Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

VỢ NHẶT (KIM LÂN), Bài ca bất diệt về niềm tin của những người đói vào…

- - - - Vợ: chuyện hệ trọng và thiêng liêng trong cuộc đời con người
      - Nhặt: sự tầm thường, rẻ rúng, gợi những thứ không có giá trị, những thứ vô tri vô giác
    - - sự chua xót cho thân phận con người trong năm đói: Con người bị rẻ rúng đến mức thê thảm, đặc biệt là người phụ nữ
      - Niềm tin của nhà văn vào phẩm chất của con người lao động Việt Nam trong năm đói: dù sự sống có bị đẩy đến bờ vực của cái chết thì những người lao động vẫn biết cưu mang, đùm bọc nhau để cùng hướng tới sự sống và tương lại
      - Hé mở tình huống truyện độc đáo, éo le, vừa vui vừa mừng vừa buồn vừa tủi
- - - - Tình huống truyện là sự kiện xảy ra, là tình thế nảy sinh câu chuyện để từ đó, nhà văn xây dưng nhân vật và bộc lộ chủ đề tác phẩm
    - - Tình huống truyện là khoảnh khắc mà ở đó sự sống hiện ra đậm đặc nhất, là khoảnh khắc mà chứa đựng cả 1 đời con người
    - - Tình huống truyện là 1 lát cắt bắt cuộc sống dừng lại, là 1 thứ nước rửa ảnh để làm nổi bật hình sắc của nhân vật
  - - - Lần đùa (1)
        
        Kéo xe thóc mệt nên hò đùa mấy câu
        
        Tự dưng có một cô gái chạy ra đẩy xe bò giúp (tất cả là vì miếng ăn)
        
        Sự chua xót và cay đắng cho thân phận con người, đặc biệt là người phụ nữ
        
        => Duyên số để Tràng và thị quen nhau và câu hò kia là 1 lí do, 1 nhịp cầu dẫn đường và là 1 dấu hiệu của miếng ăn đối với thị
      - Lần đùa (2)
        
        Tràng đang uống nước, 1 người đàn bả chạy sầm sập đến mắng
        
        Tràng không nhận ra vì trông thị quá thảm hại (dẫn chứng)
        
        Tràng thương cảm -> mời thị ăn
        
        Táo bạo >< hào phóng và lịch thiệp
        
        Thị ăn không ngần ngại, ăn 1 chặp hết 4 cái bánh đúc
        
        Trơ trẽn, vô duyên
        
        Sẵn sàng gạt bỏ sự liêm sỉ và tự trọng để giữ mạng cho mình
        
        => Thị đáng thương hơn đáng trách
        
        Câu nói đùa lần 2 của Tràng: "Này nói đùa chứ có về với tớ thì ra khuân hàng lên xe rồi cùng về"
        
        Thị quyết theo không Tràng
        
        Mục đích: Không chỉ để có cái ăn mà còn để chảy trốn cái đói, cái chết đang bủa vây khắp muôn nơi
        
        NHẬN XÉT
        
        Ý nghĩa nhân văn
        
        Những người đói, họ không nghĩ đến cái chết, họ nghĩ đến sự sống
        
        Đối với thị, dù cái chết cận kề nhưng thị vẫn cố gắng vùng thoát khỏi nó
        
        Bốn bát bánh đúc là phao cứu sinh đối với thị, là lễ vật, cầu nối cho thị và Tràng
        
        éo le và bi hài
        
        Kim Lân: "Có cái gì đó hơi đùa, có cái gì đó hơi châm biếm, hài hước mà thật ra là buồn nhưng không đến mức chua chát và cay đằng
      - Giới thiệu sơ qua về Tràng (Opening)
        
        Dở tính, hai vừa đi vừa lẩm bẩm, ngửa mặt lên trời cười hềnh hệch
        
        Ngoại hình xấu xỉ
        
        Là dân ngụ cư nghèo khó, thu nhập bấp bênh, phụ thuộc vào nghề kéo xe bò thuê
    - - Không khí tang tóc, các tầng không gian thấp và tối
        
        "Không khí vẩn lên ... gây của xác người"
        
        Không khí tang tóc được thể hiện qua mùi vị: mùi gây của xác người, mùi rác rưởi
        
        Qua màu sắc: màu xanh xám, màu đen
      - Người sống và người chết
        
        Người chết "như ngả rạ"
        
        Phép so sánh -> thảm cảnh chết chóc, tang thương, không thì k giống 9 điểm
        
        Người sống
        
        Được so sánh với bóng ma
        
        Ranh giới mờ nhạt giữa sự sống và cái chết
      - Câu văn đầu đoạn
        
        Động từ "tràn": Nạn đói kéo đến nhanh và bất ngờ. Con người không có đủ sức để chống chọi nó
        
        giá trị hiện thực sâu sắc của tác phẩm
        
        "Cái đói đã tràn ... tự lúc nào"
      - Âm thanh tiếng quạ
        
        Làm bối cảnh trở nên rùng rợn
  - - - Góp phần làm rõ tính cách nhân vật, giá trị nhân đạo và chủ đề của tác phẩm
        
        Bà cụ Tứ
        
        Cảm xúc vui buồn lẫn lộn của người mẹ khi con trai nhặt được 1 người vợ trong thời buổi khó khăn
        
        Vẻ đeph củ niềm tin hướng tới tương lai
        
        Thị
        
        Chấp nhận theo không Tràng để chạy trốn cái đói, cái chết
        
        Vẻ đẹp của niềm khao khát được sống
        
        Đối với Tràng
        
        Việc nhặt được vợ khiến Tràng rất ngạc nhiên
        
        Vẻ đẹp của tình người cao cả, dù cuộc sống bị đẩy đến bờ vực của cái chết thì Tràng vẫn cưu mang và đùm bọc thị
        
        Đối với những người dân xóm ngụ cư
        
        Đều cảm thấy "có cái gì lạ lùng tươi mát thổi vào cuộc sống đói khát, tăm tối ấy của họ"
    - - Thể hiện được tài năng nghệ thuật của tác giả
- - - - Khi nhìn cảnh vật xung quanh thấy thật thấm thía, cảm động
        
        Cảnh tượng bày ra trước mắt Tràng hết sức bình dị
        
        ngoài vườn, mẹ lúi húi giãy cỏ, thị đang quét sân
        
        Tràng thấy thấm thía và cảm động
        
        Niềm vui, sự hạnh phúc khi có được vợ đã thay đổi suy nghĩ của Tràng
      - Thấy mình nên người
        
        Trước đây
        
        Ngờ nghệch, ngây ngô, vô lo vô nghĩ
        
        đau khổ
        
        Bây giờ
        
        trưởng thành trong suy nghĩ và hành động
        
        ngập tràn hạnh phúc
      - Dậy muộn, không dám tin mình đã có vợ
        
        Thời gian của truyện vận động từ bóng tối ra ánh sáng
        
        Tràng không dám tin mình đã có vợ
        
        Niềm hạnh phúc có vợ đến đột ngột quá khiến hắn ngỡ không phải thế
        
        Đặc tả ánh nắng buổi sáng mùa hè
        
        Sáng lóa: rực rỡ, chói lóa, khác hẳn với cảnh buổi chiều tăm tối
        
        Ánh sáng của niềm vui, hi vọng, niềm tin vào tương lai
      - Chủ động
        
        xăm xăm
        
        Gợi bước chân đầy sự tự tin, chủ động và sự ham hở, đầy sức mạnh nội lực
        
        Nguyên nhân: ý thức dược mình đã có vợ -> ý thức trách nhiệm của mình -> sự tài tình của nhà văn
        
        So sánh với Kiều: "Xăm xăm băng lối đường khuya một mình"
        
        Kiều: chủ động nhưng chênh vênh; Tràng: đầy tự tin và sức mạnh và niềm hạnh phúc
    - - Tràng vâng lời rất ngoan ngoãn khi bà cụ Tứ tính chuyện tương lai
        
        Chưa bao giờ trong gia đình này, mẹ con lại đầm ấm và hòa thuận đến thế
        
        Nguyên nhân: Có lẽ do niềm tin hướng tới tương lai -> nghị lực sống phi thường
      - Thái độ lúc ăn cháo cám
        
        Mặt Tràng chun lại
      - Khi người vợ kể chuyện, trong đầu Tràng hiện ra hình ảnh lá cờ đỏ và những người đi phá kho thóc Nhật
        
        Định hướng cho Tràng
        
        Xuất hiện hình ảnh lá cờ và hình ảnh người dân đi phá kho thóc
        
        Lá cờ: biểu tượng của cách mạng, tín hiệu đổi đời của các nhân vật trong truyện
      - Giá trị nhân đạo trong ngòi bút của Kim Lân
      - Tổng kết
        
        Nghệ thuật
        
        Nghệ thuật xây dựng tình huống truyện độc đáo
        
        Sử dụng ngôn ngữ có chọn lọc với những từ ngữ nông dân nhưng lại rất tinh tế
        
        Biệt tài phân tích và miêu tả diễn biến tâm lí nhân vật
        
        Nội dung
        
        Là nhân vật trung tâm của tác phẩm
        
        tiêu biểu cho ngời lao động việt nam trong năm đói
        
        Luôn có tình người và niềm tin hướng tới tương lai
    - - Trên đường về: Vui sướng, hạnh phúc, phởn phơ
        
        Dẫn chứng: "cái mặt của hắn vênh lên tự đắc", "Hắn cứ tum tỉm cười nụ 1 mình và 2 con mắt thì sáng lên lấp lánh"
        
        Trước đây hay cười hềnh hệch thì bây giờ cười nụ (nụ cười hạnh phúc, niềm vui khi có vợ"
        
        Dẫn chứng: "mặt hắn có 1 vẻ gì phởn phơ khác thường"
        
        Phớn phở: từ ngữ của người nông dân, diễn tả sự vui sướng, hả hê, hân hoan, hồ hởi
        
        Là điều dễ hiểu bởi Kim Lân là "nhà văn của những người nông dân"
        
        Từ niềm hạnh phúc -> tình nghĩa, sức mạnh để Tràng quên đi đói khát, khổ đau và cái chết -> Nhận định của KL
      - Về đến nhà: Chủ động
        
        Xăm xăm bước vào nhà, thu dọn niêu bát, xống áo vứt bừa bộn
        
        Nói với thị: "Không có người đàn bà, nhà cửa thế đấy!"
        
        Lời thanh minh rằng sự bừa bộn không phải do gia cảnh nghèo khó mà do thiếu bàn tay chăm sóc của người đàn bà
        
        Tràng âm thầm đặt niềm tin và người vợ nhặt, niềm tin khi gia đình có người đàn bà thì mọi việc sẽ khác, sẽ ngăn nắp, gọn gàng
        
        Tràng đon đả mời: "Ngồi đây! ... Ngồi xuống đây, tự nhiên ..."
        
        Chạy ra sân rồi nhìn và trong nhà, không dám tin là mình có vợ
        
        Niềm vui và sự ngác nhiên đan xen trong Tràng hết sức phức tạp
      - Tinh tế, quan tâm và hào phóng với thị
        
        Đưa thị ra chợ, mua 1 cái thúng con để đựng đồ
        
        Muốn thị được bình đẳng như bao người khác => sự quan tâm của Tràng
        
        Dẫn thị ra hàng cơm, ăn 1 bữa no nê rồi cùng đẩy xe bò về
        
        Quan tâm vợ, hiểu vợ bị bỏ đói lâu ngày nên cần được ăn no để tiếp tục sống
      - Lúc giới thiệu vợ với bà cụ Tứ
        
        bà cụ Tứ mãi không hiểu dù người đàn bà chào bà tới hai lần
        
        Tràng giới thiệu: "Chúng tôi phải duyên phải kiếp với nhau ... Chẳng qua nó cũng là cái số cả..."
        
        Tự tin và rõ ràng
        
        Tràng không hề coi thường hay rẻ rúng người vợ nhặt
        
        Nhắc đến 'duyên', 'số', 'kiếp'
        
        Cuộc hôn nhân của Tràng cũng đẹp đẽ, cũng được ông tơ bà nguyệt se duyên
        
        Tràng hết sức nghiêm túc với cuộc hôn nhân này
        
        Khiến người vợ nhặt bớt đi sự tủi thân xót phận, chứng tỏ Tràng yêu thường, coi trọng người vợ của mình
        
        Nhắc đến duyên số thì Tràng đã buộc bà cụ phải chấp nhận cuộc hôn nhân này
      - chợn, sợ
        
        Trong nạn đói, lấy vợ và đi tìm hạnh phúc cho riêng mình là 1 điều xa xỉ, là "đèo bòng", là thêm 1 miệng ăn cho gia đình
        
        Tràng vốn có suy nghĩ nên sau giây phút sợ hãi thoáng qua đã "Chậc,kệ!"
        
        Chấp nhận đánh liều
        
        Nhận xét: Tình huống truyện đậm tinh thần nhân văn
        
        Dù trong hoàn cảnh khó khăn như thế nào, con người vẫn không thôi khát khao được sống, được hạnh phúc => nhà văn nâng niu, trân trọng điều đó (trích lời Sê-khốp)
      - Tổng kết + nâng cao
        
        Tổng kết
        
        Xây dựng thành công tình huống truyện độc đáo "đùa như thật, thật như đùa"
        
        Ngôn ngữ được chọn lọc tinh tế, sử dụng lời ăn tiếng nói hàng ngày của người nông dân
        
        Nghệ thuật xây dựng nhân vật với biệt tài miêu tả diễn biến tâm lí nhân vật
        
        Nâng cao
        
        Tràng là tiêu biểu cho người lao động VN trong năm đói
        
        Cuộc sống tuy nghèo khó, bị cái đói bủa vây nhưng vẫn tỏa sáng tình người cao cả, yêu thương, đùm bọc nhau
        
        Sự sống và tình người luôn nảy mầm từ cái chết. Thời gian có thể phủi bụi 1 số thứ nhưng tình người thì càng theo thời gian càng trở nên đẹp đẽ
        
        Trích nhận định của Trần Đồng Minh
  - - - Tiêu biểu cho người mẹ nông dân nghèo, nghèo đến mức phải đi tha phương rồi trở thành dân ngụ cư
      - Được nhà văn đặt vào 1 hoàn cảnh hết sức éo le khi con trai bà nhặt được vợ
    - - Cảm xúc vui buồn đan xen lẫn lộn, ai oán cho mình, thương xót cho con
      - Trào dâng tình yêu thương
      - Ngạc nhiên hết sức
        
        Tràng chạy ra tận ngõ để đón bà và trách bà: "Sao hôm nay u về muộn!"
        
        Ngạc nhiên vì thái độ bất thường của Tràng
        
        Khi bà hỏi có chuyện gì nhưng Tràng không trả lời
        
        Sự ngạc nhiên càng tăng
        
        Nhấp nháy và phấp phỏng
        
        Đứng lại giữa sân khi thấy trong nhà có người lạ
        
        Hàng loạt câu hỏi được đặt ra
        
        Không dám tin vào mắt mình
        
        Bà lão tưởng mắt mình "nhoèn"
        
        Từ hay dùng của người nông dân
        
        Không tin vào mắt mình, không tin những gì mình đang thấy
      - Cố giấu nỗi buồn để dặn dò các con
  - - - Không gia đình, không tên tuổi, không người thân, không ngoại hình
      - nạn nhân trực tiếp của cái đói (khuôn mặt, quần áo)
    - - Ý tứ
        
        Trên đường về
        
        Đi sau Tràng chừng 3,4 bước; dáng điệu rón rén e thẹn
        
        Vẻ đep nữ tính
        
        Điểm nhấn khiến bọn trẻ con nhận ra
        
        Dáng điệu đầy ngại ngùng và e thẹn
        
        Cố tình kéo cái nón rách xuống, che khuất mặt
        
        Khi cảm thấy có ai đó đang nhìn, ngượng đến mức "chân nọ bước díu cả vào chân kia"
        
        MỘT CÔ THỊ HOÀN TOÀN KHÁC TRƯỚC
        
        Trước đây
        
        2 more items...
        
        Bây giờ
        
        2 more items...
        
        Khi về đến nhà
        
        Khi nhìn thấy gia cảnh nghèo khó của Tràng, thị "nén 1 tiếng thở dài"
        
        Không muốn tổn thương Tràng, không muốn phụ lòng Tràng bởi Tràng đã đối xử với thị quá tốt
        
        Sự bằng lòng, chấp nhận
        
        Giấu đi nỗi buồn, nỗi thất vọng
        
        Cao hơn cả là sự ý thức được trách nhiệm của bản thân, quyết tâm xây dựng gia đình của thị
        
        Khi Tràng đon đả mời thị ngồi: "Ngồi đây!...Ngồi xuống đây, tự nhiên..."
        
        chỉ rón rén ngồi mớm ở mép giường
        
        sự ý tứ, tế nhị của người con gái
        
        Giữ nguyên dáng ngồi ấy cho đến khi bà cụ Tứ về
        
        Thị được coi là người ý tứ, tế nhị và có vẻ đẹp của người phụ nữ Việt Nam truyền thống
      - Lễ nghĩa
        
        Khi gặp bà cụ Tứ
        
        Đứng lên, chào bà cụ tận 2 lần
        
        ý tứ và sự xấu hổ, ăn năng vì đã bước chân vào gia đình bà và làm gia đình bà gần hơn với cái đói và cái chết
        
        Cúi mặt, tay vân vê tà áo
        
        Bà cụ bảo ngồi nhưng chỉ dám nhúc nhích một chút rồi lại đứng yên tại chô
        
        Vẻ đẹp của người phụ nữ hiểu và biết lễ nghĩa
        
        Sáng hôm sau: Chịu thương, chịu khó, đảm đang, tháo vát và có trách nhiệm
        
        Thời gian câu chuyện vận động = tỏa sáng vẻ đẹp của thị
        
        Là luồng gió mới, đem sức sống cho căn nhà
        
        Đem lại sự đổi mới cho căn nhà
        
        Dậy sớm, dọn dẹp nhà cửa, quét sân, gánh nước
        
        ngôi nhà được lột xác, Tràng cũng thấy xung quanh mình có thay đổi mới mẻ, khác lạ
        
        Nói chuyện lễ phép với bà cụ Tứ
        
        Nhận xét về thị
        
        Hiền hậu, đúng mực
        
        Vẻ đẹp của thị đã được phục sinh một cách nguyên vẹn
        
        Là người phụ nữ lao động hiền lành chất phác
        
        Nét bút điểm xuyết để làm bừng sáng giá trị tác phẩm
        
        Khát vọng sống mãnh liệt, khát vọng về 1 gia đình vẹn tròn
    - - Ăn cháo cám
        
        Miêu tả bữa cơm ngày đói đầy thảm cảnh
        
        Tình cảnh chung của biết bao người dân VN lúc bấy giờ
        
        Thị vẫn lấp lánh niềm tin hướng tới tương lai
        
        Điềm nhiên lấy bát cháo cám và vào miệng
        
        Chấp nhận cảnh nghèo khó của gia đình Tràng, chủ động, sẵn sàng cùng gia đình Tràng vượt qua cái đói nghèo
        
        Thị hiểu bà cụ Tứ đang muốn tạo niềm vui cho các con nên cố gắng không phá đi niềm vui đó
        
        Cố cất đi tủi hờn để vui cùng gia đình, vui cái niềm vui hết sức bình dị
        
        "Đằng sau một manh áo rách là tấm lòng vàng"
      - Câu chuyện thị kể
        
        Chuyện ở Thái Nguyên, Bắc Giang người ta đi phá kho thóc Nhật
        
        Lé lên tia sáng cho tất cả mọi người
        
        Trong đầu Tràng hiện lên hình ảnh lá cờ đỏ va đoàn người đi trên con đê Sộp
        
        Tín hiệu đổi đời cho gia đình Tràng
    - - Lần 2
        
        Quá tiều tụy và hốc hác do cái đói hành hạ (tràng không thể nhận ra thị)
        
        Cần nhất miếng ăn để duy trì sự sống
        
        Trơ trẽn đòi ăn: "Có ăn gì thì ăn, chả ăn dầu"
        
        Thị cần nhất 1 miếng ăn để duy trì sự sống nên đã trơ trẽn đòi ăn
        
        Tiếng nói của khát vọng sống thôi thúc, buộc thị phải đưa ra những lời nó như thế
        
        Đòi ăn không cần giữ ý tứ, không cần giữ kẽ
        
        lời nói đùa của Tràng
        
        Đối với Tràng
        
        lời nói đùa thuần túy
        
        Đối với thị
        
        Biến đùa thành thật, khát vọng sống thôi thúc thị theo không Tràng về làm vợ
        
        Ẩn sau đó là vẻ đẹp khuất lấp của nhân vật: VẺ ĐẸP CỦA KHÁT VỌNG SỐNG VÀ NIỀM KHAO KHÁT HẠNH PHÚC
        
        Thôi thúc thị gạt bỏ ý tứ để theo không Tràng, để được sống, có miếng ăn
        
        Cái đói đẩy thị vào đường cùng nên thị không còn lựa chọn nào khác
        
        Quyết định đúng đắn. Tràng là chiếc phao cứu sinh cứu thị thoát chết
        
        2 more items...
      - Lần 1
        
        Nghe vêu ra với đám con gái ở bên đường để nhặt những hạt thóc rơi
        
        Nghe câu hò đùa của Tràng thì ton ton chạy lại để kiếm miếng ăn nhưng thất bại
        
        Bạo dạn 1 cách đầy đáng thương