Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
กระบวนทัศน์หลักทางการพยาบาล - Coggle Diagram
กระบวนทัศน์หลักทางการพยาบาล
มโนมติของคน (Man)
คน
1.1 กายหรือร่างกาย ประกอบด้วยส่วนของโครงสร้างและ
หน้าที่การทำงานของร่างกายของบุคคล
1.2 จิตหรือจิตใจ ประกอบด้วย 3 ส่วนย่อย
คือ อารมณ์และความรู้สึก จิตวิญญาณ สติปัญญา ความคิด
1.3 สังคม สัมพันธภาพแต่ละบุคคล คนจะเกี่ยวข้องกับบุคคลอื่นด้วย บทบาท หน้าที่ ของตนที่มีต่อบุคคลอื่น
คนเเป็นระบบเปิด
คนจะต้องมีปฏิสัมพันธ์กับสิ่งแวดล้อมตลอดเวลา
การรับและการให้เกิดขึ้นได้ทั้งทางด้านร่างกาย จิตใจ สังคม โดยมีความสัมพันธ์กัน
คนมีความต้องการพื้นฐาน
ความต้องการคนแบ่งได้ 5 ระดับ
3.1 ความต้องการทางด้านร่างกายหรือสรีระ (Physical needs)
3.2 ความต้องการความปลอดภัย (Safety and security)
3.3 ความต้องการความรักความผูกพันธ์(Affiliation)
3.4 ความต้องการความภาคภูมิใจและความมีศักดิ์ศรี (Self-esteem)
3.5 ความต้องการความพอใจตนเอง (Self-actualization)
คนมีความต้องการภาวะสมดุล หรือภาวะปกติ
คนมีลักษณะพื้นฐานร่วมกันแต่มีความเป็นปัจเจกบุคคล
คนมีสิทธิของตน
คนมีศักยภาพในการช่วยเหลือตนเอง
มโนมติของสิ่งแวดล้อม
สิ่งแวดล้อมทางชีวภาพ
สิ่งแวดล้อมทางเคมี
สิ่งแวดล้อมทางกายภาพ
สิ่งแวดล้อมทางสังคม เศรษฐกิจ
มโนมติของสุขภาพ
เป็นนามธรรม
ภาวะที่มีความสมบูรณ์สมดุลหรือปรับตัวได้ของคนทั้งทางด้านร่างกาย จิต สังคม
ไนติงเกล ให้ความหมายว่า สภาวะที่ปราศจากโรคและสามารถใช้พละกำลังของตนเองได้เต็มความสามารถ
ความเจ็บป่วย หมายถึง สภาวะที่มีการเปลี่ยนแปลงหน้าที่ปกติทางด้านร่างกาย จิตใจ สังคม จิตวิญญาณ
มโนมติการพยาบาล
การพยาบาลเป็นการช่วยเหลือคน
รักษาทางการพยาบาล คือ กิจกรรมที่พยาบาลปฏิบัติในขอบเขตหน้าที่ของตน ในการช่วยเหลือด้านพฤติกรรมของบุคคลที่เปลี่ยนไปจากเดิม
การพยาบาลที่จะช่วยเหลือให้คนมีภาวะสุขภาพดี หรือปรับสู่ภาวะสุขภาพดี
การป้องกันโรค
ป้องกันระดับที่ 2 (secondary prevention)
ป้องกันระดับที่ 3 (tertiary prevention)
ป้องกันระดับที่ 1 (primary prevention)
การดูแลรักษา
การส่งเสริมสุขภาพ
การฟื้นฟูสภาพ
การพยาบาลโดยใช้กระบวนการพยาบาลในการช่วยเหลือผู้รับบริการ
ประเมินสภาพ
วินิจฉัยการพยาบาล
วางแผนการพยาบาล
ประเมินผลการพยาบาล
ปฏิบัติการพยาบาล
การพยาบาลเป็นบริการที่จำเป็นต่อสังคม
ถ้าขาดการพยาบาลที่มีคุณภาพ อาจส่งผลให้คนไม่สามารถดำรงภาวะสุขภาพดีไว้ได้
มโนทัศน์และทฟษฏีทางการพยาบาล
ทฤษฏีทางการพยาบาล
หมายถึง แก่นสาระความรู้ของวิชาชีพพยาบาล ซึ่งมุ่งอธิบายธรรมชาติของคน สิ่งแวดล้อมที่มีอิทธิพลต่อบุคคล ภาวะสุขภาพ ความเจ็บป่วยของบุคคลโดยมีเป้าหมายของการพยาบาลและกิจการพยาบาล
กระบวนทัศน์
หมายถึง กรอบการมองหรือกรอบเค้าโครงแนวคิด หรือแบบอุดมคติหรือปรัชญาที่เป็นที่ยอมรับในกลุ่มวิชาชีพซึ่งจะให้ข้อตกลงเพื่อเป็นแนวทางปฏิบัติ วิจัย และสร้างความเข้าใจในศาสตร์นั้นเป็นแนวเดียวกัน
Metaparadigm
หมายถึง กรอบ ขอบเขต โครงสร้างทางความคิดหรือมโนติในภาพรวมกว้างๆของศาสตร์สาขาต่างๆ ซึ่งจะประกอบด้วย มโนทัศน์ของศาสตร์สาขานั้นๆ รวมทั้งมีการกำหนดลักษณะความสัมพันธ์ระหว่างมโนทัศน์เหล่านั้นด้วย
Health
Environment
Person
Nursing
กรอบแนวคิด
หมายถึง กลุ่มของมโนทัศน์ที่สัมพันธ์กันเป็นภาพรวมของปรากฏการณ์หรือความจริงที่ช่วยให้เห็นจุดเน้นของความคิด เปรียบเสมือนร่มโดยภายใต้ร่มประกอบด้วยทฤษฎีต่างๆ และครอบคลุมกับปรากฏการณ์อย่างกว้างขวาง และมีความเป็นนามธรรม
ลักษณะพื้นฐานของทฤษฎี
จะต้องแสดงลำดับของเหตุผลตามหลักตรรกวิทยา
ควรจะง่ายแก่การสรุปอ้างอิงได้อย่างกว้างขวาง ครอบคลุม
สามารถแสดงความสัมพันธ์ระหว่างมโนทัศน์ให้เข้าใจปรากฏการณ์ที่เฉพาะได้
ให้สมมติฐานที่สามารถทดสอบได้
สามารถนำไปใช้ในการปรับปรุงแนวทางปฏิบัติได้
ทฤษฎีที่น่าเชื่อถือจะต้องสอดคล้องกับทฤษฎีอื่นที่ได้รับการพิสูจน์แล้ว
การจําแนกทฤษฎีตามลักษณะการนําไปใช้
ทฤษฎีเชิงนิรภัย
ทฤษฏีเชิงอุปนัย
การจำแนกทฤษฎีตามระดับความเป็นนามธรรม
ทฤษฎีระดับกว้าง มีความนามธรรมสูง แต่สามารถนำไปเป็นแนวทางการปฏิบัติและแนวทางในการสร้างองค์ความรู้ในระดับรองลงมาได้ดี
ทฤษฎีระดับกลาง เกิดจากการศึกษาวิจัยสามารถนำไปใช้อ้างอิงและขยายต่อได้ ทดสอบได้ นำไปเป็นหลักในการปฏิบัติชัดเจนขึ้น
ทฤษฎีอภิทฤษฏี จุดเน้นที่การตั้งคำถามเชิงปรัชญา วิธีการสร้างและกระบวนการวิเคราะห์ วิพากษ์และหลักเกณฑ์ในการประเมินทฤษฎี มีความเป็นนามธรรมสูง
ทฤษฎีระดับปฏิบัติ มีเนื้อหาสาระและจำนวนมโนมติไม่มาก สามารถทดสอบได้ง่าย และนำไปใช้ในการปฏิบัติการพยาบาลได้โดยตรงและคาดผลที่จะเกิดจากการปฏิบัติได้