Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

GAIA: EKOIZPENA ETA PREZIOAK - Coggle Diagram

- - - - Mikroekonomia: ekonomia eragileen banakako portaera ikertzen duen arloa da, hau da, kontsumo unitate ekonomikoen (familiak) eta produkzio unitate ekonomikoen (enpresak) jokabidea. Erosteko edo saltzeko merkatuak eta erosleen nahiz saltzaileen arteko harremanak ere aztertzen ditu.
      - Makroekonomia: Ekonomiaren jokabide eta funtzionamendu orokorra edo erantsia ikuspegi globalean ikertzen duen arloa da. Ekonomian enpresek eta familiek hartutako erabakien batura da
- - - - Ekonomia hazkundea: kezka gehien eragiten duen alderdia da, izan ere, hazkundeak eragin handia dauka ekonomia ororen aberastasunean eta lanpostuetan.
      - Prezioak: Eguneroko erosketetan eragina duen faktorea da. Zenbat eragiten digu ondasun eta zerbitzuen prezioen igoerak?
      - Diruaren prezioa: beste era batean esanda maileguen interesa da eta beraz, mailegua eskatzearen kostua. Zer nolako eragina du interes tasaren igoerak?
      - Enplegu maila: ekonomia arloko kezka handienetako bat da, eragin handiak baititu, bai herrialde baten ongizatean, oro har, bai herrialde horretako familia eta pertsonengan.
- - - - Merkatu ekonomietan, ekoizten den guztia kontsumitzen edo erosten da. BPGak azken ondasun eta zerbitzuen ekoizpena neurtzen duenez, gastu guztiak batu ditzakegu hori kalkulatzeko, hau da, enpresek, familiek eta sektore publikoek (edozein herrialdekoak direla ere), herrialde baten barruan egindako azken ondasunen eta zerbitzuen erosketa guztien balioa.
    - - EZKUTUKO EKONOMIA: BPGak ez ditu kontuan hartzen ekoizten diren azkeneko ondasun eta zerbitzu guztiak. Jarduera asko ez dira aitortzen (sektore publikoak ez du haien berri) eta ez dira agertzen. Estatuaren begietatik at egiten diren jarduerei ezkutuko ekonomiak direla esaten da.
      - DIRUA TRUKATZEN EZ DEN JARDUERAK EZ DITU KONTUAN HARTZEN: etxeko lanak, borondatezko lanak eta truke eragiketak ez ditu aintzat hartzen. Jarduera horiek ekonomiaren zati garrantzitsuak dira eta balioa ere sortzen dute baina merkatutik pasatzen ez direnez ez dira kontabilizatzen.
      - EZ DITU KANPO ERAGILEAK KONTUAN HARTZEN: ez ditu islatzen ekonomia-jardueraren ondoriozko onurak eta kostuak, teknologia aurrerapena eta kutsadura besteak beste.
      - ONDASUN ETA ZERBITZUEN KALITATEA EZ DU AINTZAT HARTZEN: BPGak zifrak eta zenbakiak ematen ditu, baina ez dakigu ekoizpen-jarduera horretan zeintzuk diren ekoiztutako ondasunak ezta horien kalitatea.
      - NOLA BANATZEN DEN ABERASTASUNA EZ DU ISLATZEN. BPG per capita kalkulatzen badugu, biztanleriak jasotzen duen errentaren bataz besteko bat besterik ez digu ematen, baina banaketa hori desorekatua den edo ez, ez dakigu. Baliteke biztanle talde txiki batek izatea aberastasunaren zati handiena eta bete biztanleria zati handi bat pobrea izatea.
    - - Hortaz, BARNE PRODUKTU GORDINA, herrialde batean denbora-aldi batean (urte bateko epean normalean) ekoizten diren azken ondasun eta zerbitzu guztien diru balioa da.
- - - - DEFLAZIOA: %0 baina gutxiagoko baloreetan ematen da. Ekonomia jarduerari kalte egiten dio, familiek kontsumitu beharrean aurrezten dutelako.
      - NEURRIZKOA: %3 inguruko baloreetan ematen da. Ekonomia jarduerari nahasmendurik gabe garatzen uzten dio.
      - ARRAPALADAKOA: %10 eta %99 tarteko baloreetan ematen da. Nekez kontrolatzeko moduan jartzen dira prezioak, eta arazo ekonomikoa eta sozialak izaten dira.
      - HIPERINFLAZIOA: %100 baino gehiagoko baloreetan ematen da. Diruak balioa azkar-azkar galtzen duenez, inor ez da hartaz fidatzen. Ekonomiaren krisi orokorrarekin dauka zerikusia.