Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
การประเมินผลทางเศรษฐศาสตร์ ด้านสุขภาพและสาธารณสุข - Coggle Diagram
การประเมินผลทางเศรษฐศาสตร์ ด้านสุขภาพและสาธารณสุข
ขอบเขตเนื้อหา
การประเมินผลทางเศรษฐศาสตร์ด้านสุขภาพและสาธารณสุข
ความเป็นธรรมทางสุขภาพ
ดัชนีวัดภาวะสุขภาพ
การบรรลุวัตถุประสงค์ทางสุขภาพ
ภาวะโรคและวางแผนเฝ้าระวังและการใช้ทรัพยากรเข้าแทรกแซง
ภาวะโรคและวางแผนเฝ้าระวังและการใช้ทรัพยากรเข้าแทรกแซง
ภาวะของโรค(Burden of Disease)
การที่คนประสบอุบัติเหตุเจ็บป่วยพิการหรือทุพพลภาพตายก่อนวัยหรือสภาวะที่ทําให้ตนเสียสุขภาพไปทั้งจากการเสียชีวิตก่อนวัยอันควรและจากการสูญเสียคุณภาพชีวิตจากความเจ็บป่วยหรือพิการ
ภาระโรคจากปัจจัยเสี่ยงของเพศชาย พ.ศ. 2557
ระดับการควบคุมโรค
Secondary
Tertiary
Primary
ธรรมชาติของการเกิดโรค
เกิดโรคไม่มีอาการ
มีโอกาสเกิดโรค
มีอาการ
ผลกระทบ
ลด Prevalence, ผลของโรค
ลด ความพิการ
ลด Incident
หลักการในการพิจารณา
กลุ่มโรคที่มีการใช้บริการผู้ป่วยในมากหรือต้องนอนโรงพยาบาลนาน
กลุ่มโรคเรื้อรัง
กลุ่มโรคที่ผู้ป่วยมีโอกาสเข้ารับบริการที่ห้องฉุกเฉินได้มาก
กลุ่มโรคที่เกิดภาวะแทรกซ้อนเป็นภาระสําหรับระบบบริการ
กลุ่มโรคที่มีค่ารักษาพยาบาลสูง
กลุ่มโรคที่มีขนาดปัญหาหรือผลกระทบต่อชุมชนมาก
การใช้ทรัพยากร
ทรัพยากร
Buildings and space
Equipment
Personnel
การใช้ทรัพยากร
Transportation
Training
Supplies and pharmaceutical
2.ดัชนีวัดสุขภาพ
การคํานวณความสูญเสียทางสุขภาพจากความเจ็บป่วยพิการ หรือ เสียชีวิตก่อนวัยอันควรโดยวัดออกมาเป็ นจํานวณปี
อายุคาดเฉลี่ยเมื่อแรกเกิด เพศชาย 70 ปี เพศหญิง 80.1 ปี
Disability adjust life year (DALYs)
สูญเสียทางสุขภาพจากความเจ็บป่ วย พิการและการ ตายในหน่วยนับเป็ นปี ซึ่งหนึ่งหน่วยปี สุขภาวะที่สูญเสีย(1 DALY)เท่ากับการสูญเสียเวลาของการมีสุขภาพที่สมบูรณ์ไปจํานวน 1 ปี
ความสูญเสียนี้อาจเกิดจากการตายก่อนถึงวัยอันควรหรืออาจเกิดจากการมีชีวิตอยูด้วยความเจ็บป่วยหรือพิการ DALYs นี้จึงเป็นเครื่องชี้วัดภาระโรคที่ใช้บอกขนาดปัญหาสุขภาพใน ภาพรวมของ ประชากรได้
Disability adjust life year (DALYs)
DALYs คือ จํานวนปี สุขภาวะที่ปรับด้วยความบกพร่องทางสุขภาพ หรือ ดัชนีที่วัดสถานะ สุขภาพของประชากรแบบองค์รวม
DALYs = YLL+YLD
YLD (Year of life lost due to disability) = จํานวนปี ที่มีชีวิตอยู่กับความพิการบกพร่องทางสุขภาพ
YLL (Year of life lost) = จํานวนปี ที่สูญเสียไปจากการตายก่อนวัยอันควร
ปีสุขภาวะ คือ ปี ที่มีสุขภาพสมบูรณ์ มีชีวิตตามปกติ ทํากิจกรรมได้ปกติ
เป้าหมาย
YLL
อายุคาดหวังเฉลี่ย (Life expectancy)
จํานวนการตายจําแนกตามสาเหตุการเสียชีวิต
YLD
Disability weight
ระยะเวลาเฉลี่ยของการป่วยจําแนกตามโรค (DALY )
อุบัติการณ์การป่วยจําแนกตามโรค
3.การประเมินผลเศรษฐศาสตร์ด้านสุขภาพและสาธารณสุข
การประเมินทางเศรษฐศาสตร์ (Economic evaluation)เป็นวิธีการที่ได้รับการพัฒนาโดยนักเศรษฐศาสตร์ เพื่อช่วยในการตัดสินใจเมื่อต้องการเลือกบางโครงการจากโครงการที่มีอยู่ทั้งหมด ผลของการประเมินโครงการทางเศรษฐศาสตร์
ประโยชน์ของการประเมินผลในงานด้านสาธารณสุข
ทางเลือกในวิธีการรักษา
ทางเลือกเกี่ยวกบสถานที่จะให้การดูแลรักษาผู้ป่วย
ทางเลือกในวิธีการตรวจหาสาเหตุของโรค
ทางเลือกในการจัดองค์การจัดการเพื่อการสาธารณสุข
ทางเลือกในการป้องกันการเจ็บป่วย
หลักการประเมินทางเศรษฐศาสตร์
พิจารณาผลลัพธ์ที่เกี่ยวข้อง
รวบรวมต้นทุน
จําแนกองค์ประกอบของต้นทุนที่เกี่ยวข้อง
คํานวณต้นทุน
กำหนดสิ่งที่จะประเมิน
ตีค่าประโยชน์ที่ได้
การวิเคราะห์ต้นทุนตํ่าสุด (CMA: Cost-minimization analysis)
การวิเคราะห์เพื่อเปรียบเทียบระหว่างทางเลือกหลายๆทางเลือกสามารถทําให้ บรรลุผลที่เหมือนกันทุกประการ ทางเลือกใดที่เสียต้นทุนตํ่าสุดยอมเป็นทางเลือกที่ดีที่สุด
ข้อเสีย
ถ้าทางเลือกที่นํามาพิจารณาให้ผลประโยชน์ที่แตกต่างกันไป การ วิเคราะห์ในรูปแบบนี้ก็ไม่เหมาะสม และ เพื่อให้แน่ใจว่าผลของแต่ละทางเลือก เหมือนกันทุกประการก็จะต้องมีการ ทดลองและทดสอบประกอบด้วย
ข้อดี
ผู้วิเคราะห์ไม่ต้องประเมินด้าน ผลประโยชน์ของโครงการเพราะทุกโครงการให้ผลประโยชน์เหมือนกันทุกประการดังนั้นจึงเปรียบเทียบกันเฉพาะด้านต้นทุน
การวิเคราะห์ต้นทุน-ประสิทธิผล (Cost-Effectiveness analysis: CEA)
การประเมินสําหรับโครงการที่มีประสิทธิผลอยู่ในรูปของผลทางคลินิก เช่น จํานวนคนตายที่หลีกเลี่ยงได้จากการรักษาการที่จะต่ออายุผู้ป่วยด้วยโรคไตวาย การผ่าตัดหัวใจ กับการผ่าตัดเปลี่ยนหัวใจ
ข้อจํากัด
การใช้โครงการที่นํามาวิเคราะห์เปรียบเทียบกันตามวิธีการ CEA จะต้องเป็น เป้าหมายของโครงการที่นําเมาเปรียบเทียบ นั้นต้องสามารถระบุและวัดขนาดได้ เช่น ช่างเวลาที่สามารถยืดอายุผู้ป่ วยออกไป หรือ จํานวนการตายที่ลดลง หรื อจํานวนวันลา ป่วยที่ลดลง
ข้อดีของ
เป็นการลดข้อจํากัดของวิธี การ CMA นั้นคือโครงการที่นํามาเปรียบเทียบไม่จําเป็นต้องเป็นโครงการ ที่ให้ผลเหมือนกันทุกประการ เพียงแต่มีผลอันเป็นเป้าหมายร่วมอันเดียวกนั
การวิเคราะห์ต้นทุน-ผลประโยชน์ (CBA: Cost-Benefit analysis)
เป็นการวิเคราะห์เปรียบเทียบโครงการโดยนําทั้งทางด้านต้นทุนและ ผลของโครงการมาคิดให้อยู่ในหน่วยของเงินเพื่อการเปรียบเทียบ ผลประโยชน์และต้นทุนของโครงการหนึ่งๆ
ข้อด้อยของ CBA
ใช้ได้กับทุกโครงการอย่างกว้างขวาง นั้นตั้งบนสมมติฐานที่ว่าต้นทุนและ ผลประโยชน์ต่างๆของทุกๆโครงการสามารถคิดค่าเป็นตัวเงินได้แต่ยังเป็นเรื่องที่ โต้แย้งกันในทางทฤษฏีหรือ แนวความคิดและถึงแม้จะยอมรับในแนวความคิดกันได้ความยุ่งยากในทางปฏิบัตยังมีสูงมากCBA เพียงแต่วิธีการคิด
ข้อดีของ
สําหรับโครงการหนึ่งโครงการใดจะต้องให้ข้อมูลที่ครบถ้วนสมบูรณ์กับผู้ั ตัดสินใจได้ทราบว่าโครงการนั้นต้องใช้ ทรัพยากรไปเป็นมูลค่าเท่าใดและจะก่อให้เกิดประโยชน์ต่างๆคิดเป็นมูลค่าเท่าใดสุทธิแล้วโครงการนั้นๆจะให้ผลคุ้มกับการลงทุนหรือไม่
การวิเคราะห์ต้นทุน-อรรถประโยชน์ (CUA-Cost-utility Analysis)
เป็นการวิเคราะห์ด้วยหลักการเดียวกันกับ มูลค่าของผลประโยชน์แทนที่จะคิดมูลค่าในหน่วยของเงินซึ่งเป็นจุดที่หลายคนไม่ชอบใจ(โดยเฉพาะในโครงการด้านสาธารณสุขซึ่งเกี่ยวข้องกับชีวิตมนุษย์เป็นสําคัญ)ไว้ในหน่วยวัดของอรรถประโยชน์หรือความพึงพอใจ
ความเป็นธรรมทางสุขภาพ
ประเทศไทยได้กําหนดความเป็นธรรมไว้หลายด้านในรัฐธรรมนูญ เช่นความเท่าเทียมกนทางสิทธิมนุษยชนความเท่าเทียมกันทางการเมืองความเท่าเทียมกันของโอกาสในการรับรู้ข้อมูลข่าวสารและความเป็นธรรมทางสุขภาพ
การรบรรลุวัตถุประสงค์ทางสุขภาพ
กระตุ้นให้บริการมีคุณภาพ
คุณภาพของสถานบริการต่างๆใกล้เคียงกัน
ความเป็นธรรมทั้งแนวราบและแนวดิ่ง
การบริการที่มีคุณภาพและประสิทธิภาพ