Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
ยาปฏิชีวนะ (Antibiotics) - Coggle Diagram
ยาปฏิชีวนะ (Antibiotics)
กลไกการออกฤทธิของยาปฏิชีวนะต่อแบคทีเรีย
กลไกการออกฤทธิของยาปฏิชีวนะต่อแบคทีเรีย
ขัดขวางการสร้างโปรตีนในเซลล์
ขัดขวางการทาํงานของเยอื่หุม้เซลล์
ขดัขวางการสร้างกรดนวิคลีอิค
ทำให้ขบวนการสร้างโปรตีนของแบคทเรียผิดปกติ
1.Penicillins
กลไกการดื้อต่อ penicillins มี 3 กลไกหลัก
การสร้างβ-lactamaseเพื่อทำลายยาการเปลี่ยนแปลงPBPทำให้ยาจับได้น้อยลงและ การเปลี่ยนแปลงporinsทำให้ยาผ่านเข้าได้น้อยลง
ยาไม่มีผลต่อแบคทีเรียท่ีไม่มีผนังกั้นเซลล์หรือแบคทีเรียท่ีอยู่ในระยะท่ีไม่ได้เจริญเติบโต
โดยปกติยา penicilins จะไม่เข้าสมอง ยกเว้นเมื่อเกิดการอักเสบ เช่น เยื่อหุ้ม สมองอักเสบ (meningitis)ทำให้ยาสามารถผ่านเข้าสมองได้
Natural penicillins
2.ยา penicillins ท่ีสามารถต้านเชื้อ staphylococcus
Penicillins ท่ีมีขอบเขตการต้านเชื้อท่ีขยายออกไป
(extended-spectrum penicillins)
เรียกว่า aminopenicillins
4.Penicillins ท่ีสามารถต้านเชื้อ Pseudomonas
(antipseudomonal penicillins)
piperacillinและticarcillinเป็นยาฉีดเข้ากล้ามและหลอดเลือดดำ
ยากลุ่มน้ีถูกทำลายโดยβ-lactamaseจึงมักใช้เป็นยาผสมร่วมกับยาต้านβ-lactamase
ยามีผลต่อเชื่ออแบคทีเรียแกรมลบทรงแท่งเช่น Enterobacter และ Pseudomonas
1 more item...
ผลข้างเคียง
ยับยั้งการทาํงานของเกร็ดเลือด(Plateletdysfunction)
การแพย้า
ยาท่ีใช้รักษาการติดเชื้อ Pseudomonas arieruginosa
ผลข้างเคียง
เหมือนกับpenicillins
การใช้ampicillinในผู้ป่วยโรคmononucleosisอาจทำให้เกิดผื่น
Ampicillinอาจทำให้เกิดผื่นpseudomembranouscolitis
ทนต่อเอนไซม์β-lactamaseจึงเรียกอีกอย่างว่า
β-lactamase-resistantpenicillins
ผลข้างเคียง
เหมือนกับnaturalpenicillin
Methicillinทำให้เกิดไตอักเสบจึงเลิกใช้ยาน้ีในคนแล้ว
MethicillinกับNafcillinอาจทำให้เม็ดเลือดขาวชนิดgranulocytesต่ำ (granulocytopenia) โดยเฉพาะในเด็ก
Oxacillinอาจทำให้ตับอักเสบ(hepatitis)
มีผลต่อแบคทเรียแกรมบวกเป็นส่วนใหญ่ เชื้อทีไว้ต่อยา
streptococci (streptococcus group A, B, C, G) ใช้ penicillin เป็นยาตัวเลือกอันดับ 1
Pneumococci(streptococcuspneumoniae)ใช้penicillinเป็นยาตัวเลือกอันดับ1
Meninggococci(Neisseriameningitides)ใชย้าpenicillinเป็นตัวเลือกอันดับ1
Clostridium เช่น โรค gas gangrene (clostridium perfringens) และบาดทะยัก(clostridium tetani)
spirochetes เช่น syphilis, leptospirosis
ผลข้างเคียง
ชัก(seizure)อาจเกิดได้ในผู้ป่วยท่ีมีไตบกพร่องและทารกแรกเกิดท่ีการทาํงานของไตไม่สมบรูณ์
อาการทางระบบทางเดินอาหาร เช่น ท้องเสีย (diarrhea), คลื่นไส้ (nausea)
เลือดจางเนื่องจากเม็ดเลือดแดงแตก(hemolyticanemia)
2.Cephalosporins
กลไกการออกฤทธ์
จับกับ peniciilin binding protein
แล้วยับยั้ง transpeptidase ใน PBP
กระตุ้นเอนไซม์autolysinทำให้แบคทีเรียย่อยสลายตัว
เองมากข้ึน
ผลข้างเคียง
การแพย้า(hypersensitivityreactions)
พิษต่อไต (nephrotoxicity)
Disulfiram-like reactions ถ้าได้รับแอลกอฮอล์ร่วมอาจเกิดอาการคลื่น ไส้อาเจียน ปวดศรีษะ
Coombs’testให้ผลบวกแต่มักไม่พบว่าเกดิภาวะซีดจากเม็ดเลือดแดงแตก
Hypothrombinemia ยาทำให้ การสร้าง thrombin (clotting factor II) น้อยลง
1.Cephalosporins รุ่นท่ี 1
ยากินได้แก่ cephalexin (keflex®) และ cephadroxil
มีฤทธ์ิ ครอบคลมุแบคทีเรีย
แบคทีเรียแกรมบวกทรงกลม
ยาไม่ครอบคลุมเชื้อenterococci
ไม่เข้าสมอง
นิยมให้ก่อนผ่าตัดเพื่อป้องกันการติดเชื้อท่ีผิวหนัง
Cefazolin ออกฤทธ์ินานยาเข้ากระดูกได้ดี
Cephalexin เป็นยาต้นแบบของ cephalosporin รุ่นท่ี 1
ท่ีเป็นยาชนิดกิน
2.Cephalosporins รุ่นท่ี 2
ยากินได้แก่ cefaclor, cefuroxime axetil, loracarbef และ cefprocil ยาฉีดได้แก่ cefotetan, cefoxitin และ cefuroxime
การครอบคลุมแบคทีเรียคล้ายcephalosporinร่นุท่ี1และขยายขอบเขตสู่แบคทีเรียแกรมลบมากข้ึน
Cefaclor ใช้รักษาการติดเชื้อ Hemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis
Cefuroxime เป็นยาต้านแบบ (prototype) ของ cephalosporins รุ่นท่ี 2 มีทั้งชนิดกินและฉีด ยาน้ีทนต่อ β-lactamase ส่วนใหญ่ไม่เข้าสมอง
3.Cephalosporins รุ่นท่ี 3
ยากินได้แก่ cefixime, cefpodoxime, cefdinir, ceftibuten
ยาฉีดได้แก่ cefoperazone, cefotaxime, ceftazidime, ceftizoxime และ ceftriaxone
ครอบคลุมแบคทีเรียแกรมลบหลายชนิดท้ังทรงกลมและแท่งแต่ครอลคลุมแบคทีเรียแกรมบวกน้อย
มีผลต่อเชื้อแกรมลบหลายชนิดเช่น Neisseria และ Hemophilus ท่ีสร้าง β-lactamase
และเชื้อแกรมลบอืนๆ เช่น Enterobacter, Citrobacter, Providencia, E. coli,Klebsiella, Samonella, Shigella และ Proteus
4.Cephalosporins รุ่นท่ี 4
ตัวอย่างยาได้แก่ cefepime, cefpiromeใช้เป็นยาฉีดเท่าน้ัน
ยามีฤทธ์ิขยายขอบเขตต่อแบคทีเรียแกรมบวกและแกรมลบมากข้ึน เมื่อเทียบกับรุ่นท่ี 3 โดยเฉพาะเชื้อ Pseudomonas ท่ีสร้าง β-lactamase (ยาทนต่อเอนไซม์น้ีมากข้ึน)
ซึ่งทนต่อ β-lactamase มากท่ีสุด ในกลุ่มcephalosporin
แต่ยาไม่ครอบคลุม เชื้อ MRSA,Enterococcus faecalis, Bacteroides fragilis และ Listeria monocytogenes
Carbapenems
Imipenem
มีผลฆ่าแบคทีเรียกว้างมาก (bactericidal) สามารถฆ่าได้ท้ังแบคทีเรียแกรมบวก แกรมลบ และ anaerobes
แต่ยกเว้น (MRSA), vancomycin-resistant enterococci (VRE)
1 more item...
ผลข้างเคียง
ชัก (seizures) โดยเฉพาะในผู้ป่วยโรคไต
1 more item...
เป็นยาต้านแบคทีเรียกลุ่ม β-lactamsท่ีได้มาจากการสังเคราะ
มีโครงสร้างคล้ายpenicillins
มีกลไกการออกฤทธ์ิเหมือนpenicillinsในปัจจุบันยายังทนต่อβ-lactamase
1 more item...
Monobactam
ตัวอย่างยาเช่น aztreonam
กลไกการออกฤทธิ์
เหมือนpenicillinsและยาน้ีเป็นยากลุ่ม β-lactams
1 more item...
ผลข้างเคียง
ผื่น (skinrash)
เอนไซม์จากตับสูงในเลือด
1 more item...
Glycopeptides
ยาในกลุ่มนี้ได้แก่vancomycinทงั้กนิและฉีดteicoplaninและdalbavancin
กลไกการออกฤทธิ์
1 more item...
ผลข้างเคียง
ไข้หนาวส่ัน
1 more item...