Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Neurogenic bladder กระเพาะปัสสาวะทำงานผิดปกติจากระบบประสาท - Coggle…
Neurogenic bladder
กระเพาะปัสสาวะทำงานผิดปกติจากระบบประสาท
อาการ
ปัสสาวะไม่ออก
ปัสสาวะควบคุมไม่ได้
ปวดปัสสาวะแบบเร่งรีบ
อาการขับถ่ายปัสสาวะออกได้ไม่หมด (residual urine) บางคนสามารถรับรู้ได้ว่าหลังปัสสาวะเสร็จ
แล้วยังมีปัสสาวะเหลือค้างอยู่ในกระเพาะปัสสาวะ
กลั้นปัสสาวะไม่อยู่
ปัสสาวะราด
พยาธิ
กระบวนการขับถ่ายปัสสาวะทั้งtextหมดเกิดขึ้นจาก การทำงานของกล้ามเนื้อกระเพาะปัสสาวะ (detrusor muscle) และหูรูดท่อปัสสาวะ (sphincter muscle) ซึ่ง ควบคุมโดยระบบประสาท สามารถแบ่งเป็น 2 ช่วง คือ ช่วงเก็บกักปัสสาวะ (storage phase) เร่ิมจากปัสสาวะที่ ได้รับการกรองจากไต (kidney) ไหลลงมาท่ีกระเพาะปัสสาวะ (bladder) และเมื่อเกิดการตึงของกระเพาะ ปัสสาวะ
สาเหตุ
การสูญเสียการทำงานของไต
การติดเชื้อในกระเพาะปัสสาวะซ้ำ
มีความมักมากในกามและนิ่วในไต
การรักษา
การใส่สายสวนปัสสาวะคาไว้ (Foley catheter
การใส่ท่อระบายทางหน้าท้อง (suprapubic cystostomy)
การสวนปัสสาวะเป็นครั้งๆ (intermittent catheterization) ถ้าผู้ป่วยหรือญาติสามารถทำได้ ก็
จะเป็นผลดีกว่าการคาสายไว้
การใช้ยาเพิ่มการบีบตัวของกระเพาะปัสสาวะ เช่น bethanicol
ลดปริมาณน้ำที่ดื่มในแต่ละวัน
งดอาหารบางอย่าง เช่น ชา กาแฟ เครื่องดื่มที่มีคาเฟน ผลไม้พวกส้ม และอาหารรสเผ็ด ซึ่งจะ
ทำให้ปัสสาวะบ่อย
รักษาด้วยยา
Anticholinergic ช่วยลดการบีบตัวของกระเพาะปัสสาวะ
Tricyclic antidepressant มีฤทธิ์กดการทำงานของระบบประสาท และทำให้กล้ามเนื้อหูรูดหดตัว
มักใช้ในอาการกลั้นปัสสาวะไม่อยู่
การทำงานของระบบทางเดินปัสสาว:ส่วนล่างในภาวะปกติ
ระยะกักเก็บ
ระยะที่กระเพาะปัสสาวะเต็ม pelvic nerveจะส่งกระแสประสาทผ่านระบบประสาทอัตโนมัติเข้าไป
ยังไขสันหลังซึ่งจะส่งต่อไปยังสมองส่วน pons หลังจากนั้นสมองส่วนหน้าซึ่งเชื่อมต่อกับ pons จะรับรู้ว่ากระเพาะปัสสาวะเต็มโดยรู้สึกปวดปัสสาวะ
ระยะขับถ่าย จะถ่ายปัสสาวะได้ สมองส่วนหน้าจะส่งสัญญาณให้PMC ทำงาน โดย PMC จะบังคับให้หูรูดทั้งชุดในและชุดนอกคลายตัว หลังจากนั้นจะเริ่มบังคับให้กล้ามเนื้อ
กระเพาะปัสสาวะบีบตัวเพื่อขับปัสสาวะออกมาจนหมด
ระบบประสาทที่ควบคุมทางเดินปัสสาวะส่วนล่างประกอบด้วย
สมองส่วนหน้า (frontal lobe)มีหน้าที่รับรู้ความรู้สึกจากกระเพาะปัสสาวะว่ามีการปวดปัสสาวะและอยากถ่ายแล้ว
สมองส่วน pons เป็นที่ตั้งของศูนย์ควบคุมการขับถ่ายปัสสาวะ ซึ้งเป็นส่วนที่ควบคุมการทำงานของประสาทอัตโนมัติที่ควบคุมการบีบตัวของกระเพาะปัสสาวะและการคลายตัวของหูรูดโดยให้ทั้งสองส่วนนี้ทำงานประสานกัน (synergy) เช่น ในขณะกักเก็บปัสสาวะ
ไขสันหลัง (spinal cord)เป็นทางผ่านของกระแสประสาททั้งส่วนที่รับความรู้สึก (afferent) และวนที่ควบคุมกล้ามเนื้อ ทั้งกล้ามเนื้อเรียบและกล้ามเนื้อลาย
ความหมาย
กระเพาะปัสสาวะทำงานผิดปกติจากระบบประสาท (Neurogenic Bladder; NB) เป็นภาวะที่พบได้บ่อยในทางการแพทย์และเป็นสาเหตุสำคัญของคุณภาพชีวิตที่ลดลง การสูญเสียการทำงานของไต และอาจถึงขั้นเสียชีวิตได้ สาเหตุของกระเพาะปัสสาวะทำงานผิดปกติจากระบบประสาท มีตั้งแต่ความผิดปกติแต่กำเนิด การผ่าตัด การบาดเจ็บ
การพยาบาล
1.การตรวจการทำงานของกระเพาะปัสสาวะร่วมกับการถ่ายรังสีทัศน์ เพื่อศึกษาการทำงานของกระเพาะปัสสาวะ หูรูดท่อปัสสาวะ
2.การตรวจการทำงานของ
กระเพาะปัสสาวะ เพื่อประเมินความสัมพันธ์ระหว่าง
ความดันของกระเพาะปัสสาวะ และปริมาณของกระเพาะปัสสาวะระหว่างช่วงเก็บกักปัสสาวะ
3.การตรวจการทำงาน
ของกระเพาะปัสสาวะพร้อมการตรวจการไหลของปัสสาวะ เพื่อศึกษาความผิดปกติในช่วงขับถ่ายปัสสาวะ
ร่วมด้วย
การตรวจการ
ทำงานของกล้ามเนื้อหูรูด และกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานุปกรณ์ในการตรวจนั้น มี 2 ชนิด ได้แก่ อุปกรณ์ตรวจ
ชนิดแผ่นแปะผิวหนังและชนิดเข็ม หรือลวด