Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
บทที่ 12 บทบาทพยาบาลในการดูแลรักษาและฟื้นฟูสภาพผู้ที่มีปัญหาสุขภาพจิตและจ…
บทที่ 12
บทบาทพยาบาลในการดูแลรักษาและฟื้นฟูสภาพผู้ที่มีปัญหาสุขภาพจิตและจิตเวช
กิจกรรมบำบัดเพื่อฟื้นฟูสภาพผู้ป่วยจิตเวช (Activity Therapy)
ความหมายของกลุ่มกิจกรรมบำบัด
เป็นวิธีการรักษาอย่างหนึ่งโดยใช้สิ่งแวดล้อมเพื่อการบำบัด (Milieu Therapy)จัดให้ผู้ได้ทำกิจกรรมเพื่อฟื้นฟูสมรรถภาพของผู้ป่วย ทั้งทางด้านร่างกาย จิตใจ อารมณ์ และสังคมให้เข้าสู่สภาพปกติให้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้โดยยึดหลักการช่วยให้ผู้ป่วยที่หมกมุ่นอยู่กับความเจ็บป่วยหรือปัญหาของตนเองมาสนใจกิจกรรม ซึ่งอาศัยแนวคิดทฤษฎีการเรียนรู้ทางสังคม (Social Learning Theory)ที่เชื่อว่ามนุษย์มีความสามารถที่จะเรียนรู้และมีความพยายามที่จะปรับตัวเองให้เข้ากับสิ่งแวดล้อม ถ้าจัดสิ่งแวดล้อมได้ดีจะช่วยให้พฤติกรรมมนุษย์เป็นไปในทางที่ดี
ความสำคัญของกลุ่มกิจกรรมบำบัด
กลุ่มกิจกรรมบำบัดเป็นวิธีการบำบัดรักษาวิธีหนึ่งที่พยาบาลมีบทบาทสำคัญในปัจจุบันเป็นบทบาทอิสระที่พยาบาลสามารถกระทำได้เอง
และมีผลต่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของผู้ป่วยจิตเวชเป็นอย่างมาก
เนื่องจากผู้ป่วยซึ่งเข้ารับการบำบัดรักษาในกลุ่มกิจกรรมบำบัด สามารถเรียนรู้เกี่ยวกับความเจ็บป่วยของตนเองจากการพูดคุยกับสมาชิกในกลุ่ม
ทำให้ผู้ป่วยลดความวิตกกังวล สามารถเรียนรู้ เลียนแบบพฤติกรรมทางสังคมที่เหมาะสม
จุดมุ่งหมายในการจัดกลุ่มกิจกรรมบำบัด
1) เพื่อป้องกันการถดถอย (Regression) ของผู้ป่วย
เพราะกิจกรรมจะทำให้ผู้ป่วยต้องใช้ความสามารถที่มีอยู่ทำกิจกรรมนั้น
2) เพื่อให้ผู้ป่วยเกิดความเชื่อมั่นในตนเอง (Self-confidence)
เพราะในการทำกิจกรรมผู้ป่วยต้องตัดสินใจทำในสิ่งต่าง ๆ ด้วยตนเองทำให้ผู้ป่วยเกิดความเชื่อมั่นในตนเองมากขึ้น
3) เพื่อให้ผู้ป่วยเกิดความรู้สึกภาคภูมิใจในตนเอง (Self-esteem) ผู้ป่วยทำกิจกรรมบางอย่างที่ประสบผลสำเร็จ และได้รับคำชมเชยจะทำให้ความรู้สึกภาคภูมิใจ
4) เพื่อให้ผู้ป่วยมีการติดต่อสื่อสารกับผู้ป่วยอื่น ๆ รู้จักที่จะสร้างสัมพันธภาพกับบุคคลอื่น เรียนรู้ที่จะไว้วางใจผู้อื่น และรู้จักประนีประนอมให้ความร่วมมือกับผู้อื่นได้
5) เพื่อให้ผู้ป่วยรู้สึกว่าตนเองมีคุณค่าเป็นที่ยอมรับของกลุ่มและบุคคลอื่น
6) เพื่อให้ผู้ป่วยมีโอกาสระบายความรู้สึก
7) เพื่อให้ผู้ป่วยอยู่ในความเป็นจริงไม่อยู่กับการรับรู้ที่ผิด ๆ
8) เพื่อให้ผู้ป่วยได้รู้จักตนเองรู้ถึงความสามารถของตนเอง
เพราะกิจกรรมจะเปิดโอกาสให้ผู้ป่วยได้ค้นหาตนเอง แสดงความสามารถของตนเอง
9) ให้เกิดความสนุกสนานเพลิดเพลิน และผ่อนคลายความตึงเครียดให้กับผู้ป่วย
10) เพื่อช่วยในการประเมินปัญหาและความต้องการของผู้ป่วยจากการกระทำและพฤติกรรมของผู้ป่วยขณะอยู่ในกลุ่ม
หลักการรักษาด้วยกลุ่มกิจกรรมบำบัด
1) สนองความต้องการขั้นพื้นฐาน (Meeting basic need)
เป็นการสนองความต้องการด้วยอารมณ์พึงพอใจกับความต้องการขั้นพื้นฐานก่อน เช่น การได้ระบายแรงขับทางเพศออกมาในรูปของการละเล่นต่าง ๆหรือการได้เข้ากลุ่มเพื่อสร้างความคุ้นเคยทำให้รู้สึกอบอุ่น ปลอดภัย เป็นต้น
2) ป้องกันความเสื่อมถอย (Prevention)
เป็นการรักษาที่มุ่งกระตุ้นส่วนที่ขาดหายไปและส่งเสริมทักษะที่เหลืออยู่เอาไว้ เช่น ผู้ป่วยทำหน้าที่พิมพ์ดีดในสำนักงาน แต่เมื่อมีอาการทางจิตขาดสมาธิทำให้ไม่สามารถทำงานได้
การกระตุ้นส่วนที่ขาดหายไปคือ ฝึกให้ผู้ป่วยมีสมาธิ ฝึกให้ตั้งใจทำงานมากขึ้น
3) พัฒนาเปลี่ยนแปลงให้ดีขึ้น (Development)
เป็นการรักษาที่มุ่งให้ผู้ป่วยได้เกิดการเปลี่ยนแปลงที่ดีขึ้นทั้งในแง่ของสมรรถภาพของด้านจิตใจ สมรรถภาพทางสังคม และสมรรถภาพในการดำรงชีวิต
4) การคงสภาพที่เหลืออยู่เอาไว้ (Maintenance) บ่อยครั้งเป้าหมายการรักษามุ่งเน้นที่จะช่วยเหลือผู้ป่วยเพียงเพื่อไม่ให้ผู้ป่วยมีสภาพทรุดลงไปกว่าเดิมหรือให้มีชีวิตอยู่โดยไม่เป็นภาระแก่ผู้อื่นมากเกินไป เช่น ฝึกผู้ป่วยจิตเภทชนิดเรื้อรังให้ รู้สึกอยากรับประทานอาหาร อาบน้ำ แต่งตัว
แนวคิดเกี่ยวข้องกับการทำงานเป็นกลุ่ม
1) ความต้องการของมนุษย์ โดยพื้นฐานมีความปรารถนาจะอยู่ร่วมกัน เป็นกลุ่ม
2) บุคคลแต่ละคนมีความสามารถพิเศษในตนเองและมีความแตกต่างกัน
3) การอยู่ร่วมกันเป็นกลุ่มทำให้มีการปฏิสัมพันธ์ระหว่างบุคคลแต่ละคนมีผลต่อการพัฒนาทางด้านอารมณ์และสังคม
ประโยชน์ของกระบวนการกลุ่ม ช่วยให้สมาชิกแต่ละคนในกลุ่มได้นำเอาความสามารถต่าง ๆของตนเองออกมาใช้ให้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้ ช่วยเสริมสร้างทัศนคติและพฤติกรรมของสมาชิก ช่วยให้สมาชิกแต่ละคนในกลุ่มได้นำเอาความสามารถต่าง ๆ
ของตนเองออกมาใช้ให้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้ ช่วยเสริมสร้างทัศนคติและพฤติกรรมของสมาชิก
คุณสมบัติของกลุ่ม
1) กลุ่มมีความสามารถพัฒนาความผูกพัน ความเห็นอกเห็นใจกัน
มีแรงดึงดูดให้สมาชิกเข้าร่วมกัน
2) กลุ่มมีความสามารถควบคุมให้รางวัลและลงโทษพฤติกรรมของสมาชิกในกลุ่มก็เป็นส่วนหนึ่งของสังคม ซึ่งจะสร้างวัฒนธรรม กฎเกณฑ์
ได้แก่
ควบคุมโดยเป็นแรงกดดันให้สมาชิกต้องปรับเปลี่ยนพฤติกรรม เช่น เข้ากลุ่มให้ทันเวลา
ลงโทษโดยพลังผลักดันภายในกลุ่มถ้าทางกาย:เชิญออกนอกกลุ่มให้ทำในสิ่งที่ไม่ชอบทำถ้าทางใจ : ไม่สนใจ
ให้รางวัลโดยเมื่อใครก็ตามปฏิบัติตามกลุ่มก็จะเป็นที่ยอมรับและรับรองจากกลุ่ม
3) กำหนดขอบเขตของความเป็นจริงให้กับผู้ป่วยแต่ละคนได้ เช่น ผู้ป่วยคิดว่าตนผิดปกติกลุ่มจะช่วยให้ผู้ป่วยรู้สึกว่าตนปกติ จะสะท้อนให้เห็นถึงความผิดปกติในผู้ป่วยที่คิดว่าตนปกติ
4) ช่วยให้สมาชิกแสดงอารมณ์และระบายอารมณ์ที่รุนแรงในทางที่เหมาะสม
5) เปรียบเทียบและสะท้อนกลับ เช่น เปรียบเทียบอารมณ์ต่อเหตุการณ์ต่าง ๆ เช่นผู้ป่วยหันกลับหรือสะท้อนให้มองตนเอง ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงตัวเองให้ดีขึ้น ทั้งในด้านความรู้สึก ความคิด และการกระทำเสียใหม่
ประเภทของกลุ่ม อาจแบ่งได้หลายประเภท
1) แบ่งตามลักษณะการรับสมาชิก แบ่งเป็น 2 ลักษณะ คือ
-กลุ่มเปิด (Open Group) หมายถึงการรับสมาชิกเข้ากลุ่มแต่ละครั้งไม่ยึดติดว่าจะเป็นสมาชิกกลุ่มเดิม สมาชิกสมัครเข้ากลุ่มได้อย่างอิสระ
-กลุ่มปิด (Closed Group) หมายถึง กลุ่มที่มีการรับสมาชิกคงที่ และจำกัดไม่มีการเปลี่ยนแปลงจนกว่าจะเสร็จสิ้นการดำเนินกลุ่ม
2) แบ่งตามเทคนิคการดำเนินการกลุ่มเป็น 2 ลักษณะ คือ
-กำหนดโครงสร้าง คือ กลุ่มที่มีการจัดโครงสร้างที่แน่นอนว่าใครเป็นประธาน เลขาผู้สังเกตการณ์ สถานที่ ระยะเวลา รูปแบบการดำเนินกลุ่ม และวิธีการประเมิน
-ไม่กำหนดโครงสร้าง คือ กลุ่มที่ไม่มีการกำหนดโครงสร้างว่าจะเป็นอย่างไรไม่มีการนำทาง แล้วแต่กระแสของกลุ่ม สมาชิกทุกคนมีอิสระในการดำเนินกลุ่ม
3) แบ่งตามวัตถุประสงค์หรือผสมผสานระหว่างการแบ่งวัตถุประสงค์และการกำหนดโครงสร้าง เช่น จะเน้นปัญหาส่วนตัวหรือปัญหาส่วนรวม มีการกำหนดบทบาทความรับผิดชอบของ ผู้นำกลุ่ม ผู้ช่วยเหลือผู้สังเกตการณ์ไว้ล่วงหน้า
ชนิดของกิจกรรมบำบัด
กลุ่มอาชีวบำบัด (Occupational Therapy Group)
นันทนาการบำบัด (Recreation Therapy Group)
กลุ่มการศึกษาบำบัด (Re-Education Therapy Groups)
ขั้นตอนในการทำกลุ่มกิจกรรมบำบัด แบ่งเป็น 3 ขั้นตอน
ขั้นที่ 1 ขั้นเตรียม ได้แก่ การเตรียมความรู้ การเลือกกิจกรรมให้เหมาะสมกับผู้ป่วยการเตรียมอุปกรณ์ การจัดสถานที่ การวางแผนการดำเนินการกลุ่ม เป็นต้น
ขั้นที่ 2 ขั้นดำเนินการ แบ่งเป็น 3 ขั้นตอน ดังนี้
ขั้นเปิดกลุ่ม ได้แก่ การแนะนำตนเองและแนะนำสมาชิก การบอกข้อตกลง ในการทำกลุ่ม การบอกวัตถุประสงค์ของการทำกลุ่ม
ขั้นดำเนินกิจกรรม ได้แก่ การดำเนินกิจกรรมเป็นขั้นตอนตามแผนที่วางไว้
ขั้นปิดกลุ่ม ได้แก่ การสรุปกิจกรรมและประโยชน์ที่ได้รับจากการทำกิจกรรม
ขั้นที่ 3 ขั้นสรุปประเมินผล เป็นการประเมินปัญหา อุปสรรค
และข้อเสนอแนะในการทำกลุ่มกิจกรรมบำบัด ได้แก่ การประเมินกิจกรรม บรรยากาศกลุ่ม ผู้นำกลุ่ม พฤติกรรมผู้ป่วย
องค์ประกอบของกลุ่มกิจกรรมบำบัด
1) สถานที่ จะต้องเหมาะสมกับลักษณะของกิจกรรมแต่ละชนิด มีอุปกรณ์ที่จำเป็น
2) ผู้นำกลุ่มผู้ที่ทำหน้าที่เป็นผู้นำ
3) สมาชิกกลุ่ม ได้แก่ ผู้ป่วยจิตเวชที่มีอาการดีขึ้น
4) กิจกรรม
5) บรรยากาศ จะช่วยให้การทำงานเป็นกลุ่มดำเนินไปอย่างมีความสุขมีชีวิตชีวา
แผนผังการจัดกลุ่ม
แบบที่ 1 นั่งรอบโต๊ะ แบบที่ 2 นั่งรูปตัววี แบบที่ 3 นั่งรูปวงกลม
ขนาดของกลุ่มและการกำหนดเวลาในการทำกลุ่มกิจกรรมบำบัดได้
1) กลุ่มขนาดเล็ก มีจำนวนสมาชิก 8-12 คน ใช้เวลา 30 นาที ถึง 1 ชั่วโมงยืดหยุ่นได้ตามความเหมาะสม แต่ไม่ควรนานเกิน 1 ชั่วโมง
2) กลุ่มขนาดกลางมีจำนวนสมาชิก 20-30 คน ใช้เวลา 1 ชั่วโมง
กลุ่มประเภทนี้ต้องการความสนุกสนาน เช่น กลุ่มกีฬา กลุ่มพบปะสังสรรค์
3) กลุ่มขนาดใหญ่มีจำนวนสมาชิก 30-50 คน ใช้เวลา 1 - 2 ชั่วโมง
กลุ่มประเภทนี้ต้องการให้สมาชิกได้ผ่อนคลายความตึงเครียด มีความสนุกสนานและเป็นการฝึกทักษะการเข้าสังคม เช่น กลุ่มนันทนาการ
หลักในการเลือกผู้ป่วยเข้าร่วมกิจกรรม
1) ผู้ป่วยซึมเศร้า (Depression) ควรจัดให้เข้ากลุ่มกิจกรรม
เพื่อให้ผู้ป่วยเกิดความอบอุ่นใจ หายว้าเหว่ กระตุ้นให้เกิดกำลังใจ เช่น กลุ่มเสริมแรงจูงใจ
2) ผู้ป่วยวิตกกังวล (Anxiety) ควรจัดให้เข้ากลุ่มกิจกรรมที่ให้พลังงาน กลุ่มกีฬากลุ่มอ่านหนังสือและวิจารณ์ข่าว เพื่อจะได้ระบายความคับข้องใจ
3) ผู้ป่วยก้าวร้าว (Aggressive) ควรจัดให้เข้ากลุ่มกิจกรรมที่ได้ออกแรง เช่น กลุ่มกีฬา
4) สมาชิกในกลุ่มควรมีทั้งเพศชายและหญิงเป็นการฝึกให้ผู้ป่วยได้ปรับตัวอยู่ในสังคมที่เป็นจริง
5) เป็นผู้ป่วยที่มีอาการทุเลาและมีพฤติกรรมที่เหมาะสม
6) เลือกกิจกรรมให้เหมาะสมกับเพศ วัย การศึกษา และความสามารถเพื่อฟื้นฟูความเป็นอยู่ของผู้ป่วยและเป็นการแสดงออกความสามารถทำให้ผู้ป่วยเกิดความมั่นใจในตนเองมากขึ้น
การจัดผู้ป่วยเข้ารับการบำบัดด้วยกิจกรรม
1) ระยะที่ผู้ป่วยยังมีอาการทางจิต แต่ไม่เป็นอันตรายต่อตนเองและผู้อื่นแล้วและยังคงอยู่ในตึกผู้ป่วยการรักษาในระยะนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อลดอาการ กระตุ้นให้ผู้ป่วยมีปฏิกิริยาตอบสนอง สนใจ และรับรู้สิ่งแวดล้อม ในระยะนี้นักกิจกรรมบำบัดจะต้องประเมินสภาพจิตใจ
และระดับความสามารถในการทำงานเบื้องต้น
2) ระยะที่สอง เมื่อผู้ป่วยเริ่มมีพฤติกรรมสนใจสิ่งแวดล้อม
มีปฏิกิริยาที่เหมาะสมและสามารถเข้ากลุ่มได้ ผู้ป่วยจะถูกนำเข้ากลุ่มและเริ่มฝึกการทำกิจกรรมกับผู้อื่นเรียนรู้การปฏิบัติตัวในกลุ่มและฝึกการทำกิจวัตรประจำวันต่าง ๆ อย่างง่าย ๆ
ภายในตึกผู้ป่วยและจัดเข้ากลุ่มกิจกรรมต่าง ๆ ตามที่กำหนดไว้ในตึก
3) ระยะก่อนกลับบ้าน ระยะนี้ผู้ป่วยจะถูกส่งไปอยู่ที่ศูนย์ฟื้นฟูสมรรถภาพหรือกลับไปทดลองอยู่ที่บ้านแต่ยังคงมารับบริการโรงพยาบาลกลางวันจุดมุ่งหมายของกิจกรรมบำบัดในช่วงนี้จะมุ่งเน้นด้านสัมพันธภาพในสังคม การพัฒนาทักษะพื้นฐานในการทำงาน ทักษะการปฏิบัติตัวในบ้านและที่ทำงานเพื่อดูว่าผู้ป่วยเหมาะกับอาชีพใด เพื่อจะได้ติดต่อประสานงานกับศูนย์ฝึกอาชีพ หรือหน่วยงานอื่น
4) ระยะที่ผู้ป่วยกลับไปอยู่ชุมชนระยะนี้จะเป็นการติดตามดูแลผู้ป่วยว่าสามารถดำรงชีวิตอยู่ในชุมชนนั้นได้อย่างปกติสุขหรือไม่ อย่างไรตลอดจนการกระตุ้นให้ผู้ป่วยได้รู้จักใช้ทรัพยากรที่มีอยู่ในท้องถิ่นให้เกิดประโยชน์ระยะสุดท้ายนี้เรียกว่ากิจกรรมบำบัดชุมชน
บทบาทหน้าที่ของบุคลากรในการทำกลุ่มกิจกรรมบำบัด
ผู้นำกลุ่ม (Leader)
ผู้ช่วยผู้นำกลุ่ม (Co-leader)
สมาชิกกลุ่ม (Member)
ผู้สังเกตการณ์ (Observer)
ข้อตกลงของกลุ่ม (Group Contract)
ในการบำบัดรักษาแบบกลุ่มผู้รักษาและผู้รับการรักษา
ควรจะได้ทำการตกลงกันเรื่องสิทธิและความรับผิดชอบของผู้รักษาและสมาชิกเกี่ยวกับกฎระเบียบของกลุ่มโครงสร้างและการดำเนินการอาจเขียนไว้เป็นลายลักษณ์อักษรหรือตกลงด้วยวาจาซึ่งจะต้องครอบคลุมถึงสิ่งต่อไปนี้
1) เป้าหมาย และวัตถุประสงค์ของกลุ่ม
2) ระยะเวลาของการทำกลุ่มแต่ละครั้ง
3) สถานที่
4) วันที่เปิดและปิดกลุ่ม
5) การรับสมาชิกใหม่
6) ทีมผู้บำบัด
7) กติกาของกลุ่ม
8) บทบาทของสมาชิกกลุ่ม และทีมผู้บำบัด
9) ค่าบริการ
บทบาทของพยาบาลในการจัดกิจกรรมบำบัด
1) มีความรู้และทักษะในการจัดกิจกรรมนั้นๆ
2) เป็นผู้นำในการจัดกิจกรรมบำบัดตั้งแต่เริ่มต้นจนกระทั่งสิ้นสุดกิจกรรมโดยเริ่มตั้งแต่การคัดเลือกผู้ป่วย เตรียมผู้ป่วยให้พร้อมก่อนเข้ากลุ่ม เช่น ให้ผู้ป่วยดื่มน้ำเข้าห้องน้ำให้เรียบร้อย เมื่อผู้ป่วยเข้ากลุ่มแล้ว พยาบาลเปิดกลุ่มโดยการแนะนำให้สมาชิกทุกคนรู้จักกันโดยผู้นำกลุ่มจะต้องเรียกชื่อจริงและมีคำว่า “คุณ” นำหน้าชื่อ หลังจากแนะนำตัวแล้ว พูดถึงกฎระเบียบหรือข้อตกลงของกลุ่ม บอกวัตถุประสงค์ของการทำกลุ่มกิจกรรมนั้น ๆ อธิบายขึ้นตอนการทำกลุ่มและดูแลให้กลุ่มดำเนินไปตามวัตถุประสงค์ที่วางไว้
จนกระทั่งสิ้นสุดกิจกรรมเป็นการประเมินผล ในการจัดกิจกรรมบำบัดนี้พยาบาลจะเป็นเพียงผู้นำที่คอยช่วยเหลือให้กลุ่มเป็นไปตามแผนที่วางไว้และให้ผู้ป่วยได้มีบทบาทในการเป็นผู้กระทำกิจกรรมให้มากที่สุด
3) ในระหว่างที่กำลังทำกลุ่มผู้นำกลุ่ม ผู้ช่วยผู้นำกลุ่ม
และผู้สังเกตการณ์จะต้องคอยดูแลกระตุ้นให้สมาชิกทุกคนในกลุ่มได้มีส่วนร่วมในกิจกรรมอย่างทั่วถึงและคอยควบคุมหรือยับยั้งในกรณีที่ผู้ป่วยมีพฤติกรรมที่จะทำให้กลุ่มออกนอกลู่นอกทางหรือรบกวนสมาชิกกลุ่มมากเกินไป
4) ให้กำลังใจและส่งเสริมให้ผู้ป่วยเกิดความมั่นใจในตนเอง รู้สึกว่าตนเองมีคุณค่าและมีความสามารถในการทำกิจกรรมนั้นๆ
5) สร้างบรรยากาศในกลุ่มให้มีลักษณะของความเป็นมิตรยอมรับและช่วยเหลือซึ่งกันและกัน
6) มีลักษณะเป็นประชาธิปไตย รับฟังความคิดเห็นของสมาชิกทุกคน คือต้องรับฟังข้อคิดเห็นของสมาชิกในกลุ่ม ปฏิบัติตามข้อตกลงของกลุ่ม
ปัญหาในการทำกิจกรรมและแนวทางแก้ไข
1) สมาชิกไม่พูด เหม่อลอย ไม่ฟัง ไม่สนใจผู้อื่นผู้นำกลุ่มต้องพิจารณาว่าความเงียบเกิดจากอะไร และสร้างแรงจูงใจ โดยแสดงถึงความสนใจผู้ป่วยเรียกชื่อ ถามคำถามเกี่ยวกับกิจกรรมกลุ่มที่กำลังทำ หรือให้ผู้ป่วยอื่นในกลุ่มมีบทบาทในการกระตุ้นผู้ป่วยและแสดงออกถึงการยอมรับ
2) สมาชิกโกรธ ผู้นำกลุ่มต้องระมัดระวังในการโต้ตอบกับสมาชิกที่มีความโกรธเพราะคนอื่นๆ จะสังเกตอย่างใกล้ชิด จะต้องปรับรรยากาศของกลุ่มโดยยอมให้สมาชิกได้แสดงความรู้สึกอย่างเต็มที่ ไม่ตัดสินพฤติกรรมของเขา แต่รับฟังอย่างระมัดระวังหลีกเลี่ยงการโต้ตอบ การให้คำแนะนำ
3) สมาชิกสร้างฉากกำบัง ผู้ป่วยบางคนหลีกเลี่ยงที่จะพูดถึงประสบการณ์หรือความรู้สึกของตัวเองอย่างตรงไปตรงมา แต่มักจะพูดถึงหลักการทางวิชาการ หรือพูดถึงคนอื่นแทนผู้นำกลุ่มจะกระตุ้นให้สมาชิกคนอื่นๆ ตะล่อมเพื่อให้เขาพูดถึงความรู้สึกในที่สุด
4) สมาชิกพูดอยู่คนเดียวปกติการผูกขาดการพูดมักจะแสดงถึงความวิตกกังวลและปกป้องตนเองผู้นำกลุ่มจะใช้วิธีถามสมาชิกคนอื่นๆ ให้พูดถึงสิ่งที่กำลังเกิดขึ้นในกลุ่ม
5) สมาชิกที่น่ารำคาญใจ มักจะเปลี่ยนหัวข้อหรือทำให้การสนทนาหยุดชะงักหรืออาจจะเอาเรื่องตลกมาเล่าผู้นำกลุ่มจะพยายามให้สมาชิกตระหนักในพฤติกรรมของเขาซึ่งไปขัดขวางความก้าวหน้าของกลุ่มและกระตุ้นให้สมาชิกคนอื่นทำหน้าที่รักษาหัวข้อเรื่องหรือทิศทางของกลุ่ม
6) สมาชิกไม่สนใจเข้ากลุ่ม ผู้นำกลุ่มค้นหาและแก้ไขตามสาเหตุกระตุ้นและชักชวนหลายครั้ง
นางสาวศิรภัทร ตุดเอียด เลขที่ 81
