Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

DIGESTIO APARATUA digestio aparatuak mantenugaia bilakatu eta substantzia…

- - - - MIHIA
        
        muskulu organoa da
        
        gihartsua da eta elikagaiak mugiarazi eta listuarekin nahasten du
        
        zapooreak hautematen du
      - AHOSABAIA
        
        ahoaren sabaia da
        
        gingila edo ubulua dago zintzilik atzealde erdian
        
        irensketan hartzen du parte
      - Hortzeria:
        
        hezur piezak dira. gizakiak 2 hortzeria ditu (esne hortzeria 20 hortzak eta betiko hortzeria 32 hortzak)
        
        elikagaiak mosten eta mastekatzen ditu
    - - erdiko belarriekin sudur barrunbeekin eta laringearekin lotuta dago
      - arnas aparatuan ere parte hartzen dute
        
        elikagaiak faringean zehar joaten dira ahotik heste gorrirantz
        
        arnasa faringean zehar joaten da laringerantz
      - alboko paretan amigdalak daude (amigdalek funtsio inmunitarioa dute)
      - Epiglotisa kartilagozko mintz bat da (elikagaiak laringetik joatea ekiditen duena)
      - lepooan dagoen muskulu barrunbe da
    - - muskulu geruza ingurututako 25cmko hodia da
      - MUGIMENDU PERISTALTIKOEN bidez elikagaiak urdailera eramaten dira.(muskuluak uzkurtu egiten dira)
    - - Guruinak daude urdailaren paretako toles ugarietan. urin GASTRIKOAK ISURTZEN dute
      - 2 balbula daude:
        
        sarrera KARDIA
        
        irtera PILOROA
      - sabalean dago. digestiio-hodiaren zabalgunea da
    - - 6m luzera hodia da
      - sabelaldeko barrunbean dago tolestuta
      - HESTE BILOAK, toles paretan daude, eta HESTE URINAK isurtzen dituzte
      - 3 zati ditu
        
        duodenoa
        
        jejunoa
        
        ileoma
    - - digestio hodiaren azken zatia da
      - 1.5m
      - heste meharra inguratzen du
      - 3 zati ditu
        
        kolona
        
        goranzkoa
        
        zeharkakoa
        
        beheranzkooa
        
        ondestea. UZKIA ondestearen amaiera
        
        heste itsua. APENDIZEA heste itsuaren luzapena
  - - - Pankreako urina isurtzen du duodenora, hodi pankreatikoaren barrena. GLUZIDOEN metabolismoaz arduratzen dira hormonak (intsulina eta glukagoia)
    - - Glukosaren metabolismoa erregulatzen du
      - Bitaminak eta mineralak, metatzen ditu
      - Proteinak sintetitatzen ditu
      - Produktu asko prozesatzen ditu organismotik kanporatzeko
        (alkohol eta botikak)
    - - Masailpekoak. Barailan daudenak
      - Parotidak. Belarrien aurrealdean daudenak
      - Mihipekoak. mihiaren azpian daudenak
- - - - URDAILEAN. Elikadura boloa urdailan, urin gastrikoekin nahasten denean KIMOA sortzen da.
        
        MEKANIKOA. Mugimendu peristaltikoa. Urdailaren paretan, giharrarekin.
        
        KIMIKOA. Urin gastrikkoekin. (azido klorhidrikoa eta entzimak)
      - HESTE MEHEA. Duodenoan gertatzen da. KIMOA, KILO bihurtzen da, entzimarengatik. (lipasa, peptidasa eta amilasa)
      - AHOAN. 2 EKINTZA MOTAK
        
        MEKANIKOA. Hortzek eta mihia
        
        KIMIKOA. Amilasa (listuaren entzima da), elikagairekin nahastean, glizido konplexuak soiltzen ditu eta elikadura boloa sortzen da.
    - - HESTE MEHARREAN. xurgatzen dira gluzido soilak, gantz azidoak eta aminoazidoak (heste tolesek hete biloak dituzte eta heste biloak zelulaz estalita dago eta zelula horiek hodiaren argira zuzenduta daude MIKROBILOAK
      - HESTE LODIAN. xurgatzen dira ura, gatz mineralak eta bitaminak
    - - Listuztatzea. Mihiaren esker elikagaiak, listuarekin nahasten da (kimikoa). ELIKADURA BOLOA sortzen da
      - Irenstea. Mihia elikadura boloa bultzatzen du faringeraino. Fariingetik heste-gorrira iristen da. Heste gorriko paretako mugimenduaren esker (peristaltikoa), elikadura boloa, urdailera bultzatzen du.
      - Mastekatzea. Mekanikoa da, ellikagaiak txikitzen dira