Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
การพยาบาลผู้ป่วยเด็กที่มีปัญหาสุขภาพ ระบบประสาท กล้ามเนื้อ และกระดูก,…
การพยาบาลผู้ป่วยเด็กที่มีปัญหาสุขภาพ
ระบบประสาท กล้ามเนื้อ และกระดูก
การพยาบาลเด็กที่มีการติดเชื้อในระบบสมอง
(Intracranial infection)
เยื่อหุ้มสมองอักเสบ(Meningitis)
ไข้สมองอักเสบ(Encephalitis)
เยื่อหุ้มสมองอักเสบ
เป็นการติดเชื้อในเยื่อหุ้มสมอง (Meningitis) เป็นบริเวณส่วนที่เป็นเมมเบรนปกป้องหุ้มเนื้อสมองและไขสันหลัง ซึ่งมีอาการส าคัญ คือ ไข้ ปวดศีรษะ คอแข็ง ตาไม่สู้แสงคลื่นไส้อาเจียนและมีอาการแสดงของการระคายเคืองเยื่อหุ้มสมอง เยื่อหุ้มสมองอักเสบ
มีสาเหตุได้ 5 อย่างคือ
Eosinophilic meningitis เกิดจากพยาธิ เช่น ตัวจี๊ด จากการรับประทานอาหารสุกๆดิบๆ หรือการว่ายน ้าในหนอง บึงหรือดื่มน้ำที่
ไม่สะอาดมีการปนเปื้อนเชื้ออะมีบา
การติดเชื้อรา (fungal meningitis) เช่น Candida albicants, Cryptococcus neoformans เป็นต้น
Viral meningitis หรือ Aseptic meningitis เยื่อหุ้มสมองอักเสบจากไวรัส
ปฏิกิริยาที่ไม่ใช่การติดเชื้อ (non-infection diseases)
5.1 เนื้องอก (Malignancy) เช่น primary medulloblastoma, metastatic leukemia
5.2 การบาดเจ็บ/กระทบกระเทือนของสมอง (trauma) เช่นsubarachnoid bleeding, traumatic lumbar puncture การผ่าตัดทางระบบประสาท
5.3 การได้รับสารพิษ จากตะกั่ว ปรอท เป็นต้น
1.Bacterial meningitis เยื่อหุ้มสมองอักเสบที่เกิดจากเชื้อแบคทีเรีย
1.1 Purulent meningitis เยื่อหุ้มสมองอักเสบชนิดเป็นหนอง
1.2 Tuberculosis meningitis เยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อวัณโรค
อาการและอาการแสดง
อาการที่แสดงว่ามีการระคายของเยื่อหุ้มสมอง (Meningeal Irritation)
อาการที่แสดงว่ามีการติดเชื้อ คือ มีไข้สูง หนาวสั่น เบื่ออาหาร ในเด็กเล็ก ๆ จะกระสับกระส่ายหรือหงุดหงิดไม่ยอมดูดนม หรือมีอาเจียนได้ง่าย
อาการที่แสดงถึภาวะแทรกซ้อนเช่น สมองบวม มีน้ำหรือหนองในช่องใต้เยื่อหุ้มสมอง มีฝีในสมอง เป็นต้น
การวินิจฉัย
การตรวจห้องปฏิบัติการและการตรวจพิเศษ
2.1 การตรวจเลือด
2.2 การตรวจน้ำไขสันหลัง
ความดันน้ำไขสันหลังปกติในเด็กโต มีค่าประมาณ 110-150 มม/น้ำ ส่วนทารกแรกเกิดมีค่าประมาณ 100 มม./น้ำ
จำนวนเซลล์ในน้ำไขสันหลังเม็ดเลือดขาวในน้ำไขสันหลังในเด็ก
ปกติไม่ควรเกิน 10 เซลล์/ม3
ลักษณะน้ำไขสันหลังปกติใสไม่มีสี
โปรตีนในน้ำไขสันหลัง เด็กปกติจะตรวจพบโปรตีนในน้ำไขสันหลัง
ไม่เกิน 40 mg/dl
น้ำตาลในน้ำไขสันหลังปกติควรมีค่าเกิน ½ ของน้ำตาลในเลือด
2.3 การย้อมสีน้ำไขสันหลัง (gram stain)
2.4 การตรวจคอมพิวเตอร์สมอง (CT scan)
ประวัติของผู้ป่ วย โดยบิดามารดา หรือผู้เลี้ยงดูจะให้ข้อมูลว่า ผู้ป่วยมีไข้สูง ปวดศีรษะและปวดคอ ซึม อาเจียน เด็กเล็กไม่ยอมดูดนม
ร้องกวน กระสับกระส่าย
การรักษา
การรักษาเฉพาะโดยทั่วไปแพทย์จะให้ยาต้านจุลชีพหรือยาปฏิชีวนะสอดคล้องกับผลการเพาะเชื้อน ้าไขสันหลังที่เป็นสาเหตุทำ
ให้เกิดเยื่อหุ้มสมองอักเสบในผู้ป่วย
การรักษาทั่วไปตามอาการและการรักษา
แบประคับประคอง
2.1 ให้ยาลดไข้เมื่อมีไข้สูง
2.2 ให้ยานอนหลับเพื่อลดอาการกระสับกระส่าย
2.3 ให้ยากันชักในผู้ป่วยที่มีอาการชักเกร็ง
2.4 ให้ยาลดอาการบวมของสมองในผู้ป่วยที่มีอาการสมองบวม เช่น ม่านตาโตขึ้น หัวใจเต้นช้า ซึมลง เป็นต้น
2.5 ให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำ เพื่อรักษาภาวะสมดุลของ
น้ำและอิเลคโตรไลท์
2.6 เจาะคอ หรือใช้เครื่องช่วยหายใจในผู้ป่วยที่มีปัญหา
การหายใจ หรือภาวะหมดสติ
การรักษาภาวะแทรกซ้อน
3.2 ฝีในสมอง (brain abscess)
3.3 ความดันในกะโหลกศีรษะสูง
3.1 ของเหลวคั่งในช่องใต้เยื่อหุ้มสมอง (subdural effusion)
3.4 การมองเห็นและการได้ยินผิดปกติ
การพยาบาลผู้ป่วยเด็กที่มีการติดเชื้อขอระบบประสาท
ผู้ป่วยเด็กมีภาวะความดันสูงในกะโหลกศีรษะและเสี่ยงตอการเกิดอันตรายจากการชัก
ดูในการพยาบาลผู้ป่วยเด็กที่มี ICP
และการพยาบาลผู้ป่วยเด็กที่มีอาการชัก
ให้ยาปฏิชีวนะ ยาลดอาการบวมในสมอง ยาป้องกันและยาต้านการชักตามแผนการรักษาและสังเกตอาการขางเคียงจากการใช้ยา
ดูแลผู้ป่วยก่อนและหลังการผ่าตัดเกี่ยวกับทางสมอง
อาจได้รับสารอาหารและน้ำไม่เพียงพอ เนื่องจากอาการและพยาธิสภาพทางสมองและการได้รับยาขับน้ำ
ประเมินและบันทึก I/O
ติดตามผลการตรวจทางหองปฏิบัติการที่เกี่ยวข้อง
ประเมินน้ำหนักตัวและภาวะขาดน้ำ
ดูแลการได้รับน้ำและสารอาหาร เช่น IV, gavage feeding,
กระตุ้นให้ดูดนม
ไม่สุขสบายพักหลับได้น้อยเนื่องจากภาวะ ICP มีการระคายเคืองจากการอักเสบของเยื่อหุ้มสมองหรือเนื้อเยื่อสมอง มีไข้ มีความเจ็บปวด
สมองอักเสบ (Encephalitis)
เป็นการอักเสบของเนื้อสมอง บางครั้งการอักเสบของเนื้อสมองอาจมีการอักเสบของเนื้อเยื่อหุ้มสมองและไขสันหลังเกิดร่วมด้วยก็ได้
สาเหตุ
Primary viral encephalitis หมายถึง การที่มีไวรัสเข้าไปสู่สมองแล้ว
ทำให้เกิดการอักเสบขึ้น
1.2 ไวรัสเริม
1.3 ไวรัสโรคพิษสุนัขบ้า
1.1 ไวรัสที่นำโดยแมลง
Secondary viral encephalitis หมายถึง การที่มีสมองอักเสบโดยเป็น
ผลมาจากปฏิกิริยาที่มีไวรัสเข้าสู่ร่างกาย
พยาธิสภาพ
เชื้อจะเพิ่มจำนวนในบริเวณที่เข้าไป แล้วผ่านเข้าสู่สมองโดยมีระยะเชื้ออยู่ในกระแสเลือดสั้นมาก ในการตรวจสมองผู้ป่วยที่ถึงแก่กรรม พบมี สมองบวมมาก เลือดคั่ง มีเลือดออกเป็นหย่อม ๆ ในเนื้อสมอง แต่เยื่อหุ้มสมองไม่มีการเปลี่ยนแปลงและบริเวณที่อักเสบจะพบเม็ดขาวชนิดลิมโฟซัยต์และโมโนนิวเคลียสอยู่รอบ ๆ หลอดเลือดแดง และหลอดเลือดดำในช่อง Arachnoid
อาการและอาการแสดง
ชัก มีการเคลื่อนไหวผิดปกติ (Involuntary movement)
กระสับกระส่าย อารมณ์ผันแปร เพ้อคลั่ง อาละวาด มีอาการทางจิต
ซึมลง จนกระทั่งถึงขั้นโคม่า ภายใน 24 –72 ชั่วโมง
การหายใจไม่สม่ำเสมอ อาจหยุดเป็นห้วง ๆ
ไข้ มักสูงได้มาก ๆ ปวดศีรษะ ปวดต้นคอ คอแข็ง
การวินิจฉัยโรค
อาการและอาการแสดงดังที่กล่าวข้างต้น
การตรวจทางห้องปฏิบัติการ
3.1 การตรวจนับเม็ดเลือดขาวในเลือด
3.2 การตรวจน้ำไขสันหลัง
3.3 การตรวจคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าสมอง (MRI)
3.4 การตรวจคลื่นไฟฟ้าสมอง (EEG)
3.5 การตรวจวินิจฉัยแยกสาเหตุของเชื้อ
ประวัติจากผู้เลี้ยงดู ให้ข้อมูลว่าผู้ป่ วยมีไข้สูง ซึม คอแข็ง เป็นต้น
การรักษา
การให้ยา
2.1 ยาระงับชัก
2.2 ยาป้องกันและรักษาความสมองบวมตั้งแต่ระยะแรกๆ ยาที่ลดอาการบวมของสมอง
2.3 ยานอนหลับ เพื่อลดอาการกระสับส่ายอาการเพ้อคลั่ง
2.4 ยา acyclovir ทางหลอดเลือดดำ ในผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยโรคไข้สมองอักเสบจากเชื้อไวรัสเริม (herpes simplex virus)
2.5 ยาลดไข้ เพราะอุณหภูมิที่สูงขึ้นจะทำให้เกิดผลเสียของต่อสมอง
2.6 ยาต้านจุลชีพหรือยาปฏิชีวนะ เพื่อรักษาภาวะแทรกซ้อน
ดูแลระบบหายใจของผู้ป่วยให้ปกติ และหายใจสม่ำเสมอ เพื่อป้องกันสมองขาดออกซิเจน ซึ่งจะทำให้ผู้ป่วยมีภาวะสมองบวม ถ้าจำเป็นแพทย์อาจจะพิจารณาให้ออกซิเจนหรือเจาะคอ หรือใช้เครื่องช่วยหายใจ บางรายต้องเข้าอภิบาลหอผู้ป่วยหนัก
รักษาสมดุลองปริมาณน้ำเข้า-ออกของร่างกาย โดยให้สารน้ำทาหลอดเลือดดำ
การให้สารอาหารที่มีแคลอรีเพียงพอต่อความต้องการของร่างกาย ถ้าผู้ป่วยไม่รู้สึกตัว แพทย์อาจพิจารณาให้อาหารทางสายยางหรือสารอาหารทางหลอดเลือดดำ
ภาวะแทรกซ้อน
ผู้ป่วยที่มีอาการของโรครุนแรงอาจเสียชีวิต
ส่วนผู้ป่วยที่มีอาการของโรคไม่รุนแรงอาจหายเป็นปกติ หรือมีความพิการของสมอง เช่น การหดเกร็งของกล้ามเนื้อ (spastic) อาการสั่น (tremor) โรคลมชัก อัมพาตครึ่งซีก (paralysis) พูดไม่ชัดหรือพูดไม่ได้
ความจำเสื่อมและความคิดต่ำกว่าวัย พฤติกรรมเปลี่ยนแปลง
มีความผิดปกติทางอารมณ์
นางสาวรุ่งธิดา วันจงคำ 621201151