Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Sensory and Special senses ll - Coggle Diagram
Sensory and Special senses ll
องค์ประกอบของการรับความรู้สึกพิเศษ
(The components of special sensory)
1.ตัวรับความรู้สึกและเซลล์รับความรู้สึกตัวที่1 หรือ First order neuron
2.เส้นประสาทสมอง
3.เซลล์ประสาทที่2 และ 3
4.เปลือกสมองรับความรู้สึกส่วนปฐมภูมิ
การมองเห็น
(Vision)
Retina เป็นส่วนของเซลล์รับแสง
Fovea เป็นจุดเล็กๆ บนเรตินา ซึ่งเป็นจุดที่มองเห็นชัดที่สุด
Rods (เซลล์รับแสง) เป็นแท่งยาวๆไวต่อกัน
Cones (เซลล์รับสี) ทำงานเมื่อได้รับแสงการมองเห็นสีต่างๆ
การได้ยิน
(Hearing)
1.หูชั้นนอก
2.หูชั้นกลาง
3.หูชั้นใน
4.เซลล์ขน
5.แลบบิรินท์
6.หินปูน
Sound
(Air pressure waves)
Tympanic membrane
Auditory ossicles
Vestibular window
Perilymph
Scala vestibuli
Organ of Corti
Sound
(Air pressure waves)
Hair cells
(Receptors)
Auditory nerve
(Primary afferents)
Cochlear nucleus
(Brainstem/Spinal cord nuclei)
Medial geniculatebody
(Thalamus)
Primary auditory cortex
การได้กลิ่น
(Smell)
อวัยวะที่ทำหน้าที่เกี่ยวกับการได้กลิ่นคือ จมูก (Nose)
บริเวณที่เกี่ยวกับการได้กลิ่นอยู่ที่บริเวณโพรงจมูกส่วนบน เรียกว่า Olfactory epithelium
Oltactory receptor cells Supporting epithelial (sustentacular) cells และ Basal cells
Oltactory bub
ทำหน้าที่เกี่ยวข้องกับการรับกลิ่น
Amygdala
ทำหน้าที่ในการแสดงความรู้สึกเมื่อมีการรับกลิ่น
การรับรส
(Taste)
lnsular cortex
ทำหน้าที่เกี่ยวข้องกับการรับรส
Limbic system
ทำหน้าที่ในการแสดงความรู้สึกเมื่อมีการรับรส
การทรงตัว
(Balance)
Sensory and Special Senses l
ลักษณะของสิ่งกระตุ้น
(Characteristic Of Stimulus)
Modality ประเภท
lntensity ความแรง
Duration ระยะเวลา
Location ตำแหน่ง
ระบบประสาทสัมผัส
(Sensory system)
A.General features of Sensory systems
ระบบรับความรู้สึกทั่วไป
B.Somatosensory systems and pain
ระบบประสาททางกายและความเจ็บปวด
C.Special sensory system
ระบบรับความรู้สึกพิเศษ
ชนิดของการรับรู้ทางประสาทสัมผัส
(Type of sensation)
Superficial sensation : ประสาทสัมผัสการรับรู้แบบพื้นผิว
Deep sensation : ประสาทสัมผัสการรับรู้แบบลึก
Visceral sensations : ประสาทสัมผัสการับรู้ที่เกี่ยวข้องกับช่องท้อง
Special senses : ประสาทสัมผัสการรับรู้
การรับรู้ทางประสาทสัมผัส
(Sensory perception)
Transduction : แปลสัญญา
Transmission : ส่งสัญญาณ
Modulation : แปลงสัญญาณ
Perception : การรับรู้
ระบบประสาทรับความรู้สึกทางกาย
(Somatosensory system)
Dorsal (posterior) column-medial lemniscus pathway
Brodmann area: 3, 1, 2
ทำหน้าที่ในการรับความรู้สึกจากผิวหนัง
,กล้ามเนื้อ, และข้อต่อ
Posterion (Dorsal) columns
สัมผัสแบบระเอียด
Spinocerebellar tracts
สัมผัสจากกล้ามเนื้อ, กระดูก, ข้อต่อ
Anterior spinocerebellar tracts
(Do cross: มีการไขว้)
Posterior spinocerebellar tracts
(Do not cross: ไม่มีการไขว้)
Spinothalamic tracts
สัมผัสความมเจ็บปวดและอุณหภูมิ
Anterior spinothalamic tract :check :
สัมผัสแบบหยาบ
Lateral spinothalamic tract
ความเจ็บปวดและอุณหภูมิ
Nerve fibers and Pain
Fast pain (เจ็บ) หรือ first pain
Slow pain (ปวด) หรือ Second pain
Sites of Pain origin
Somatic paiin เป็นอาการปวดที่มาจากผิวหนัง,
กระดูก, กล้ามเนื้อ, เอ็นข้อต่อ เป็นต้น
Visceral pain เป็นอาการปวดที่มาจากอวัยวะภายใน
เช่น หัวใจ, ปอด, ระบบทางเดินหายใจ และระบบสืบพันธ์ุ
Neuropathic pain เป็นอาการปวดที่มาจากโรค
ปลายประสาทเสื่อม
Referred pain
อาการปวดต่างที่ เป็นความเจ็บปวดต่างที่จากส่วนร่างกายซึ่งได้รับสิ่งเร้าอันก่อความเจ็บปวด
Tactile mechanoreceptor
Slowly adapting mechanoreceptor ปรับตัวช้า
•Free nerve ending: อยู่ที่ผิวหนังรับการสัมผัส
•Merkel’s disks: อยู่บริเวณปลายนิ้วมือมี receptive field แคบรับสัมผัสที่ละเอียดอ่อน
•Ruffini ending: อยู่ลึกในผิวหนังและข้อต่อ
Rapidly adapting mehanoreceptor
•Meissner’s corpuscle: พบบริเวณนิ้วมือ ฝ่ามือ ริมฝีปาก หัวนม รับการกระตุ้นแบบสัมผัสละเอียด
•Pacinian corpuscle: อยู่บริเวณผิวหนัง รับแรงกดและสั่นสะเทือน พบที่หัวนมและะอวัยวะเพศ
Spinal cord injury
Thermoreceptor
•Krause’s corpuscle (end bulb):Coldd receptor ตอบสนองต่ออุณหภูมิต่ำ
•Free nerve ending: Cold-Warm receptor ตอบสนองต่ออุณหภูมิเย็น อุ่น และร้อน
การแบ่งชนิดของตัวรับความรู้สึก
(Classification of sensory receptors)
1.แบ่งตามรูปร่างทางจุลกายวิภาคศาสตร์
2.แบ่งตามตำแหน่งตัวรับหรือตามหน้าที่
3.แบ่งตามชนิดของตัวกระตุ้น
คุณสมบัติทั่วไไปของตัวรับคความรู้สึก
(Common characteristics of receptor)
1.Threshold: ปริมาณของสิ่งเร้าหรือแรงกระตุ้นที่น้อยที่สุดที่ทำให้เกิดความรู้สึก
2.Adaptation : การปรับตัวของตัวรับความรู้สึก
3.Receptive fields : ตัวรับหนึ่งๆ จะตอบสนองต่อแรงที่กระทำบนพื้นผิวเฉพาะในบรริเวณขอบเขตที่มีปปลายประสาทรับความรู้สึกกระจายอยู่
4.Two-point discrimination threshold : ระยะห่างของจุดกระตุ้นที่น้อยที่สุด ที่สามารถบอกได้ว่ามีการกระตุ้น 2 ตำแหน่ง ใช้สำหรับวัดระยะห่างของ Receptive fields