Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

CHƯƠNG III. TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐỘC LẬP DÂN TỘC VÀ CHỦ NGHĨA XÃ HỘI -…

- - - - Độc lập, tự do là khát khao của dân tộc, là một giá trị tinh thần thiêng liêng, bất hủ của dân tộc mà HCM là hiện thân cho tinh thần ấy.
        
        1919, HCM gửi bản yếu sách của nhân dân An Nam tới hội nghị Véc-xây với hai nội dung chính: đòi bình đẳng và đòi quyền tự do, dân chủ. -> Không được chấp nhận nh đã thể hiện tư tưởng HCM về quyền bình đẳng và tự do.
        
        Dựa vào hai bản tuyên ngôn của Mỹ và Pháp, HCM khẳng định giá trị thiêng liêng bất biến về quyền dân tộc.
        
        "Chánh cương vắn tắt của Đảng"(1930), xác định mục tiêu của Đảng:
        Đánh đuổi pháp và phong kiến
        Làm cho nước Nam được độc lập
        
        Pháp xâm lược lần 2, trong "Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến", Người ra lời hiệu triệu: "Ko! Chúng ta thà hi sinh tất cả, chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ.
        
        1965, Mỹ tiến hành chiến tranh cục bộ ở Nam và phá hoạt ở Bắc -> Vn thắng buộc Mỹ phải kí hiệp định Paris.
        
        HCm đã nêu lên một chân lý thời đại của các dân tộc khát khao độc lập tự do: "Không gì quý hơn độc lập tự do".
  - - - Cách mạng tư sản: cuộc cách mạng do giai cấp tư sản lãnh đạo, quần chúng nhân dân là động lực chính nhằm đánh đổ chế độ phong kiến đã lỗi thời, giành dân chủ.
      - Cách mạng vô sản: cuộc cách mạng do giai cấp vô sản lãnh đạo nhằm dùng bạo lực cách mạng lật đổ ách thống trị của giai cấp tư sản, lập nên chế độ xã hội chủ nghĩa.
      - Cách mạng giải phóng dân tộc: do giai cấp công nhân lãnh đạo trong đó nhiệm vụ nổi lên hàng đầu là lật đổ chủ nghĩa thực dân và phong kiến giành độc lập dân tộc và ruộng đất cho dân cày.
    - - Rút ra bài học từ các con đường cứu nước trước đó:
        
        Sự thất bại của phong trài Cần Vương (1885-1896).
        
        Con đường cứu nước của Phan Bội Châu chẳng khác gì “đuổi hổ cửa trước, rước beo cửa sau”.
        
        Con đường cứu nước của Phan Chu Trinh chẳng khác gì “Xin giặc rủ lòng thương
        
        Con đường cứu nước của Hoàng Hoa Thám tuy có thực tế hơn nhưng vẫn mang nặng cốt cách phong kiến.
      - CMTS là 'không đến nơi", nhân dân vẫn cực khổ:
        
        “Mỹ tuy rằng cách mạng thành công đã hơn 150 năm nay nhưng công nông vẫn cứ cực khổ, vẫn cứ lo tính cách mạng lần thứ hai”.
        
        “Cách mệnh Pháp cũng như cách mệnh Mỹ, nghĩa là cách mệnh tư bản, cách mệnh không đến nơi, tiếng là cộng hòa và dân chủ, kỳ thực trong thì nó tước lục công nông, ngoài thì nó áp bức thuộc địa”.
        CMT10 Nga:
        
        Là cách mạng vô sản – cách mạng triệt để, giải phóng triệt để giai cấp công nhân, ruộng đất cho nông dân
        → Hồ Chí Minh quyết định: lựa chọn con đường GPDT theo con đường CMVS.
      - Con đường GPDT:
        
        HCM nhận thấy CMT10 Nga không chỉ là một cuộc CMVS mà còn là một cuộc CMGPDT, là cuộc CM triệt để vì đã xóa bỏ được GCPK và CNTB Nga, dân chúng được hưởng tự do, bình đẳng thật sự. Nó nêu tấm gương sáng về sự nghiệp giải phóng các dân tộc thuộc địa và mở ra trước mắt họ thười đại CM chống đế quốc, thời đại GPDT.
        
        Người hoàn toàn “”tin theo Lênin và Quốc tế III” vì Quốc tế III là tổ chức quốc tế duy nhất quan tâm, giúp đỡ và bênh vực các dân tộc bị áp bức. Người thấy trong lý luận của Lênin một phương hướng mới để GPDT theo con đường CMVS
      - Thực chất cách mạng vô sản:
        
        Tiến hành cách mạng GPDT và dần dần từng bước “đi tới xã hội cộng sản”
        
        Mục tiêu: GPDT, GPGC và GP con người.
        
        Lực lực cách mạng là khối đoàn kết toàn dân, nòng cốt là liên minh giữa công – nông dân và lao động trí óc.
        
        Sự nghiệp cách mạng của Việt Nam là một bộ phận khăng khít của cách mạng thế giới, cho nên phải đoàn kết quốc tế.
        Ý nghĩa: giải quyết được khủng hoảng về đường lối cách mạng
    - - - Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh: nhận thức được tầm quan trọng và vai trò của chính đảng cách mạng.
        
        Chủ nghĩa Mác-Lenin: GCCN muốn hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình thì phải có ĐCS lãnh đạo để giáo dục, giác ngộ giai cấp và tổ chức giai cấp đấu tranh.
        - Hồ Chí Minh: Trong các nước thuộc địa và phong kiến, vấn đề dân tộc chỉ có thể được giải quyết triệt để khi đặt dưới sự lãnh đạo của GCCN thông qua lý luận tiền phong – đảng cộng sản.
      - “Muốn làm cách mệnh, trước hết phải làm cho dân giác ngộ, phải giảng giải lý luận và chủ nghĩa cho dân hiểu. Cách mệnh phải hiểu phong triều thế giới, phải bày sách lược cho dân. Vậy sức cách mệnh phải tập trung, muốn tập trung phải có đảng cách mệnh”.
        
        “Trước hết phải có đảng cách mệnh, để trong thì vận động và tổ chức dân chúng, ngoài thì liên lạc với dân tộc bị áp bức và vô sản giai cấp mọi nơi. Đảng có vững cách mệnh mới thành công, cũng như người cầm lái có vững thuyền mới chạy”.
    - - Chủ nghĩa Mác-Lenin: Quần chúng nhân dân là người sáng tạo chân chính ra lịch sử. Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng.
        
        Hồ Chí Minh: Cách mạng là việc chung của cả dân chúng chứ không phải việc một hai người.
        HCM xác định lực lượng CMGPDT bao gồm cả dân tộc.
        “Dân tộc cách mệnh thì chưa phân giai cấp, nghĩa là sĩ nông, công, thương đều nhất trí chống lại cường quyền”.
      - CƯƠNG LĨNH CHÍNH TRỊ ĐẦU TIÊN CỦA ĐẢNG:
        
        Đảng phải tập hợp đại bộ phận GCCN, phải tập hợp đại bộ phận nông dân và phải dựa vào dân cày nghèo, lãnh đạo nông dân làm cách mạng ruộng đất
        
        Lôi kéo tiểu tư sản, tri thức, trung nông đi vào phe vô sản giai cấp.
        
        Đối với phú nông, trung, tiểu địa chủ và tư bản An Nam mà chưa rõ mặt phản cách mạng thì phải lợi dụng...Bộ phận nào đã ra mặt phản cách mạng thì phải đánh đổ.
        
        Lực lượng nòng cốt cách mạng: công nhân và nông dân “Công nông là người chủ cách mệnh. Công nông là gốc cách mệnh”. (Vì họ là lực lượng đông đảo nhất của thời bấy giờ)
        
        Người coi tiểu tư sản, tư sản dân tộc và một bộ phận giai cấp địa chủ là bạn đồng minh của cách mạng: “học trò, nhà buôn nhỏ, điền chủ nhỏ cũng bị tư bản áp bức, song không cực khổ bằng công nông; ba hạng ấy chỉ là bầu bạn cách mệnh của công nông thôi”.
    - - Quan điểm của Mác và Ăngghen: “Hãy xóa bỏ tình trạng người bóc lột người thì tình trạng dân tộc này bóc lột dân tộc khác cũng bị xóa bỏ”.
        
        Quan điểm của Quốc tế cộng sản:
        Năm 1919, QTCS cho rằng: “Thắng lợi của CM thuộc địa phụ thuộc vào thắng lợi của CMVS ở chính quốc”. (CM vô sản ở chính quốc là chính, còn CMGPDT ở thuộc địa là phụ).
        Đại hội VI của QTCS (9-1928) vẫn cho rằng: “Chỉ có thể thực hiện hoàn toàn công cuộc giải phóng các thuộc địa khi giai cấp vô sản giành được thắng lợi ở các nước tư bản tiên tiến”.
        
        Hồ Chí Minh:
        +) Xác định rõ bản chất của chủ nghĩa đế quốc, chủ nghĩa thực dân: chủ nghĩa tư bản
        +) Xác định rõ vị trí, vai trò của cách mạng thuộc địa: quan trọng với CMVS ở chính quốc tiêu diệt CN đế quốc.
        +) Đánh giá đúng và tin tưởng vào tiềm năng, sức mạnh của các dân tộc bị áp bức.
        → Thắng lợi năm 1945 ở VN, thắng lợi phong trào GPDT trên TG những năm 60 thế kỉ XX, trong khi CMVS ở chính quốc chưa nổ ra thì luận điểm của HCM là độc đáo, sáng tạo, có giá trị lí luận và thực tiễn to lớn
    - - Quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin: việc giành chính quyền bằng bạo lực cách mạng là tất yếu và phổ biến. Trong tư tưởng của chủ nghĩa Mác – Lênin,bạo lực được coi là “bà đỡ” cho một xtrong lòng. Tuy nhiên, chủ nghĩa Mác chỉ rõ vai trò của bạo lực chỉ là phương xã hội cũ đang thai nghén một xã hội mớitiện chứ không phải nguyên nhân hay mục đích của cách mạng
      - Dùng bạo lực cách mạng để chống lại bạo lực phản cách mạng. Hồ Chí Minh đã thấy rõ sự cần thiết phải sử dụng bạo lực cách mạng.
        
        sau khi xâm chiếm các nước thuộc địa, bọn thực dân đế quốc đã thực hiện chế độ cai trị vô cùng tàn bạo. Vậy nên, muốn đánh đổ thực dân- phong kiến giành độc lập dân tộc thì tất yếu phải sử dụng phương pháp bạo lực cách mạng, dùng bạo lực cách mạng để chống lại bạo lực phản cách mạng của kẻ thù.
        
        Về hình thức bạo lực cách mạng:
        +) Bạo lực cách mạng là bạo lực của quần chúng.
        +) 2 lực lượng: chính trị và quân sự.
        +) 2 hình thức đấu tranh: chính trị (cơ sở, nền tảng cho việc xây dựng lực lượng vũ trang) và vũ trang ( có ý nghĩa quyết định đối với việc tiêu diệt lực lượng quân sự và âm mưu thôn tính của thực dân đổ quốc, đi đến kết thúc chiến tranh).
        
        Việc xác định hình thức đấu tranh phải căn cứ vào hoàn cảnh lịch sử cụ thể mà áp dụng cho thích hợp
- - - - So sánh với các chế độ xã hội đã tồn tại, HCM thấy sự khác nhau về bản chất giữa CNXH với các chế độ đó.
      - theo Người: “Nói một cách tóm tắt, mộc mạc, chủ nghĩa xã hội trước hết nhằm làm cho nhân dân lao động thoát nạn bần cùng, làm cho mọi người có công ăn việc làm, được ấm no và sống một đời hạnh phúc”, là làm sao cho dân giàu, nước mạnh”.
      - Ở góc độ khát vọng của dân tộc khi đất nước còn là thuộc địa: Chỉ có CNXH và XNCS mới giải phóng được các dân tộc bị áp bức.
        
        Ở góc độ chính trị: Chế độ CNXH đem lại tự do, bình đẳng, bác ái, xóa bỏ những điều ngăn cản con người đoàn kết, yêu thương nhau.
        
        Ở góc độ kinh tế: CNXH có công nghiệp hiện đại, nông nghiệp hiện đại.
        
        Ở góc độ quan hệ giữa người với người: CNXH đem lại tự do, bình đẳng, bác ái, xóa bỏ những điều ngăn cản con người đoàn kết, yêu thương nhau.
    - - Về chính trị: Xã hội XHCN là xã hội có chế độ dân chủ
        
        Xã hội do nhân dân làm chủ, nhân dân là chủ dưới sự lãnh đạo của ĐCS trên nền tảng liên minh công nông
        
        HCM nhận thức sâu sắc về sức mạnh, địa vị và vai trò của nhân dân về sự thắng lợi của CNXH khi Đảng lãnh đạo dựa vào nhân dân, huy động được nhân lực, trí lực, tài lực của nhân dân để đem lại lợi ích cho nhân dân.
      - Về kinh tế: Xã hội XHCN là xã hội có nền kinh tế phát triển cao dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và chế độ công hữu về tư liệu sản xuẩt chủ yếu.
        
        Nền kinh tế dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và quan hệ sản xuất tiên tiến.
        
        Chủ nghĩa xã hội đảm bảo tính công bằng và hợp lý trong các quan hệ xã hội.
      - Về chủ thể xây dựng chủ nghĩa xã hội: Chủ nghĩa xã hội là công trình tập thể của nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng.
        
        Nhân dân là chủ thể lực lượng quyết định tốc độ xây dựng và sự vững mạng của chủ nghĩa xã hội.
        
        “Cần có sự lãnh đạo của Đảng cách mạng chân chính của giai cấp công nhận, toàn tâm toàn ý phục vụ nhân dân”.
      - Về văn hóa, đạo đức và các quan hệ xã hội: Xã hội XHCN có trình độ phát triển cao về văn hóa, đạo đức, bảo đảm sự công bằng, hợp lý trong các quan hệ xã hội.
        
        Xã hội không còn hiện tượng người bóc lột người; con người được tôn trọng, được đảm bảo đối xử công bằng, bình đẳng.
        
        Chủ nghĩa xã hội đảm bảo tính công bằng và hợp lý trong các quan hệ xã hội.
  - - - Về chế độ chính trị: Phải xây dựng được chế độ dân chủ (Là chế độ do nhân dân lao động làm chủ, nhà nước là của dân, do dân và vì dân).
        
        Thực thi dân chủ, thực thi quyền lực của nhân dân thể hiện bản chất của CNXH, làm cho chế độ XHCN khác về căn bản so với các chế độ khác trước nó.
        
        Chế độ chính trị phải do nhân dân lao động làm chủ.
        
        Phát huy quyền làm chủ của nhân dân, tăng cường hiệu lực và hiệu quả quản lý của các cơ quan lập pháp, hành pháp và tư pháp, xử lý và phân định rõ chức năng của chúng.
      - Về kinh tế: Phải xây dựng được nền kinh tế phát triển cao gắn bó mật thiết với mục tiêu của chính trị.
        
        Nền kinh tế XHCN với công-nông nghiệp hiện đại, khoa học-kỹ thuật tiên tiến.
        
        Phát triển toàn diện các ngành.
        
        Gắn liền nền kinh tế và chính trị.
      - Về văn hóa: Phải xây dựng được nền văn hóa mang tính dân tộc, khoa học, đại chúng và tiếp thu tinh hoa văn hóa của nhân loại
        
        Mối quan hệ biện chứng giữa văn hóa với kinh tế và chính trị.
        
        Văn hóa là một muc tiêu cơ bản của cách mạng XHCN.
        
        Nhiệm vụ hàng đầu của cách mạng XHCN là đào tạo con người.
        
        Xây dựng nền văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc, tiếp thu những cái mới văn hóa tiến bộ thế giới, tẩy trừ di tích thuộc địa, ảnh hưởng nô dịch văn hóa đế quốc.
      - Về quan hệ xã hội: Phải đảm bảo dân chủ, công bằng, văn minh
        
        Quan hệ xã hội lành mạnh, công bằng, bình đẳng, không còn áp bức, bóc lột, bất công.
        
        Chế độ "dân làm chủ", "dân là chủ".
        
        Xã hội dân chủ, công bằng, văn minh, tôn trọng con người.
    - - Về lợi ích của dân, quan tâm đến lợi ích của cả cộng đồng người và cả lợi ích của những con người cụ thể.
        
        Về dân chủ, Có dân chủ lợi ích mới vì dân: có dân chủ quyền hành và lực lượng mới ở nơi dân, công việc đổi mới và xây dựng mới là công việc của dân, là trách nhiệm của dân.
        lợi ích của dân và dân chủ của dân không thể tách rời nhau.
        
        Về sức mạng đại đoàn kết toàn dân, là lực lượng mạng nhất trong rất cả các lực lượng.
        → Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, lợi ích của dân, dân chủ của dân đoàn kết toàn dân gắn bó hữu cơ với nhau, là cơ sở, là tiền đề của nhau, tạo nên những động lực mạnh mẽ nhất trong hệ thống những động lực của chủ nghĩa xã hội.
      - Về hoạt động của những tổ chức, trước hết là Đảng Cộng sản, Nhà nước và các tổ chức chính trị- xã hội khác, trong đó sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản giữ vai trò quyết định.
        
        Về con người Việt Nam, Hồ Chí Minh khẳng định: “Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội , trước hết cần có những con người xã hội chủ nghĩa”. Đó là “những con người của CNXH, có tư tưởng và tác phong XHCN”.
        → Trong cách mạng XHCN, quan điểm “xây” đi đôi với “chống” cũng là một trong những quan điểm xuyên suốt tư tưởng HCM, là một trong những nét đặc sắc của tư tưởng HCM.
  - - - Tính chất của thời kỳ quá độ: Đây là thời kỳ cải biến sâu sắc nhất nhưng phức tạp, lâu dài, khó khăn, gian khổ.
        Thực chất:
        
        Thời kỳ chuẩn bị những cơ sở vật chất và tinh thần cho CNXH.
        
        Thời kỳ diễn ra lâu dài, khó khăn và phức tạp.
        
        Thời kỳ được thực hiện tự giác, sáng tạo vởi quần chúng nhân dân lao động thông qua sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản.
        
        Thời kỳ diễn ra cuộc đấu tranh gay go và phức tạp trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội.
      - Đặc điểm của thời kỳ quá độ: Từ một nước nông nghiệp lạc hậu tiến thẳng lên chủ nghĩa xã hội, không trải qua giai đoạn phát triển tư bản chủ nghĩa.
      - Nhiệm vụ của thời kỳ quá độ: Đấu tranh cải tạo, xóa bỏ tàn tích của chế độ xã hội cũ, xây dựng các yếu tố mới phù hợp với quy luật tiến lên chủ nghĩa xã hội trên tất cả các lĩnh vực của đời sống, trong đó:
        
        Về chính trị, phải xây dựng được chế độ dân chủ.
        
        Về kinh tế: Cải tạo nền kinh tế cũ, xây dựng nền kinh tế mới có công nghiệp và nông nghiệp hiện đại.Giữa cải tạo và xây dựng thi xây dựng là nhiệm vụ chủ chốt và lâu dài và phải luôn gắn với việc thực hiện đầy đủ quyền làm chủ của nhân dân
        
        Về văn hóa, phải triệt để tẩy trừ tại di tích thuộc địa và ảnh hưởng nô địch của văn hóa đế quốc: đồng thời, phát triển những truyền thống tốt đẹp của văn hóa dân tộc
        
        Về các quan hệ xã hội: Thay đổi triệt để những quan hệ cũ, xấy dựng một xã hội dân chủ, công bằng, văn minh, tôn trọng con người.