Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

A beautiful mind, มาโนช หล่อตระกูล. (2554). โรคจิตเภท (Schizophrenia). …

- - - - ผู้ป่วยวัยผู้ใหญ่ตอนต้น จบการศึกษาระดับปริญญาเอก มีความรู้ ความเข้าใจและมีสติปัญญาในระดับอัจฉริยะทางด้านคณิตศาสตร์
    - - ผู้ป่วยมีความจำเฉพาะหน้า ความจำระยะสั้น และความจำระยะยาวเป็นปกติ สามารถจำกลุ่มตัวเลขยากๆยาวๆได้เป็นอย่างดี
    - - ผู้ป่วยรับรู้วัน เวลา และสถานที่ได้ แต่บอกว่าจิตแพทย์ที่รักษาเขาเป็นสายลับรัสเซีย
    - - ผู้ป่วยมีความตั้งใจและสมาธิดี ถึงขั้นหมกมุ่นกับบางเรื่องที่มีความสนใจเป็นพิเศษ
- - - - เป็นคนเก็บตัว ไม่มีเพื่อนสนิท
        ไม่มีสัมพันธภาพกับผู้อื่น
    - - ความเครียด
        ความขัดแย้งภายในจิตใจ
        โดนเพื่อนแกล้งเป็นประจำ
    - - ครอบครัวตำหนิ
        สภาพครอบครัวไม่เหมาะสมในการแก้ไขให้ดีขึ้น
  - - - รักษาเมื่อทำการรักษาด้วยยาแล้วไม่ได้ผลหรือมีอาการทางจิตที่รุนแรง เป็นการที่กระแสไฟฟ้าจะไปกระตุ้นสารสื่อประสาททำให้เกิดความสมดุลกัน ส่งผลให้อาการทางจิตลดลง
    - - ใช้ยากลุ่ม Antipsychotic drugs ควบคุมอาการทางจิต เช่น หลงผิด ประสาทหลอน โดยใช้ยา Clozapine โดยจอห์น แนช มีอาการจากผลข้างเคียงของยากลุ่มนี้แสดงให้เห็นอย่างชัดเจนคือ ความต้องการทางเพศลดลง น้ำหนักขึ้น มีอาการเฉื่อยชา ไม่สนใจสิ่งแวดล้อม คิดช้า
      - Insulin shock therapy
        ในหนังถูกฉีดอินซูลินเข้าร่างกายเพื่อเกิดภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำให้ร่างกายอยู่ในภาวะชักเพื่อreset การทำงานของสมองวิธีถูกเลิกใช้ไปในปี พ.ศ. 1960 ปัจจุบันเป็นการรักษา Electroconvulsive therapy
    - - ครอบครัวบำบัด
        
        สมาชิกในครอบครัวได้มาพูดคุยปรึกษาหาทางออกของปัญหา
      - การบำบัดด้วยการปรับความคิดและพฤติกรรม
        
        ดูแลสนับสนุนให้ผู้ป่วยได้พูดคุย บอกเล่าถึงสิ่งที่พวกเขากำลังเผชิญจนทำให้เกิดความทุกข์ นักบำบัดจะคอยกระตุ้นให้ผู้ป่วยทำความเข้าใจถึงสถานการณ์จริงที่เกิดขึ้นกับผู้ป่วย
      - การเข้าร่วมกลุ่มช่วยเหลือตนเอง
        
        ดูแลสนับสนุนให้ผู้ป่วยที่เคยมีอาการโรคจิตได้พูดคุยแบ่งปันประสบการณ์ซึ่งกันและกัน
  - - - ผู้ป่วยเริ่มมีบุคลิกที่ดูแตกต่างจากผู้อื่นและยังคงเป็นคนเก็บตัวและไม่มีเพื่อนสนิท เขาเริ่มมีความคิดว่านักคณิตศาสตร์มีความสำคัญต่ออนาคตของอเมริกา ผู้ป่วยจะเริ่มมีความคิด หมกมุ่นและมีพฤติกรรมแปลกๆ เพิ่มมากขึ้นก็ตาม
    - - จบปริญญาเอก ทำงานทั้งงานที่วีลเลอร์แลปส์และงานสายลับ ผู้ป่วยพบว่านายชาร์ลส์ยังมาปรากฏตัวอยู่กับเขาในหลายสถานการณ์ บางครั้งยังมีหลานสาวตามมาด้วย โดยนายชาร์ลส์เป็นเพียงคนเดียวที่ผู้ป่วยสามารถพูดคุยเรื่องราวต่างๆ
    - - เรียนเก่งแต่เป็นคนเก็บตัว ไม่มีเพื่อนสนิท มีปัญหาในการปรับตัวให้เข้ากับเพื่อน ชอบอยู่คนเดียว
- - - - (3) การพูดอย่างไม่มีระเบียบแบบแผน (การพูดในลักษณะที่หัวข้อ วลีหรือประโยคที่กล่าวออกมาไม่สัมพันธ์กัน)
      - (4) พฤติกรรมที่ไม่มีระเบียบแบบแผนที่คนในสังคมหรือวัฒนธรรมของผู้ป่วยไม่ทำกัน พฤติกรรมการเคลื่อนไหวมากเกินไป น้อยเกินไป หรือแปลกประหลาด (catatonic behavior)
      - (2) อาการประสาทหลอน
        
        การพยาบาล
        
        3.ช่วยให้ผู้ป่วยรับรู้และยอมรับความสัมพันธภาพระหว่างสถานการณ์และการเกิดอาการประสาทหลอน
        
        การสนทนากับผู้ป่วยที่มีอาการประสาทหลอน ควรนำเทคนิคการสนทนา การให้คำปรึกษาต่าง ๆ มาใช้
        
        การกระตุ้นให้ผู้ป่วยอธิบายสิ่งที่ได้รับรู้มา (Encouraging description of perception)
        
        การให้ความจริง (Presenting reality)
        
        หลีกเลี่ยงการเกิดภาวะประสาทหลอน
        
        4.1 ให้ผู้ป่วยได้พบปะกับบุคคลอื่น โดยชักชวนให้ผู้ป่วยพูดคุยกับผู้ป่วยอื่น
        
        4.2 ให้เข้ากลุ่มกิจกรรมบำบัดที่เหมาะสมกับอาการหรือพฤติกรรมของผู้ป่วยอย่างน้อย 2 กลุ่มใน 1 สัปดาห์
        
        4.3 มอบหมายงานของตึกที่ผู้ป่วยสามารถช่วยทำได้ เช่น รดน้ำ ต้นไม้ เช็ดโต๊ะอาหาร
        
        4.4 จัดให้ผู้ป่วยได้รับประสบการณ์ตรงในการเรียนรู้วิธีการเผชิญความวิตกกังวล ขณะที่อยู่ในสถานการณ์นั้น เพื่อป้องกันการเกิดอาการประสาทหลอน โดยการใช้กระบวนการกลุ่มสัมพันธ์เพื่อการบำบัด
        
        2.ไม่โต้แย้ง ขำหรือเห็นเป็นเรื่องตลก เกี่ยวกับอาการประสาทหลอนที่ผู้ป่วยบอก และบอกถึงสภาพความเป็นจริง (Present reality) ตามความคิดและความรู้สึกของพยาบาล
        
        1.รวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับการประสาทหลอนของผู้ป่วยทุกโอกาส
        ที่สามารถจะรวบรวมได้ โดยให้ครอบคลุมเรื่องต่อไปนี้
        
        1.2 พฤติกรรมตอบสนองต่ออาการประสาทหลอน ประสาทหลอนเฉพาะที่
        อาจเป็นอันตรายต่อผู้ป่วยและผู้ป่วยอื่นความสัมพันธ์ของประสาทหลอนกับสถานการณ์หรือบุคคลที่เกี่ยวข้องกับผู้ป่วย รวมทั้งวิธีการต่อสู้ปัญหาของผู้ป่วย
        
        1.1 เกิดขึ้นอย่างไร เวลาไหน ความถี่ของการเกิด สาเหตุ หรือการกระตุ้น ก่อนเกิดอาการและมีประสาทหลอนทางไหน
      - (5) อาการด้านลบ เช่น สีหน้าทื่อ เฉยเมย แยกตัวจากคนอื่น
      - (1) อาการหลงผิด
        
        การพยาบาล
        
        สร้างสัมพันธภาพ เพื่อให้ผู้ป่วยเกิดความไวว้างใจตามหลักการพยาบาลจิตเวช
        
        จัดให้เข้าร่วมกลุ่มกิจกรรมบำบัด เพื่อให้ผู้ป่วยได้ติดต่อกับสิ่งที่เป็นจริง
        
        การสนทนากับผู้ป่วยที่มีความหลงผิด ควรนำเทคนิคการสนทนา การให้คำปรึกษาต่าง ๆ มาใช้
        
        การขอความกระจ่าง (Clarification)
        
        การสะท้อนความรู้สึก (Reflecting)
        
        รับฟังความคิดของผู้ป่วยโดยไม่ตัดสินหรือตำหนิผู้ป่วย
        
        ไม่เถียงกับผู้ป่วย หรือให้เหตุผลว่า ความเชื่อของผู้ป่วยนั้นผิด
  - - - ความคิดอ่านและการพูดลดลง
      - อารมณ์ทื่อ (blunted affect) และเฉยเมย
      - ขาดความสนใจในการเข้าสังคมและกิจกรรมที่เคยสนใจ
      - ไม่ดูแลสุขภาพอนามัยส่วนตัว
    - - ความสามารถในการคงความใส่ใจ (attention) ลดลง
      - ความจำเพื่อใช้งาน (working memory) บกพร่องคือความสามารถในการจดจำข้อมูลเฉพาะหน้าลดลง
      - ความสามารถในการจัดการ การตัดสินใจ การวางแผน (executive function) ลดลง
    - - การพูดแบบไม่มีระเบียบแบบแผน (disorganized speech)
      - อาการประสาทหลอนอย่างชัดเจน (prominent hallucination)
        
        คือ การที่ผู้ป่วยรับรู้สิ่งต่าง ๆ ทั้งที่ไม่มีจริง การรับรู้ผิดปกติเกิดได้ทั้งในด้าน รูป รส กลิ่น เสียง และสัมผัส
      - พฤติกรรมแบบไม่มีระเบียบแบบแผน (disorganized behavior)
      - พฤติกรรมเคลื่อนไหวผิดแปลกไปจากปกติ(catatonic behavior)
      - อาการหลงผิด(delusion)
        
        คือ การเชื่อในบางสิ่งอย่างฝังแน่น ไม่ว่าใครมาชี้แจงหรือมีหลักฐาน คัดค้านที่เห็นชัดว่าสิ่งที่เชื่อนั้นผิด ก็ยังฝังใจเชื่อเช่นเดิม
  - - - ระยะให้ยาต่อเนื่อง
      - ระยะควบคุมอาการ
    - - การให้คำแนะนำแก่ครอบครัว (family counseling or psychoeducation)
      - กลุ่มบำบัด (group therapy)
        
        เป็นการรักษาแบบหนึ่งซึ่งมีวัตถุประสงค์เพื่อเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมโดยใช้กระบวนการกลุ่ม ทำให้เกิดปฏิสัมพันธ์ระหว่างสมาชิกกลุ่ม เกิดการเรียนรู้แบบใหม่ ได้เห็นแบบอย่างที่ดี เปลี่ยนแปลงความคิด เจตคติ และมีทักษะในการดำเนินชีวิตที่ดี ด้วยการใช้กระบวนการกลุ่มที่มีการวางแผนโดยบุคลากรเฉพาะทาง
      - จิตบำบัด (psychotherapy)
        
        พฤติกรรมบำบัด
        
        เป็นการรักษาโดยอิงทฤษฎีที่ว่าอาการทางจิคเป็นผลของการเรียนรู้ทางพฤติกรรม และสามารถแก้ไขได้โดยการเรียนรู้ใหม่
        
        จิตบำบัดความคิด
        
        เป็นการรักษาที่ช่วยลดอาการทางจิตใจของผู้ป่วยซึ่งเป็นผลมาจากความคิดที่คลาดเคลื่อน โดยอาศัยการเฝ้าสังเกต ประเมินและปรับเปลี่ยนรูปแบบความคิดอัตโนมัติที่ผิดผลาดหรือบิดเบือนของผู้ป่วยเพื่อช่วยให้มีรูปแบบความคิดในการมองเรื่องราวต่าง ๆ ตลอดจนตัดสินใจที่ถูกต้อง เหมาะสม
        
        จิตบำบัดครอบครัว
        
        เป็นการบำบัดที่รวมบุคคลที่มีความผูกพันกันในฐานะครอบครัวเข้ามาร่วมด้วย เพื่อช่วยให้ครอบครัวปฏิบัติหน้าที่ได้อย่างเหมาะสม สมาชิกแต่ละคนเติบโตไปได้อย่างกลมกลืน ปรับตัวกับปัญหาที่เกิดขึ้นอย่างมีประสิทธิภาพ และใช้สักยภาพที่มีอยู่ได้อย่างสูงสุด
      - นิเวศน์บำบัด (milieu therapy)
    - - Electroconvulsive therapy เรียกย่อว่า ECT เป็นการทำให้ชักโดยใช้กระแสไฟฟ้าในปริมาณที่เหมาะสม ผ่านเข้าไปในสมอง ทางขั้วตัวนำไฟฟ้าซึ่งวางไว้บริเวณขมับทั้งสองข้างหรือข้างเดียว
      - ปริมาณกระแสไฟฟ้าที่ผ่านเข้าไปในสมองผู้ป่วยโดยทั่วไปอยู่ในช่วงระหว่าง 70-150 โวลท์เวลาที่ปล่อยกระแสไฟฟ้าประมาณ 2-8 วินาที และมีผลให้เกิดการชักประมาณ 25-60 วินาที จึงจะมีผลต่อการรักษาที่มีประสิทธิภาพ
      - กลไกในการรักษา
        
        กระแสไฟฟ้าที่ผ่านเข้าไปในสมอง ช่วยกระตุ้นให้มีการหมุนเวียนและปรับสมดุลของสารเคมีในสมอง
      - การเตรียมความพร้อมด้านร่างกาย และจิตใจ
        
        ตัดเล็บให้สั้น และล้างาทาเล็บออกในรายที่ทั้งทาเล็บมือและเล็บเท้า
        
        NPO หลังเที่ยงคืน (ก่อนรับการรักษาไม่น้อยกว่า 6 ชั่วโมง)
        
        ดูแลความสะอาดร่างกาย เส้นผม และช่องปาก หากมีความผิดปกติส่งปรึกษาทันตแพทย์
        
        วัดประเมินสัญญาณชีพก่อนส่งรักษา หากมีไข้ 37.8 องศาเซลเซียสขึ้นไป ความดันโลหิตตั้งแต่ 149/90 mmHg งดการรักษาด้วยไฟฟ้าในวันนั้น
        
        ดูแลถอดฟันปลอม
        
        ตรวจเช็คตา ถ้าใส่คอนแทคเลนส์ให้ถอดออก
        
        งดยาที่มีผลต่อการรักษาด้วยไฟฟ้าก่อนการทำการรักษา ภายใน 48 ชั่วโมง
        
        ถอดเครื่องประดับทุกชนิดที่เป็นโลหะออก
        
        ให้ถ่ายปัสสาวะก่อนส่งรักษา
        
        เมื่อมีการเจ็บป่วยทางกายที่เฝ้าระวัง หรือเป็นโรคติดต่อให้แจ้งพยาบาลศุนย์ ECT
        
        ให้ข้อมูลคำแนะนำ สำหรับใช้ยาระงับความรู้สึก และให้ข้อมูลที่เหมาะสม ในระยะก่อนรักษา ระยะรักษา และหลังรักษา
      - ข้อบ่งชี้
        
        โรคซึมเศร้า คิดอยากฆ่าตัวตาย โรคจิตเภทใช้ยาแล้วไม่ได้ผล โรคจิตคลุ้มคลั่งอันตรายต่อผู้อื่น
      - ข้อห้ามใช้
        
        มีก้อนภายในสมอง เนื้องอก ก้อนเลือด stroke severe hypertension โรคหัวใจ
  - - - 5.แสดงการยอมรับอาการประสาทหลอนหรือหวาดระแวงของผู้ป่วย โดยไม่โต้แย้งหรือท้าทายผู้ป่วย
      - ไม่แสดงกิริยาที่อาจทำให้ผู้ป่วยเกิดความสงสัยหรือไม่มั่นใจ
      - 4.การสื่อสารกับผู้ป่วยต้องเปิดเผยรักษาคำพูด
      - 7.ประเมินอาการหวาดระแวงทุกครั้งที่มารับบริการ โดยสอบถามจากผู้ป่วยและญาติเพื่อประเมินและให้การพยาบาลที่เหมาะสม
      - 3.ยอมรับผู้ป่วยโดยการเรียกชื่อให้ถูกต้อง รับฟังเรื่องราวอย่างสนใจเพื่อให้ผู้ป่วยเกิดความไว้วางใจ ไม่หัวเราะในพฤติกรรมผู้ป่วย
      - ดูแลให้ผู้ป่วยได้รับยาตามแผนการรักษาของแพทย์เพื่อช่วยลดอาการหวาดระแวง
      - 2.ยอมรับในพฤติกรรมหวาดระแวง ไม่โต้แย้ง ต่อต้าน
      - ส่งเสริมศักยภาพการดูแลตนเองของผู้ป่วย การร่วมมือในการรักษาด้วยยา และพัฒนาการมีส่วนร่วมของครอบครัว และชุมชนในการดูแลผู้ป่วย
      - 1.สร้างความไว้วางใจในการติดต่อกับผู้ป่วยแบบตัวต่อตัว (one to one relationship)
  - - - ระบบสารชีวเคมีในสมอง
      - กายวภิาคของสมอง
      - พันธุกรรม
      - ประสาทสรรีวิทยา พบว่า cerebral blood flow และ glucose metabolism ลดลงในบรเิวณ frontal lobe
    - - ครอบครัวของผู้ป่วยที่มีอาการกำเริบบ่อย ๆ พบว่า มีการใช้อารมณ์ต่อกัน (expressed-emotion) สูง
      - ผู้ป่วยที่เป็นโรคจติเภทพบมากในสังคมที่เศรษฐานะต่ำ
    - - ความขัดแย้งภายในจิตใจ
      - ความเครียด
      - โดนเพื่อนแกล้งเป็นประจำ
- - - - เริ่มมีอาการป่วยมากขึ้น
        
        มีภาวะถดถอย (deterio ration)
        
        ความสามารถแย่ลง
      - คือเริ่มมีอาการเหล่านี้เต็มรูปแบบ ได้แก่ บุคลิกภาพเปลี่ยนแปลง อารมณ์เปลี่ยนแปลง เกิดอาการหลงผิดหวาดระแวง และประสาทหลอน (เช่นหูแว่วหรือเห็นภาพหลอน)
  - - - ระยะอาการหลงเหลือ (residual phase)
- - - - “ผู้ใดกระทำความผิดในขณะไม่สามารถรู้ผิด ชอบหรือไม่สามารถบังคับตนเองได้ เพราะมีจิตบกพร่องโรคจิตหรือจิตฟั่นเฟือน ผู้นั้นไม่ต้องรับโทษสำหรับความผิดนั้น แต่ถ้าผู้กระทำความผิดสามารถรู้ผิดชอบอยู่บ้าง หรือยังสามารถบังคับตนเองได้บ้าง ผู้นั้นต้องรับโทษสำหรับความผิดนั้น แต่ศาลจะลงโทษน้อยกว่าที่กฎหมายกำหนดไว้สำหรับควาามผิดนั้นเพียงใดก็ได้”
  - - - การบำบัดรักษาโดยการผูกมัดร่างกาย การกักบริเวณหรือแยกผู้ป่วยจะกระทำไม่ได้
        เว้นแต่เป็นความจำเป็นเพื่อป้องกันการเกิดอันตรายต่อผู้ป่วยเอง บุคคลอื่นหรือทรัพย์สินของผู้อื่นโดยต้องอยู่ภายใต้การดูแลอย่างใกล้ชิดของผู้บำบัดรักษาตามมาตรฐานวิชาชีพ
    - - การรักษาทางจิตเวชด้วยไฟฟ้าการกระทําต่อสมองหรือระบบประสาทหรือ การบําบัดรักษาด้วยวิธีอื่นใด ที่อาจเป็นผลทําให้ร่างกายไม่อาจกลับคืนสู่สภาพเดิมอย่างถาวรได้
    - - การบําบัดรักษาจะกระทําได้ต่อเมื่อผู้ป่วยได้รับการอธิบายเหตุผลความจําเป็น ในการบําบัดรักษารายละเอียดและประโยชน์ของการบําบัดรักษาและได้รับความยินยอมจากผู้ป่วยเว้นแต่เป็นผู้ป่วยตามมาตรา 22 ถ้าต้องรับผู้ป่วยไว้ในสถานพยาบาลของรัฐหรือสถานบําบัดรักษา ความยินยอมตามวรรคหนึ่ง ต้องทําเป็นหนังสือและลงลายมืชื่อผู้ป่วยเป็นสําคัญ ในกรณีที่ผู้ป่วยมีอายุไมถึงสิบแปดปีบริบูรณ์ หรือขาดความสามารถในการตัดสินใจให้ความยินยอมรับการบําบัดรักษา ให้คู่สมรส ผู้บุพการี ผู้สืบสันดาน ผู้ปกครอง ผู้พิทักษ์ ผู้อนุบาล หรือผู้ซึ่งปกครองดูแลบุคคลนั้น แล้วแต่กรณีเป็นผู้ให้ความยินยอมตามวรรคสองแทน หนังสือให้ความยินยอมตามวรรคสองและวรรคสาม ให้เป็นไปตามแบบที่คณะกรรมการกำหนดโดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา
    - - บุคคลที่มีความผิดปกติทางจิตในกรณีใดกรณีหนึ่งดังต่อไปนี้เป็นบุคคลที่ต้องได้รับการบำบัดรักษา (1) มีภาวะอันตราย ผู้ที่มีพฤติกรรมคุกคามทำร้ายผู้อื่น ผู้ที่มีความผิดปกติทางอารมณ์ ความคิด เป็นผลจากการเสพสารออกฤทธิ์ต่อจิตและประสาท ทำลายทรัพย์สินทั้งของคนอื่นหรือผู้อื่นโดยไม่ปรากฏมูลเหตุจูงใจ(2) มีความจำเป็นต้องได้รับการบำบัดรักษา ผู้ที่มีความผิดปกติทางจิตที่ไม่อาจปล่อยไว้โดยไม่ได้รับการรักษา เพราะจะทำให้โรคหรืออาการผิดปกติทวีความรุนแรงขึ้น
    - - ผู้ใดพบบุคคลซึ่งมีพฤติการณ์อันน่าเชื่อว่าบุคคลนั้นมีลักษณะตามมาตรา 22 ให้แจ้งเจ้าหน้าที่ แจ้งพนักงานเจ้าหน้าที่ เช่น แพทย์ พยาบาล เจ้าหน้าที่สาธารณสุข
    - - เมื่อพนักงานเจ้าหน้าที่ พนักงานฝ่ายปกครองหรือ ตำรวจได้รับแจ้งตามมาตรา 23 หรือพบบุคคลซึ่งมีพฤติการณ์อันน่าเชื่อ ว่าบุคคลนั้นมีลักษณะตามมาตรา 22 ให้ดำเนินการนำตัวบุคคลนั้นไปยังสถานพยาบาลของรัฐหรือสถานบำบัดรักษาซึ่งอยู่ใกล้โดยไม่ชักช้า เพื่อรับการตรวจวินิจฉัยและประเมินอาการเบื้องต้นตามมาตรา 27 ทั้งนี้ โดยจะมีผู้รับดูแลบุคคลดังกล่าวไปด้วยหรือไม่ก็ได้
    - - เมื่อผู้รับผิดชอบดูแลสถานที่คุมขังหรือสถาน สงเคราะห์ หรือพนักงานคุมประพฤติ พบบุคคลที่อยู่ในความดูแลรับผิดชอบตามอำนาจหน้าที่ มีพฤติการณ์อันน่าเชื่อว่าบุคคลนั้นมีลักษณะ ตามมาตรา 22 ให้ดำเนินการส่งตัวบุคคลนั้นไปยังสถานพยาบาลของรัฐ หรือสถานบำบัดรักษาซึ่งอยู่ใกล้โดยไม่ชักช้าเพื่อรับการตรวจวินิจฉัยและประเมินอาการเบื้องต้นตามมาตรา 27