Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

ระยะหลังคลอด (Postpartum period, Post-delivery period), S__24002564, S_…

- - - - การเปลี่ยนแปลงตั้งแต่ระยะตั้งครรภ์เพื่อเตรียมต่อมน้้านมให้พร้อมในการผลิตน้้านมส้าหรับทารกหลังคลอด เป็นผลจากฮอร์โมนเอสโตรเจนและโปรเจนเตอโรนโดยที่ฮอร์โมนเอสโตรเจนมีผลทำให้หัวนม(nipple) ลานนม(areolar)ขยายใหญ่และมีสีเข้มขึ้น ต่อมไขมันบริเวณลานนม(tubercle of montgomery) หลอดน้้าเหลืองและหลอดโลหิตขยายใหญ่ขึ้นและท่อน้้านม (milkduct) ก็จะเจริญเต็มที่ส่วนฮอร์โมนโปรเจสเตอโรน มีผลทำให้ถุงผลิตน้้านม (alveoli) และเซลล์ผลิตน้้านม (secreting cell หรือ acini) ที่บุภายในถุงผลิตน้้านมเจริญเต็มที่เพื่อเตรียมสร้างน้้านมต่อจากถุงผลิตน้้านมจะมีท่อน้้านมเล็กๆ (lactiferous duct) ไปรวมกันเป็นท่อน้้านมใหญ่(lactiferous sinus) ซึ่งจะเปิดออกที่หัวนมมีประมาณ 15 – 20 ท่อส่วนของท่อน้้านมนี้จะขยายโตเป็นกระเปราะ (ampulla) เพื่อเป็นที่เก็บน้้านมไว้ชั่วคราวซึ่งจะอยู่ตรงกับบริเวณลานนม
    - - การดูดนมโดยทารกจะเป็นการกระตุ้นไฮโปธาลามัส (Hypothalamus)ผ่านทางเส้นประสาทและสมองไปกดไม่ให้มีการหลั่งฮอร์โมนฟอสลิเติลสตรีมูเลติ่ง (Follicle Stimulating Hormone)และลูทีนไนซิ่ง (Luteinizing)จึงทำให้ไม่มีการตกไข่และไม่มีมีประจำเดือน
      - การตกไข่และการกลับมีประจำเดือนของมารดาหลังคลอดโดยเฉลี่ย
        
        มารดาที่ไม่ได้เลี้ยงทารกด้วยนมตนเองจะมีการตกไข่ครั้งแรกเมื่อสัปดาห์ที่
        10–11หลังคลอดและเริ่มมีประจำเดือนเมื่อสัปดาห์ที่ 7–9หลังคลอด
        
        มารดาที่เลี้ยงทารกด้วยนมตนเองนาน 3 เดือนจะมีการตกไข่ครั้งแรก เมื่อสัปดาห์ที่ 17 หลังคลอดถ้าเลี้ยงด้วยนมตนเองนาน 6 เดือนจะมีการตกไข่เมื่อสัปดาห์ที่ 28 หลังคลอดและจะเริ่มมีประจำเดือนเมื่อสัปดาห์ที่ 30–36 หลังคลอด
  - - - ผิวหนัง
        
        เส้นผมร่วงเป็นหย่่อมๆในช่วง 4-20สัปดาห์
      - สัญญาณชีพ
        
        อุณหภูมิสูงขึ้นเล็กน้อย ไม่เกิน38องศาเซลเซียสหลังคลอด และจะปกติภายใน 24ชั่วโมงหลังคลอด ชีจพรช้าลง อยู่ที่ประมาณ 60-70ครั้ง/นาที ความดันโลหิตเปลี่ยนแปลงเล็กน้อย
      - ระบบประสาท
        
        อาการบวม เจ็บปวดตามข้อนิ้วมือ
      - ระบบไหลเวียนโลหิต
        
        ปรืมาณเลือดหลังคลอดจะเพิ่มมากขึ้น ใน 3วันแรกค่า Hctอาจเพิ่มขึ้น
      - โครงกระดูก
        
        H.Relaxin ลดลง มารดาหลังคลอดยังเจ็บบริเวณสะโพก ข้อต่อกระดูกสันหลังและกระดูกหัวเหน่า
      - ระบบทางเดินปัสสาวะ
        
        เกิดกระเพาะปัสสาวะโป่งพองและปัสสาวะได้ไม่หมด
      - ระบบทางเดินอาหาร
        
        อาการท้องผูกในระยะหลังคลอด และน้ำหนักลดลง
      - น้ำหนักตัว
      - ระบบต่อมไร้ท่อ
    - - ปากมดลูก(Cervix)
        
        Internal os และ External os บอบช้ำ อ่อนนุ่ม ฉีกขาด ปากมดลูกหดตัวเหลือขนาด 1-2cm
        
        External os มีรอยเหมือนตะเข็บหรือรอยแยก ไม่กลมเหมือนก่อนคลอด
      - ช่องคลอด(Vagina)
      - น้ำคาวปลา(Lochia)
        
        Decidual spongiosa(เยื่อบุมดลูกชั้นนอก) มีการเปื่อยและย่อยสลายเกิดน้ำคาวปลา ประมาณ 240 – 480 ซีซีและจะค่อยๆจางลงจนหมดไปภายใน 7–21 วันหลังคลอด
        
        แบ่งออกเป็น 3 ระยะ
        
        Lochia rubra น้้าคาวปลาที่ออกมาในระยะ 2–3วันแรกหลังคลอด เนื่องจากระยะนี้แผลภายในโพรงมดลูกยังใหม่อยู่การซ่อมแซมยังเกิดขึ้นน้อยสิ่งที่ขับออกมามีลักษณะสีแดงคล้้าและข้นประกอบด้วยเลือดเป็นส่วนใหญ่น้้าคร่้าเศษเยื่อหุ้มเด็กเยื่อบุมดลูก ไขและขนของเด็กขี้เทาลักษณะเลือดไม่เป็นก้อน
        
        Lochia serosa มีประมาณวันที่ 4–9 ลักษณะน้้าคาวปลาสีจะจางลงเป็นสีชมพูสีน้้าตาลหรือค่อนข้างเหลืองมีมูกปน ลักษณะเป็นเลือดจางๆยืดได้ เนื่องจากบริเวณแผลมีการเปลี่ยนแปลงมากขึ้นมีเม็ดเลือดขาวมีน้้าเหลือง(Exudate)ที่ออกมาจากแผล
        
        Lochia alba มีประมาณวันที่ 10 หลังคลอด น้้าคาวปลาจะค่อยๆน้อยลงเป็นสีเหลืองจางๆหรือสีขาวประกอบด้วยเม็ดเลือดขาวเยื่อบุโพรงมดลูกที่สลายตัวแล้วมูกจากปากมดลูกหรือน้้าเมือกและจุลินทรีย์เล็กๆ
      - ฝีเย็บ(Perineum)
        
        อาการปวดบริเวณฝีเย็บฝีเย็บจะมีลักษณะบวมและอาจมีเลือดออกใต้ผิวหนัง จากการที่หลอดเลือดฝอยฉีกขาด
      - มดลูก(Uterus)
        
        เกิดการลดขนาดของมดลูก เรียกว่า มดลุกเข้าอู่(Involution)
        
        อาการปวดมดลูก(Afterpains)
        
        มารดาครรภ์ที่2ขึ้นไป
        
        มารดาที่เลี้ยงบุตรด้วยนมตนเองจะมีการหลั่ง H.Oxytocin
        
        เกิดความไม่สุขสบาย ช่วง2-3วันแรก
      - ผนังหน้าท้อง(Abdominal wall)
        
        ผนังหน้าท้องจะอ่อนนุ่มและปวกเปียกในวันแรกๆ หลังคลอดกล้ามเนื้อหน้าท้องยังไม่สามารถพยุงอวัยวะภายในช่องท้องได้เต็มที่ เนื่องจากผนังหน้าท้องถูกยืดขยายเป็นเวลานาน
        ในระยะตั้งครรภ์และใยกล้ามเนื้ออิลาสทิค(Elastic fiber)ของผิวหนังอาจมีการฉีกขาด การ
        กลับคืนสู่สภาพเดิมของกล้ามเนื้อหน้าท้องต้องใช้เวลาประมาณ 2–3เดือนขึ้นกับลักษณะของรูปร่างของแต่ละคนจำนวนครั้งของการตั้งครรภ์และการบริหารร่างกายส้าหรับริ้วรอยบนผนังหน้าท้อง (Striae gravidarum) ในระยะหลังคลอดจะไม่หายไปแต่สีจะจางลงเป็นสีเงิน