Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
บทที่ 2 ราชภัฏเชียงใหม่ภายใต้วิถีล้านนา - Coggle Diagram
บทที่ 2 ราชภัฏเชียงใหม่ภายใต้วิถีล้านนา
ประวัติศาสตร์ล้านนา
เชียงใหม่-ลุ่มน้าปิง
เชียงแสน-เชียงราย-ลุ่มแม่น้ากก
อาณาบริเวณที่ประกอบด้วยเมืองกลุ่มหนึ่งที่มีความสัมพันธ์ทางเครือญาติหรือทางวัฒนธรรม ในอดีตรัฐโบราณไม่มีอาณาเขตชัดเจน
กลุ่มเมืองล้านนาตะวันตกซึ่งเป็นแกนสาคัญเชียงใหม่ ลำพูนลำปาง เชียงราย พะเยาที่มีความสัมพันธ์ร่วมกันตั้งแต่สมัยราชวงศ์มังรายตอนต้นส่วนกลุ่มเมืองล้านนาตะวันออก แพรและน่าน
ทั้งสองเมืองมีประวัติความเป็นมาคล้ายกันคือ
ในสมัยแรกเริมต่างมีฐานะเป็นรัฐอิสระ มีราชวงศ์ของตนเองและมีความใกล้ชิด กับอาณาจักรสุโขทัย
ประวัติศาสตร์ล้านนาตามพัฒนาการ
พระเจ้ามังรายทรงทำสงครามแผ่ราชอาณาจักรเพื่อรวมไทยภาคเหนือเข้าด้วยกันขณะเดียวกัน พ่อขุนรามคำแหงมหาราชผู้เป็นสหายก็สถาปนาอาณาจักรสุโขทัยขึ้นมางภาคกลางและอาณาเขตติดต่อกันทั้งสองพระองค์จึงมิได้รุกรานซึ่งกันและกัน พระเจ้ามังรายครองเมืองกุมกามอยู่จนถึงพุทธศักราช ๑๘๓๔
สร้างเชียงใหม่ขึ้นเมื่อ พุทธศักราช ๑๘๓๙ นับถึงปัจจุบันก็ได้ 724 ปี
แต่เมื่อนับเชื้อสายของพระมังรายที่ครองเชียงใหม่ก็ได้ 262 ปี
ช้าง (ดอยกาละ หรือ ดอยสุเทพ)ทรงประทับแรมอยู่ตำบลบ้านแหนได้ 3 เพลา พระองค์ ทรงทอดพระเนตรเห็นสถานที่ ชัยภูมิ ตรงนั้นดีมาก เป็นทำเลที่เหมาะสำหรับการสร้างเมืองอยู่อาศัย
ในราตรีนั้นพระองค์ทรงสุบินนิมิตว่า มีบุรุษผู้หนึ่ง (เทพยดาจาแลง) มาบอกกับพระองค์ว่า หากพระองค์มาสร้างเมืองอยู่ที่นั่น จะประสบความเจริญรุ่งเรือง
กลุ่มชาติพันธ์ในล้านนา
ลัวะ
ไทใหญ่
ไทยวน
ไทลื้อ
ไทเขิน
เราเป็นใครและมาจากไหน
?
ถิ่นฐานเดิมของคนไทยอยู่แถบเทือกเขาอัลไตในมองโกเลียอพยพแถบลุ่มแม่น้ำแยงซีจีนตอนใต้และลงมาสู่ดินแดนที่เป็นประเทศไทย
ถิ่นฐานเดิมของไทยอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ของจีนแถบมณฑลกวางตุ้งกวางสีและอยู่นานต่อมาถูกจีนรุกรานจนถอยร่นมาทางใต้กระจายไปตามถิ่นฐานต่างๆหลายทิศทาง
คนไทยอยู่ทางใต้ของลุ่มแม่น้ำแยงซีเกียงร่วมกับชุมชนต่างๆสัญชาติไทยได้อพยพมาจากใต้อย่างเป็นเป็นระยะมาตั้งฐานอยู่ที่มณฑลยูนานก่อนจะมาอยู่ในดินแดนที่เป็นประเทศไทย
ถิ่นฐานเดิมของคนไทยอยู่ทางทิศตะวันตกของมณฑลเสฉวนต่อมาถอยมาทางใต้และตั้งอาณาจักรน่านเจ้าขึ้นในช่วงปลายพุทธศตวรรษที่ 12 และเมื่อถูกจีนรุกรานจึงเลื่อนมาทางใต้ตั้งถิ่นฐานในคาบมหาสมุทรอินโดจีน
สมัยแว่นแคว้น-นครรัฐ
ดินแดนล้านนามีรัฐต่างๆกระจายตามที่รากระหว่างหุบเขาในภาคเหนือมีประวัติศาสตร์เป็นของตนเอง
รั้วชาวพื้นเมืองในกลุ่มมอญเขมรตั้งถิ่นฐานกระจายทั่วไปในภาคเหนือเป็นชนเก่าแก่ที่อยู่มาช้านานคันที่ชนกลุ่มอื่นจะเข้ามา
เรื่องราวการแตกสลายของชนเผ่าลัวะเป็นผลมาจากการขยายความเจริญรุ่งเรืองจากเมืองละโว้มาสู่การสร้างเมืองหริภุญชัย
ล้านนาสมัยราชอาณาจักรสมัยราชวงศ์มังราย
ดินแดนล้านนาได้พัฒนาการปกครองมาสู่รัฐแบบอาณาจักรโดยมีเชียงใหม่เป็นศูนย์กลาง
การก่อตั้งอาณาจักรล้านนาเป็นผลมาจากการรวมแคว้นหริภุญชัยเข้ากับแคว้นยนต์ในสมัยของพระยามังรายปฐมกษัตริย์และสถาปนาเมืองเชียงใหม่ขึ้นเป็นศูนย์กลาง
มีเป้าหมายเพื่อให้เป็นสถาบันการเมืองที่ทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางอาณาจักรทั้งเรื่องการเมืองการปกครองเศรษฐกิจสังคมและวัฒนธรรม
ล้านนาสมัยพม่าปกครอง
ล้านนาตกเป็นเมืองขึ้นพม่าตั้งแต่สมัยพระเจ้าบุเรงนองปีพุทธศักราช ๒๑๒๑ จนถึงพุทธศักราช ๒๓๑๗
ในช่วงเวลาดังกล่าวส่วนใหญ่พม่าปกครองแต่จะมีบางช่วงที่อยุธยายกทัพขึ้นมาอยู่เชียงใหม่ได้
ล้านนาในสมัยพม่าปกครองเป็นช่วงเวลาที่ยาวนานถึง 216 ปีนโยบายของพม่าที่ปกครองล้านนาได้ปรับเปลี่ยนไปตามเงื่อนไขการเมืองภายในของพม่าและปรับตามสภาพการเมืองในท้องถิ่นล้านนา
ล้านนาสมัยเป็นเมืองประเทศราชของไทย
หลังจากเสร็จสงครามขับไล่พม่าออกจากเชียงใหม่พุทธศักราช ๒๓๑๗ แล้วพระเจ้าตากสินทรงตอบแทนความดีความชอบโปรดเกล้าแต่งตั้งพระราชาบ้านบุญมา เป็นพระยาวิเชียรปราการคลองเมืองเชียงใหม่พระเจ้ากาวิละคลองเมืองลำปาง
เมื่อพระยาจาบ้านเสียชีวิตลงพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชจึงทรงโปรดเกล้าแต่งตั้งพระเจ้ากาวิละเป็นเจ้าเมืองเชียงใหม่แทน
เชียงใหม่ในสมัยพระเจ้ากาวิละจึงมีความเจริญมั่นคงเป็นปึกแผ่นและเป็นศูนย์กลางของล้านนาที่เข้มแข็งหลังจากสมัยพระเจ้ากาวิละก็มีเจ้าเมืองปกครองต่อมารวมทั้งสิ้นราชวงศ์เจ้าเจ็ดตนมี 9 องค์