น ปัสสาวีแสบขัด ปัสสาวรลำบาก กระปริดกระปรอย ปัสสาวะน้อย ไม่มีการขับถ่ายปัสสาวะ ปัสสาวีขุ่น มีกลิ่นเหม็น
-ประวัติการเจ็บป่วยด้วยโรคที่เกี่ยวข้องกับระบบทางเดินปัสสาวะหรือไต เช่น ประวัติการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะบ่อยๆภาวะเสียเลือดหรือภาวะขาดน้ำมาก
-ประวัติการใช้ยาต่างๆ เช่น ยาขับปัสสาวะ ยาลดความดันโลหิต ซึ่งมีผลต่อการทำงานของไต
การตรวจร่างกาย
-สังเกต ปริมาณ ลักษระที่ขับถ่ายออกมาจากผู้ป่วยและปัญหาการขับถ่ายปัสสาวะว่ามีความผิดปกติหรือไม่สอดคล้องกับการซักประวัติหรือไม่
-สังเกตการมีกระเพาะปัสสาวะเต็ม(Full Bladder)
4.แบบแผนกิจกรรมและการออกกำลังกาย(Activity and Exercise)
-เป็นการรวบรวมข้อมูลเพื่อประเมินระดับความสามารถในการกระกอบกิจการต่างๆในชีวิตประจำวันการทำกิจวัตประจำวัน การดูแลบ้าน การประกอบอาชีพ
-ข้อจำกัดหรือเงื่อนไขในการดำเนินชีวิตที่มีผลต่อการทำกิจกรรมและออกกำลังกายเช่น หอบเหนื่อย แน่นหน้าอก ไม่มีเวลา
-ผลกระทบที่เกิดจากการเจ็บป่วยต่อการประกอบกิจกรรมและออกกำลังกาย
การตรวจร่างกาย
-ความสามารถในการปฎิบัติกิจวัตประจำวันว่าสามารถทำอะไรได้บ้าง
-แข็งแรงดีสามารถปฎิบัติงานและกิจวัตรต่างๆได้ตามปกติ
-การตรวจเลือดและตรวจเอกซเรย์ปอด เพื่อประเมินภาวะผิดปกติที่เป็นอุปสรรคต่อการปฎิบัติกิจกรรมต่างๆหรือไม่
การซักประวัติ
-ความสามารถในการปฎิบัติกิจวัตรประจำวันว่าสามารถทำอะไรได้บ้าง
-แข็งแรงดี สามารถปฎิบัติงานและกิจวัตรต่างๆได้ตามปกติ
-ทำงานหรือกิจกรรมได้จำกัด สามารถปฎิบัติได้แต่งานเบาๆ
-กิจกรรมในงานอาชีพหนักเบาอย่างไร เช่น อาชีพครู ค้าขาย ชาวนา จะมีกิจกรรมที่แตกต่างกัน
แบบแผนการพักผ่อนนอนหลับ(Sleep and Rest)
เป็นแบบแผนเกี่ยวกับการนอนหลับ การพักผ่อน ปัญหาเกี่ยวกับการนอนปัจจัยส่งเสริม ปัจจัยเสี่ยง
การซักประวัติ
ปัญหาเกียวกับการนอน
-นอนมากไป นอนน้อย นอนไม่หลับ เป็นคนนอนยาก ตื่นเร็ว นอนหลับๆตื่นๆ หลับไม่สนิท นอนฝันร้ายรวมทั้งสาเหตุของปัญหาและแนวทางแก้ไข
การตรวจร่างกาย
สังเกตหน้าตาว่านอนหลับพักผ่อนเพียงพอหรือไม่
-ความแจ่มใส ซึม อ่อนเพลีย
-ง่วงนอน หาวน้อนบ่อย
-ใต้ตาเป็นรอยเขียวคล้ำ
6.แบบแผนสติปัญญาและการรับรู้(Cognition and Perception)
1.การรับรู้ความรู้สึกและการตอบสนอง
แบบแผนเกี่ยวกับความสามารถของบุคคลในการรับรู้สิ่งเร้าและการตอบสนองต่อสิ่งเร้าด้านการรับรู้ความรู้สึก (Sensation) ทั้ง5ทาง ได้แก่ การมองเห็น การได้ยิน การได้กลิ่น
2.ความสามารถทางสติปัญญา
แบบแผนเกี่ยวกับความสามารถและพัมนาการทางสติปัญญาเกี่ยวกับความคิดความจำ ความสามารถในการตัดสินใจ การแก้ปัญญาหาและการสื่อภาษาต่างๆ
การซักประวัติ
ความรู้ทั่วไปสุขสบายหรือไม่สุขสบาย
ปัญหาเกี่ยวกับความรู้สึกตัว เช่น มีอาการสับสน ซึม ไม่รู้สึกตัวและระยะเวลาที่มีอาการ
ปัญหาเกี่ยวกับการรับรู้ความรู้สึกทางผิวหนัง เช่น อาการชา คัน ความเจ็บปวด
การตรวจร่างกาย
ประเมินระดับความรู้สึกตัว เช่น การลืมตา การสื่อภาษา การเคลื่อนไหวของร่างกายและตรวจความผิดปกติของจมูก ตา หู ลิ้น
สังเกตลักษณะทั่วไป เช่น รูปร่างลักษณะ หน้าตา ท่าทาง การแต่งกายทการดูแลสุขอนามัย
ประเมินระดับสติปัญญา(IQ) โดยใช้แบบทดสอบ
7.แบบแผนการรับรู้ตนเองอัตมโนทัศ(Self perception and Self concept)
แบบแผนที่เกี่ยวกับความคิด ความรู้สึกของบุคคลที่มีต่อตนเอง (อัตมโนทัศน์) การมองตนเองเกี่ยวกับรูปร่าง หน้าตา ความพิการ (ภาพลักษณ์) ความสามารถ
การซักประวัติ
-ความรู้สึกต่อตนเองเกี่ยวกับภาพลักษณ์โดยทั่วไป รู้สึกว่าอ้วน ผอม สูงหรือเตี้ยเกินไป
-ความรู้สึกต่อตนเองเกี่ยวกับความสามารถในด้านต่างๆได้แก่ ความสมารถในการปฎิบัติงาน การเรียน การทำกิจกรรมต่างๆ
การตรวจร่างกาย
-สังเกตความสนใจตนเองของผู้ป่วย
-การแต่งกาย บุคคลิกภาพ
-การกล่าวถึงตนเอง
8.แบบแผนบทบาทและสัมพันธภาพ(Role and Relationship)
แบบแผนเกี่ยวกับบทบาท หน้าที่ ความรับผิดชอบ การติดต่อสื่อสารและการมีสัมพันธภาพกับบุคคลภายในครอบครัวและสังคม รวมทั้งปัจจัยส่งเสริม ปัจจัยเสี่ยงหรือปัจจัยปสรรค
การซักประวัติ
-โครงสร้างครอบครัว เช่นจำนวนสมาชิกในครอบครัวมีใครบ้าง หรืออยู่คนเดียว
-หน้าที่รับผิดชอบของผู้ป่วยและสมาชิกอื่นๆต่อครอบครัว
-การแสดงบทบาทของครอบครัวทั้งในขณะสุขภาพดีและการเปลี่ยนแปลงบทบาทในขณะเจ็บป่วยมีผลกระทบต่อครอบครัวหรือไม่
การตรวจร่างกาย
-สังเกตพฤติกรรมต่างๆหรือท่าทางที่แสดงออกต่อครอบครัวแสดงต่อผู้ป่วยลักษณะการโต้ตอบระหว่างผู้ป่วยกับบุคคลในครอบครัว
9.แบบแผนเพศและการเจริญพันธุ์(Sexuality and Reproduction)
เป็นแบบแผนเกี่ยวกับพัฒนาการตามเพศซึ่งมีอิทธิพลมาจากพัฒนาการด้านร่างกายและอิทธิพลสังคม สิ่งแวดล้อม การเลี้ยงดู ลักษณะการเจริญพันธุ์ พฤติกรรมทางเพศและเพศสัมพันธุ์
การซักประวัติ
-การเจริญพันธ์ และการทำงานของระบบสืบพันธุ์
-การมีเพศสัมพันธ์ ปัญหาเพศสัมพันธ์ ความเจ็บป่วยที่เกี่ยวข้องกับการมีเพศสัมพันธ์และป้องกันโรคติดต่อกันได้ทางเพศ
-การมีพฤติกรรมเสี่ยงต่อการเกิดโรคที่ติดต่อกันได้ทางเพศสัมพันธ์ การมีพฤติกรรมทางเพศที่ไม่เหมาะสมเช่นรักร่วมเพศ
การตรวจร่างกาย
-สังเกตพฤติกรรมทางเพศจากลักษณะท่าทางที่แสดงออก ปฏิสัมพันธ์กับบุคคลอื่น การใช้ภาษและคำพูด รวมทั้งการแต่งกายว่าเหมาะสมกับเพศหรือไม่
-เพศหญิง ตรวจเต้านม ต่อมน้ำเหลือง อวัยวะเพศหญิง เพศชาย ตรวจอวัยวะเพศชาย ตรวจอาการและอาการแสดงของการติดเชื้อทางเพศสัมพันธ์เช่น โรคเอดส์ จะพบลักษณะผอมมาก มีเชื้อราในปาก
แบบแผนการปรับตัวและการเผชิญความเครียด (Coping and Stress tolerance)
เป็นแบบแผนเกี่ยวกับการรู้ลักษณะอารมณ์พื้นฐาน การรับรู้เกี่ยวกับความเครียดปฎิกิริยาของร่างกายเมื่อเกิดความเครียด วิธีการแก้ไขและการจัดการกับความเครียด ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดความเครียด
การซักประวัติ
-ข้อมูลทั่วไป อายุ การศึกษา อาชีพ รายได้ สถานภาพสมรส ความสัมพันธ์ในครอบครัวสิ่งแวดล้อมที่บ้านเพื่อประเมินความเครียด
-สัมพันธ์เกี่ยวกับลักษณะอุปนิสัยหรืออารมณ์พื้นฐานของผู้ป่วย
-ซักถามสิ่งที่ทำให้เกิดความเครียด ไม่สบายใจ วิตกกังวน กลัว เครียด คับข้องใจ
การตรวจร่างกาย
-ตรวจสอบพฤติกรรมที่บ่งชี้ถึงความเครียด ความเศร้า ความวิตกกังวน
-สีหน้าหมกมุ่น ขมวกคิ้ว กระวนกระวาย ซึม เงียบเฉย ร้องไห้ นอนไม่หลับ
-สังเกตอาการต่างๆ เช่น เหงื่อออกมา หน้าซีดหรือหน้าแดง มือสั่น หายใจเร็ว
11.แบบแผนคุณค่าและความเชื่อ (Value and Belief)
แบบแผนเกี่ยวกับความเชื่อ ความศรัทธา ความมั่นคงเข้มแข็งทางด้านจิตใจ สิ่งที่มีคุณค่า มีความหมายต่อชีวิต สิ่งยึดเหนี่ยวทางด้านจิตใจ เป้าหมายในการดำเนินชีวิต
การซักประวัติ
-ความเชื่อ ความผูกพัน ความศรัทธาที่มีต่อสิ่งต่างๆเช่น ความดีงาม ความถูกต้อง ศาสนา พระ สิ่งศักดิ์สิทธิ หรือสิ่งเหนือธรรมชาติ
-สิ่งสำคัญในชีวิต หรือสิ่งยึดเหนี่ยวทางจิตใจ อาจเป็นบุคคล วัตถุ สิ่งของ ศาสนา คุณงามความดีค่านิยม
-ความหวังหรือเป้าหมายในชีวิต
การตรวจร่างกาย
-สังเกตพฤติกรรมที่แสดงออกทางสีหน้า กริยาท่าทาง รวมทั้งการแสดงออกทางอารมณ์ เช่น ซึมเศร้า แยกตัว ว้าเหว่ โกรธ หงุดหงิด
-สังเกตคำพูดของผู้ป่วยและญาติที่แสดงถึงการให้คุณค่าและการมีความเชื่อในด้านต่างๆมงคลบูชา การใช้เครื่องรางของขลัง