Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
ความผิดปกติเกี่ยวกับปัจจัยการคลอด - Coggle Diagram
ความผิดปกติเกี่ยวกับปัจจัยการคลอด
ความหมาย
เป็นการคลอดผิดปกติทุกรูปแบบ โดยที่ความก้าวหน้าของการคลอดล่าช้า หรือไม่เป็นไปตาม labor curve ปกติ
การคลอดติดขัด (obstructed labor)
การคลอดยาวนาน (prolong labor)
ภาวะคลอดยาก (dystocia/dysfunctional labor)
การประเมินความผิดปกติ
Graphic analysis of labor curve
Fetal condition
Maternal condition
Vagina examination
Uterine contraction
Radiation & Ultrasound
รูปแบบความผิดปกติ
Prolong latent phase
เฉลี่ยครรภ์แรก 8 ชั่วโมง ครรภ์หลัง 5 ชั่งโมง
สาเหตุ ได้รับยาบรรเทาปวดเร็วเกินไป ปากมดลูกไม่พร้อม มดลูกหดตัวแรงเกินไป CPD
การดูแล
ให้นอนหลับพักผ่อน
ให้ยาที่ผ่อนคลาย
ให้ยากระตุ้น UC
ไม่ ARM
Protracted active phase dilatation
สาเหตุ CPD ท่าทารกผิดปกติ Uterine dysfunction ได้รับยาบรรเทาปวดมากเกินไป
การดูแล
ประเมินหาสาเหตุ เช่น การคลำท่า ส่วนนำของทารก การหดรัดตัวของมดลูก แล้วแก้ตามสาเหตุ
Secondary arrest of dilatation,
Prolong deceleration phase,
Prolonged second stage
สาเหตุ CPD Fetal malposition Uterine dysfunction
การดูแล
ระวังภาวะ CPD
ประเมินหาสาเหตุ เช่น การคลำท่า ส่วนนำของทารก การหดรัดตัวของมดลูก แล้วแก้ตามสาเหตุ
Protracted descent, Arrest of descent
สาเหตุ CPD Fetal malposition Uterine dysfunction การใช้ยายาระงับความรู้สึก เช่น epidural anesthesia
การดูแล
ระวังภาวะ CPD
ประเมินหาสาเหตุ เช่น การคลำท่า ส่วนนำของทารก การหดรัดตัวของมดลูก แล้วแก้ตามสาเหตุ
ภาวะแทรกซ้อน
ต่อมารดา
เกิดความเครียดและความอ่อนล้า
ติดเชื้อ
การฉีกขาดของช่องคลอด
ตกเลือด
ในระยะยาว
กระบังลมหย่อน
รูติดต่อผิดปกติที่ช่องทางคลอด
ต่อทารก
Fetal distress
ติดเชื้อ
Birth injury
Neonatal complications
สาเหตุการคลอดผิดปกติ
Abnormal power
แรงจากการหดรัดตัวของมดลูก (Uterine contraction)
มากกว่าปกติ (Hypertonic)
มีแรงดันมากกว่า 60 mmHg และ Interval น้อยกว่า 2 นาที
พบในระยะ Latent phase ของระยะที่ 1 ของการคลอด
สาเหตุ
มดลูกหดรัดตัวไม่ประสานกัน (Incoordinate contraction)
มดลูกหดรัดตัวไม่คลาย (Tetanic contraction)
มดลูกหดรัดตัวเป็นวงแหวน (Constriction ring)
น้อยกว่าปกติ (Hypotonic)
มีแรงดันน้อยกว่า 25 mmHg Duration น้อยกว่า 40 วินาที Interval มากกว่า 3 นาที ความถี่ในการหดรัดตัวมากกว่า 3 ครั้งใน 10 นาที
สาเหตุ
CPD ท่าทารกผิดปกติ ติดเชื้อ Bladder full
การดูแล
สวนปัสสาวะ
ให้สารน้ำ
ให้ยาลดปวด
ประเมิน CPD
ความผิดปกติของแรงแบ่ง (Inadequate voluntary expulsive force)
สาเหตุ
เบ่งไม่ถูกวิธี
ยาระงับปวด/ยาสลบ
เหนื่อยล้า
มีพยาธิสภาพ
การดูแล
แนะนำวิธีการเบ่งคลอด
ดูแลจัดท่านอน
ดูแลให้พักผ่อนอย่างเพียงพอ
Abnormal passages
ช่องเชิงกรานแคบ (Contracted pelvis)
ช่องเข้าแคบ
การวินิจฉัย
ไม่ Engagement / ท่าทารกผิดปกติ
ศีรษะเกยบริเวณรอยต่อกระดูกหัวหน่าว
PV : Diagonal conjugate < 11.5 cm.
คลำได้ขอบล่างของ Pelvic inlet สองข้าง
ช่องกลางแคบ
การวินิจฉัย
PV : Ischial spine ยื่นนูน
ช่องเชิงกรานด้านข้างสอบเข้าหากัน
Sacrosciatic notch แคบ
Sagittal suture อยู่ในแนวขวาง
ช่องทางออกแคบ
การวินิจฉัย
Fully dilate
การดูแล
ตัดฝีเย็บให้กว้าง
ช่องเชิงกรานปกติ (General pelvic contraction)
การวินิจฉัย
PV : ส่วนนำของทารกไม่เคลื่อนผ่านช่องเชิงกราน
การคลอดล่าช้า
Abnormal passengers
ส่วนนำของทารก (Abnormal presentation)
ส่วนนำเป็นก้น (Breech presentation)
การวินิจฉัย
ยอดมดลูกคลําได้ก้อนกลมแข็ง+ballottement และคลําไดก้อนนุ่มเหนือหัวหน่าว
FHS สูงกว่าระดับสะดือ
การทำคลอด
Spontaneous breech delivery
Breech assisting vaginal delivery
Breech assisting เริ่มช่วยตอนเด็กเอาก้นออกแล้ว
Total breech extraction ล้วงจากข้างใน
ส่วนนำเป็นหัวไหล่/ทารกแนวขวาง (Shoulder presentation/Transverse lie)
การวินิจฉัย
HOF ค่อนข้างต่ำ ท้องขยายออกข้าง
คลำศีรษะได้ที่ Iliac fossa
การดูแล
อาจทำ External cephalic version + คลอดเอง
หากถุงน้ำคร่ำแตก/เจ็บครรภ์ ให้ C/S
ส่วนนำร่วม (Compound presentation)
การวินิจฉัย
PV : พบแขน/ขาอยู่ข้างส่วนนำ
ท่าของทารก (Abnormal position)
สาเหตุ
Contracted pelvis
Hypotonic UT
ท่า LOP, ROP
การวินิจฉัย
PV : กระหม่อมหลังอยู่ทางด้านหลัง/เอียง
คลำท่าทารกได้ไม่ชัด
การดูแล
ตัดฝีเย็บให้กว้าง
ท่า LOT, ROT
การวินิจฉัย
คลำได้แขน/ขาบริเวณด้านข้างของหน้าท้อง
FHS ค่อนไปทางสีข้างมารดา
PV : รอยแสกกลางอยู่แนวขวาง
ทรงของทารก (Abnormal attitude)
สาเหตุ
ช่องเชิงกรานแคบ
ผนังหน้าท้องหย่อน
ทารกแฝด
ทารกไม่มีสมอง
Abnormal engagement
ส่วนนำ ท่า และทรงปกติ แต่มีการ Engagement ผิดปกติ
Abnormal asynclitism
ท่าและทรงปกติ แต่มีการ Engagement ผิดปกติ ตะแคง Parietal bone ไปด้านใดด้านหนึ่ง
Abnormal development
Abnormal physiological
การวินิจฉัย
โรคประจำตัว
เบ่งคลอดใช้เวลานาน / ไม่มีแรงเบ่ง
อ่อนเพลีย / ริมฝีปากแห้ง
การดูแล
ให้สารน้ำ
Monitor FHS ในระยะคลอด
Abnormal phychological
การวินิจฉัย
ร้องไห้ ร้องครวญคราง เอะอะโวยวาย ก้าวร้าว บิดตัวไปมา
ไม่มีประสบการณ์ / มีประสบการณ์ที่ไม่ดี
การเผชิญปัญหาไม่เหมาะสม
ไม่พร้อมที่จะตั้งครรภ์
การดูแล
ให้คำแนะนำการเบ่งคลอดที่ถูกวิธี
ปลอบประโลม ให้กำลังใจ
Abnormal position
ท่าที่สัมพันธ์กับแรงโน้มถ่วง จะช่วยให้ส่วนนำเคลื่อนต่ำลงมาเร็ว
การคลอดไหล่ยาก (Shoulder dystocia)
การแก้ไขเบื้องต้น
Deep mediolateral episiotomy ตัดฝีเย็บให้กว้างในแนวเฉียง
McRobert’s maneuver พยาบาล 2 คน ยกขาผู้คลอดคนละข้าง เป็น Knee-chest
Suprapubic pressure พยาบาล 1 คน กดเหนือ pubic symphysis
Wood,s corkcrew maneuver หมุนไหล่หลัง 180 องศา ไปเป็นไหล่หน้า
Rubin’s maneuver เอามือไปห่อไหล่ตรง scapula ผลักให้หมุนไปด้านหน้า เกิด adduction
คลอดไหล่หลัง ให้มือไปล้วงปลายแขนหลัง ดันที่ Antecubital fossa ให้เด็กงอแขนแล้วจับมือของเด็กดึงผ่านหน้าอกออกมา
Zavanelli maneuver หมุนและดันตัวเด็กกลับเข้าไปใน pelvis แล้ว C/S
Empty bladder สวนปัสสาวะ, ให้ยาระงับปวด
ภาวะที่ศีรษะทารกคลอดแล้ว แต่ไหล่ไม่คลอดนานมากกว่า 1 นาที
