Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
บทที่ 4: วัสดุสารสนเทศและระบบการจัดเก็บ - Coggle Diagram
บทที่ 4: วัสดุสารสนเทศและระบบการจัดเก็บ
วัสดุสารนิเทศ
ความหมายของวัสดุสารนิเทศ
วัสดุสารนิเทศหรือทรัพยากรสารสนเทศ คือ วัสดุที่ห้องสมุดจัดหามาเพื่อให้บริการความรู้ ข่าวสารแก่ผู้ใช้ในรูปแบบของวัสดุตีพิมพ์
ประเภทของวัสดุสารสนเทศห้องสมุด
วัสดุสารสนเทศแบ่งเป็น 2 ประเภท คือ
วัสดุตีพิมพ์
หมายถึง วัสดุสารสนเทศที่มีการบันทึกข้อมูล ข่าวสาร ความรู้
หนังสือ
หนังสือสารคดี
คือ หนังสือที่มุ่งให้ความรู้และสาระแก่ผู้อ่าน
หนังสือบันเทิงคดี
คือ หนังสือที่มุ่งให้ความสนุกสนานเพลิดเพลิน
หนังสืออ้างอิง
คือ หนังสือที่ใช้สำหรับค้นคว้าอ้างอิงเพียงเรื่องใดเรื่องหนึ่ง
หนังสือตำรา และแบบเรียน
คือ หนังสือที่ทางกระทรวงศึกษาธิการาหนดให้ใช้ประกอบการเรียนการสอนตามหลักสูตร
หนังสือความรู้ทั่วไป
คือ หนังสือที่ให้ความรู้ในเรื่องทั่ว ๆ ไป
สิ่งพิมพ์ต่อเนื่อง
หนังสือพิมพ์
คือ สิ่งพิมพ์ที่เสนอข่าว เหตุการณ์ ความเคลื่อนไหวต่าง ๆ ออกเป็นประจำทุกวัน
วารสาร นิตยสาร
คือ สิ่งพิมพ์ที่เสนอบทความต่าง ๆ มีกำหนดออกที่แน่นอน
หนังสือรายปี
จุลสาร
คือ สิ่งพิมพ์ขนาดเล็ก ที่เสนอเรื่องราวต่าง ๆ เพียงเรื่องใดเรื่องหนึ่งอย่างสั้น ๆ
กฤตภาค
คือ สิ่งพิมพ์ที่ทางห้องสมุดจัดทำขึ้น โดยการตัดบทความสำคัญ ๆ จากสิ่งพิมพ์ต่าง ๆ แล้วนำมาผนึกลงบนกระดาษ
วัสดุไม่ตีพิมพ์
หมายถึง สื่อความรู้ทั้งหลายที่อยู่ในรูปของเสียงและภาพ ทำให้เกิดการเรียนรู้ได้เร็ว เข้าใจง่ายและชัดเจน
โสตวัสดุ
คือ วัสดุที่ใช้เสียงเป็นสื่อในการถ่ายทอดความรู้
ทัศนวัสดุ
คือ วัสดุที่ถ่ายทอดความรู้ ความคิด ผ่านทางตา อาจดูด้วยตาเปล่า หรือใช้อุปกรณ์เป็นเครื่องฉายช่วย
โสตทัศนวัสดุ
คือ วัสดุที่ถ่ายทอดความรู้ ความคิด ด้วยภาพและเสียงพร้อม ๆ กัน
วัสดุย่อส่วน
คือ การย่อสิ่งพิมพ์ต่าง ๆ ให้เล็กลงกว่าเดิม แล้วบันทึกลงบนแผ่นฟิล์ม
ฐานข้อมูลคอมพิวเตอร์
คือ การจัดเก็บข้อมูลโดยผ่านคอมพิวเตอร์
การจัดหมู่หนังสือ
ความหมายของการจัดหมู่หนังสือ
การจัดหมู่หนังสือ คือ การจัดหมวดหมู่หนังสือ หรือแยกประเภทของหนังสือตามลักษณะของเนื้อเรื่อง หรือตามลักษณะของคำประพันธ์ และมีสัญลักษณ์แทนเนื้อเรื่องของหนังสือ อาจเป็นตัวเลข ตัวอักษร หรือทั้งตัวเลขและตัวอักษร ผสมกัน
ประโยชน์ของการจัดหมู่หนังสือ
หนังสือแต่ละเล่มมีสัญลักษณ์ที่เข้าใจง่ายแทนเนื้อเรื่องในแต่ละหมวดหมู่ ช่วยให้ผู้ใช้สามารถค้นหาหนังสือได้สะดวกรวดเร็ว
หนังสือที่มีเนื้อหาอย่างเดียวกันจะอยู่ในหมวดวิชาเดียวกัน หรือหนังสือที่มีเนื้อเรื่องคล้ายคลึงกันจะอยู่ใกล้กัน
หนังสือที่มีลักษณะคำประพันธ์อย่างเดียวกันจะอยู่ด้วยกัน
ทำให้สามารถค้นหาหนังสือได้สะดวก รวดเร็ว และประหยัดเวลา
ทำให้เจ้าหน้าที่สามารถจัดเก็บหนังสือเข้าที่ได้ถูกต้อง และรวดเร็ว
ทำให้ทราบจำนวนหนังสือในแต่ละหมวดหมู่ว่ามีจำนวนมากน้อยเพียงใด
เพิ่มประสิทธิภาพในการสืบค้นสารสนเทศ ได้สารสนเทศที่ถูกต้อง สมบูรณ์ รวดเร็ว ประหยัดเวลา และแรงงาน
การจัดหมู่หนังสือระบบทศนิยมของดิวอี้
การจัดหมวดหมู่ระบบทศนิยมของดิวอี้ได้มีการนำไปใช้กันอย่างแพร่หลาย เพราะเป็นระบบที่ใช้ง่าย เหมาะสมกับห้องสมุดขนาดเล็กจนถึงขนาดกลาง หรือมีหนังสือยังไม่มากนัก โดยแบ่งหนังสือออกเป็นหมวดหมู่ต่างๆ จากหมวดหมู่ใหญ่ไปหาหมวดหมู่ย่อย ดังนี้
หมวดใหญ่
เป็นการแบ่งระดับที่ 1 ตามประเภทของวิชาใหญ่ๆ 10 หมวด โดยใช้ตัวเลขหลักร้อยเป็นตัวบ่งชี้ ดังนี้
000 เบ็ดเตล็ดหรือความรู้ทั่วไป
100 ปรัชญา
200 ศาสนา
300 สังคมศาสตร์
400 ภาษาศาสตร์
500 วิทยาศาสตร์
600 วิทยาศาสตร์ประยุต์ หรือเทคโนโลยี
700 ศิลปกรรมและการบันเทิง
800 วรรณคดี
900 ประวัติศาสตร์และภูมิศาสตร์
หมวดย่อย หรือการแบ่งระดับที่ 2
คือ แบ่งออกเป็นอีก 10 โดยใช้ตัวเลขหลักสิบ
เป็นตัวบ่งชี้
หมู่ย่อยหรือการแบ่งชั้นที่ 3
คือ การแบ่งหมวดย่อยแต่ละหมวดเป็น 10 หมู่ย่อย รวมเป็น 1,000 หมู่ย่อย โดยใช้เลขหลักหน่วยแทนสาขาวิชา
ทศนิยมหรือการแบ่งครั้งที่ 4
จากการแบ่งหมู่ย่อย ยังสามารถแบ่งให้ละเอียด
ออกไปได้โดยใช้จุดทศนิยม