Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
บทที่ 7 การพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษา - Coggle Diagram
บทที่ 7
การพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษา
มโนทัศน์(Concept)
ขั้นตอนในการพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษา ประกอบด้วยขั้นตอนสำคัญ 5 ขั้นตอนที่สำคัญ
1.การศึกษาและวิเคราะห์ข้อมูลพื้นฐานในด้านต่าง ๆ
2.การร่างหลักสูตร
การตรวจสอบคุณภาพของหลักสูตร
4.การนำหลักสูตรไปใช้
การประเมินผลหลักสูตร
ผลการเรียนรู้(Learning Outcome)
มีความรู้ ความเข้าใจ เกี่ยวกับหลักสูตรสถานศึกษา
สามารถนำความรู้มาประยุกต์ใช้ในการพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษาได้อย่างถูกต้อง
สาระเนื้อหา(Content)
ความจำเป็นของการพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษา
ความรู้เรื่องเกี่ยวกับตนเอง และความสัมพันธ์ของตนเองกับสังคม
ความรู้และทักษะด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
ความรู้และทักษะด้านคณิตศาสตร์และด้านภาษา เน้นการใช้ภาษาไทยได้อย่างถูกต้อง
ส่งเสริมการสนับสนุนให้ผู้สอนสามารถจัดบรรยากาศสภาพแวดล้อม สื่อการเรียนและอำนวยความสะดวก
จัดการเรียนรู้ให้เกิดขึ้นได้ทุกเวลาทุกสถานที่ มีการประสานความร่วมมือกับบิดา มารดา ผู้ปกครองและบุคคลในชุมชนทุกฝ่าย
ความรู้เกี่ยวกับศาสนา ศิลปะ วัฒนธรรม การกีฬา ภูมิปัญญาไทย และการประยุกต์ใช้ภูมิปัญญา
ความหมายของการพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษา
การพัฒนาหลักสูตรคือ แผนประสบการณ์หรือแผนการจัดการเรียนการสอนที่เกิดจากการตัดสินใจร่วมกันระหว่างบุคลากรทั้งภายในและภายนอกของโรงเรียน เพื่อกำหนดการเรียนรู้ของนักเรียน มีการวางแผนนำไปใช้และประเมินผลร่วมกัน
แนวคิดการพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษา
วงการศึกษาของสหรัฐอเมริกาได้มีการปรับปรุงการดำเนินงานทางการศึกษาเพื่อให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้นโดยนำความคิดจากความสำเร็จของการพัฒนาองค์การทางอุตสาหกรรมที่ทำองค์การให้มีประสิทธิภาพในการทำงาน ส่งผลให้การปฏิบัติงานมีคุณภาพ สร้างผลกำไรและสร้างความพึงพอใจแก่ลูกค้าและผู้เกี่ยวข้อง
สำหรับประเทศไทยเอง แนวคิดในการพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษาคือต้องการกระจายอำนาจให้กับโรงเรียนสามารถตัดสินใจเกี่ยวกับหลักสูตรได้เองเพราะเท่าที่ผ่านมามีปัญหาเกิดขึ้นจากการรวมอำนาจการบริหารการศึกษาไว้ที่ส่วนกลางคือที่กระทรวงศึกษาธิการ ดังที่คณะกรรมการปฏิบัติระบบบริหารการศึกษาในกระทรวงศึกษาธิการกล่าวไว้ว่าลักษณะเช่นนี้ก่อให้เกิดปัญหาดังนี้
ปัญหาการรวมอำนาจไว้ที่ส่วนกลางทำให้เกิดปัญหา
1.1 ก่อให้เกิดความล่าช้าในการอนุมัติ อนุญาต
1.2 ขาดความเป็นอิสระในการคิด การตัดสินใจในระดับล่าง
1.3 การบริหารและการตัดสินใจของหน่วยงานระดับล่างไม่อาจทำได้ไม่สอดคล้องกับความจำเป็นและความเร่งด่วนในการแก้ไขปัญหา
1.4 ทำให้สิ้นเปลืองงบประมาณและทรัพยากรเนื่องจากการจัดสรรที่ไม่สอดคล้องกับปัญหา
ปัญหาด้านหลักสูตรและการเรียนการสอน
2.1 กรอบหลักสูตรและการประเมินผลเป็นสาเหตุสำคัญในการสกัดกั้นการตัดสินใจเกี่ยวกับหลักสูตร
2.2 ความวิตกกังวลของสถานศึกษาและครูผู้สอนที่เกรงว่าจะไม่สามารถดำเนินการได้ครบตามระเบียบและกฎเกณฑ์ดังกล่าว
2.3 รูปแบบการจัดการเรียนการสอนของครูที่ยังยึดตนเองเป็นศูนย์กลาง ไม่ส่งเสริมศักยภาพและความแตกต่างระหว่างบุคคลของนักเรียน
2.4 ระบบรวมศูนย์ในเรื่องการจัดสรรทรัพยากรเพื่อการเรียนการสอนมิอาจจัดรายวิชาที่สนองความต้องการของนักเรียนและความต้องการชุมชนได้
ปัญหาจากการใช้หลักสูตรเดียวกันทั่วประเทศ
3.3 เนื้อหาวิชามีความยาก ไม่สอดคล้องกับสภาพท้องถิ่น
3.4 ครูไม่เข้าใจวิธีการจัดการเรียนการสอน จึงจัดการเรียนการสอนที่ยึดครูเป็นศูนย์กลาง
3.2 ครูไม้เข้าใจหลักการ จุดมุ่งหมายของหลักสูตร
3.5 การจัดส่งเอกสารประกอบหลักสูตรไปยังโรงเรียนมีความล่าช้า ไม่ทันเปิดภาคการศึกษาจำนวนที่จัดส่งไปให้ไม่เพียงพอ
3.1 ผู้บริหารโรงเรียนบางส่วนขาดความรู้ ความเข้าใจในหลักสูตร
ปัญหาในการพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่นก็คือ
4.3 ขาดวิทยากร
4.8 ครูไม่มีความรู้และขาดทักษะในการดำเนินการ
4.6 ครูไม่ปรับหลักสูตรสอนตามหลักสูตรแกนกลาง
4.4 ขาดความรู้
4.5 ขาดการเก็บรวบรวมข้อมูลให้เป็นปัจจุบัน
4.1 การขาดบุคลากร
4.2 ขาดความร่วมมือและสนับสนุน
4.7 ไม่ปรับปรุงสื่อ เอกสาร
ขั้นตอนการพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษา
ขั้นที่ 1 การศึกษาและวิเคราะห์ข้อมูลพื้นฐาน
1.1 การศึกษาสภาพและความต้องการของชุมชน
1.2 การวิเคราะห์ศักยภาพของโรงเรียน
1.3 การวิเคราะห์หลักสูตรแกนกลาง
ขั้นที่ 2 การร่างหลักสูตร
2.1 การกำหนดจุดประสงค์ของหลักสูตร
2.2 การกำหนดเนื้อหาสาระ
2.3 การจัดการเรียนการสอน
2.4 การกำหนดวิธีวัดและประเมินผลผู้เรียน
ขั้นที่ 3 การตรวจสอบคุณภาพของหลักสูตร
คณะทำงานร่างหลักสูตร เป็นกลุ่มบุคคลที่พัฒนาหลักสูตรขึ้นมา
ผู้เชี่ยวชาญ ซึ่งอาจเป็นผู้เชี่ยวชาญในด้านต่างๆ
การรับฟังความคิดเห็นของผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง
ขั้นที่ 4 การนำหลักสูตรไปใช้
การเรียนรู้โดยสร้างองค์ความรู้ด้วยตนเอง
การเรียนรู้เรื่องของตนเอง ธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม
การเรียนรู้ที่มุ่งพัฒนาทักษะการดำรงชีวิตและการประกอบอาชีพ
การเรียนรู้ที่มุ้งพัฒนากระบวนการคิด
การเรียนรู้โดยผสมผสานความรู้
การฝึกการเรียนรู้ที่มุ้งพัฒนาประชาธิปไตย
การเรียนรู้เรื่องภูมิปัญญาและศิลปวัฒนธรรม
การวิจัยเพื่อพัฒนาการกระบวนการเรียนรู้
การเรียนรู้ด้วยความร่วมมือของครอบครัวและชุมชน
การประเมินผู้เรียน
ขั้นที่ 5 การประเมินผลหลักสูตร
ผลที่เกิดขึ้นกับนักเรียน ได้แก่ ความรู้ ทักษะ เจตคติ และค่านิยมต่างๆ มีการประเมินเป็น 2 ระยะ
คือ
1.1 ประเมินระหว่างการจัดการเรียนการสอน
1.2 ประเมินเมื่อสิ้นสุดการเรียนการสอน
ประเมินการจัดการเรียนการสอน
2.1 การประเมินเนื้อหาสาระที่ใช้ในการจัดการเรียนการสอน
2.2 ประเมินสื่อที่ใช้ในการเรียนการสอนว่าเหมาะสม
2.3 ประเมินกิจกรรมการจัดการเรียนการสอนว่าเป็นไปตามลำดับจากง่ายไปยาก