Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Les 4: biologisch persp.& psychofarmacologie - Coggle Diagram
Les 4: biologisch persp.& psychofarmacologie
Biologisch perspectief
Black box, maar..
Macroscopische research
CT scan
Foto's van hersenstructuur
Fmri
gebruikte suikermoleculen tijdens bep. activiteit
EEG
Uitwendig, elektrische activiteit
Microscopische research
Opbouw
Neuron
Cellichaam
Dendrieten
Axon
Neurotransmitters (chemische signaaloverbrengers)
Acetylcholine
Dopamine
Norepinefrine
Serotonine
Synaps
Overdacht van chemische impulsen (neurotransmitters) naar bepaald type receptor -> Ladingsverschil in volgende zenuwcel
Myeline als isolator: om de 2-3 cm ladingsverschil (sneller)
Psychofarma
Farmacokinetiek: wat doet het lichaam met deze stof
Psychofarmacon = Stof die ingrijpt op zenuwcellen
Excretie: uitscheiding
Metabolisme: omzetting
Distributie
Absorptie
Wat doet medicatie (Ppt slide
schema
overnemen + aanvullen!!)
Toedieningswijze
Rectaal
suppo's
Parenteraal
Transdermaal: (nicotine) patches
Intramusculaire injectie: Coronavaccin
Intraveneuse injectie: Heroïne
Nasaal: Ketamine spray
Sublinguaal: onder tong
Inhalatie: Cannabis
Oraal
meest gebruikte
Opname = afhankelijk vd stof
Plasma-eiwitbinding
Gebonden stof is 'inactief'
Gebruikt als reservoir (ratio gebonden-niet gebonden blijft zelfde)
Distributie =/= elk orgaan
Hersenen: Bloed-hersenbarriere (= lipidenmembraan rond ieder bloedvat om hersenvocht vast te houden)
makkelijkere doorgang van vetoplosbare stoffen (medicatie)
MAAR: stapelen ook makkelijker op in vetcellen
bv. Obese mensen verliest veel vet -> vetoplosbare stoffen(bv slaapmiddelen) komen vrij en voelen zich moe
Klaring (clearance)
Medicatie elemineren via
lever
en
nieren
Adhv ORDES
0e orde klaring
: constante rate (bv alcohol: hoeveelheid bepaalt niet de snelheid van afbraak)
1e orde klaring
: afhankelijk van plasmaconcentratie (iedere actieve stof heeft een andere
halfwaardetijd
Steady State
Meerdere toedieningen in zelfde tijdspanne -> concentratie medicijn stijgt -> komt uiteindelijk op evenwicht (toediening = afbraak)
Farmacodynamiek: wat doet een geneesmiddel met het lichaam?
Geneesmiddelen gaan inwerken op de chemische overdracht ter hoogte vd synaps
Neurotransmittor
Stapeling
Vrijzetting
Synthese (vb rillatine werkt in op synthese (versterken) van adrenaline)
Afbraak
Neurotransmitters
Melatonine: slaap-waakritme
Histamine: allergie/sedatie
Serotonine: stemming
GABA: pijnreceptie
Dopamine: Psychoses/beweging/stemming
Glutamaat: herinneringen
Adrenaline: arousal/aandacht
Receptor
Agonisten (activeert: gevoeliger maken)
Antagonisten (blokkeert: minder/niet gevoelig maken)
Farmacotherapie
Klasses
Angstremmers/ benzodiazepines
Alpazol
am
(xanax), diaze
pam
, midazol
am
, (rohipnol)
Activatie recptoren (zonder signalen)
Verslaving: snelle gewenning
Alcohol verdubbelt werking
Antidepressiva
Tricyclische antidepressiva
3 benzeenringen, ouderwets (hartritmestoornissen)
Sintjanskruid
Natuurlijk, werkt enkel bij juiste hoeveelheden (geen thee kopen)
SSRI (Selective Serotonine Reuptake Inhibitoren) -> 'sjoelbakeffect'
duurt 4-5 weken voor werking
sjoelbak: relatief betere signaaltransmissie door oververzadiging aan serotonine
Steady state effect
Neveneffecten
Seksuele problemen: libidoverlies, impotentie, vertraagde ejaculatie
Serotonerg syndroom
Hypertermie: koorts
Zweten
Roodheid
Spierklachten
Agitatie
Uitdroging slijmvliezen: mond, neus, ogen
Manie: omgekeerde depressie (bv 13jarige jongen naakt dansend op dak
Gastro-intestinale problemen bij opstart (1ste 2 weken -> starten met halve dosis)
Stimulantia
Versterkte productie van neurotransmitters
Helpen aandacht richten: rilatine (gedragsmodulatie bij bv adhd)
Reboundeffect
Bijwerkingen
Verminderde honger
Antipscychotica
Werking
(gedeeltelijk) blokkeren dopaminereceptor
Atypische: minder neveneffecten (gedeeltelijke blokkage)
Stemmingstabiliserend: depressie verminderen
Gedragsmodificerend (bv. in kleine dosis extreme woedeaanvallen of sociale broblemen bij kinderen verminderen)
KLassieke: parkinsonachtige klachten (alle receptoren geblokkeerd)
Orap (helpt goed tegen tics) = minder sedatie, meer psychotische klachten
Sedatie
Neveneffecten
Emotionele afvlakking
Extra pyramidale effecten
Pseudoparkingsonisme
Bewegingsonrust
Beven
Vertraging
Spierstijfheid
Tardieve dyskinesien
Trage, langdurige bewegingen
Sedatie
Endocrinologisch (hormonen)
Prolactinestijging (melkproductie)
Vit D tekort
Metabole stoornissen
Gewichtstoename (kunnen diabetes ontw)
Vet- en suikerhuishouding
Maligne neuroleptisch syndroom (zeldzaam)
Hyperthermie (oververhit) -> eiwitten in spieren koken -> nierfalen -> dood