Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
บทที่ 4 ประชาสังคม - Coggle Diagram
บทที่ 4 ประชาสังคม
โครงสร้างของประชาสังคม
ลักษณะของประชาสังคม
ประชาสังคมแบบชุมชนนิยม มีที่มาจากประสบการณ์การทำงานขององค์กรพัฒนาเอกชนภายใต้ฐานคิดของแนววัฒนธรรมชุมชน ซึ่งพัฒนาและเติบโตมาพร้อมๆ กับองค์กรพัฒนาเอกชนในช่วงต้นทศวรรษที่ 2520
ประชาสังคมแบบเสรีนิยม หมายถึง การรวมตัวกันของผู้คนในลักษณะกลุ่มองค์กร หรือสมาคมภายในสังคมที่จัดตั้งขึ้นใหม่และทำกิจกรรมกรรมทางสาธารณะผ่านการต่อรอง กดดันให้รัฐมีนโยบายสาธารณะเพื่อเอื้อประโยชน์แก่กลุ่มตน
ประชาสังคมแบบขบวนการทางสังคมแบบใหม่ หมายถึงในบริบทของความขัดแย้งด้านฐานทรัพยากร ดิน น้ำ ป่า ฯลฯ และการปรากฏตัวของการรวมตัวกันของเครือข่ายองค์กรชาวบ้าน
ประเภทองค์กรประชาสังคม แบ่งตามลักษณะการมุ่งหาผลประโยชน์ได้ดังนี้
1.มุ่งประโยชน์ของมวลสมาชิกเป็นหลัก 2.มุ่งประโยชน์สาธารณเป็นหลัก 3.มุ่งประโยชน์ส่วนตนเป็นหลัก
องค์ประกอบของประชาสังคมที่เข้มแข็ง จิตสำนึกประชาสังคม โครงสร้างพื้นฐานสาธารณะและช่องทางสื่อสาร กระบวนการเรียนรู้ของชุมชนและการตัดสินใจ ภาวะการนำและผู้นำชุมชน ความสัมพันธ์ระหว่างคนกับสถาบัน
บทบาทของประชาสังคม
รัฐได้ประโยชน์จากประชาสังคม
o ประชาสังคม ช่วยสนับสนุนค่านิยมของชาติ ช่วยให้บรรลุเป้าหมายของนโยบาย
o แนะนำเสนอ แนวคิดใหม่ ความชำนาญ ความสามารถ ทรัพยากร ความเป็นผู้นำ
o ให้บริการที่เพิ่มขึ้นจากรัฐ โดยเฉพาะกลุ่มด้อยโอกาส ชนกลุ่มน้อย และผู้ที่อยู่ในท้องถิ่นทุรกันดาร
ที่รัฐยังเข้าไปให้บริการไม่ทั่วถึง
ประชาสังคมได้ประโยชน์จากรัฐ
o เพิ่มบทบาทในการเข้าไปมีอิทธิพลต่อนโยบายรัฐ สร้างความร่วมมือกันระหว่างรัฐกับองค์กรประชา
สังคม
o ให้อ านาจทางกฎหมายในการเข้ามามีส่วนร่วม เป็นการสร้างความชอบธรรมในการท างานของ
องค์กรประชาสังคม เสริมสร้างการมีปฏิสัมพันธ์กันระหว่างรัฐ
o เสริมสร้าง การศึกษาพลเมือง สร้างการมีส่วนร่วม ซึ่งเป็นทุนทางสังคม เป็นการสร้างทางเลือกและ
โอกาส ในการเข้าถึงบริการสาธารณะ
ความหมายของประชาสังคม
ประชาสังคม คือ พื้นที่การเมืองสาธารณะ (Public sphere) ของประชาชนซึ่งกำเนิดมาจากการก่อตัวของวัฒนธรรมคนชั้นกลาง และขยายปริมณฑลไปสู่ชนชั้น กลุ่มผลประโยชน์ต่างๆ ที่หลากหลาย และสนใจเข้าร่วมในพื้นที่การเมืองสาธารณะนี้ ดังนั้นประชาสังคม จึงเป็นพื้นที่ที่เกิดกิจกรรม มิได้หมายถึงประชาชนทั้งหมด หรือสังคมทั้งหมดที่ไม่ได้มีการเคลื่อนไหวทางการเมืองสาธารณะ
ประชาสังคม คือ กระบวนการของประชาชนในการสร้างพื้นที่การเมืองสาธารณะของตนเอง โดยไม่ตกอยู่ภายใต้พื้นที่การเมืองของรัฐ (Political society) ของทุน ดังนั้นประชาสังคมจึงต้องเป็นอิสระจากรัฐและทุน
ประชาสังคม คือ เวทีแห่งการต่อสู้ทางอุดมการณ์ของฝ่ายต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นทุนนิยม สังคมนิยม โดยรัฐหรือทุนที่พยายามครอบงำพื้นที่ดังกล่าว แต่ไม่สามารถครอบงำได้ทั้งหมด เวทีแห่งนี้จึงมีความหลากหลาย ซับซ้อน ทั้งขัดแย้งและร่วมมือขึ้นอยู่กับยุทธศาสตร์ การต่อสู้ของฝ่ายต่างๆ ซึ่งอาจจะใช้ความรุนแรงหรือสันติวิธีก็ขึ้นอยู่กับคุณภาพของประชาสังคมนั้นๆ ประชาสังคมจึงไม่ได้มีความหมายเป็นเวทีแห่งความสมานฉันท์อย่างเดียว
ประชาสังคม คือ กลุ่มปฏิบัติการ (actors) ในภาคประชาสังคมไม่จำเป็นต้องเป็นไปตามเกณฑ์ “ชนชั้น” ที่ใช้ผลประโยชน์ (economic interest) เป็นตัวแบ่งตามแนวการวิเคราะห์มาร์กซิสต์แบบเก่า แต่เป็นไปตามแนวที่กรัมชี่เสนอ คือ “กลุ่มทางประวัติศาสตร์” (historical block) ที่เกิดจากกลุ่มต่างๆ ของชนชั้นต่างๆ มาร่วมมือกันเพื่อต่อสู้กับกลุ่มอื่น
-