Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Sensory and Special Senses II - Coggle Diagram
Sensory and Special Senses II
องค์ประกอบของการรับความรู้สึกพิเศษ
ตัวรับความรู้สึก (Sensory receptor) และเซลล์รับความรู้สึกตัวที่ 1
หรือ First order neuron
เส้นประสาทสมอง (Cranial nerve)
เซลล์ประสาทที่ 2 และ 3
(Second/Third order neurons)
เปลือกสมองรับความรู้สึกส่วนปฐมภูมิ
(Primary sensory cortex)
การมองเห็น (Vision)
แสง
Cornea (กระจกตา
Pupil(รูม่านตา)
Lens(เลนส์ตา)
Retina(ฉากรับภาพ)
ภาพจริงหัวกลับขนาดเล็กกว่าวัตถุ
Rods (เซลล์รับแสง) ที่มีลักษณะเป็นแท่งยาวๆไวแสงกระจํายอยู่บริเวณรอบนอกFovea มีจํานวนประมาณ100ล้านอันrodsจํานวน หลายพันตัวถูกต่อกับเส้นประสาท1เส้นจึง ทําใหความคมชัด ของการมองเห็นต่ำ จะไม่ ปรากฏสีต่างๆ ในระบบของ rods จะเห็นเป็น เพียงขาวดําเท่านั้น
Retinaเป็นส่วนของเซลล์รับแสง
Foveaเป็นจุดเล็กๆบนเรตินาซึ่งเป็นจุดท่ีมองเห็นชัดที่สุด
Cones (เซลล์รับสี) ซึ่งจะเริ่มทํางํานเมื่อได้รับ แสงกํารมองเห็นสีต่างๆข้ึนอยู่กับการทํางํานของ Conesถ้าConesทั้ง3กลุ่มทํางานพร้อมกันเท่า ๆกันจะมองเห็นเป็นแสงสีขําวหรือไม่มีสีถ้า Cones ตัวใดตัวหน่ึงเสียไปจะทําใหเกิดตาบอดสี
จากการทำงานของของConesและRodsก็พอจะแบ่งระดับการมองเห็นออกเป็น3ระดับคือ
ScotopicVision
เป็นช่วงที่Rodsทํางานเพียงอย่างเดียวจะมองเห็นวัตถุต่างๆเป็นสีขําว-ดําเท่านั้น
MesopicVision
ป็นช่วงที่RodsและConesทํางานร่วมกันทําใหม้องเห็นวัตถุเป็นสีปนขําว-ดําแต่ไม่
สามารถระบุให้แน่ชัดได้ว่าเป็นสีใด
PhotopicVision
เป็นช่วงที่Conesทํางานเพียงอย่างเดียวจะมองเห็นวตัถุต่างๆเป็นสีถูกต้องและบอก
รายละเอียดของวัตถุได้ชัดเจน
สรีรวิทยาของการมองเห็นภาพ
จอตา (Retina)
จานประสาทตา (Optic disc)
ส่วนไขว้ประสาทตา (Optic chiasm)
ลาเส้นใยประสาทตา (Optic tracts)
ศูนย์ถ่ายทอดสัญญาณประสาทหลักจากจอตา (Lateral geniculate nucleus, LGN)
ส่วนแผ่ประสาทตา (Optic radiation)
Primary visual cortex (Area 17)
Visual association cortex (Area 18-19)
การได้ยิน(Hearing)
หูชั้นนอกใบหู (Pinna) → ช่องหู (Auditory canal) → แก้วหู หรือ เยื่อแก้วหู (Ear drum)
หูชั้นกลาง ท่อยสูเตเชียน (Eustachian tube) → กระดูกค้อน(Malleus) → กระดูกทั่ง (Incus) → กระดูกโกลน (Stapes)
หูชั้นในคอเคลีย (Cochlea) → ช่องเซมิเซอร์คิวลาร์ (Semicircular canal)
เซลล์ขน(Hair Cells)เป็นตัวรับกระตุ้นของเสียงโดนเซลลข์ นที่ฐานคอเคลียทําหน้าที่รับเสียงสูงและปลสยท่อทําหน้า ที่รับเสียงทุ้ม
แลบบิรินท์ (Vestibular labyrinth) อวัยวะรับกํารทรงตัว
หินปนู (Otolith) เกาะอยู่รพหว่างคอเคลียกับประสําทการทรงตวั เพื่อช่วยในกํารเคลื่อนไหวศีรษะตํามแรงโน้ม ถ่วงของโลก
การทรงตัว (Balance)
การควบคุมรักษาสมดุลการทรงตัวและเคลื่อนไหวขึ้นอยู่กับองค์ประกอบดังนี้
Vestibular apparatus (หู)
Eyes (ตา)
Fosterior column of spinal cord
(ไขสันหลัง )
Cerebellum (สมองซีรีเบลลัม )
ทพหน้าที่ควบคุมการทรงตัวหากมีการเคลื่อนไหวของศีรษะอย่างกะทันหัน
หูส่วนที่รับรู้การเคลื่อนไหวแบบหมุน (ความเร่งเชิงมุม)หลอดกึ่งวงกลม
หูส่วนที่รับรู้การเคลื่อนไหวตามแนว XY (ความเร่งของเส้น) คือ Sacculeทําหน้าที่รับรู้กํารเคลื่อนไหวแนวตั้ง (แกนY)
Utricle ทําหน้า ที่รับรู้กํารเคลื่อนไหวแนวราบ (แกน X)
การรับรส (Taste
Tongue, Papillae, and Taste bud
การได้กลิ่น(Smell)
อวัยวะท่ีทาหน้าที่เกี่ยวกับการได้กลิ่นคือ จมูก (Nose)
บริเวณที่เกี่ยวกับการได้กลิ่นอยู่ที่บริเวณโพรงจมูกส่วนบน เรียกว่า Olfactory epithelium
Olfactoryreceptorsคือฐานรับกลนิ่ทมี่ลีกัษณะเป็น เนื้อผิวเรียกว่าOlfactoryepithelium
ประกอบด้วยเซลล์ 3 ชนิด คือ Olfactory receptor cells, Supporting epithelial (sustentacular) cells และ Basal cells