Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
ยาที่ออกฤทธิ์ระบบส่วนกลาง, -เป็นยาที่นิยมใช้
-ยัยยั้งการทำงาน neuron…
-
-เป็นยาที่นิยมใช้
-ยัยยั้งการทำงาน neuron โดยการเสริมฤทธิ์ของ GABA
-ขนาดสูงใช้เป็นยานอนหลับ ขนาดต่ำใช้เป็นคลายกังวล
ยาเสพติด รบกวนเวลาบันทึกความจำ
อาจจะพบภาวะ hangover
กดประสาทมากไป อาจเกิดขึ้นเมื่อให้ ร่วมกับยาอื่นที่กดระบบประสาทเหมือนกัน เช่น ยาแก้แพ้ แอลกอฮอล์
-ควรหลีกเหลี่ยงการใช้ยา กล่อมประสาท ยาแก้ซึมเศร้า ยาคลายกล้ามเนื้อ ยาแก้แพ้ หรือแอลกอฮอลล์
-ไม่ควรใช้ยาร่วมกับยาแก้แพ้ผิวหนัง Diphenhydramine creamเพราะจะทำให้เกิดโรคแทรกซ้อน
-ให้เกิดอาการง่วงนอน มึนงง เวียนศีรษะ ตาพร่า ผู้ที่ขับขี่ยานพาหนะ ขับรถ ขับเรือ หรือทำงานเกี่ยวกับเครื่องจักรหรือของมีคม ควรระมัดระวังในการใช้ยานี้ให้มาก
-คล้ายกับ benzodiazepine
-ทำให้เกิดฤทธิ์ตกค้าง (Hangover or Residual effect)
-ถ้ารับประทานเกินขนาด โดยเฉพาะรับประทานร่วมกับแอลกอฮอล์ สมองส่วนบนจะถูกกดศูนย์ควบคุมการหายใจ ความดันโลหิตต่ำลงมาก จนทำให้เกิดอาการช๊อค หรือเสียชีวิตได้
-
-นำไปใช้ในการการแพทย์เพื่อกระตุ้นระบบหายใจในผู้ป่วย coma เช่น doxapram Picrotoxin
-ถ้าให้ขนาดสูงจะทำให้เกิดอาการชักแบบ tonic-clonic convulsion
-กลไกออกฤทธิ์ไม่ทราบแน่ชัด แต่เชื่อว่ามีฤทธิ์เปิด sodium chanal นิยมใช้หาความแรงของยากันชักชนิดต่าง ๆ
-ออกฤทธิ์ไล่ที่ catecholamines โดยเฉพาะ DA และ NE จากปลายประสาท และยับยั้งกระบวนการเก็บกลับของสารสื่อประสาททั้งสองตัวนี้ด้วย
-ทำให้ระดับของ dopamine และ norepinephrine ที่ synaptic cleft สูงขึ้น ส่งผลให้เกิด
Alertness,euphoria,locomotor simulation,stereotyped behavior,anorexia
-cocaine คือ crystalline tropane alkaloid ซึ่งสกัดมาจากใบของต้นโคคา (Coca)
-มีฤทธิ์ยับยั้งการเก็บกลับของ dopamine ที่ปลายประสาท ทำให้เพิ่มความเข้มข้นของ dopamine ที่ synapse จึงมีฤทธิ์ของการกระตุ้นประสาท adrenergic เส้นโลหิตหดตัว ม่านตาขยาย ผลที่เกิดขึ้นจะเหมือนกับการให้ amphetamine แต่อาจจะไม่รุนแรงเท่า amphetamine
-ทำให้เกิดการดื้อยาได้เช่นเดียวกับ amphetamine
-การสูดดม cocaine นานๆ อาจทำให้เกิด nasal septum necrosis ได้ เนื่องจากฤทธิ์ทำให้เส้นเลือดหดตัว
-สารสำคัญในกลุ่ม methylxanthines คือ caffeine theophylline theobromine
-ออกฤทธิ์ยับยั้ง enzyme phosphodiesterase ซึ่งเป็น enzyme ที่ใช้ทำลาย c-AMP ทำให้ปริมาณ c-AMP เพิ่มขึ้น
-มีฤทธิ์กระตุ้นระบบประสาทส่วนกลางแต่ไม่รุนแรงเท่ากับฤทธิ์ของยาในกลุ่ม amphetamine
-มีประโยชน์ในการรักษา หอบหืด COPD apnea ในเด็กคลอดก่อนกำหนด
ออกฤทธิ์3ทาง
1.Nigrostriatal pathway มีการยับยั้ง dopamine receptors ทำให้เกิด Extrapyramidal Syndrome (EPS)
สั่น, คอ หลัง และกล้ามเนื้อ เกร็ง , ตาเหลือกขึ้นบน ,ลิ้นจุกปาก , มีอาการกระวนกระวาย นั่งไม่ติด
2.Mesolimbic pathway มีการยับยั้ง Dopamine receptors ทำให้ผู้ป่วยมีอารมณ์และพฤติกรรมปกติ
3.Tuberoinfundibular pathway ทำให้มีการหลั่งของ prolactin มีน้ำนมเพิ่มขึ้น
-
ออกฤทธิ์ต่างกันทำให้เกิด EPS น้อย ยาริสเพอริโดน ยาโอแลนซาปีน ยาเควไทอะปีน ยาไซพราซิโดน ยาอะริพิพราโซล ยาโคลซาปีน เป็นต้น
-Benzodiazepine มักจะดื้อยา และติดยา ไม่นิยมใช้
-Non benzodiazepine เช่น Alpidem มีฤทธิ์คลายกังวลน้อยกว่า diazepam
-GABAA partial allosteric modulators เช่น Albecanil ออกฤทธิ์คลายกังวล และลดอาการชัก ไม่ดื้อยาหรือดื้อยาน้อยมาก
-Serotonin agents เช่น Ipsapirone อาจทำให้เกิดการระคายเคืองกระเพาะอาหาร
-Selective serotonin reuptake inhibitors ที่มีฤทธิ์คลายกังวล คือ Fluoxetine, Sertraline, Paroxetine Fluoxamine แต่ออกฤทธิ์ช้ามาก
-Carbamates ยากลุ่มนี้ เช่น Meprobamate, Tybamate ออกฤทธิ์ลดความวิตกกังวล แต่เกิดการดื้อยาได้เร็วกว่า Benzodiazepine
-
-
มีผลกระทบ
-ระงับปวด (analgesic)
-ทำให้สงบ (sedation) หมดความกังวล กล้ามเนื้อคลายตัว ร่างกายสงบ
-นอนหลับ (hypnosis) เซื่องซึมและหลับ ถ้าใช้ในขนาดที่เป็นพิษ (toxic doses)
-รู้สึกเป็นสุข (euphoria) มีความมักน้อยสันโดษ