Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Sensory and Special Senses II - Coggle Diagram
Sensory and Special Senses II
องค์ประกอบของการรับความรู้สึกพิเศษ(The components of special sensory)
ตัวรับความรู้สึก (Sensory receptor) และเซลล์รับความรู้สึกตัวที่ 1 หรือ First order neur
เส้นประสาทสมอง (Cranial nerve)
เซลล์ประสาทที่ 2 และ 3 (Second/Third order neurons)
เปลือกสมองรับความรู้สึกส่วนปฐมภูมิ(Primary sensory cortex)
การมองเห็น(Vision)
แสง
Cornea
(กระจกตา)
Pupi (รูม่านตา)
Lens
(เลนส์ตา)
Retina
(ฉากรับภาพ)
ภาพจริงหัวกลับขนาดเล็กกว่าวัตถุ
จุดบอด Optic disc
Retina เป็นส่วนของเซลล์รับแสง
Visual association cortex เพื่อแปลความหมายจากภาพที่มองเห็นว่าวัตถุนั้นคืออะไรมีรูปร่างลักษณะอย่างไร
Primary visual cortex เพื่อทำหน้าที่รับภาพที่มองเห็นเป็นภาพจริงหัวตั้ง
Fovea เป็นจุดเล็กๆ บนเรตินา ซึ่งเป็นจุดที่มองเห็นชัดที่สุด
Rods (เซลล์รับแสง) ที่มีลักษณะเป็นแท่งยาวๆไวแสงมาก กระจายอยู่บริเวณรอบนอก มีจำนวนประมาณ 100 ล้านอัน rods จำนวนหลายพันตัวถูกต่ออยู่กับเส้นประสาท 1 เส้นจึงทำให้ความคมชัดของการมองเห็นต่ำมาก จะไม่ปรากฏสีต่างๆ ในระบบของ rods จะเห็นเป็นเพียงขาว-ดำเท่านั้น
Cones (เซลล์รับสี) ซึ่งจะเริ่มทำงานเมื่อได้รับแสงการมองเห็นสีต่างๆขึ้นอยู่กับการทำงานของ Cones ถ้า Cones ทั้ง 3 กลุ่มทำงานพร้อมกันเท่าๆ กันจะมองเห็นเป็นแสงสีขาวหรือไม่มีสี ถ้าCones ตัวใดตัวหนึ่งเสียไปจะทำให้เกิดตาบอดสี
Scotopie Vision เป็นช่วงที่ Rods ทำงานเพียงอย่างเดียวจะมองเห็นวัตถุต่างๆเป็นสีขาว-ดำเท่านั้น
Mesopic Vision เป็นช่วงที่ Rods และCones ทำงานร่วมกันทำให้มองเห็นวัตถุเป็นสีปนขาว-ดำแต่ไม่สามารถระบุให้แน่ชัดได้ว่าเป็นสีใด
Photopie Vision เป็นช่วงที่ Conesทำงานเพียงอย่างเดียวจะมองเห็นวัตถุต่างๆเป็นสีถูกต้องและบอกรายละเอียดของวัตถุได้ชัดเจน
การปรับตาดูใกล้ไกล (Eyeaccommodation)
Accommodation System หรือการเพ่งของเลนส์แก้วตานั้นเป็นระบบเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงภายในลูกตาที่เกิดขึ้น -ขณะที่ ciliary muscle คลายตัว เอ็นzones fiber ซึ่งปลายข้างหนึ่งยึดกับกล้ามเนื้อ ciliary และอีกข้างหนึ่งยึดกับขอบถุงแคปซูลของเลนส์จะตึง ทำให้เกิดแรงดึงไปที่ตัวเลนส์ ทำให้ส่วนหน้าและส่วนหลังของเลนส์แบนลง -ขณะที่ ciliary muscle หดตัว จะทำให้ zonular fiber เกิดการหย่อนตัว ทำให้เลนส์ตานั้นปองขึ้นมาการ accommodation ทำให้เกิดความโค้งที่ผิวเลนส์มากขึ้นทั้งส่วนหน้าและส่วนหลังส่งผลให้กำลังหักเหมีมากขึ้น
การได้ยิน (Hearing)
หูมีรูปร่างคล้ายใบพัด มีขนาดไม่ใหญ่มากตั้งอยู่ขนาบสองข้างของใบหน้าทำหน้าที่หลักในการได้ยินและเกี่ยวข้องกับการทรงตัว
หูชั้นนอก ใบหู (Pinna) » ช่องหู(Auditory canal) » แก้วหู หรือ เยื่อแก้วหู(Ear drum)
หูชั้นกลาง ท่อยูสเตเชียน (Eustachian tube) > กระดูกค้อน (Maleus) - กระดูกทั่ง(Incus) > กระดูกโกลน (Stapes)
หูชั้นใน คอเคลีย (Cochlea) - ช่องเซมิเซอร์คิวลาร์ (Semicircular canal)
หินปูน (Otolith) เกาะอยู่ระหว่างคอเคลียกับประสาทการทรงตัว เพื่อช่วยในการเคลื่อนไหวศีรษะตามแรงโน้มถ่วงของโลก
4.เซลล์ขน (Hair Cells) เป็นตัวรับกระตุ้นของเสียง โดนเซลล์ขนที่ฐานคอเคลียทำหน้าที่รับเสียงสูงและปลายท่อทำหน้าที่รับเสียงทุ่ม
5.แลบบิรินท์ (Vestibular labyrinth) อวัยวะรับการทรงตัว
Sound(Air pressure waves)>>Captured by Pinna >>Tympanic membrane >>Auditory ossicles >>Vestibular window>> Perilymph >>Scala vestibuli >>Organ of Corti
การทรงตัว (Balance)
การควบคุมรักษาสมดุลการทรงตัวและเคลื่อนไหว ขึ้นอยู่กับองค์ประกอบ ดังนี้
Vestibular apparatus (หู)
Eyes (ตา)
Posterior column of spinal cord(ไขสันหลัง)
Cerebellum (สมองซีรีเบลลัม)
หูชั้นในที่ช่วยในการทรงตัว (Vestibular apparatus Riso Semicircular canals)
ทำหน้าที่ควบคุมการทรงตัวหากมีการเคลื่อนไหวของศีรษะอย่างกะทันหัน
หูชั้นใน (The inner ear) มีส่วนอวัยวะรับความรู้สึกของระบบการทรงตัวประกอบด้วย
หูส่วนที่รับรู้การเคลื่อนไหวแบบหมุน(ความเร่งเชิงมุม) คือหลอดกึ่งวงกลม (Semicircular ducts)
หูส่วนที่รับรู้การเคลื่อนไหวตามแนว XY (ความเร่งเชิงเส้น) คือ Saccule ทำหน้าที่รับรู้การเคลื่อนไหวแนวตั้ง (แกน Y) Utricle ทำหน้าที่รับรู้การเคลื่อนไหวแนวราบ (แกน X)
Ampullary cupula
การรับรส (Taste)
Tongue, Papillae, and Taste bud
Nerve 7,9,10
ทำหน้าที่เกี่ยวข้องกับการรับรสคือ Insular cortex
ทำหน้าที่ในการแสดงความรู้สึกเมื่อมีการรับรสคือLimbic system
การได้กลิ่น(Smell)
อวัยวะที่ทำหน้าที่เกี่ยวกับการได้กลิ่นคือจมูก (Nose) บริเวณที่เกี่ยวกับการได้กลิ่นอยู่ที่บริเวณโพรงจมูกส่วนบน เรียกว่า Olfactoryepithelium
Olfactory receptors คือฐานรับกลิ่นที่มีลักษณะเป็นเนื้อผิว เรียกว่า Olfactory epithelium ประกอบด้วยเซลล์ 3 ันิด คือ Olfactoryreceptor cells, Supporting epithelial (sustentacular) cells และ Basal cells
ทำหน้าที่เกี่ยวข้องกับการรับกลิ่นคือOlfactory bulb
N.1
ทำหน้าที่ในการแสดงความรู้สึกเมื่อมีการรับกลิ่นคือ Amygdala