Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
HÌNH THÁI KINH TẾ XÃ HỘI - Coggle Diagram
HÌNH THÁI KINH TẾ XÃ HỘI
SẢN XUẤT VẬT CHẤT VÀ VAI TRÒ CỦA NÓ
Vai trò
duy trì sự tồn tại, phát triển
hình thành các mặt của đời sống xã hội
biến đổi, phát triển các mặt đời sống xã hội
Sản xuất vật chất:
quá trình con người sử dụng công cụ lao động, tác động vào tự nhiên, cải biến nhằm tạo ra của cải vật chất thỏa mãn nhu cầu tồn tại, phát triển của con người
Phương thức sản xuất:
cách thức con người thực hiện quá trình sản xuất vật chất ở những giai đoạn lịch sử nhất định của xã hội loài người
QUY LUẬT QUAN HỆ SẢN XUẤT PHÙ HỢP VỚI TRÌNH ĐỘ PHÁT TRIỂN CỦA LỰC LƯỢNG SX
Khái niệm
Lực lượng sản xuất :
mối quan hệ giữa người với tự nhiên thể hiện năng lực thực tiễn của con người trong quá trình sản xuất của cải vật chất
Người lao động
Tư liệu sản xuất
Đối tượng lao động
Tư liệu lao động
Phương tiện lao động
Công cụ lao động
Quan hệ sản xuất:
quan hệ giữa người với người trong quá trình sản xuất vật chất
Quan hệ về sở hữu TLSX
Quan hệ trong phân phối sản phẩm SX ra
Quan hệ trong tổ chức, quản lý SX
Mối quan hệ biện chứng giữa LLSX và QHSX
LLSX quyết định QHSX
LLSX thay đổi kéo theo QHSX thay đổi
Với trình độ nhất định của LLSX hình thành nên một QHSX tương ứng
Công cụ LĐ, trình độ KH quy định cách tổ chức QLSX
QHSX có tính ĐLTĐ và tác động trở lại LLSX
QHSX quy định mục đích XH; quy mô, tốc độ, hiệu quả, xu hướng, nhịp điệu của nền SX; quy định khuynh hướng phát triển của công nghệ
Phân phối hợp lý mức LĐ có thể kích thích sự hăng say làm việc, sự sáng tạo cải tiến công cụ, cải tiến kĩ thuật, khiến cho LLSX phát triển
BIỆN CHỨNG GIỮA CƠ SỞ HẠ TẦNG VÀ KIẾN TRÚC THƯỢNG TẦNG
Khái niệm
Cơ sở hạ tầng:
toàn bộ QHSX hợp thành cơ cấu KT của một XH nhất định
Kiến trúc thượng tầng:
toàn bộ quan điểm chính trị, pháp quyền, triết học, đạo đức, tôn giáo, nghệ thuật..., cùng với những thiết chế xã hội được hình thành trên cơ sở hạ tầng nhất định
Mối quan hệ BC giữa CSHT và KTTT
CSHT quyết định KTTT
QHSX, QHKT quyết định QH về CT, pháp quyền, tư tưởng; mâu thuẫn trong đời sống KT quy định mâu thuẫn trong lĩnh vực tự tưởng
Trong XH giai cấp, giai cấp nào chiếm địa vị thống trị về KT, giai cấp đó chiếm địa vị thống trị trong KTTT
CSHT thay đổi thì KTTT cũng thay đổi theo
KTTT có tính ĐLTĐ, tác động trở lại CSHT
Các yếu tố của KTTT đều có thể tác động đến CSHT. Trong XH có giai cấp, nhà nước tác động mạnh mẽ nhất
Sự tác động của KTTT không theo một xu hướng. Chức năng XH cơ bản của KTTT thống trị là xây dựng, bảo vệ và phát triển CSHT đã sinh ra nó
Tóm lại
Nếu KTTT phù hợp với quy luật KT khách quan sẽ thúc đẩy KT phát triển
Nếu KTTT không phù hợp với quy luật KT khách quan sẽ kìm hãm KT phát triển
SỰ PHÁT TRIỂN CÁC HÌNH THÁI KINH TẾ - XÃ HỘI LÀ MỘT QUÁ TRÌNH LỊCH SỬ TỰ NHIÊN
Phạm trù hình thái kinh tế - xã hội
Hình thái kinh tế xã hội:
một hệ thống, trong đó các mặt không ngừng tác động qua lại lẫn nhau tạo thành các quy luật vận động, phát triển khách quan của xã hội
Gồm 3 yếu tố cơ bản:
lực lượng sản xuất
quan hệ sản xuất (cơ sở hạ tầng)
kiến trúc thượng tầng
Tiến trình lịch sử - tự nhiên của xã hội loài người
Giá trị khoa học bền vững và ý nghĩa cách mạng