Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
ยาสมุนไพรตามบัญชียาหลักแห่งชาติ - Coggle Diagram
ยาสมุนไพรตามบัญชียาหลักแห่งชาติ
บัญชียาหลักแห่งชาติ พ.ศ.2556
1.ยาแผนไทยหรือยาแผนโบราณ
ยารักษากลุ่มอาการทางระบบไหลเวียนโลหิต
ยารักษากลุ่มอาการทางระบบทางเดินอาหาร
ยาแก้ไข้
ยารักษากลุ่มอาการของระบบทางเดินหายใจ
ยาบำรุงโลหิต
2.ยาพัฒนาจากสมุนไพร
ยารักษากลุ่มอาการของระบบทางเดินอาหาร
ยารักษากลุ่มอาการของระบบทางเดินหายใจ
ยารักษากลุ่มอาการทางระบบผิวหนัง
ยารักษากลุ่มอาการทางกล้ามเนื้อและกระดูก
ยาแก้ไข้ ร้อนใน
ยารักษากลุ่มอาการของระบบทางเดินอาหาร
ยาขับลม บรรเทาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ
ขมิ้นชัน
ฤทธิ์ทางเภสัชวิทยา เพิ่มการสร้างและหลั่งน้ำดี เพิ่มการบีบตัวของถุงน้ำดี ขับลม ย่อยอาหาร
อาการไม่พึงประสงค์ ผิวหนังอักเสบ จากการแพ้ เช่น ผื่น ลมพิษ คันตามปากและลำคอ
ข้อห้ามใช้ ห้ามใช้กับผู้ป่วยท่อน้ำดีอุดตัน
ข้อควรระวัง ระวังการใช้ในหญิงตั้งครรภ์ เด็ก ผู้ป่วยโรคนิ่วในถุงน้ำดี
ขิง
ฤทธิ์ทางเภสัชวิทยา กระตุ้นการทำงานและเพิ่มการบีบตัวของกระเพาะอาหารและลำไส้
ข้อบ่งใช้ ท้องอืด ขับลม แน่นจุกเสียด รับประทานวันละ2-4กรัม
อาการไม่พึงประสงค์ แสบร้อนบริเวณทางเดินอาหาร ระคายเคืองบริเวณปากและคอ
ข้อควรระวัง ระวังการใช้ในผู้ป่วยโรคนิ่วในถุงน้ำดี
ธาตุอบเชย
ข้อบ่งใช้ ขับลม ท้องอืด ท้องเฟ้อ
ขนาดและวิธีใช้ รับประทานครั้งละ 15-30ml วันละ3ครั้งหลังอาหาร
ข้อควรระวัง ระวังการใช้ยาอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะผู้ป่วยโรคตับ ไต เนื่องจากอาจเกิดการสะสมและเกิดพิษของการบูร
มะขามแขกAlexandrin senna
ฤทธิ์ทางเภสัชวิทยา เมื่อรับประทานเข้าสู่ร่างกายจะทำปฏิกิริยากับแบคทีเรียในลำไส้
ข้อบ่งใช้ บรรเทาอาการท้องผูก
อาการไม่พึงประสงค์ ปวดมวนท้อง ผื่นคัน
ข้อห้ามใช้ ผู้ป่วยที่มีภาวะทางเดินอาหารอุดตัน หรือปวดท้องโดยไม่ทราบสาเหตุ
ข้อควรระวัง หญิงตั้งครรภ์ ให้นมบุตร เด็กอายุต่ำกว่า12ปี
ยารักษากลุ่มอาการของระบบทางเดินหายใจ
ฟ้าทะลายโจร
ฤทธิ์ทางเภสัชวิทยา ลดอาการของโรควัด โดยลดอาการเจ็บคอ อ่อนเพลีย นอนไม่หลับ น้ำมูกไหล
ข้อบ่งใช้ บรรเทาอาการเจ็บคอ บรรเทาอาการของโรคหวัด
อาการไม่พึงประสงค์ อาจทำให้เกิดความผิดปกติของทางเดินอาหาร
ข้อห้ามใช้ หญิงตั้งครรภ์ หญิงให้นมบุตร
การใช้ยาฟ้าทะลายโจรผู้ป่วยโควิด-19
1.ยาจากผงฟ้าทะลายโจร
รับประทานครั้งละ12แคปซูลหรือ วันละ4ครั้ง หลังอาหารและก่อนนอน ได้ปริมาณผงยาประมาณ18กรัม/วัน
2.ยาจากสารสกัดฟ้าทะลายโจร
กินครั้งละ 6หรือ3แคปซูลหรือเม็ดวันละ3ครั้งหลังอาหาร ได้ปริมาณแอนโดรกราโพไลด์ประมาณ 180 มก./วัน
ไม่ควรรับประทานฟ้าทะลายโจรเพื่อป้องกันโควิด-19 เมื่อมีอาการคล้ายไข้หวัดใหญ่ ได้แก่ มีไข้ ไอ เจ็บคอ ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ ควรกินฟ้าทะลายโจทันที
ตรีผลา
ข้อบ่งใช้ บรรเทาอาการไอ ขับเสมหะ
อาการไม่พึงประสงค์ ท้องเสีย
ฤทธิ์ทางเภสัชวิทยา มะขามป้อม กระตุ้นการหลั่งเมือกในทางเดินหายใจ สมอพิเภก ช่วยให้หลอดลมคลายตัว สมอไทย ยาระบายอ่อนๆ ต้านอนุมูลอิสระ
ยาแก้ไอผสมมะขามป้อม
ข้อบ่งใช้ บรรเทาอาการไอ ลดอาการระคายคอ ขับเสมหะ
ข้อควรระวัง ผู้ป่วยที่ท้องเสีย เนื่องจากมะขามป้อมมีฤทธิ์เป็นยาระบาย
ยาประสะมะแว้ง
ข้อบ่งใช้ บรรเทาอาการไอมีเสมหะ ทำให้ชุ่มคอ
การเกิดปฏิกิริยาต่อกันระหว่างสมุนไพรกับยา Warfarin ,Aspirin มีโอกาสเลือดออกง่ายและแข็งตัวช้า
ยารักษากลุ่มอาการทางกล้ามเนื้อและกระดูก
เถาวัลย์เปรียง
ฤทธิ์ทางเภสัชวิทยา ต้านการอักเสบโดยการยับยั้งเอนไซม์cyclooxygenaseและlipoxygenase
ข้อบ่งใช้ ยาเถาวัลย์เปรียง บรรเทาอาการปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ ลดการอักเสบของกล้ามเนื้อ
อาการไม่พึงประสงค์ ปวดท้อง ท้องผูก ปัสสาวะบ่อย
ข้อห้ามใช้ หญิงตั้งครรภ์
ข้อควรระวัง ผู้ป่วยโรคแผลในกระเพาะอาหาร เนื่องจากยาออกฤทธิ์คล้ายยาแก้ปวดกลุ่มNSAIDs
ยาสหัศธารา
ข้อบ่งใช้ ขับลมในเส้น โรคลมกองหยาบ โรคลมในเส้น มือช้า เท้าชา
อาการไม่พึงประสงค์ ร้อนท้อง แสบท้อง คลื่นไส้ คอแห้ง
ข้อห้ามใช้ สตรีมีครรภ์ ผู้ที่มีไข้
ข้อควรระวัง ผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง โรคหัววใจ โรคแผลในกระเพาะอาหาร โรคกรดไหลย้อน
ไพร
ข้อบ่งใช้ บรรเทาอาการบวม เคล็ดยอก ฟกช้ำ
วิธีการใช้ ทาและนวดเบาๆ บริเวณที่มีอาการวันละ2-3ครั้ง
พริก
ฤทธิ์ทางเภสัชวิทยา กระตุ้นตัวรับบริเวณปลายประสาทรับความรู้สึก ส่งผลให้มีการหลั่งของสารสื่อประสาทจากปลายประสาทรับความรู้สึก
ข้อบ่งใช้ บรรเทาอาการปวดข้อ ปวดกล้ามเนื้อ
วิธีการใช้ ทาและนวดเบาๆ บริเวณที่มีอาการวันละ3-4ครั้ง
อาการไม่พึงประสงค์ ผิวหนังแดง ปวด และแสบร้อน
ยารักษากลุ่มอาการทางระบบผิวหนัง
พญายอ
ข้อบ่งใช้ ยาครีม บรรเทาอาการของเริมและงูสวัด ทาบริเวณที่มีอาการวันละ5ครั้ง
สารละลาย รักษาแผลในปาก แผลจากการฉายรังสีและเคมีบำบัด
ว่านหางจระเข้
อาการการไม่พึงประสงค์ อาจมีอาการคัน ผื่นแดง
ยาสมานแผล
วิธีการใช้ ทำความสะอาดแผลด้วยยาฆ่าเชื้อก่อนทายา ใช้ทาบริเวณที่เป็นแผล วันละ1-3ครั้ง
ข้อห้ามใช้ ห้ามใช้ในแผลเปิด ห้ามใช้ในผู้ที่มีประวัติเป็นโรคมะเร็งผิวหนัง
อาการไม่พึงประสงค์ อาจทำให้เกิดผื่นแพ้สัมผัส
ยารักษาอาการอื่นๆ
หญ้าดอกขาว
ยาลดความอยากบุหรี่
อาการไม่พึงประสงค์ ปากแห้ง คอแห้ง
ข้อควรระวัง ระวังการใช้ในผู้ป่วยโรคหัวใจ โรคไต เนื่องจากหญ้าดอกขาวมี potassium สูง
ยารางจืด
ยาถอนพิษเบื่อเมา
ข้อบ่งใช้ ถอนพิษไข้ แก้ร้อนใน ถอนพิษเบื่อเมา
ข้อควรระวัง ควรระวังการใช้ในผู้ป่วยเบาหวาน เพราะอาจเกิดภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ
กัญชา
THC
กระตุ้น cannabinoid receptors
CB1 เกี่ยวกับอาการเมากัญชา ผลทางจิตใจ
CB2 เกี่ยวข้องกับความอยากอาหาร การย่อยอาหาร อารมณ์ ความรู้สึก ความจำ การเรียนรู้
CB2
CB2 กระตุ้นCB1 และCB2 ลดอาการปวด อักเสบ และลดความกังวล
อาการข้างเคียง มึนเวียนศีรษะ เสียความสมดุล หัวใจเต้นช้า
ข้อห้ามใช้ ผู้ที่มีประวัติแพ้ผลิตภัณฑ์ที่ได้จากการสกัดกัญชา
หลีกเลี่ยงการใช้ในสตรีมีครรภ์ สตรีที่ให้นมบุตร
ข้อควรระวัง ผู้ป่วยเด็กและผู้ป่วยสูงอายุ เนื่องจากยังไม่มีข้อมูลทางวิชาการมากเพียงพอในสองกลุ่มนี้
กัญชาสามารถส่งผลข้างเคียงรุนแรงต่อร่างกาย และจิตใจ ห้ามใช้กัญชาในคนปกติ
โรคและภาวะที่ใช้ผลิตภัณฑ์กัญชาทางการแพทย์
1.ภาวะคลื่นไส้อาเจียนจากเคมีบำบัด
แพทย์สามารถใช้ผลิตภัณฑ์กัญชา เพื่อรักษาภาวะคลื่นไส้อาเจียน จากเคมีบำบัดภายใต้ข้อพิจารณา
2.โรคลมชักที่รักษายาก และโรคลมชักที่ดื้อต่อยารักษา
ผู้สั่งใช้ควรเป็นแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านระบบประสาท
3.ภาวะกล้ามเนื้อหดเกร็ง ในผู้ป่วยโรคปลอกประสาทเสื่อมแข็ง
แพทย์สามารถใช้ผลิตภัณฑ์กัญชาในกรณีที่รักษาภาวะกล้ามเนื้อหดเกร็งที่ดื้อต่อรักษาภายใต้การพิจารณา
4.ภาวะปวดประสาท
แพทย์สามารถใช้ผลิตภัณฑ์กัญชาในกรณีที่รักษาภาวะปวดประสาทที่ดื้อต่อการรักษา