Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

การพยาบาลเด็กจนถึงวัยรุ่นที่มีปัญหาระบบหัวใจ, พบว่า ASD ปิดได้เองในช่วงอาย…

- - - - พยาธิสรีรวิทยา
        
        เลือดแดงในหัวใจห้องบนซ้ายมีความดันสูงกว่าด้านขวาจะไหลผ่านตรงทางรูรั่วที่ผิดปกติ
        เข้าไปหัวใจห้องบนขวาลงสู่ห้องล่างขวาเป็นผลให้เกิด left to right shunt
        ทำให้หัวใจห้องบนขวาและห้องล่างขวาโตและขยายตัวขึ้น เนื่องจากต้องทำหน้าที่เพิ่มขึ้น
        เมื่อเลือดที่จำนวนมากกว่าปกตินี้ไหลผ่านออกสู่หลอดเลือดในปอดเป็นเวลานานนับปีทำให้หลอดเลือดใ
        นปอดชั้น media หนาตัวขึ้น เป็นการเพิ่มแรงต้านที่ปอดเพื่อให้เลือดไหลผ่านปอดน้อยลง
        แต่ขณะเดียวกันหัวใจห้องล่างขวาต้องออกแรงบีบตัวมากขึ้น เพื่อดันเลือดจำนวนมากออกไปให้หมด
        เกิดภาวะ tricuspid valve รั่วตามมาได้
      - อาการและอาการแสดง
        
        ส่วนใหญ่จะไม่ปรากฏ โดยเฉพาะในรายที่มีรูรั่วขนาดเล็กเด็กจะเจริญเติบโตได้ปกติ
        แต่ถ้ารูรั่วมีขนาดใหญ่ จะมีอาการอ่อนเพลียเวลาออกกำลังกาย เหนื่อยง่าย เหงื่อออกมาก
        เป็นหวัดหรือปอดบวมบ่อยๆ มีน้ำหนักน้อยกว่าปกติ การเจริญเติบโตมักจะเป็นปกติ
        ทราบว่าป่วยเป็นโรคหัวใจจากการตรวจร่างกายทั่วไปได้ยิน systolic murmur
      - การประเมินสภาพ
        
        การซักประวัติ : หายใจเร็ว เหนื่อยง่าย อกบุ๋ม ไม่มีอาการเขียว ตัวเล็ก
        
        การตรวจร่างกาย : ตรวจพบ ventricle ขวาโต เสียงที่หนึ่ง (S1) ต่ำกว่าปกติที่บริเวณลิ้น
        ไตรคัสปิด
        
        ภาพรังสีทรวงอก (chest x–ray) : พบหัวใจโตเล็กน้อย มี ventricle ขวาโต และอาจจะมี
        atrium ขวาโต มีหลอดเลือดที่ปอดเพิ่ม
        
        คลื่นไฟฟ้าหัวใจ (EKG) : อาจมี atrium ขวาโต พบว่า มี P wave สูงแหลม
        
        คลื่นเสียงสะท้อนหัวใจ (echocardiogram) : ขนาดของ atrium ขวาและ ventricle ขวา
        รวมทั้งหลอดเลือดแดง pulmonary มีขนาดใหญ่ขึ้น เห็นรูรั่วบริเวณผนังกั้นหัวใจห้องบนชัดเจน
      - การรักษา
        
        การรักษาทางยาเมื่อเกิดภาวะหัวใจวายหรือเยื่อหุ้มหัวใจอักเสบ ได้แก่ ยา digitalis
        ยาขับปัสสาวะ ยาปฏิชีวนะ เป็นต้น
        
        การผ่าตัด สามารถทำได้เมื่อวัยก่อนเข้าเรียนหรือทำก่อนถ้าเด็กมีอาการโดยการเย็บปิด
        ผนังกั้นของ ASD หรือเย็บซ่อมลิ้นหัวใจ mitral
      - ข้อวินิจฉัยและการพยาบาล
        
        ผู้ป่วยมีโอกาสเกิดภาวะเนื้อเยื่อของร่างกายได้รับออกซิเจนไม่เพียงพอเนื่องจากภาวะโรครูรั่วที่ผนังกั้นหัวใจห้องบน
        
        การพยาบาล
        
        ประเมิน เฝ้าระวัง สังเกตอาการและอาการแสดงของภาวะพร่องออกซิเจน เช่นระดับ
        ความรู้สึกตัว อาการหายใจลำบาก ได้แก่ หายใจตื้นสั้น มีปีกจมูกบาน หรือออกแรงในการหายใจ
        
        บันทึกสัญญาณชีพเมื่อแรกรับ ถ้าพบความผิดปกติต้องรายงานแพทย์ทันที
        
        ดูแลจ ากัดกิจกรรมต่างๆของผู้ป่วย และดูแลให้ผู้ป่วยได้พักผ่อนอย่างเต็มที่ระหว่างรอทำหัตถการ เพื่อลดความต้องการออกซิเจนของร่างกาย และให้การพยาบาลอย่างนุ่มนวลและรวดเร็ว
        
        สอน แนะนำให้ผู้ป่วยและญาติสังเกตลักษณะการหายใจ หรืออาการเหนื่อย โดยถ้าพบว่าผู้ป่วยมีหายใจตื้นสั้น หายใจมีปีกจมูกบาน ออกแรงในการหายใจ คือ มีหน้าอกบุ๋ม หรือมี
        การหดรั้งของกล้ามเนื้ออื่นๆเพื่อช่วยในการหายใจ ให้รีบแจ้งเจ้าหน้าที่ทราบทันที
        
        ผู้ป่วยมีโอกาสเกิดภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะเนื่องจาก ASDdevice เคลื่อนที่หรือหลุดระหว่างการใส่อุปกรณ์ปิดรูรั่วที่ผนังกั้นหัวใจห้องบนผ่านทางสายสวน
        หัวใจ
        
        การพยาบาล
        
        เฝ้าระวังติดตามสัญญาณชีพตลอดการทำหัตถการ บันทึกทุก 15 นาที รวมทั้งสังเกต
        ลักษณะคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (ECG monitoring) ตลอดเวลาโดยเปรียบเทียบกับก่อนทำหัตถการ
        ถ้าพบความผิดปกติให้รีบรายงานแพทย์ทันที
        
        ติดตามการทำหัตถการอย่างต่อเนื่อง เตรียมอุปกรณ์และเครื่องมือให้พร้อมส าหรับการทำหัตถการรวมทั้งจองเลือดตามแผนการรักษา
        
        ติดต่อประสานงานเพื่อส่งผู้ป่วยไปห้องผ่าตัด หากแพทย์ไม่สามารถเอา device ออกได้โดยการสวนหัวใจ ซึ่งต้องอาศัยการผ่าตัดชนิดเปิดเอา device ออก ที่ห้องผ่าตัด
        
        บันทึกการเปลี่ยนแปลงหรืออาการผิดปกติที่เกิดขึ้นในแบบบันทึกทางการพยาบาล
      - ภาวะแทรกซ้อน
        
        อาจเกิดภาวะหัวใจวาย เยื่อหุ้มหัวใจอักเสบ หัวใจเต้นไม่เป็นจังหวะ
    - - พยาธิสรีรวิทยา
        
        ความผิดปกติของระบบการไหลเวียนโลหิตซึ่งเป็นผลมาจาก VSD
        จะมากหรือน้อยขึ้นอยู่กับขนาดของรูรั่วระหว่าง ventricle โดยที่เลือดจะไหลลัดจาก ventricle ซ้ายไปขวา
        ไหลไปสู่ปอดเพื่อแลกเปลี่ยนออกซิเจน แล้วไหลสู่หัวใจห้องบนซ้ายลงสู่หัวใจห้องล่างซ้าย
        ซึ่งต้องทำงานเพิ่มมากขึ้นบีบตัวให้เลือดส่วนหนึ่งออกไปสู่ระบบไหลเวียนโลหิตทั่วร่างกาย
        โดยที่เลือดอีกส่วนหนึ่งผ่านรูรั่วกลับเข้าสู่หัวใจห้องล่างขวาใหม่
        กล้ามเนื้อหัวใจห้องล่างซ้ายจึงโตกว่าปกติ
        เมื่อเลือดลัดวงจรจากซ้ายไปขวานานๆ เข้าถ้าแรงต้านของหลอดเลือด pulmonary
        สูงกว่าแรงต้านของหลอดเลือดทั่วร่างกาย จะทำให้มีการไหลกลับของเลือด คือ แทนที่เลือดจะไปสู่ปอด
        เลือดจะลัดวงจรไหลย้อนผ่านทางเปิดจากหัวใจห้องล่างขวาไปซ้าย (right to left shunt)
        ทำให้เลือดดำไปเลี้ยง
        ทั่วร่างกาย ผู้ป่วยจึงเกิดอาการเขียว เรียกว่า Eisenmenger’ s syndrome
      - การประเมินสภาพ
        
        การซักประวัติ : หายใจเร็วผิดปกติ เด็กตัวเล็ก โตช้า
        
        การตรวจร่างกาย : พบเสียง murmur
        
        คลื่นไฟฟ้าหัวใจ (EKG) : พบ left atrium และ ventricle ทั้งสองโต
        
        ภาพรังสีทรวงอก (chest x-ray)
        
        VSD ขนาดเล็ก : ขนาดหัวใจมักปกติหรือโตเล็กน้อย
        
        VSD ขนาดปานกลาง : มักมีหัวใจโต หลอดเลือดที่ปอดเพิ่มขึ้น
        
        VSD ขนาดใหญ่ : มักพบว่าหัวใจโตมาก หลอดเลือดที่ปอดเพิ่มขึ้นมาก พบ ventricle. ซ้าย-ขวาโต และมี atrium ซ้ายโตด้วย
        
        คลื่นเสียงสะท้อนหัวใจ (echocardiogram) : มองเห็นขนาดรูรั่วและห้องหัวใจที่โตขึ้น
      - การรักษา
        
        การดูแลสุขภาพทั่วไป
        
        เป็นการรักษาภาวะติดเชื้อและภาวะไข้ รวมทั้งโรคแทรกซ้อนอื่นๆ การใช้ยาเพื่อป้องกันInfective endocarditis
        
        VSD ขนาดเล็กและขนาดกลาง ให้การดูแลสุขภาพอนามัยที่ดี ระมัดระวังและป้องกันการติดเชื้อที่เยื่อหุ้มหัวใจ โดยการดูแลสุขภาพของปาก ป้องกันไม่ให้ฟันผุ
        
        VSD ขนาดใหญ่ เป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดภาวะหัวใจวาย ต้องทำการผ่าตัด
        
        การผ่าตัด
        
        ได้แก่ การผ่าตัดเพื่อบรรเทาอาการโดยการรัดpulmonary artery ให้เล็กลง
        ในกรณีไม่สามารถควบคุมภาวะหัวใจวายได้ การผ่าตัดเย็บปิดรูพิการ
        หรือการผ่าตัดเปิดหัวใจเพื่อแก้ไขความผิดปกติของหัวใจ
        
        กรณีมีภาวะหัวใจวาย ให้ยา digitalisยาขับปัสสาวะ ยาขยายหลอดเลือด
      - ภาวะแทรกซ้อน
        
        อาจเกิดภาวะหัวใจวาย ติดเชื้อที่เยื่อบุหัวใจEisenmenger’s syndrome, Aortic insufficiency
      - ข้อวินิจฉัยและการพยาบาล
        
        มีภาวะทุพโภชนาการเนื่องจากพยาธิสภาพของโรค VSD
        
        การพยาบาล
        
        ประเมินภาวะทุพโภชนาการเพื่อวางแผนให้ผู้ป่วยได้รับสารอาหารตามความต้องการของร่างกาย
        
        ชั่งน้ำหนักตัววันละครั้งในเวลาเดียวกัน เพื่อประเมินภาวะทุพโภชนาการ
        
        ดูแลให้ผู้ป่วยได้รับ นม Insatrini (30 Kcal) 2 Oz * 6 feeds ตามแผนการรักษา
        
        ติดตามผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการเพื่อประเมินการขาดสารอาหาร เช่น Hb HCT ต่ำกว่าปกติ เป็นต้น
        
        เสี่ยงต่อการเกิดเนื้อเยื่อของร่างกายขาดออกซิเจนเนื่องจากหัวใจทำงานมากกว่าปกติ ส่งผลให้ประสิทธิภาพการทำงานของหัวใจลดลงอาจนำไปสู่ภาวะหัวใจวายย
        
        การพยาบาล
        
        สังเกตภาวะหัวใจวาย คือ ความดันโลหิตสูง หัวใจเต้นเร็ว สับสน ดูดนมได้น้อยลง เหนื่อย เหงื่อออกมาก หากมีความผิดปกติเกิดชึ้นให้รายงานแพทย์
        
        ประเมินสัญญาณชีพทุก 2-4 ชั่วโมง เพื่อสังเกตอาการผิดปกติ
        
        ดูแลให้ได้รับยา Lanoxin ครั้งละ 0.4 cc bid pc
        
        ดูแลให้ผู้ป่วยได้รับการผักผ่อนอย่างเพียงพอ
        
        จัดทานอนปลายเท้าสูง เพื่อลดแรงต้านทานของหลอดเลือดเมื่อไหลกลับเข้าสู่หัวใจ
      - อาการและอาการแสดง
        
        VSD ขนาดเล็กผู้ป่ยมักไม่มีอาการการเจริญเติบโตปกติ
        
        VSD ขนาดปานกลางผู้ป่วยอาจมีอาการเหนื่อยง่าย ตัวเล็กและมีการ ติดเชื้อทางเดินหายใจบ่อย พัฒนาการทางร่างกายช้า ดูดนมลำบากต้องพักเหนื่อยตรวจพบหัวใจโตเล็กน้อย
        
        VSD ขนาดใหญ่ มักจะเริ่มมีอาการเหนื่อยง่ายเมื่อทารกอายุประมาณ 1 – 2 เดือน เลี้ยงไม่โตติดเชื้อทางเดินหายใจบ่อย ตัวเล็ก หายใจเหนื่อยหอบ มักจะไม่มีอาการเขียวขณะอยู่นิ่งแต่อาจจะเขียวเล็กน้อยเวลาร้องหรือออกแรงมากๆ ตรวจพบหัวใจโตและมีอาการแสดงของภาวะหัวใจวาย เช่น ตับโต หัวใจเต้นเร็วและแรง
    - - พยาธิสรีรวิทยา
        
        ความดันของเลือดในหลอดเลือด aorta สูงกว่าในหลอดเลือดแดง pulmonary เป็นเหตุให้เลือด
        ไหลจาก aorta กลับมายังที่หัวใจห้องบนซ้ายลงสู่ห้องล่างซ้ายออกทาง aorta ใหม่วนเวียนไปเรื่อยๆ เลือด
        ที่มีออกซิเจนไหลเวียนผ่านปอดใหม่ทำให้หัวใจด้านซ้ายทำงานมากกว่าปกติและเกิดหัวใจโต
        เมื่อเลือดแดงไหลเวียนไปสู่ปอดมากข้ึน จะทำให้ความดันในปอดสูง เกิด right to left shunt
        เลือดดำจะผสมกับเลือดแดงไปเลี้ยงส่วนล่างของร่างกาย ทำให้เกิดอาการเขียวที่ขาและเท้าแต่แขนและ
        ใบหน้าไม่มีอาการเขียว เรียกภาวะน้ีว่า differential cyanosis ซึ่งในระยะท้ายจะเกิดภาวะหัวใจวายได้
      - อาการและอาการแสดง
        
        PDA ขนาดเล็ก : ผู้ป่วยมักไม่มีอาการ ตรวจร่างกายพบหัวใจไม่โตหรือโตเล็กน้อย ได้ยินเสียง murmur
        
        PDA ขนาดปานกลาง : ผู้ป่วยอาจมีอาการเหนื่อยง่ายเล็กน้อยมีการติดเชื้อทางเดินหายใจบ่อยๆหัวใจซีกซ้ายโตพัฒนาการไม่สมวัย
        
        -PDA ขนาดใหญ่ : ผู้ป่วยจะมีอาการมากตั้งแต่วัยทารกในทารกคลอดก่อนกำหนดจะมีหัวใจวายเหนื่อยหอบ น้ำหนักตัวไม่เพิ่ม ติดเชื้อทางเดินหายใจบ่อยๆ มีอาการเขียวปลายนิ้วเท้าหัวใจโต
      - การประเมินสภาพ
        
        การซักประวัติ : จากอาการตัวเล็ก น้ำหนักน้อย หายใจเร็ว
        
        การตรวจร่างกาย :
        
        ได้ยิน murmur ที่ลิ้น pulmonic
        
        ชีพจรเต้นแรง (bounding pulse)
        
        pulse pressure กว้างกว่า 1⁄2 ของความดัน systolic
        
        ถ่ายภาพรังสีทรวงอก (chest x-ray) : พบ ventricle ซ้ายโตหลอดเลือด pulmonary artery มีขนาดใหญ่ข้ึน หลอดเลือดที่ปอดเพิ่มข้ึน
        
        คลื่นไฟฟ้าหัวใจ (EKG) : พบว่า หัวใจล่างซ้ายโต
        
        คลื่นเสียงสะท้อนหัวใจ (echocardiogram) : พบว่า มีหัวใจด้านซ้ายโตวัดขนาดของ ductus arteriosus ได้
      - การพายาบาล
        
        ดูแลให้ได้รับสารอาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการ มีโปรตีนและแคลลอรี่เพียงพอต่อการเจริญเติบโต
        
        ส่งเสริมสนับสนุนให้บุตรได้ออกแรง หรือออกกำลังกาย เช่น การเล่นที่เหมาะสม และตาม
        ศักยภาพ
        
        ดูแลให้ได้รับน้ำในปริมาณที่จำกัด หรือจำกัดของโรคหัวใจ
        
        ดูแลเพื่อป้องกันการติดเชื้อที่ปอดโดยดูแลเรื่องความสะอาดของช่องปาก หลีกเลี่ยงการอยู่ใกล้ชิดกับบุคคลที่เป็นหวัดไอเจ็บคอ
        
        ดูแลให้ออกซิเจนเพื่อเพิ่มปริมาณความเข้มข้นของออกซิเจนในร่างกายตามแผนการรักษา
        
        ดูแลให้นอนในท่าศีรษะสูง fowler’sposition หรือ semi-fowler’s positon จะช่วยให้ปอดขยายตัวได้เต็มที่ ส่งผลให้การนำออกซิเจนเข้าสู่
        ร่างกายมากขึ้น
      - การรักษา
        
        ในรายที่ไม่มีอาการควรทำการผ่าตัดโดยผูกหรือตัด ductus arteriosus เมื่อผู้ป่วยอายุเกิน 1 ปีไปแล้ว เนื่องจากก่อนอายุ 1 ปีมีโอกาสที่ ductus arteriosus อาจจะปิดได้เองในผู้ป่วย PDA ทุกราย
        ควรได้รับการผ่าตัด เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อน เช่น การติดเชื้อที่เยื่อหุ้มหัวใจเกิด pulmonary
        hypertension เนื่องจากการผ่าตัดปิด PDA ได้ผลดีมาก
        
        การรักษาทางยา ในทารกแรกคลอดหรือทารกที่คลอดก่อนกำหนดและมีอาการหัวใจวายให้ยา Indomethacin 0.2 mg/Kg. ทางปากหรือหลอดเลือดดำ ซ้า 3คร้ัง ห่างกัน 8 –12 ชม. ในการให้ยา Digitalis ถ้า HR น้อยกว่า 100คร้ัง/นาที ให้งดยาม้ือนั้นส่วนยาขยายหลอดเลือด ถ้า systolic blood
        pressure นอ้ยกว่า 70 mmHg ให้งดยาม้ือนั้น แต่ถ้าการใช้ยาไม่ได้ผลก็จำเป็นต้องผ่าตัดผูกหลอดเลือด
        ductus arteriosus ด้วยไหมขนาดใหญ่
  - - - พยาธิสรีรวิทยา
        
        aorta ส่วนที่เป็น coarctation แคบลง ทำให้หัวใจห้อง ventricle ซ้ายทำงานหนักมาก และ aortic blood flow ลดลง เลือดไปเลี้ยงกล้ามเน้ือหัวใจลดลงและทำให้การทำงานของ ventricle ซ้าย
        เสียไป เป็นผลให้ความดันเลือดใน atrium ซ้ายสูงข้ึนมีleft to right shunt ทำให้เกิดอาการหัวใจวาย
        ในเด็กโตจะมีอาการที่สำคัญคือความดันโลหิตในส่วนของแขนสูงกว่าที่ขา pulse pressure จะ
        กว้าง
      - อาการและอาการแสดง
        
        ในทารกแรกเกิดส่วนใหญ่มาด้วยอาการของหัวใจวาย ได้แก่ หายใจเหนื่อยหอบ เลี้ยงไม่โตตรวจร่างกายจะพบว่า มีหายใจเร็ว ชีพจรที่แขนจะแรงกว่าที่ขา
        ในเด็กโตส่วนใหญ่มักไม่มีอาการผิดปกติถ้ามีอาการมักจะเป็นผลจากภาวะแทรกซ้อน เช่น
        ความดันโลหิตสูง ภาวะหัวใจวายและติดเชื้อที่เยื่อหุ้มหัวใจ
      - การประเมินสภาพ
        
        การซักประวัติ: อาการและอาการแสดง
        
        การตรวจร่างกาย :
        
        รูปร่างหน้าตาปกติบางคนมีร่างกายส่วนบนใหญ่ (hypertrophy)แต่ท่อนล่างเล็กเรียกว่า pop-eye appearance
        
        Turner’ s syndrome คือ ตัวเตี้ยเต้านม 2 ข้างห่างกัน
        
        ชีพจรส่วนบนของร่างกายแรง แต่ชีพจรส่วนล่างของร่างกาย เช่น femoral เบา
        
        ขาอาจจะเย็นกว่าแขน
        
        การไหลเวียนสู่ส่วนล่างไม่ดีทำให้มีอาการปวดศีรษะ วิงเวียน เป็นลม
        
        ความดันโลหิตมักจะสูง
        
        ถ้าเด็กออกกำลังกาย อาจมีอาการปวดขาหรืออ่อนแรง เกิดตะคริวเนื่องจากเน้ือเยื่อขาดออกซิเจน
        
        การตรวจพิเศษอื่นๆ เช่น
        
        ภาพรังสีทรวงอก (chest x-ray) : หัวใจห้องล่างซ้ายโต aorta ส่วนหน้าของบริเวณตีบแคบจะขยายใหญ่ข้ึน
        
        คลื่นไฟฟ้าหัวใจ (EKG) : หัวใจห้องล่างซ้ายโตในเด็กโต ส่วนเด็กเล็กจะพบ ventricle ขวาโต
        
        คลื่นเสียงสะท้อนหัวใจ (echocardiogram) : พบ hypoplasia ของ aortic isthmus อาจมี poststenosis dilation
      - การรักษา
        
        รักษาทางยา digitalis ในรายที่มีภาวะหัวใจวาย
        
        Transluminal angioplasty with Balloon dilation หลัง dilate อาจเกิด aneurysm ได้
        
        ผู้ป่วยที่ไม่มีอาการหรือมีอาการไม่รุนแรง แนะนำให้ ผ่าตัดเมื่ออายุ4–5 ปีโดยทำการตัดหลอดเลือดส่วนที่ตีบออก และต่อส่วนปลายทั้งสองข้างเข้าด้วยกัน (end to end anastomosis) หรือการตัดหลอดเลือดส่วนที่ตีบออก ซึ่งหลังผ่าตัดอาจเกิดภาวะแทรกซ้อนได้บ่อย คือ ภาวะเลือดออกในกะโหลกศีรษะ ความดันโลหิตสูง หลอดเลือดทะลุ หัวใจวาย หัวใจอักเสบ และมีอาการระบบทางเดิน
        อาหารได้แก่ปวดท้อง ท้องอืด คลื่นไส้ อาเจียน
      - การพยาบาล
        
        ดูแลให้ออกซิเจนเพื่อเพิ่มปริมาณความเข้มข้นของออกซิเจนในร่างกาย
        
        ดูแลให้น้ำและนมตามแผนการรักษา เพื่อป้องกันภาวะน้ำเกินส่งผลทำให้หัวใจทำงานได้มีประสิทธิภาพ
        มากขึ้น
        
        ในกลุ่มที่มีภาวะหัวใจวาย ดูแลให้อาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการ มีโปรตีนและแคลอรี่เพียงพอสำหรับการเจริญเติบโต
        
        ดูแลให้นอนในท่าศีรษะสูง fowler’s position หรือ semi-fowler’s positon การนอนท่านี้จะช่วยให้ปอดขยายตัวได้เต็มที่ ส่งผลให้การนำออกซิเจนเข้าสู่ร่างกายมากขึ้น
        
        ดูแลให้ยา lanoxin ยานี้เป็นยาที่สำคัญ และจำเป็นในการรักษาภาวะหัวใจวาย
        
        ในกลุ่มที่มีภาวะหัวใจวาย ดูแลให้น้ำในปริมาณที่จำกัด หรือจำกัดปริมาณนมต่อวัน เพื่อป้องกันการคั่งของน้ำในร่างกายเช่นเดียวกัน
    - - พยาธิสรีรวิทยา
        
        เกิดการอุดกั้นของทางออกของ ventricle ขวาทำให้ ventricle ขวาต้องบีบตัวแรงข้ึน เพื่อให้มีปริมาณของเลือดไปปอดเพียงพอ กล้ามเน้ือของ ventricle ขวาจึงหนาตัวข้ึน ส่งผลให้เลือดจาก atrium
        ขวาไหลลง ventricle ขวาได้ไม่สะดวก atrium ขวาจึงมีขนาดใหญ่และผนังหนาข้ึน และอาจทำให้ความ
        ดันใน atrium ขวาสูงกว่า atrium ซ้าย เกิดเลือดไหลลัดวงจรจาก atrium ขวาไปซ้าย (right to left shunt )
        ทำให้เกิดอาการเขียวได้
      - อาการและอาการแสดง
        
        ชนิดที่มีการตีบแคบน้อย : ผู้ป่วยจะไม่มีอาการอาจพบ systolic murmur
        
        ชนิดที่มีการตีบแคบปานกลาง : ผู้ป่วยอาจไม่มีอาการหรือมีอาการเหนื่อยง่ายเพียงเล็กน้อยเวลาออกแรง พบ systolic murmur
        
        ชนิดที่มีการตีบแคบมาก : ผู้ป่วยจะมีอาการของภาวะหัวใจซีกขวาวายหรือมีอาการเขียวเล็กน้อยในเด็กเล็ก ส่วนในเด็กโตมักมีอาการเหนื่อยง่ายอาจมีอาการเขียว พบ systolic murmur บางรายอาจมีการ
        เป็นลมหมดสติหรือถึงขั้นเสียชีวิตในขณะออกกำลังกายได้
      - การประเมินสภาพ
        
        การซักประวัติ
        
        การตรวจร่างกาย : ฟังได้ systolic murmur บริเวณอกด้านซ้ายด้านบน คลำได้ ventricle ขวาโต
        
        ตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (EKG) : ventricle ขวาโต atrium ขวาโต
        
        ภาพรังสีทรวงอก (chest x-ray) : พบมีการโป่ งพองของ pulmonary artery หัวใจห้องบนและล่างขวาโต หลอดเลือดที่ปอดมักจะน้อยลง
        
        คลื่นเสียงสะท้อนหัวใจ (echocardiogram) : พบ atrium ขวาโต ventricle ขวาหนาข้ึน ดูโป่งพอง และมีการตีบแคบของหลอดเลือด pulmonary
      - การรักษา
        
        รายที่เป็น mild pulmonary stenosis ไม่ต้องผ่าตัด
        
        ในรายที่มีอาการมาก ผ่าตัด pulmonary valvotomy และ balloon valvuloplasty เพื่อขยายลิ้น pulmonary
        
        ให้คำแนะนำในการป้องกันการติดเชื้อที่ลิ้นหัวใจและผนังหัวใจ
      - การพยาบาล
        
        ดูแลให้ยาขยายหลอดเลือดโดยเฉพาะอย่างยิ่งในกลุ่ม angiotensin converting enzyme inhibitor (ACE-inhibitor) เช่น captopril ยานี้ทำให้หลอดเลือดขยาย ส่ง
        ผลให้ความดันโลหิตลดลง
        
        ดูแลให้ยาขับปัสสาวะ ปัจจุบันให้ยา 2 ชนิดคือ furosemide และ spironodactone
        
        การสังเกตที่ผิดปกติ เช่น หายใจเร็ว เหนื่อยหอบมาก ไม่ยอมดูดนม เป็นต้น ให้รีบมาพบแพทย์ทันที
        
        การบันทึกสัญญาณชีพทุก 1–2 ชั่วโมง หรือทุก 4 ชั่วโมงแล้วแต่สภาวะและความรุนแรง
        
        ส่งเสริมสนับสนุนบิดามารดาที่อยู่ดูแลบุตรโดยให้คำแนะนำการช่วยเหลืออย่างใกล้ชิด ให้กำลังใจเป็นระยะๆ
        ตลอดเวลา ที่รักษาในโรงพยาบาล
- - - - พยาธิสรีรวิทยา
        
        เนื่องจากมีการอุดกั้น ventricle ขวาจาก PS และมี VSD ดังนั้น จึงมีเลือดลัดวงจรจากขวาไปซ้ายในระดับ ventricle ทำให้หัวใจห้องล่างขวามีการทำงานมากข้ึน เด็กมีอาการเขียวจากการผสมกันของเลือดที่มีระดับออกซิเจนน้อย การเปลี่ยนแปลงการไหลเวียนน้ีทำให้ร่างกายได้ร้บเลือดที่มีออกซิเจนต่ำร่างกายจึงมีการทดแทนโดยการสร้างเม็ดเลือดแดงเพิ่มข้ึน (polycythemia) ทำให้เลือดมีความหนืดมากข้ึนเกิด thrombophlebitis emboli ได้ง่าย
      - Ventricular Septal Defect : VSD
      - Pulmonary Stenosis (PS)
      - หลอดเลือด aorta ค่อนไปทางขวา (Overriding aorta)
      - Right Ventricular Hypertrophy (RVH) มีการหนาตัวของ ventricle
      - อาการและอาการแสดง
        
        เด็กส่วนใหญ่จะมีอาการเมื่ออายุประมาณ 3 – 6 เดือน ในตอนแรกจะพบว่ามีอาการเขียวเฉพาะเวลาเด็กออกกำลังกาย เช่น ดูดนม ร้องไห้ การเจริญเติบโตช้ากว่าปกติในเด็กที่เดินได้แล้วมักจะเหนื่อยง่ายเวลาเหนื่อยจะนั่งยองๆ (squatting) เนื่องจากเลือดไหลไป
        VSD ลดลง และไปปอดมากข้ึน ทำให้อาการเหนื่อยหอบลดลง บางรายเป็นมากจะเกิดภาวะ anoxic spells ร่วมด้วย คือ กระสับกระส่าย ร้องกวน หยุดหายใจเป็นพัก ๆ หายใจแรงลึก ตัวเขียวมากข้ึนอ่อนเพลียเชื่องช้า เล็บมือเล็บเท้าเขียว ตัวและปากเขียว ตัวแข็ง ตาเหลือกไม่รู้สึกตัว ชักและอาจเสียชีวิตได้มักพบในช่วงอายุ 2 ปีแรก มักเกิดข้ึนในตอนเช้าหลังตื่นนอน ในช่วงเช้าหลังกินอาหารหรือเวลาเบ่งถ่ายอุจจาระ หลังดูดนม การไอติดกันหลายคร้ังหรือภายหลังการร้องไห้
      - การรักษา
        
        การรักษาทั่วไป
        
        ดูแลสุขวิทยาทั่วไป : รักษาสุขภาพฟัน อาหารที่เหมาะสม ให้ได้รับภูมิคุ้มกันตามปกติ
        
        ให้ยาป้องกัน infective endocarditis ถ้าผู้ป่วยผ่าตัดหรือถอนฟัน หรือได้รับการตรวจพิเศษต่างๆ ซึ่งทำให้เกิดภาวะติดเชื้อเข้า้ไปในระบบไหลเวียนโลหิต
        
        ป้องกันการเกิดภาวะเส้นเลือดในสมองแตก (cerebrovascular accident : CVA)ไม่ปล่อยให้เด็กเกิดภาวะเลือดจางโดยการให้ยาเสริมธาตุเหล็ก หรือให้เลือด และไม่ให้เด็กเกิดภาวะเม็ดเลือดแดงมากเกินไป
        
        รักษาภาวะ anoxic spells โดยการให้นอนท่า knee-chest position (นอนคว่ำยกก้นสูงมากกว่าเหยียดแขนขา) เพื่อลด systemic venous return ให้ออกซิเจน ให้ยา Propanolol ซึ่งเป็น Betaadrenergic blocking agentและให้ NaHCO3 1-2 mEq/kg. เข้าหลอดเลือดำช้าๆ
        
        การรักษาทางศัลยกรรม โดยทำการต่อระบบไหลเวียน เพื่อเพิ่มปริมาณเลือดไปปอดให้มากข้ึน
      - การประเมินสภาพ
        
        การซักประวัติ : ตามอาการ/เด็กโตช้าพัฒนาการไม่สมวัยน้ำ หนักน้อย
        
        การตรวจร่างกาย
        
        น้ำหนักและส่วนสูงน้อยกว่าปกติ: ตัวเล็ก ผอมกว่าปกติ
        
        ปากและเล็บเขียว นิ้วมือและนิ้วเท้าปุ้ม (clubbing finger)
        
        ฟังพบ systolic ejection murmur
        
        การถ่ายภาพรังสีทรวงอก(chest x-ray) : พบหัวใจห้องล่างขวาโต pulmonary artery ที่ไปปอดขนาดเล็กกว่าปกติและหลอดเลือดไปปอดลดลง
        
        Lab : พบ Hct/ Hb สูงข้ึน
        
        คลื่นไฟฟ้าหัวใจ(EKG) : มี ventricle ขวาโต แกน QRS เบี่ยงเบนไปขวา
        
        คลื่นเสียงสะท้อนหัวใจ (echocardiogram) : พบ atrium ขวาโต ventricle ขวาหนา aorta คร่อม VSD pulmonary valve เล็ก
      - ข้อวินิจฉัยและการพยาบาล
        
        การสังเกตอาการที่ผิดปกติ เช่น หายใจเหนื่อยหอบมากขึ้น มีอาการเขียวมากขึ้น เป็นต้น แนะนำให้รีบจัดท่าเข่าชิดอกและรีบพาบุตรมาโรงพยาบาลทันท
        
        ดูแลให้อาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการมีโปรตีน แคลอรี่สูง เพียงพอกับความต้องการของร่างกายไม่จำเป็นต้องเป็นอาหารรสจืด เค็มน้อย หรือจำกัดเกลือเด็กสามารถรับประทานได้ทุกชนิด
        
        ดูแลให้น้ำ/นมที่เพียงพอกับความต้องการ ของร่างกาย โดยให้ปริมาณวันละ 100 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัมถ้าเด็กหนักไม่เกิน 10 กิโลกรัม ทำให้การไหลเวียนของเลือดดีขึ้น
        
        ดูแลให้ออกซิเจนที่มีความเข้มสูง เช่น O2mask with bag ในอัตรา 5–10 ลิตรต่อนาที เพื่อทำให้ร่างกายและสมองได้รับออกซิเจนเพิ่มขึ้น
        
        ดูแลปลอบโยนให้เด็กสงบโดยเร็ว ส่วนใหญ่เด็กเล็กจะมาด้วยร้องไห้มาก ซึ่งจะส่งเสริมให้เกิดการไหลกลับ
        ของเลือดดำเข้าสู่หัวใจเพิ่มขึ้น จะเกิดภาวะหมดสติจากสมองขาดออกซิเจนมากขึ้น ดังนั้นต้องรีบทำให้เด็กสงบทันทีโดยกระทำไปพร้อมกับการจัดท่าเข่าชิดอก
        
        ประเมินสัญญาณชีพเป็นระยะๆ และสังเกตอาการ อาการแสดงเริ่มต้นของการเกิดภาวะหมดสติจากสมอง
        ขาดออกซิเจน เพื่อให้การช่วยเหลือ
  - - - พยาธิสรีรวิทยา
        
        จากการที่หลอดเลือดที่ไปเลี้ยงร่างกาย(aorta)ออกจาก ventricle ข้างขวาและหลอดเลือดที่ส่งเลือดไปรับออกซิเจนที่ปอด (pulmonary artery) ออกจาก ventricle ข้างซ้าย ซึ่งรับเลือดแดงจาก atrium ข้างซ้าย
        ผู้ป่วยจึงไม่สามารถมีชีวิตอยู่ได้ถ้าไม่มีช่องทางติดต่อให้เลือดทั้ง 2 วงจรมีการผสมกัน ซึ่งถ้าผสมกัน
        ไม่เพียงพอ อาการเขียว (cyanosis) เป็นอาการปรากฏที่สำคัญของการมีเลือดผสมไม่เพียงพอ ปัญหาในผู้ป่วย
        TGV คือเขียวเรื้อรัง และมีเม็ดเลือดแดงเพิ่มข้ึน ผู้ป่วยอาจจะเสียชีวิตจากการขาดออกซิเจนถ้าไม่ได้ร้บการ
        ผ่าตัดส่วนใหญ่จะเสียชีวิตก่อน 1 ปี ซึ่งสาเหตุการตายที่สำคัญคือ Hypoxemia ดังนั้นในรายที่มี left to right
        shunt และมี pulmonary stenosis พอเหมาะจะไม่เกิดภาวะหัวใจวายสามารถมีชีวิตอยู่ได้จนเป็นผู้ใหญ่
      - อาการและอาการแสดง
        
        ผู้ป่วยส่วนใหญ่จะมีอาการเขียวตั้งแต่ 2 –3 วันแรกหลังคลอด หายใจเร็ว ดูดนมได้ช้า มีหัวใจวาย ตับโต เด็กจะเจริญเติบโตช้ากว่าปกติ
      - การประเมินสภาพ
        
        การซักประวัติ: มีอาการเขียว ดูดนมแลว้เหนื่อยง่าย
        
        การตรวจร่างกาย :
        
        พบอาการเขียว มี clubbing finger
        
        พบ systolic ejection murmur
        
        หัวใจเต้น เร็ว โตข้ึน
        
        ตับโต
        
        การตรวจทางห้องปฏิบัติการ
        
        เด็กโต : Hb/Hct สูงกว่าปกติเนื่องจากไขกระดูกสร้างเม็ดเลือดแดงเพิ่มข้ึนเพื่อตอบสนองต่อภาวะขาดออกซิเจน
        
        ถ่ายภาพรังสีทรวงอก(chest x–ray) : เงาหลอดเลือดในปอดเพิ่มข้ึน ห้องหัวใจโต
        
        คลื่นไฟฟ้าหัวใจ (EKG) : atrium และ ventricle ข้างขวาโต ความดันในเส้นเลือดของปอดสูง
        
        คลื่นเสียงสะท้อนหัวใจ(echocardiogram)
      - การรักษา
        
        การรักษาทั่วไป
        
        แนะนำอาหารที่ถูกต้องป้องกันและรักษาภาวะเลือดจาง
        
        ดูแลสุขภาพฟัน
        
        ป้องกันการติดเชื้อเข้าสู่หัวใจและภาวะขาดน้ำ
        
        ให้ออกซิเจน และรักษาภาวะหัวใจวาย
        
        ให้ Prostaglandin ในระยะหลังคลอดใหม่ๆจะทำให้ ductus arteriosus เปิดอยู่
        ต่อไปทำให้ผู้ป่วยเขียวน้อยลงและให้แพทย์ทำ atrial septal defect โดยใช้ balloon catheter หรือการผ่าตัด
        
        ให้ยา digitalis และ ยาขับปัสสาวะ
        
        การรักษาทางศัลยกรรม โดยการทะลุระหว่างผนังกั้น atrium ด้วย balloon เพื่อให้เกิด
        mixed blood มากข้ึนหรือทำการผ่าตัดเพื่อให้เกิดทางติดต่อระหว่าง atrium ทั้งสอง เป็นต้น
      - ข้อวินิจฉัยและการพยาบาล
        
        มีโอกาสเกิดการกำซาบออกซิเจนไม่เพียงพอ และ /หรือ
        การแลกเปลี่ยนก๊าซไม่มีประสิทธิภาพ
        
        การพยาบาล
        
        จัดท่าผู้ป่วยให้นอนท่าหงาย ศีรษะสูง 30-45
        องศา หรือพลิกตะแคงทุก 2-4 ชั่วโมง
        
        ประเมินระดับความรู้สึกตัวอย่างต่อเนื่องทุก 1-
        2 ชั่วโมงเมื่อผู้ป่วยรู้สึกตัวดี จากนั้นทุก 4 ชั่วโมง
        
        บันทึกและติดตามสัญญาณชีพ ลักษณะการ
        หายใจ ทุก ครึ่ง-1 ชั่วโมง
        
        วางแผนและดูแลผู้ป่วยขณะใส่เครื่องช่วยหายใจร่วมกับทีมวิสัญญีแพทย์และพยาบาล ตั้งแต่
        ผู้ป่วยใช้เครื่องช่วยหายใจ ขณะหย่าจนถึงถอดท่อ
        ช่วยหายใจออกได้ได้อย่างปลอดภัย
        
        ช่วยเหลือในการดูดเสมหะ ดูแลทางเดินหายใจให้โล่ง ทั้งในขณะที่ผู้ป่วยใส่ท่อช่วยหายใจ หรือ
        หลังถอดท่อช่วยหายใจ ไอขับเสมหะไม่ออก
        ทุก 2-4 ชั่วโมง
        
        มีโอกาสเกิดภาวะไม่สมดุลของสารน้ำและ อิเล็กโทรไลต์
        
        การพยาบาล
        
        เฝ้าระวังและบันทึกสัญญาณชีพ ค่าแรงดันในห้องหัวใจอย่างต่อเนื่อง ทุก 30 นาที
        
        ประเมินและบันทึกความสมดุลของสารน้ า เข้า -ออกทางหลอดเลือดดำอย่างเพียงพอ ทุก 4-8 ชั่วโมง
        พร้อมทั้งประเมินภาวะน้ำเกิน และให้ยาขับปัสสาวะ
        ตามแผนการรักษาของแพทย์
        
        ประเมินเสียงหายใจที่ผิดปกติฟังเสียงปอดทุก 4 ชั่วโมง สังเกตการหายใจลำบาก นอนราบ
        ไม่ได้เสมหะเป็นฟองและเสียงผิดปกติของหัวใจเช่น
        Murmur
        
        เฝ้าระวังและติดตามผล อิเล็กโทรไลต์ โดยเฉพาะระดับโพแทสเซียมและแมกนีเซียมใน
        เลือดหลัง ผ่าตัดอย่างต่อเนื่อง ทุก 2-4 ชั่วโมง
        
        เฝ้าระวังคลื่นไฟฟ้าหัวใจอย่างต่อเนื่อง ถ้าผิดปกติ รายงานแพทย์ เช่น กรณีที่ Potassium สูง
        หรือต่ำ อาจเกิด Cardiac Arrhythmic PVC, PAC VT
        ได้
        
        มีโอกาสเกิดภาวะเลือดออกมากจากช่องทรวงอกหลังผ่าตัด
        
        การพยาบาล
        
        ประสานงานกับคลังเลือด ญาติ เพื่อขอทำSingle Donor Platelet (SDP)ในกรณีที่แพทย์ประเมินผู้ป่วยว่ามีความเสี่ยงต่อภาวะเลือดออกมากผิดปกติหลังผ่าตัด
        
        มีการประเมินผู้ป่วยที่มีภาวะเลือดออกง่ายได้แก่ มีโรคเลือดออกง่ายแต่กำเนิด เป็นโรคตับ โรคไต ได้รับยาบางอย่างเช่น Aspirin ,Warfarin ,
        Heparin, Clopidogrel ฯลฯ
        
        รับการส่งต่อข้อมูลการให้เลือดและการสูญเสียเลือดจากพยาบาลห้องผ่าตัด
        
        ฝ้าระวังและบันทึกสัญญาณชีพ ค่าแรงดันในห้องหัวใจอย่างต่อเนื่อง และเมื่อมีอาการ
        เปลี่ยนแปลง ประเมินภาวะ Hypotension, Pulsus
        parodoxus, Tachycardia
        
        ต่อท่อระบายทรวงอกกับเครื่องดูดแรงดันต่ำ10-20 mmHgและดูแลให้ทำงานอย่างมีประสิทธิภาพ
      - ภาวะแทรกซ้อน
        
        การเกิดภาวะแทรกซ้อน พบว่าระบบการทำหน้าที่ของหัวใจห้องล่างขวาผิดปกติ หรือมีอาการแสดงของหัวใจเต้าไม่เป็นจังหวะ (Arrhythmia)

เอกสารอ้างอิง

    ชัญญานุช เครือหลี. (2564). เอกสารประกอบการสอนวิชาการพยาบาลเด็กและวยัรุ่น (พย.1313) บทที่ 10การพยาบาลเด็กจนถึงวยัรุ่นที่มีปัญหาระบบหัวใจ สำหรับนักศึกษาพยาบาลศาสตรบัณฑิต ชั้นปีที่ 3. ภาควิชาการพยาบาลเด็กและวัยรุ่น วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สงขลา
      วีระพล ละวันนา. (2562).คู่มือการพยาบาลผู้ป่วยโรครูรั่วที่ผนังกั้นหัวใจห้องบนที่เข้ารับการรักษาโดยการใส่อุปกรณ์ปิดรูรั่วที่ผนังกั้นหัวใจห้องบนผ่านทางสายสวนหัวใจ.งานการพยาบาลระบบหัวใจและหลอดเลือดฝ่ายการพยาบาล โรงพยาบาลศิริราชคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล
  กนกพร แจ่มสมบูรณ์และคณะ. (2554).มาตรฐานการพยาบาลผู้ป่วยหลังผ่าตัดหัวใจ ในระยะวิกฤต Nursing Standard of Post Cardiac Surgery in Critical care.คณะท างาน CoP มาตรฐานการพยาบาล กลุ่มภารกิจบริการวิชาการ สถาบันโรคทรวงอก.

เวียงพิงค์ ทวีพูน. (มปป). เอกสารประกอบการสอนบทที่ 12 การพยาบาลเด็กโรคหัวใจ. สืบค้นเมื่อ 31 สิงหาคม 2564. เข้าถึงได้จาก
:http://blog.bru.ac.th/wp-content/uploads/bp-attachments.
ณัฏฐณิชา ศรีบุณยวัฒน์. (2562).การพยาบาลเด็กป่วยโรคหัวใจพิการแต่กำเนิด Nursing Care of Children with Congenital Heart Disease.คณะพยาบาลศาสตร์มหาวิทยาลัยเชียงใหม.
ศรีสมบูรณ์ มุสิกสุคนธ์. (2553).การพยาบาลผู้ป่วยเด็กโรคหัวใจแต่กำเนิด : หลักการและแนวทางปฏิบัติ.ภาควิชาการพยาบาลกุมาร
เวชศาสตร์ คณะพยาบาลศาสตร์มหาวิทยาลัยมหิดล