Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
"Sonety krymskie" - Coggle Diagram
"Sonety krymskie"
geneza
"Sonety krymskie" są cyklem utworów, które Mickiewicz napisał pod wpływem wrażeń z podróży. Po wykryciu organizacji Filomatów i Filaretów poeta został przymusowo zesłany do Rosji w 1824 roku i przebywał wtedy w Odessie oraz Moskwie, latem odbył wyprawę na Krym.
autor
Autorem "Sonetów krymskich" jest Adam Mickiewicz. Polski poeta, działacz polityczny oraz religijny, tłumacz, filozof, mistyk, organizator, dowódca wojskowy, nauczyciel akademicki. Uznany za jednego z najwybitniejszych poetów epoki romantyzmu.
czas powstania cyklu
Cały cykl został napisany i wydany w latach 1825-1826.
Cechy gatunkowe cyklu Mickiewicza
typowe
-liryczne utwory -po 14 wersów zgrupowanych w czterowierszach i tercynach -
nietypowe:
-zastosowanie orientalizmu -liryczne refleksje
-dramatyzujące i epickie opisy
bohaterowie
człowiek
Człowiekiem Wschodu był Mirza. Zakorzeniony w orientalnej kulturze. Pochodzi z książęcego rodu. Całe swoje życie spędził na tych terenach. Inaczej postrzega orientalne piękno, gdyż obraz ten bliski jest mu od lat. Jest przewodnikiem Pielgrzyma i z sympatii dla niego pokazuje mu miejsca i krajobrazy niedostępne przeciętnemu podróżnikowi. Przyroda orientu nie ma przed nim tajemnic. Zna jej piękno, ale też zagrożenia.
Człowiek - wrażliwy na piękno natury , samotny , zagubiony , skłonny do refleksji , tęskniący za domem
podróżnik , tułacz, emigrant , pielgrzym ,wygnaniec
natura
Wzbudza strach , lęk , nostalgię ,grozę, smutek, jest powodem do refleksji i przemyśleń
Poeta przedstawia naturę jako nieobliczalny żywioł , dominujący nad człowiekiem oraz ukazujący jego mniejszość.
Refleksje mają charakter osobistego wyznania. Skłaniają do poczucia przygnębiającej samotności , która podkreśla poczucie małości wobec przyrody. Tym przemyśleniom towarzyszy tęsknota za ojczyzną.
znaczenie toposów
homo viator - podróżnik , wygnaniec , emigrant szukający drogi do domu , tęskniący za ojczyzną , pielgrzym , filozof natury
podróż - główna aktywność , mająca na celu poznanie świata, odkrycie zapomnianych miejsc i zyskanie wiedzy
exegi monumentum - nieśmiertelność poety poprzez jego utwory
orientalizm sonetów
nazwy własne: Litwa, Girajowie, Bawasar , Judah , Czatyrdah , Gabryjel ,Mirza
mentalność ludzi wschodu: -opis fontanny -woda - łzy mieszkańców - ludność już dawno opuściła miejscowość
język: -orientalne słownictwo -oryginalne brzmienie np. nazw topograficznych , elementów świątyń (np."dżamidy"), pałaców, ulic
kultura: -harem -basza
konteksty
historyczny -Poeta został skazany po wykryciu organizacji filomackich na zesłanie do Rosji w 1824 roku
biograficzny - Mickiewicz został wygnany na Rosję i odbył wycieczkę na Krym.
epoki -Mickiewicz w sonetach zastosował typowe cechy epoki - bohater romantyczny -orientalizm - patriotyzm -wrażłiwość na naturę
filozoficzny -Dotyczy motywu przemijania człowieka , upływu czasu , kruchości i ulotności ludzkiego życia.
problematyka poznanych sonetów
"Bakczysaraj"- Sonet powstał na podłożu refleksji poety dotyczących ludzkiej cywilizacji oraz potęgi przyrody. Pałac chanów podlega destrukcji poprzez wnikającą do niego naturę. Sonet stanowi refleksję nad przemijaniem , którego symbolem jest ruina.
"Burza"- Sonet opisuje żywioł , który atakuje okręt. Natura jest ukazana jako potężny nieokiełznany żywioł. Ta siła jest piękna , ale równie niebezpieczna. W sonecie został wykorzystany kontrast między zjawiskami przyrodniczymi , a postawą osamotnionego podróżnika.
"Czatyrdach" - Podmiotem lirycznym jest człowiek Wschodu (Mirza) , który jest przewodnikiem towarzyszącym pielgrzymowi w podróży po Krymie. Utwór jest rozbudowaną apostrofą - wypowiadaną przez Mirzę modlitwą. Dla niego świat jest jednością. Występuje sakralizacja.
"Ajudah" - Utwór zamykający cykl "Sonetów krymskich". Podmiot liryczny zachwyca się przyrodą . Natura wywołuje u poecie ciąg skojarzeń , doszukuje się podobieństw między nim samym , a naturą.
"Stepy akermańskie" - Utwór otwierający cykl "Sonetów krymskich". Wprowadza bohatera , podróżnika , wygnańca , który szuka drogi powrotnej do ojczyzny -Litwy. Jest samotny , tęskni za domem.