Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

ระบบสืบพันธุ์ - Coggle Diagram

- - - - อัณฑะ Testis
        
        ทำหน้าที่สร้างอสุจิและฮอร์โมนเพศชาย
        
        มี 1 คู่ อยู่นอกช่องท้อง บรรจุอยู่ภายในถุงอัณฑะ มีอุณหภูมิต่ำกว่าร่างกายประมาณ 3-5°C
        
        ตอนอยู่ในครรภ์อัณฑะจะอยู่ภายในช่องท้องของทารก และจะถูกดันลงมาช่วงก่อนคลอด
        
        :>>ถ้าอัณฑะไม่ลงมาหรือลงมาเพียงข้างเดียวอาจทำให้เกิดปัญหา
        ตามมา เช่น เนื้องอกและเป็นหมัน
      - หลอดนำอสุจิ Vas deferens
        
        อยู่ต่อจากหลอดเก็บอสุจิ
        
        หน้าที่นำอสุจิไปเก็บที่ต่อมสร้างน้ำเลี้ยงอสุจิ
      - หลอดสร้างอสุจิ Seminiferous Tubules
        
        สร้างอสุจิ และเป็นที่อยู่ของกลุ่มเซลล์เปอร์มาโทโกเนียม
        และเซลล์เซอร์โทไล
      - ถุงอัณฑะ Scrotum
        
        ห่อหุ้มอัณฑะ และควบคุมอุณหภูมิให้เหมาะสมในการสร้าง
        และเติบโตของอสุจิ
        
        :>> 34°C
      - องคชาต Pnnis
        
        ท่อสำหรับขับน้ำปัสสาวะและอสุจิออกจากร่างกาย
      - ต่อมสร้างน้ำเลี้ยงอสุจิ Seminal Vesicle
        
        ทำหน้าที่สร้างและหลั่งอาหารมาเลี้ยงอสุจิ ประกอบด้วยเมือก
        น้ำตาลฟรุกโตส และกรดอะมิโน
      - ต่อมลูกหมาก Prostate Gland
        
        สร้างสารที่เป็นเบสอ่อนช่วยให้ช่องคลอดของเพศหญิงมีค่าเป็นกลาง
        
        :>>ทำให้อสุจิสามารถเคลื่อนที่และมีชีวิตรอดในช่วงคลองที่เป็นกรดได้
      - หลอดเก็บอสุจิ Epididymis
        
        ท่อขนาดเล็กยามประมาณ 6 เมตร ขดไปขดมาบนอัณฑะ
        
        เป็นแหล่งพักและเพิ่มความแข็งแรงให้อสุจิที่กำลังเจริญ
      - ต่อมคาสเปอร์ Cowper's Gland
        
        สร้างสารเมือกไปหล่อลื่นท่อปัสสาวะขณะมีความรู้สึกทางเพศ
        เพื่อให้อสุจิวิ่งได้เร็วกว่าเดิม
    - - ที่ผนังของหลอดจะมีสเปอร์มาโทโกเนียม Spermatogonium ตั้งแต่เด็ก
      - เมื่อเข้าสู่วัยรุ่นฮอร์โมน FSH จะกระตุ้นให้สเปอร์สมาโมโหเนียมแบ่งเซลล์แบบไมโทซิส
      - สเปอร์มาโทโกเนียมบางเซลล์จะเจริญไปเป็นเซลล์ที่มีขนาดใหญ่กว่าเดิม
      - สเปอร์มาโทไซต์ระยะแรกแต่ละเซลล์ จะมีการแบ่งเซลล์แบบไมโอซิส
      - สเปอร์มาทิดแต่ละตัวจะมีการเปลี่ยนรูปร่างไปเป็นอสุจิ
    - - อสุจิ Sperm
        
        ประกอบด้วย 3 ส่วน
        
        หัว Head
        
        เป็นส่วนที่มีนิวเคลียร์อยู่
        
        ปลายสุดของหัวมีถุงอะโครโมโซม Acrosome
        ภายในบรรจุเอนไซม์ที่ใช้สำหรับเจาะไข่
        
        ลำตัว Middle Pice
        
        มีไมโทคอนเดรีย ที่สร้างพลังงาน ขดล้อมอยู่จำนวนมาก
        
        หาง Flagellum
        
        ช่วยในการเคลื่อนที่
    - - การเคลื่อนที่ของอสุจิ
        
        อสุจิถูกสร้างจากหลอดสร้างอสุจิแล้วจะถูกเก็บไว้ที่หลอดเก็บอสุจิจนกว่าจะโตเต็มที่
        
        เมื่อโตเต็มที่จะเคลื่อนไปยังหลอดนำอสุจิที่มีส่วนปลายต่ออยู่กับท่อปัสสาวะ
        
        .>>ขณะอสุจิเคลื่อนที่นั้น อสุจิจะไปรวมกับน้ำเลี้ยงอสุจิ Seminal Fluid
        .>>จะเรียกว่า น้ำอสุจิ Semen
        
        เมื่อหลั่งน้ำอสุจิจะถูกปล่อยออกมาทางปลายเปิดของท่อปัสสาวะที่ปลายอวัยวะเพศ
    - - ฮอร์โมนที่เกี่ยวข้อง
        
        • ฟอลลิเคิลสติมูเลติงฮอร์โมน Follicle Stimulating Hormone หรือ FSH
        
        สร้างจากโกนาโดโทรปิกเซลล์ Gonadotropic Cell ที่ต่อมใต้สมองส่วนหน้า
        
        ทำหน้าที่กระตุ้นอัณฑะและหลอดสร้างอสุจิในเพศชายให้เจริญเติบโต
        
        • ลูทิไนซิงฮอร์โมน Luteinizing Hormone หรือ LH
        
        สร้างจากโกนาโดโทรปิกเซลล์ Gonadotropic Cell ที่ต่อมใต้สมองส่วนหน้า
        
        ทำหน้าที่กระตุ้นการเจริญของหลอดสร้างอสุจิ
        ที่ผลิตฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนของเพศชาย
        
        •เทสโทสเตอโรน Testosterone
        
        สร้างจากหลอดสร้างอสุจิในอัณฑะ
        
        ทำหน้าที่กระตุ้นการเจริญเติบโตที่แสดงลักษณะเพศชาย
        เช่น เสียงแตก มีหนวดเครา
        
        • แอนโดรเจน Androgen
        
        สร้างจากต่อมหมวกไตชั้นนอก
        
        ทำหน้าที่ควบคุมลักษณะความเป็นชายเช่นกัน
- - - - รังไข่
        
        มี 2 รัง อยู่แต่ละข้างของมดลูก
        
        ทำหน้าที่สร้างไข่และฮอร์โมนเพศหญิง
      - มดลูก
        
        อยู่ระหว่างกระเพาะปัสสาวะกับทวารหนัก
        
        ประกอบด้วยเนื้อเยื่อ 3 ชั้น ได้แก่
        
        เนื้อเยื่อชั้นนอกสุด Serosa
        
        เนื้อเยื่อชั้นใน Endmetrium
        
        เนื้อเยื่อชั้นกล้ามเนื้อเรียบ Myometrium
      - ท่อนำไข่ หรือ ปีกมดลูก
        
        เป็นทางเชื่อมยาวประมาณ 4 นิ้วอยู่ระหว่างรังไข่ทั้งสองข้างกับมดลูก
        
        ปลายด้ามหนึ่งเปิดออกไปที่ช่องท้องส่วนปลาย และอีกข้างเปิดเข้าสู่มดลูก
        
        ทำหน้าที่เก็บเซลล์ไข่ที่หลุดออกจากรังไข่ เป็นบริเวณที่เกิดการปฏิสนธิกัน ระหว่างไข่กับอสุจิ และเป็นทางผ่านให้ไข่ที่ผสมแล้วเข้าสู่มดลูก
      - ช่องคลอด
        
        เป็นส่วนที่อยู่ต่อจากมดลูกลงมา
        
        ทำหน้าที่เป็นทางผ่านของอสุจิที่จะเข้าไปผสมกับไข่
        รวมถึงเป็นทางออกของประจำเดือนและทารก
    - - การสร้างไข่ Oogenesis
      - เริ่มมีการสร้างเซลล์Oogonium ตั้งแต่ยังเป็นทารกในครรภ์มารดา
      - เซลล์ไข่ที่ได้ปฎิสนธิกับอสุจิจะกลายเป็นไซโก้และเจริญเติบโตต่อไป
      - 2 ตั้งแต่อยู่ในครรภ์ โอโอโกเป็นโอโอไซต์ระนะแรก Primary Oocyte
      - ต่อมาจึงมีการแบ่งเซลล์แบบไมโอซิสเป็นครั้งที่ 2
      - ,จากนั้นแต่ละเซลล์ของโอโอไซส์ระยะแรกจะถูกล้อมรอบด้วยเซลล์ฟอลลิเคิล
      - เมื่อเข้าสู่วัยรุ่นฮอร์โมน FSH จะกระตุ้นให้โอโอไซต์ระยะแรกแบ่งเซลล์แบบไมโอซิสต่อ
    - - การตกไข่ Ovulation
        
        • เมื่อไข่อ่อนเติบโตเต็มที่จะหลุดออกมาจากรังไข่และเคลื่อนลงไปที่ช่องท้อง เรียกว่า ตกไข่
        
        ระยะหลังตกไข่ Corpus Luteun Stage
        
        • ปกติรังไข่ทั้งสองข้างจะสลับกันผลิตไข่ในแต่ละเดือน
        โดยจะผลิต 1 ใบต่อ 1 เดือน
        
        • ขั้นตอนการเปลี่ยนแปลงของรังไข่มี 3ระยะได้แก่
        
        ระยะก่อนตกไข่ Follicle Stage
        
        ระยะตกไข่ Ovulation Stage
    - - การมีประจำเดือน
        
        เกิดจากผนังมดลูกชั้นใน ซึ่งถูกทำให้หนาขึ้นมีการหลุดลอก
        เพราะไข่ที่ตกไม่ได้รับการผสมจึงไม่มีการฝังตัว
        
        โดยทั่วไปแล้วเพศหญิงจะเริ่มมีประจำเดือนเมื่ออายุประมาณ 12 ปีขึ้นไป
        
        หากไม่มีการตั้งครรภ์ เพศหญิงจะมีประจำเดือนทุกเดือนจนกว่าจะถึงวัยหมดประจำเดือน
        
        แต่ละคนมีรอบเดือนแตกต่างกัน ทั่วไปจะเฉลี่ยอยู่ที่ประมาณ 28 วัน
      - การหมดประจำ
        
        วัยหมดประจำเดือนจะเฉลี่ยอยู่ที่ช่วงอายุประมาณ 45-55 ปี
        
        รังไข่หยุดทำงาน>>ไม่มีการตกไข่>>ไม่มีประจำเดือน>>ไม่มีฮอร์โมนเพศหญิงที่ผลิตจากรังไข่
    - - ฮอร์โมนที่เกี่ยวข้อง
        
        • ฟอลลิเคิลสติมูเลติงฮอร์โมน Follicle Stimulating Hormone หรือ FSH
        
        สร้างจาก Gonadotropic Cell ที่ต่อมใต้สมองส่วนหน้า
        
        กระตุ้นการแบ่งเซลล์แบบไมโทซิสของโจโฉไซส์ระยะแรก
        
        • ลูทิไนซิงฮอร์โมน Luteinizing HormoneหรือLH
        
        สร้างจาก Gonadotropic Cell ที่ต่อมใต้สมองส่วนหน้า
        
        กระตุ้นการตกไข่
        
        • เอสโตรเจน Estrogen
        
        Oxytocin
        
        สร้างจากฟอลลิเคิลในรังไข่ จากคอร์ัสลูเทียเล็กน้อย และสร้างจากนกในระยะหลังของการตั้งครรภ์
        
        ทำหน้าที่ควบคุมความเป็นหญิง เช่น มีหน้าอก และสะโพกผาย
        
        Progesterone
        
        สร้างจากคอร์ปัสลูเทียม และสร้างจากรกในระยะหลังของการตั้งครรภ์
        
        ทำหน้าที่ให้ผนังมดลูกหนาเหมาะกับการตั้งครรภ์
        
        Human Chorionic gonadotropinหรือ HCG
        
        ทำหน้าที่กระตุ้นกล้ามเนื้อเรียบที่รอบต่อมน้ำนมให้หลั่งน้ำนมออกมา
        รวมถึงที่ผนังมดลูกขณะคลอด
        
        สร้างจากรก
        
        ทำหน้าที่กระตุ้นการเจริญเติบโตของรกและมดลูก
        รวมถึงช่วยให้คอร์ปัสลูเทียในรังไข่มีอายุนานขึ้น
        
        สร้างจากต่อมใต้สมองส่วนหลัง
        
        ทำหน้าที่กระตุ้นให้ต่อมน้ำนมผลิตน้ำนม
        
        Prolactin
        
        สร้างจากต่อมใต้สมองส่วนหน้า
    - - การตั้งครรภ์ Pregnancy
        
        หลักมีเพศสัมพันธ์ถ้าฝ่ายหญิงอยู่ในช่วงตกไข่ จะเกิดการปฎิสนธิของไข่กับอสุจิบริเวณท่อนำไข่
        
        กระตุ้นให้ผนังมดลูกหนาขึ้นและมีหลอดเลือดฝอยมากขึ้น
        
        ฮอร์โมนโปรเจสเตอโรนที่สร้างจากคอร์ปัสลูเทียม จะทำงานร่วมกับเอสโตรเจนที่สร้างจากฟิลลิปเคิล
        
        ไข่ที่ผสมแล้วจะกลายเป็นไซโกต ซึ่งจะแบ่งตัวจนเป็นเอ็มบริโอแลเคลื่อนไปฝังตัวที่ผนังมดลูก
        
        หลังปฏิสนธิ1สัปดาห์>>เซลล์ของนกจะหลั่งฮอร์โมน
        ฮิวแมนคอริโอนิกโกนาโดโทรปินตรวจพบได้จากปัสสวะและเลือด