Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
การบำบัดรักษาทางจิตเวช - Coggle Diagram
การบำบัดรักษาทางจิตเวช
ยารักษาโรคจิต (Antipsychotic drugs/Major tranquillizers)
Typical antipsychotic drugs หรือ Dopamine antagonists (DA) : ยากลุ่มเก่ากลไกการออกฤทธิ์
รักษาอาการด้านบวก
อาการข้างเคียง EPS มาก
กลุ่ม butyrophenone เช่น Haloperidol
กลุ่ม Phenothiazine เช่น Chlorpromazine(CPZ),
Thioridazine, Perphenazine, Trifluoperazine, Fluphenazine
Atypical antipsychotic drugs หรือ Serotonin-Dopamine Antagonists (SDA) : ยากลุ่มใหม่
รักษาอาการด้านบวกและลบ
อาการข้างเคียง EPS น้อย
รักษาอาการด้านบวกและลบ
อาการข้างเคียง EPS น้อย
กลุ่ม benzisoxazole เช่น Risperidone
อาการข้างเคียงของยาต้านโรคจิต
Extrapyramidal Symptoms (EPS)
Parkinsonism มีอาการเหมือนกับคนเป็นโรค Parkinson พบใน 4 สัปดาห์แรกของการใช้ยา
Acute dystonia มีอาการเกร็งของกล้ามเนื้อ(Muscle spasm) กล้ามเนื้อที่หน้ากระตุก ขากรรไกรแข็ง น้ำลายไหล ลิ้นคับปาก มักเกิด1-5 วันแรก
Akathisia กระวนกระวายกระสับกระส่าย ผุดลุกผุดนั่งต้อง เกิดใน2-3 สัปดาห์แรกหลังจากการใช้ยา
Tardive dyskinesia ผู้ป่วยอาจไม่รู้ตัวหรือควบคุมไม่ได้ เช่น ดูดปาก แลบลิ้น เกิดจากใช้ยาในขนาดสูงติดต่อกันอย่างน้อย 3 เดือน
Neuroleptic malignant syndrome (NMS)
มีอาการกล้ามเนื้อแข็งเกร็งอย่างรุนแรง
ไข้สูง, ความดันโลหิตไม่สม่ำเสมอ
ระดับการรู้สึกตัว ลดลง
การทำงานของระบบหายใจล้มเหลว
Anticholinergic side effects เกิดจากการใช้ยา thioridazine เป็นส่วนใหญ่ ปากแห้ง, ตาพร่า, ปัสสาวะลำบาก, ท้องผูก
Adrenergic side effects มีความดันโลหิตต่ำ เมื่อเปลี่ยนอิริยาบถ
Endocrine effects ผู้หญิงคัดตึงเต้านม
ผู้ชายอาจมีเต้านมโตขึ้น การหลั่งอสุจิลดลง
Skin reaction อาจมีลมพิษหรือผิวหนังอักเสบ เนื่องจากผิวหนังไวต่อแสงแดด
ยารักษาอาการซึมเศร้า (Antidepressant drugs)
Tricyclic Antidepressants (TCAs) เช่น ยาAmitriptyline, Imipramine, Nortriptyline
อาการข้างเคียง Cardiovascular effects อาการpostural hypotension, Sexual side effects, Antihistamine effects ทำให้ง่วงซึม, weight gain
Selective Serotonin Reuptake Inhibitors (SSRIs)
เช่น ยาFluoxetine, Paroxetine, Sertraline
อาการข้างเคียง Sexual side effects, Antihistamine effects ทำให้ง่วงซึม, weight gain
Monoamine Oxidase Inhibitors (MAOIs)
ยาIsocarboxazid (Marphan) 10 mg, Phenelzine (Nardil) 15 mg,Tranylcypromine (Parnate) 10 mg
อาการข้างเคียง Cardiovascular effects อาการpostural hypotension, Sexual side effects, Antihistamine effects ทำให้ง่วงซึม, weight gain
New Generation เป็นยารักษาอาการซึมเศร้ากลุ่มใหม่ เช่น ยาTianeptine, Trazodone, Mirtazapine
อาการข้างเคียง Cardiovascular effects อาการpostural hypotension, Sexual side effects, Antihistamine effects ทำให้ง่วงซึม, weight gain
ยาควบคุมอารมณ์ (Mood stabilizing drugs)
ตัวอย่างยา
Lithium carbonate, Carbamazepine
ผลข้างเคียงของยา Lithium carbonate
Early side effects
คลื่นไส้ อาเจียน เบื่ออาหาร ปวดท้อง ท้องเสีย, กล้ามเนื้ออ่อนแรงและอ่อนเพลีย,มือสั่น, ปากแห้ง กระหายน้ำ ปัสสาวะบ่อย
Late side effects
อาการมือสั่นยังคงมีอยู่, กระหายน้ำและปัสสาวะบ่อยมากกว่าระยะแรก, บวมและมีน้ำหนักตัวเพิ่มมากขึ้น, Leukocytosis, หัวใจเต้นผิดจังหวะ, ไตผิดปกติ
ยาคลายกังวล
(Antianxiety drugs/Minor tranquillizers)
Diazepam, Alprazolam, Lorazepam, Midazolam
ผลข้างเคียงยาคลายกังวล
ง่วงนอน ปวดศีรษะ เวียนศีรษะ สับสน มึนงง,. แขนขาไม่แรง เดินเซ กล้ามเนื้ออ่อนเปลี้ย, หลงลืมเหตุการณ์ช่วงใกล้ๆ ที่เกิดขึ้นก่อนให้ยา แต่จำเหตุการณ์ในอดีตได้