Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

สูติศาสตรหัตถการ การกระทำใด ๆ ที่ถูกนำไปใช้หรือมีบทบาทเพื่อช่วยการลดอัตรา…

- - - - Simpson forceps เป็นคีมที่มี shank ขนานกัน (Parallel) มี Cephalic curve โค้งน้อย เหมาะสําหรับศีรษะทารก ที่มีลักษณะยาว ใช้ได้ดีกับทารกที่มี Molding มากๆ หรือมี caput succedaneum นิยมใช้กับ low หรือ outlet forceps นั่นคือ ระดับศีรษะทารกอยู่ต่ํากว่า Ischial spine
      - Ellliot forceps เป็นคีมที่มี shank ซ้อนกัน (overlapping) มี cephalic curve สั้นและโค้งมาก เหมาะกับศีรษะ ทารกที่มีลักษณะกลม คีมที่นิยมใช้ได้แก่ Elliot Forceps,Bailye- Wiliamson forceps, Tucker-Mclane forceps นิยมใช้ในทารกที่ อยู่ในท่า Occipito-position (OPP)
    - - Kielland forceps เป็นคีมที่นิยมใช้ในการหมุนศีรษะทารก มี Pelvic curve น้อย และเป็น sliding lock
        
        Barton forceps เป็นคีมที่ใช้ในการช่วยคลอดในทารกที่ศีรษะอยู่ในท่า transverse ใบคีมหน้ามีข้อพับเคลื่อนไหว ได้ เป็นโค้ง 90 องศา ใบคีมหลังมีโค้ง cephalic ลึกและใบคีมติดกับก้านข้างๆ เป็นมุม 50 องศา ใช้ในการดึงและหมุน
        
        Piper forcepsเป็นคีมที่ใช้ในการช่วยคลอดดึงศีรษะทารกท่าก้นจะมี shank ยาว
  - - - ระยะที่ 2 ของการคลอดยาวนาน (Prolonged second stage of labor)
      - ไม่มีการก้าวหน้าของการคลอดในระยะที่ 2 (Failure of progress in second stage of labor) โดยไม่มีการ
        เปลี่ยนแปลงใดๆ ภายหลังที่ปากมดลูกเปิดหมดแล้ว
      - มารดาไม่ให้ความร่วมมือในการคลอด (Lack of cooperation of mother) เช่น ได้รับยาระงับปวด มากเกินไป ทําให้ไม่สามารถเบ่งได้อย่างมีประสิทธิภาพ
      - การหดรัดตัวของมดลูกไม่ดี แก้โดยการให้ oxytocin
      - มารดามีข้อห้ามในการเบ่ง หรือโรคแทรกซ้อนอื่นๆ เช่น โรคหัวใจ โลหิตจาง PIH ระดับรุนแรง
      - อ่อนเพลีย ไม่มีแรงเบ่ง ขาดน้ํา
      - การคลอดท่าก้น ใช้คีมช่วยคลอดศีรษะ (aftercoming head)
    - - Fetal distress
      - การหมุนของศีรษะทารกในครรภ์ผิดปกติ เช่น Occiput posterior
      - คลอดท่าก้นที่มีการคลอดศีรษะติดขัดช่วยคลอดตามปกติไม่สำเร็จหรือทำยาก
      - การหมุนของศีรษะผิดปกติ (Arrest of rotation of head)
  - - - การฉีกขาดของช่องทางคลอด ตั้งแต่ตัวมดลูก ปากมดลูก ช่องคลอด ฝีเย็บ อาจจะฉีดขาดเรื่อยมาจนถึงทวารหนัก
        และ ถ้าไม่ได้รับการซ่อมแซมหรือซ่อมแซมไม่ถูกต้อง จะเกิด fistula ตามมาได้
      - การหย่อนของกล้ามเนื้อ เอ็นยึด จากการดึงคีมอย่างแรง และการเย็บซ่อมแซมไม่ถูกต้อง มีผลให้เกิดอันตรายต่อกล้ามเนื้อ pelvic floor ทำให้มดลูกหย่อน
      - มีการแยกของกระดูกหัวเหน่าทำให้ปวดหัวเหน่า/ปวดหลัง เป็นมากอาจเดินไม่ได้
      - อันตรายต่อกระเพาะปัสสาวะ ท่อปัสสาวะ ทําให้ปัสสาวะไม่ออก มีปัสสาวะคั่งในกระเพาะปัสสาวะและเกิดการ
        ติดเชื้อ กลั้นปัสสาวะไม่ได้ หรือกระเพาะปัสสาวะหย่อน
      - อันตรายต่อทวารหนัก
      - ตกเลือดหลังคลอด จากการฉีกขาดของช่องทางคลอดหรือจากมดลูกหดรัดตัวไม่ดี
      - การติดเชื้อ โดยเฉพาะในรายที่มีการฉีกขาดของช่องทางคลอดมากหรือตกเลือดหลังคลอด
    - - อันตรายต่อกะโหลกศีรษะทารก อาจทําให้กะโหลกศีรษะแตก เลือดออกในชั้นเยื่อหุ้มกะโหลกศีรษะทารก
        (cephalhematoma)
      - อันตรายต่อเส้นประสาท facial nerve เกิด facial palsy ทําให้ปากเบี้ยว หนังตาปิดไม่สนิท
      - บาดเจ็บต่อผิวหนัง เช่นรอยช้ํา หรือแผลจากการทําคลอดด้วยคีม (forceps mask) ในรายที่คลอดยากหรือความ
        ผิดพลาด ในการใช้คีม
      - อันตรายต่อสมองทารก เช่น มีเลือดออกในสมอง (intracranial hemorrhage) เลือดออกใต้เยื่อบุตา
        (subconjunctiva hemorrhage) ภาวะ cerebral palsy หรือสติปัญญาไม่ดี เป็นต้น
      - กระบอกตาถูกบีบทําให้มี retrobulbar hematoma ตาเหล่ หนังตาตก
      - หูหนวก เกิดบาดแผลหรือเลือดออกในอวัยวะเกี่ยวกับการได้ยิน
  - - - การให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำ
      - จัดเตรียมสถานที่
      - จัดเตรียมอุปกรณ์
      - สวนปัสสาวะทิ้ง
      - ประสานกุมารแพทย์ในกรณีที่ fetal distress
      - บอกและอธิบายให้ทราบถึงทำการ Forceps Extraction
      - จัดท่า Lithotomy
      - ใส่เสื้อ gown และถุงมือปราศจากเชื้อ รวมถึงปูผ้า
      - ช่วยแพทย์ในการให้ยาระงับความรู้สึก
      - ตรวจการหายใจ ความดันโลหิต อุณหภูมิ FHS และ
        บันทึกเป็นระยะๆ
    - - ดูแลด้านจิตใจโดยอยู่เป็นเพื่อนตลอดเวลา และคอยให้กําลังใจแก่มารดาแนะนําให้มารดาใช้เทคนิคการหายใจเข้าออกช้าๆในขณะที่แพทย์ ใส่เครื่องมือเพื่อให้เกิดการผ่อนคลาย
      - ประเมิน FHS ทุก 5 นาที ถ้าผิดปกติ รีบรายงานแพทย์
      - ประเมินการหดรัดตัวของมดลูกและรายงานให้แพทย์ทราบเพื่อที่แพทย์จะได้เริ่มดึง
      - เตรียมช่วยเหลือถ้าช่วย F/E ไม่สำเร็จต้องรีบเตรียมผ่าตัดคลอดทันที
      - ดูแลทารกแรกเกิด โดยเพิ่มการประเมินภาวะแทรกซ้อนจากการช่วย F/E
      - ช่วยจับด้ามคีมด้านซ้าย
      - กระตุ้นให้มารดาเบ่งคลอดขณะที่มดลูกหดรัดตัว
    - - ให้ยากระตุ้นการหดรัดตัวของมดลูก / สารน้ำทางหลอดเลือดดำตามแผนการรักษา
      - ประเมินสัญญาณชีพ โดยเฉพาะชีพจร,อัตราการหายใจ และความดันโลหิต ทุก 15 นาที 4 ครั้ง ทุก 30 นาที 2 ครั้ง และทุก 1 ชม. จนกว่าปกติ
      - ประเมินการหดรัดตัวของมดลูก ถ้าไม่ดีให้คลึงมดลูก
      - ดูแลกระเพาะปัสสาวะให้ว่าง
      - ประเมินเลือดที่ออกจากช่องคลอด และแผลฝีเย็บ
      - ดูแลความสุขสบายทั่วไปส่งเสริมสัมพันธภาพระหว่างมารดาและบุตร
- - - - การหดรัดตัวของมดลูกไม่ดี หรือไม่มีแรงเบ่ง
      - การคลอดระยะที่ 2 ยาวนานหรือหยุดชะงัก หรือการหดรัดตัวของมดลูกน้อย จะใช้เครื่องดูดสุญญากาศร่วมกับให้
        ออกซิโตซินทางหลอดเลือดดํา ซึ่งศีรษะทารกต้องมี engagement แล้วคือ station ตั้งแต่ระดับ 0 ลงมา
      - มารดามีโรคที่ไม่ควรออกแรงเบ่งคลอดมาก หรือมีภาวะแทรกซ้อนของการตั้งครรภ์บางอย่าง ได้แก่ myasthenia
        gravis รกลอกตัวก่อนกําหนด ความดันโลหิตสูง โรคปอดและโรคหัวใจ
    - - การหมุนของศีรษะทารกผิดปกติ เช่น Occiput posterior , Occiput transverse
      - ทารกอยู่ในภาวะ fetal distress
      - คลอดทารกแฝดคนที่ 2 (ลดระยะการคลอด)
  - - - การฉีกขาดของปากมดลูก ช่องทางคลอด แผลฝีเย็บโดยเฉพาะในรายที่ช่วยคลอดเมื่อปากมดลูกยังเปิดไม่หมด
        และมีบางส่วนของปากมดลูกถูกดูดเข้าไปอยู่ระหว่าง cup กับศีรษะทารก
      - Shock เพราะการทำขณะมดลูกหดรัดตัวไม่ดีทำให้มีปัญหาตกเลือดหลังคลอด
      - การตกเลือดหลังคลอด มักเกิดขึ้นได้กรณีมีการฉีกขาดของปากมดลูกและช่องทางคลอด
    - - มีรอยถลอกและเขียวช้ําบริเวณหนังศีรษะ (ulceration and ecchymosis) อาจพบบริเวณหนังศีรษะจาก
        ขอบ cup ใช้เวลาหลายวันกว่าแผลจะหาย
      - scalp necrosis จากวางถ้วยไม่ถูกตำแหน่ง เช่น วางที่ anterior fontanels
      - มีก้อนเลือดใต้ชั้นเยื่อหุ้มกระดูกกะโหลกศีรษะ (cephalhematoma) ซึ่งภาวะเลือดออกนี้ไม่ข้ามร่องต่อกะโหลก ศีรษะอาจพบหลังคลอด 12 ชั่วโมง ก้อนจะค่อยๆ ใหญ่ขึ้นและคงอยู่ภายหลังคลอดนานสัปดาห์ ขอบเขตค่อนข้างชัดเจน กลมไม่บุ๋ม ใช้เวลานานเป็นสัปดาห์ หรือเป็นเดือนกว่าจะหายไป
      - การบวมของหนังศีรษะบริเวณที่ cup จับกับศีรษะทารก (caput succedaneum) พบในทารกทุกราย เกิดเนื่องจากน้ําเหลืองไหลซึมจากหลอดเลือดเข้ามาขังเหนือเยื่อหุ้มกระดูกกะโหลกพบทันทีหลังคลอด ก่อนจะข้ามร่องต่อกะโหลกศีรษะนุ่ม กดบุ๋ม ขอบเขตไม่ค่อยชัดเคลื่อนไหวได้จะค่อย ๆ เล็กลงยุบหายไปภายใน 2 – 3 วันหลังคลอด
      - ก้อนเลือดใต้หนังศีรษะ (subgaleal hematoma หรือ subaponeurotic hemorrhage) มีเลือดออกใต้subaponeurotic ซึ่งอยู่ระหว่างชั้น aponeurosis และเยื่อหุ้มกะโหลกศีรษะ คลําได้แข็งและเป็นก้อนที่เคลื่อนไหวได้ พบได้ทันที หลังคลอดจะหายไปเองภายใน 2 – 3 วัน หรือมากกว่า 2 – 3 สัปดาห์ ถ้าออกมากจะเซาะเข้าสู่ชั้น subgaleal ถ้าเป็นรุนแรงอาจ ทําให้ทารกตายได้
  - - - เตรียมทางด้านร่างกายและจิตใจ
      - เตรียมเครื่องมือ อุปกรณ์โดยเติมชุด vacuum พร้อมกับเตรียมเครื่องดูดสุญญากาศให้พร้อม
    - - ประเมิน FHS ทุก 5 นาที ถ้าผิดปกติให้รายงานแพทย์
      - ประเมินการหดรัดตัวของมดลูก ให้กำลังใจ และแนะนำการเบ่งคลอดที่ถูกวิธี
      - ช่วยลดความดันเครื่องสุญญากาศช้าๆ แพทย์ใส่ถ้วยสุญญากาศในตำแหน่งที่เหมาะสมแล้ว โดยลดความดันประมาณ 0.2 kg/cm2 ทุก 2 นาที จนถึงระดับ 0.6 และ 0.8 kg/cm2 แพทย์จะดึงพร้อมกับการหดรัดตัวของมดลูก เมื่อคลอดศีรษะทารกแล้วพยาบาลช่วยปรับความดันให้เป็น 0 kg/cm2 พยาบาลดูแลและประเมินสภาพร่างกายทารกแรกเกิด
    - - ให้ยากระตุ้นการหดรัดตัวของมดลูก/สารน้ำทางหลอดเลือดดำตามแผนการรักษา
      - ประเมินสัญญาณชีพ ทุก 15 นาที 4 ครั้ง ทุก 30 นาที 2 ครั้ง และทุก 1 ชม. จนกว่าปกติ
      - ประเมินการหดรัดตัวของมดลูกถ้าหดรัดตัวไม่ดีคลึงมดลูกและใช้กระเป๋าน้ำแข็งวาง
      - ดูแลกระเพาะปัสสาวะให้ว่าง
      - ประเมินเลือดที่ออกจากช่องคลอดและแผลฝีเย็บ
      - ดูแลความสุขสบายทั่วไป
      - ส่งเสริมสัมพันธภาพระหว่างมารดาและบุตร
- - - - การคลอดติดขัด เช่น CPD , มีก้อนเนื้องอกในอุ้งเชิงกราน การหดรัดตัวของมดลูกรุนแรงไม่สม่ำเสมอหรือหดรัดตัวน้อยที่แก้ไขไม่ได้ผล และปากมดลูกยังเปิดไม่หมด
      - ความผิดปกติของเชิงกราน หรือช่องทางคลอดแต่กำเนิด หรือจากอุบัติเหตุ
      - เคยผ่าตัดที่ผนังมดลูกมาก่อน เช่น Previous cesarean section ,Myomectomy
      - มีประวัติอันตรายจากการคลอด เช่น คลอดยาก ทารกตายคลอด , G1 อายุ > 35 ปี
      - ภาวะรกเกาะต่ำ โดยเฉพาะ Placenta previa totalis หรือรกเกาะต่ำร่วมกับตกเลือด
      - มีเลือดออกในระยะหลังของการตั้งครรภ์ เช่น รกลอกตัวก่อนกำหนด
      - ตั้งครรภ์ ภายหลังตกแต่งปากมดลูกหรือช่องคลอด
      - มะเร็งปากมดลูกในระยะลุกลาม
      - การติดเชื้อรุนแรงที่ปากมดลูก ช่องคลอด หรืออวัยวะสืบพันธุ์
      - การช่วยคลอดด้วยคีมล้มเหลว
      - โรคแทรกซ้อนทางสูติกรรม เช่น Severe pre-eclampsia
      - โรคแทรกซ้อนทางอายุรกรรม เช่น โรคหัวใจ โรคไตเรื้อรัง
    - - Fetal distress หรือเสี่ยง เช่น น้ำคร่ำมีขี้เทาปน การติดเชื้อของเยื่อหุ้มทารก
      - อยู่ในท่าผิดปกติที่ไม่สามารถคลอดเองได้ เช่น Transverse lie, Face presentation
      - สายสะดือพลัดต่ำ (Prolapsed cord)
      - ครรภ์แฝดที่ทารกไม่อยู่ในท่าศีรษะ
      - ท่าก้นในครรภ์แรก (Primibreech presentation)
  - - - การติดเชื้อที่พบบ่อยคือ เยื่อบุโพรงมดลูก มดลูก แผลผ่าตัด ทางเดินปัสสาวะ
      - การบาดเจ็บต่ออวัยวะภายในช่องท้อง เช่น ลำไส้ กระเพาะปัสสาวะ
      - ภาวะตกเลือด ซึ่งเกิดได้ทั้งในขณะผ่าตัดและหลังผ่าตัด
      - ท้องอืดจากลำไส้ทำงานลดลง เป็นภาวะแทรกซ้อนที่พบบ่อยหลังผ่าตัดคลอด
      - การเกิดพังผืด (adhesion)
      - ภาวะมีลิ่มเลือดในหลอดเลือด (thromboembolism)
      - ภาวะแทรกซ้อนจากยาระงับความเจ็บปวดหรือยาสลบ
    - - การบาดเจ็บ เช่น แผลถูกคมมีด, แขนหรือขาหักจากการทำคลอดทารกลำบาก
      - ภาวะหายใจเร็วชั่วคราว จากทรวงอกไม่ได้รับการบีบรัดจากช่องท้องคลอด
  - - - อธิบายให้ทราบเหตุผล วิธีการผ่าตัด ภาวะแทรกซ้อน การรักษาและการพยาบาล การปฏิบัติตัว เช่น deep breathing exercise , effective cough , early ambulation
      - เจาะเลือดส่ง Lab. เช่น CBC , Bl. gr. & cross-match เตรียมเลือดอย่างน้อย 1 u และให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำ
      - เตรียมผิวหนังบริเวณหน้าท้องและอวัยวะสืบพันธุ์ ให้ NPO อย่างน้อย 6-8 ชม.
      - ประเมินสัญญาณชีพและ FHS เพื่อประเมินการเปลี่ยนแปลงขณะผ่าตัดและหลังผ่าตัด
      - ดูแลความสะอาด ให้ อาบน้ำ , สระผม, เปลี่ยนเสื้อผ้า ให้ถอดฟันปลอม (ถ้ามี)
      - Retained Foley’s catheter
      - ตรวจความเรียบร้อยของมารดาและ Chart เตรียมอุปกรณ์ ยา ที่ต้องนำไป OR
    - - เตรียมเครื่องมือที่ใช้ในการผ่าตัดและช่วยทารกให้พร้อม ประสานกุมารแพทย์เพื่อทำหน้าที่ดูแลทารกแรกเกิด
      - การดูแลขณะทำผ่าตัดโดยจัดท่านอน ทำความสะอาดผิวหนัง ช่วยแพทย์ในการทำผ่าตัด ประเมินสภาพและให้การพยาบาลตามอาการ ดูแลทารกแรกเกิด จดบันทึกเวลาเกิด
    - - ประเมิน V/S ทุก 15 นาทีในชั่วโมงแรก ทุก 30 นาทีในชั่วโมงที่ 2 และทุก 1 ชม. จนปกติติดต่อกัน 2 ครั้ง จากนั้นประเมินทุก 4 ชั่วโมง
      - ประเมินระดับความรู้สึกตัว แผลผ่าตัด อาการปวดแผล การหดรัดตัวของมดลูก เลือดที่ออกทางช่องคลอด ความสมดุลของสารน้ำ อิเลคโตรไลท์ ปัสสาวะที่ออก และอาการไม่สุขสบายอื่นๆ เช่น คลื่นไส้ อาเจียน หนาวสั่น
      - ประเมินจิตสังคมเช่น วิตกกังวลเกี่ยวกับอาการปวดแผล สัมพันธภาพกับครอบครัว
      - จัดท่านอน ให้นอนหงายไม่หนุนหมอน ตะแคงหน้า ให้ความอบอุ่น โดยการห่มผ้า
      - ให้ 5%D in N/2 1000 ml.+ Synto 10 u IV drip 100 ml./hr.ตามแผนการรักษา
      - ดูแลความสุขสบายทั่วไปและการบรรเทาความเจ็บปวด เช่น การใช้มือประคองแผลเวลาเคลื่อนไหวร่างกายและเวลาไอ รวมถึงการบรรเทาความเจ็บปวดโดยการใช้ยา
      - ส่งเสริมและกระตุ้นให้มี Early ambulation , effective cough
      - จัดสิ่งแวดล้อมให้เหมาะสมให้พักผ่อนเต็มที่.ช่วยเหลือให้มีสัมพันธภาพกับทารก