Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
บท 4 ประเด็นทางจริยธรรมในการดูแลผู้ป่วยวิกฤต และการดูแลระยะท้ายของชีวิต,…
บท 4 ประเด็นทางจริยธรรมในการดูแลผู้ป่วยวิกฤต
และการดูแลระยะท้ายของชีวิต
หลักการแจ้งข่าวร้าย
ผู้แจ้งข่าวร้าย
มีข้อมูลที่ชัดเจนเกี่ยวกับแผนการรักษา
ต้องทราบผลการรักษาและการดำเนินโรค
ต้องได้รับการฝึกฝนและมีประสบการณ์
รู้กฎหมายที่เกี่ยวข้อง
ปฏิกิริยาจากการรับรู้ข่าวร้าย
ระยะต่อรอง (Bargaining)
รู้สึกว่าตนเองมีความผิดที่ยังไม่ได้ทำบางอย่าง
ต่อรองกับตัวเองคนรอบข้าง
“ฉันรู้ว่ามันร้ายแรง คงรักษาไม่หาย แต่ฉันอยาก....”
“อยากเห็นลูกเรียนจบก่อน”
ระยะซึมเศร้า (Depression)
ออกห่างจากสังคมรอบข้าง เบื่อหน่าย เก็บตัว
ไม่ค่อยพูดคุย ถามคำตอบคำ ไม่สนใจสิ่งแวดล้อม หรืออาจร้องไห้
เริ่มรับรู้ว่าหลีกเลี่ยงไม่ได้
บกพร่องในการปฏิบัติกิจวัตรประจำวัน
ระยะโกรธ (Anger)
ก้าวร้าว และต่อต้าน
“ไม่ยุติธรรมเลย ทำไมต้องเกิดกับเรา”
“ทำไมต้องเกิดขึ้นกับเรา”
เป็นการเยียวยาความรู้สึกที่เกิดจากสูญเสีย
ระยะยอมรับ (Acceptance)
ยอมรับสิ่งต่างๆตามควาเป็นจริง
มองเป้าหมายในอนาคตมากขึ้น
ปรับตัว และเรียนรู้
เป็นปฏิกิริยาระยะสุดท้าย
ระยะปฏิเสธ (Denial)
รู้สึกตกใจ ช็อคและปฏิเสธสิ่งที่ได้รับรู้
ไม่เชื่อ ไม่ยอมรับความจริง ไม่เชื่อผลการรักษา
เป็นระยะแรก
การแจ้งข่าวร้าย
ข้อมูลที่เป็นข่าวร้าย
การลุกลามของโรค ไม่ตอบสนองต่อการรักษา
การกลับเป็นซ้ำ
ความพิการ
เป็นโรครุนแรง หรือรักษาไม่หาย
สูญเสียภาพลักษณ์
เสียชีวิต
ปัจจัยที่มีผล
ความเชื่อและวัฒนธรรม
ภูมิหลังของผู้รับข่าวร้าย
ความคาดหวังและความเป็นจริงที่เกิดขึ้น
กระทบต่อความรู้สึก การดำเนินชีวิต และอนาคตของบุคคลนั้น
ข้อมูลที่ทำให้เกิดความรู้สึกหมดความหวัง
บทบาทพยาบาลหลัก จาก Family meeting
ประเมินการรับรู้ของครอบครัว ถามความรู้สึก ความต้องการการช่วยเหลือ
รับฟังผู้ป่วย ญาติด้วยความตั้งใจ เห็นใจ เปิดโอกาสให้ถามข้อสงสัย
สร้างสัมพันธภาพที่ดีกับผู้ป่วย และครอบครัว
ประคับประคองจิตใจ
ควรยอมรับพฤติกรรมทางลบของผู้ป่วย ญาติ
อธิบายให้ทราบถึงสิ่งที่กำลังจะเกิดขึ้นกับผู้ป่วย
จัดการกับอาการที่รบกวนผู้ป่วย
สะท้อนคิดให้ครอบครัวค้นหาเป้าหมายใหม่ในชีวิต
ปรึกษาแพทย์
จัดการกับอาการที่รบกวนผู้ป่วย
ให้ความมั่นใจกับผู้ป่วยและญาติ
ทำหน้าที่แทนผู้ป่วย
ปกป้องศักดิ์ศรีความเป็นมนุษ์
เรียกร้อง ปกป้อง
ให้ผู้ป่วย ญาติมีส่วนร่วมในการตัดสินใจการรักษา
ให้การช่วยเหลือในการจัดการสิ่งที่ค้างคาใจ
สิ่งสำคัญภายหลังจากการแจ้งข่าวร้าย
ให้ความร่วมมือ และวางแผนร่วมกับทีมดูแล
วางแผนการดูแลล่วงหน้า
ตัดสินใจ เลือกแนวทางการดูแลผู้ป่วย
บันทึกการแสดงเจตนารมณ์ล่วงหน้าก่อนตาย
การให้ความช่วยเหลือสนับสนุน
การดูแลผู้ป่วยวิกฤตในระยะท้าย
แนวคิดการดูแล ระยะสุดท้าย
comfort theory
ทฤษฎีความสุขสบาย (comfort theory)
เพื่อบรรเทา สงบ ผ่อนคลาย
เน้นความสุขสบาย
กิจกรรมการดูแล
ให้กำลังใจ ให้ข้อมูล ความหวัง รับฟัง ช่วยเหลือ
ใส่ใจ เอื้ออาทร สร้างความเข้มแข็ง
รักษาสมดุล ความปวด ความไม่สุขสบาย
ดูแลแบบประคับประคอง
แบบ Palliative care
มุ่งเน้น ช่วงปี/เดือนท้ายๆของชีวิต
ยึดตามความเชื่อ ศาสนา วัฒนธรรม
ทำงานร่วมกับทีม
การดูแลผู้ป่วยวิกฤตในระยะท้ายของชีวิต
(End of life care in ICU)
กระบวนการดูแลผู้ป่วย ตั้งเป้าหมายตั้งแต่วันแรก
สนับสนุน Family care
มโนทัศน์กับการเจ็บป่วยระยะท้าย และภาวะใกล้ตาย
ระยะท้าย
ความเจ็บป่วยคุกคามต่อชีวิต การดำเนินโรคคุกคาม
การทำงานของอวัยวะไม่คืนสู่สภาพปกติ
ระยะท้ายของโรค ไม่สามารถบำบัดได้
ภาวะใกล้ตาย
ร่างกายเปลี่ยนแปลงมาก
อวัยวะสำคัญล้มเหลว การทำงานลดลง
ค่า PPS < 30
Palliative care
ดูแลตั้งแต่ระยะแรก แบบองค์รวม
ป้องกัน บรรเทาความทุกข์ทรมาน
เพิ่มคุณภาพชีวิต
ความแตกต่าง การดูแลระยะท้าย
หออภิบาลผู้ป่วยวิกฤตและทั่วไป
ความคาดหวังของผู้ป่วยและครอบครัว
ความไม่แน่นอนของอาการ
Professional culture
Multidisciplinary team
ผู้ป่วยวิกฤติมีอาการไม่สุขสบายหลายอย่าง มีแนวโน้มถูกละเลย
สิ่งแวดล้อม
ทรัพยากรมีจำกัด
หลักการดูแลผู้ป่วยระยะท้าย
ในหออภิบาลวิกฤติ
ปรึกษาทีม palliative care
การดูแลแบบผสมผสาน
เช่น แพทย์แผนจีน ผสานกายจิต สวดมนต์
ผสมผสานภูมิปัญญาตะวันออก
ทีมสุขภาพ เป็นผู้เริ่มลงมือด้วยตนเอง
หลักการพยาบาล ผู้ป่วยระยะท้าย ใกล้ตาย
การประเมินระดับ PPS
การจัดการอาการไม่สุขสบาย
เพื่อบรรเทาความเจ็บป่วยทรมาน
ช่วยเหลือดูแลทางกายตามอาการ
เช่น อาการปากแห้ง เจ็บในปาก กลืนลำบาก
เช่น อาการปวด
การดูแลทั่วไป
ดูแลความสะอาดร่างกาย
ให้ได้รับสารน้ำอย่างเพียงพอ
ดูแลด้านอารมณ์ และสังคม
ช่วยให้จิตใจจดจ่อกับสิ่งดีงาม
สร้างบรรยากาศที่สงบและเป็นส่วนตัว
ช่วยให้ผู้ป่วยยอมรับความตาย
การสื่อสาร
อาศัยการอบรม ฝึกฝนของทีมสุขภาพ
ลดความไม่สุขสบายใจ ลดการเกิดความไม่พอใจของครอบครัว
ดูแลด้านจิตวิญญาณ
สนับสนุนให้มีสถานที่หรือกิจกรรมส่งเสริม เช่น ประกอบพิธีตามศาสนา
สอบถามและส่งเสริม
ศรัทธาความเชื่อ
เพื่อให้สงบผ่อนคลาย
ประเมินและบันทึกความต้องการ
Advance Care Planning [ACP]
Proxy
บุคคลใกล้ชิด ที่ผู้ป่วยมอบหมายให้มีอำนาจตัดสินใจ
บทบาทของพยาบาล
รวบรวมเอกสาร เช่น สำเนาหนังสือแสดงเจตนาต่างๆ
คอยช่วยเหลือ เมื่อผู้ต้องการทำการวางแผนการดูแล
สื่อสารกับทีมสุขภาพ ผู้ป่วย ญาติ
Living will
พินัยกรรม
หนังสือแสดงเจตนาไม่ประสงค์รับบริการ
manage dying patient
เตรียมตัวผู้ป่วย
เช่น ปิดเครื่องติดตาม ยุติการเจาะเลือด เป็นต้น
ให้ครอบครัวคนใกล้ชิดอยู่ด้วย สงบ และมีความเป็นส่วนตัว
bereavement care
มีเอกสารคำแนะนำการดูแลร่างกาย
คำแนะนำว่าเมื่อไหร่ผู้สูญเสียจำเป็นต้องพบแพทย์ หรือนักจิตบำบัด
แสดงความเสียใจต่อการสูญเสีย
การประเมินสภาพ
ทางร่ายกาย
อาการไม่สุขสบายต่างๆ ความสามารถในการทำกิจกรรม
อาการต่างๆ ที่พบบ่อย ได้แก่ ปวด อ่อนแรง ปากแห้ง
แยก และประเมินตามระบบต่างๆในร่างกาย
เช่น หัวใจและหลอดเลือด = ความดันโลหิตต่ำ ผิวหนังเย็น ซีด
เช่น ระบบประสาท = ระดับความรู้สึกตัวลดลง ไวต่อแสงจ้า สับสน
ด้านจิตใจ
ความผิดปกติที่พบ
ซึมเศร้า
วิตกกังวล
สับสน
จิตวิญญาณ
เกี่ยวกับ ปรัชญาชีวิต เป้าหมาย ตุณค่าทางจิตใจ ความเชื่อทางศาสนา
เช่น ความต้องการทางศาสนา ยืดตามความเชื่อ วัฒนธรรม
ด้านสังคม
บทบาทของผู้ป่วยในครอบครัว เช่น หัวหน้าครอบครัว
ผู้ดูแล เช่น ต้องการให้ผู้ป่วยกลับไปอยู่บ้าน
ความต้องการของครอบครัว
ที่อยู่อาศัย สิ่งแวดล้อม
ความรัก ความผูกพัน
เครือข่ายทางสังคม เช่น การได้รับความช่วยเหลือต่างๆ
ประเด็นจริยธรรมที่สำคัญ
การุณยฆาต /ปราณีฆาต /เมตตามรณะ
(mercy killing or euthanasia)
สมัครใจ
เจตนาตามความประสงค์ของผู้ป่วย
ขอให้ยุติการรักษา
เข้าใจอาการ การดำเนินโรค ทนทุกข์ทรมานต่อความเจ็บปวด
ไม่สามารถตัดสินใจได้เอง
ปราศตากการช่วยชีวิตด้วยเครื่องมือแพทย์
พิจารณา
ทรมานสาหัส
ยุติชีวิตลง สิทธิบุคคล
บุคคลที่ไม่ควรยืดชีวิตออกไป
ช่วยตนเองไม่ได้
ไร้การรับรู้ทางสมอง
ปล่อยให้ตายธรรมชาติ ตามพยาธิของโรค
การยืด ยุติการรักษา
เพิกถอนการใช้เครื่องมือช่วยชีวิต
ยับยั้งการใช้เครื่องมือช่วยชีวิต
แนวทางการป้องกัน แก้ไข
จัดกิจกรรมส่งเสริมทักษะ
รู้สิทธิ หน้าที่ของพยาบาล
ให้ความรู้แก่พยาบาล เกี่ยวกับการตัดสินใจ
มีจริยธรรมในการทำงานทีมสุขภาพ
การฆ่าตัวตายโดยความช่วยเหลือแพทย์
โดยเจตนา
ได้รับความช่วยเหลือจากแพทย์
เครื่องมือ
วิธีการ
ให้ความรู้
จัดสรรทรัพยากร
จำนวนผู้วิกฤตหลายราย มีเครื่องมือจำกัด
ต้องอาศัยเครื่องมือ ทรัพยากรมาช่วยชีวิต
บอกความจริง
เปลี่ยนถ่ายอวัยวะ
นางสาว อภัสรา ชัยวรรณ์ 6201210903 SecB เลขที่ 45