Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
ยาที่ออกฤทธิ์ต่อหัวใจ หลอดเลือดและไต - Coggle Diagram
ยาที่ออกฤทธิ์ต่อหัวใจ หลอดเลือดและไต
ยารักษาอาการแองไจนา
อาการ
แองไจนาชนิดคงที่ (Stable angina: อาการเพียงไม่กี่นาที และมีสาเหตุเช่น เครียด หลังอาหาร)
แองไจนาชนิดไม่คงที่ (Unstable angina:
ลักษณะ ความถี่ สาเหตุ เปลี่ยนแปลงไปจากเดิม)
เกิดที่กล้ามเนื้อหัวใจบางส่วนได้รับเลือด และออกซิเจนไปเลี้ยงไม่เพียงพอ
กลุ่มยาที่ใช้ในการรักษา (รักษาตามอาการเท่านั้น)
ยาในกลุ่มไนเตรท
การดือยา
: เกิดจากการที่กลุ่มซัลไฮดริลที่เนื้อเยื่อลดลงแก้ไขโดยให้สารที่มีกลุ่มซัลไฮดริล เช่น acetylcysteine
อาการข้างเคียง
: ความดันโลหิตตํ่าขณะเปลี่ยนอิริยาบท(postural hypotension, orthostatic hypotension) หัวใจเต้นเร็ว ปวดศีรษะ วิงเวียน อ่อนเพลีย เป็นลม methemoglobinemia
ขยายทั้งหลอดเลือดดําและหลอดเลือดแดง ส่งผลให้ความต้องการออกซิเจนของหัวใจลดน้อยลงและยากลุ่มนี้ถูกดูดซึมได้ดีจากทางเดินอาหาร เกิดการเปลี่ยนแปลงที่ตับ
มีกลุ่ม nitrite ion ซึ่งจะถูกเปลี่ยนเป็น nitric oxide (NO)จับกับเอนไซม์ guanylyl cyclase —› c GMP
Isosorbide dinitrate (Isordil )
มีหลายรูปแบบ
มีรูปแบบอมใต้ลิ้น เพื่อให้ยาถูกดูดซึมอย่างรวดเร็ว
ยารับประทานชนิดออกฤทธิ์เนิ่นและชนิดแปะผิวหนัง
เพื่อให้ยาออกฤทธิ์นานขึ้น
ยาในกลุ่ม beta adrenergic antagonists(BB)
ผู้ป่วยที่ไม่แนะนําให้ใช้
ผู้ป่วย Prinzmetal’s angina (เกิดโดยหลอดเลือดโคโรนารีเกิดหดเกร็ง) เพราะยา BB จะทําให้เพิ่มการหดเกร็งของหลอดเลือดได้
ผู้ป่วยเบาหวาน เนื่องจากยาในกลุ่ม BB จะบดบังอาการหัวใจเต้นเร็ว ซึ่งเป็นอาการที่บอกถึงการเกิดนํ้าตาลในเลือดตํ่า
ผู้ป่วยหอบหืด ยาในกลุ่ม BB อาจทําให้หลอดลมเกิดการหดตัว
ลดอัตราการเต้นและแรงบีบตัวของหัวใจ ผลคือลดความต้องการ
ออกซิเจน ทําให้การทํางานของหัวใจลดลง
Atenolol, metoprolol, propranolol
ยาในกลุ่ม calcium channel blockers(CCB)
diltiazem, verapamil, nifedipine
มีการขยายหลอดเลือดทําให้หลอดเลือดไปเลี้ยงหัวใจเพิ่มมากขึ้น ลดการทํางานของหัวใจทําให้ความต้องการออกซิเจนลดลง
K CHANNEL OPENERS
เปิดช่องสัญญาณ K
Nicorandil
ชนิดของ K channel
voltage gated (หลอดเลือด & กล้ามเนื้อเรียบอื่นๆ )
ATP activated (กล้ามเนื้อหัวใจ & เบต้าเซลล์ของตับอ่อน)
การเปิดช่อง K : ไฮเปอร์โพลาไร และกล้ามเนื้อเรียบของหัวใจคลายตัว
ฤทธิส่วนใหญ่: เกิดการคลายตัวของกล้ามเนื้อเรียบของหลอดเลือดและเนื้อเยื่อต่างๆ
ยากลุ่มอื่นๆ
Metabolic modulators
– Ranolazine
– Trimetazidine
If channel inhibitor
– Ivabradine
การผสมยา
• CCB & BB
• CCB & BB & Nitrate
• Nitrate & BB
Pharmacological treatment การรักษาทางยา
Drug that improve prognosis
ยาที่พัฒนาพยากรณ์
• BB
• Antiplatelet therapy
Drug that relieve angina
ยาที่ช่วยลดอาการแองไจนา
• Nitrates
• CCBs
ยารักษาอาการหัวใจล้มเหลว
เป็นโครงสร้างหรือการทำหน้าที่ของหัวใจที่มีผลทำให้หัวใจไม่สามารถสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงร่างกาย อาการที่พบคือ หายใจลำบากและมีน้ำและเกลือคั่งในร่างกาย ทำให้บวมโดยจะรักษาทั้งอาการและโรคที่เป็นสาเหตุ
การให้ยา
ให้ยาเพื่อเพิ่มการหดรัดตัวของหัวใจ ตัวอย่างเช่น ยาในกลุ่ม cardiac glycoside, inotropic drugs
ใช้ยาไปลดการเก็บสะสมนํ้า ตัวอย่างเช่น ยาขับปัสสาวะ
ใช้ยาไปลดการทํางานของหัวใจ ตัวอย่างเช่น ยาขยายหลอดเลือด
ยาที่ใช้ในการรักษา
ACEI/ ARB
Diuretics
ยาในกลุ่ม digitalis และ cardiac glycosides อื่น ๆ
มีผลต่อไฟฟ้าของหัวใจทั้งทางตรงและทางอ้อม
ระดับของโปตัสเซียมมีผลต่อฤทธิ์ของcardiac glycoside คือ ในภาวะ
โปตัสเซียมในเลือดตํ่า พบการเพิ่มฤทธิ์ของcardiac glycoside
ยับยั้ง Na+, K+ ATP ase ผลคือจะเพิมแรงบีบตัวของกล้ามเนื้อหัวใจ
ความเป็นพิษของ digitalis glycoside
อาการ
เป็นไข้ อาเจียน ถ่ายท้อง เวียนศีรษะเบื่ออาหาร อาเจียน อาการสับสน เพ้อคลั่ง ประสาทหลอน ชัก
ปัจจัยที่มีผลต่อความเป็นพิษ
การให้ยาในขนาดสูง
ให้ร่วมกับยาขับปัสสาวะที่มีผลทําให้โปตัสเซียมในเลือดตํ่า
การรักษา
หยุดให้ digitalis glycoside หรือยาขับปัสสาวะที่ทําให้
โปตัสเซียมในเลือดลดลง
ให้ยารักษาภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ
ได้จากพืช และสัตว์พบในต่อมที่ผิวหนังของคางคก
การพยาบาล
ติดตามอาการที่บ่งถึงความเป็นพิษของยา
ติดตามระดับโปแตลเซียมในเลือด
ติดตามการเต้นของหัวใจ หากพบความผิดปกติให้รายงาน
แนะนําผู้ป่วยและญาติในการเฝ้าระวังอาการผิดปกติ
มีการจับชีพจรผู้ป่วยหากชีพจรช้ากว่า 60 ครั้ง/นาที ในผู้ใหญ่ให้งดยา
ยารักษาอาการหัวใจเต้นผิดจังหวะ
สาเหตุ
การเสียสมดุลย์ของอิเลคโตรไลท์
การกระตุ้นระบบประสาทซิมพาเทติก
หลอดเลือดหัวใจขาดออกซิเจน/เนื้อเยื่อขาดออกซิเจน
ยาเหนี่ยวนํา
อาการ
ความผิดปกติของจังหวะการเต้นของหัวใจ (เร็วเกินไป,ช้าเกินไป) หรือความผิดปกติของแหล่งกําเนิด cardiac impulse หรือรบกวนการนําไฟฟ้า ทําให้เปลี่ยนแปลงเส้นทางปกติ ในการกระตุ้นให้เกิดการหดรัดตัวของกล้ามเนื้อหัวใจ
ยารักษา
Class III (ฤทธิ์หลักคือ block K channel)
Amiodarone
เป็นยาที่มีคุณสมบัติของทั้ง class IA, II, III และ IV แต่ผลในการขยาย APD เด่น
ข้อจํากัด
: คือการที่ยาไปสะสมในเนื้อเยื่อต่าง ๆ โดยเฉพาะในcornea เป็นสีนํ้าตาลเหลือง,เกิด photodermatitis, อาการทางประสาท,ปวดหัว สั่น
Class IV (ฤทธิ์หลักคือ block Ca channel)
verapamil, diltiazem
มีผลทําให้การสร้างไฟฟ้า และการนําไฟฟ้าของ SA node และ A.V.node ลดลง หัวใจบีบตัวลดลง และหลอดเลือดขยายตัว
Class II (ฤทธิ์หลักคือ block β-adrenergic receptor
ต้องระวังผลในการกดแรงบีบตัวของหัวใจ, bradyarrhythmias และbronchospasm
ออกฤทธิ์การปิดกั้น beta-receptorและผลโดยตรงต่อmembrance
propranolol , acebutolol และ esmolol
Other drugs (ยาที่ไม่สามารถจัดเข้าไปอยู่ในกลุ่มใดได้)
Antiarrhythmic drugs ส่วนใหญ่อาจทําให้เกิดภาวะหัวใจเต้นไม่เป็นจังหวะได้ การใช้ยาในกลุ่มนี้จึงค่อนข้างมีข้อจํากัด
Amiodarone (class III) จัดเป็นยาที่มีประสิทธิภาพและความปลอดภัยสูงที่สุดในปัจจุบัน
Antiarrhythmic drugs แต่ละตัวมีกลไกการออกฤทธิ์มากกว่า1 อย่าง การจัดกลุ่มของยาเป็นเพียงการดูจากฤทธิ์หลัก
Class I (ฤทธิ์หลักคือ block Na channel)
ยับยั้งการนําโซเดียมเข้าสู่เซลล์ กดการเกิด phase O และลดการนําไฟฟ้าในเซลกล้ามเนื้อหัวใจ
Class IA: quinidine
Class IB: lidocaine
Class IC : encainide
ยาที่ทําให้เกิดการหดตัวของกล้ามเนื้อหัวใจอื่น ๆ
(Other Inotropic Agents)
ใช้ในกรณีฉุกเฉินเท่านั้น เช่น amrinone
ข้อจํากัด
: การให้ยาต้องให้ยาทางหลอดเลือดดํา
ยาแบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม
ยาในกล่มอนุพันธ์ของ bipyridines
เพิ่มความแรงของการหดตัวของกล้ามเนื้อหัวใจ
ยับยั้งเอนไซม์phosphodiesterase
Amrinone, milrinone
ในการรักษาภาวะหัวใจล้มเหลวแบบเฉียบพลัน ในระยะสั้นๆ
ยาในกลุ่มsympathomimetic agents
Dopamine
ขนาดยาต่างกัน มีผลต่างกัน
ข้อบ่งใช้
: รักษา symptomatic bradycardia ที่รักษาด้วย atropine ไม่ได้ผล
อาการข้างเคียง
: bradycardia, ventricular tachycardia, เพิ่มความต้องการออกซิเจนของหัวใจ อาจทําให้กล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดรุนแรง และขาดเลือดไปเลี้ยงอวัยวะส่วนปลาย
เพิ่มแรงบีบตัวของหัวใจทําให้ cardiac output เพิ่มขึ้น
ยามีผลทําให้หัวใจเต้นเร็ว และต้องการออกซิเจนมากขึ้น
Dobutamine
ห้ามให้ในผู้ป่วย hypovolemia, idiopathic hypertrophic subaortic stenosis
ห้ามให้พร้อม acyclovia, aminophylline, calcium, diazepam, digoxin,
ผสมแล้วเก็บได้ 24ชั่วโมง
การพยาบาล
ตรวจสอบตําแหน่งที่ให้ยาเป็นระยะเพื่อป้องกันอันตรายต่อเนื้อเยื่อหากเกิดการรั่วของยา
บันทึกสัญญาณชีพทุก 1ชั่วโมง ขณะให้ยา
การหยุดยาต้องค่อยๆลดขนาดยาของยาลง ห้ามหยุดยาทันทีอาจทําให้เกิด hypotension ได้
Aldosterone antagonist, AA
spironolactone, eplerenone
ขนาดตํ่า (ไม่ใช่ขนาดในการเป็นยาขับปัสสาวะ )
ใช้ในผู้ป่วยที่การทํางานของไตปกติ , ระดับ K+ ปกติ
Beta-Blockers
ให้ร่วมกับยาชนิดอื่นเช่น ACEI, digoxin
ต้านฤทธิ์ของ Sympathetic nervous system
Bisoprolol, metoprolol, carvedilol, nebivolol
Beta Blockers in CHF
ข้อจํากัด
:ห้ามใช้ในผู้ป่วยหืด, COPD และหัวใจเต้นช้า
ข้อดี
:หัวใจทำงานดีขึ้นและลดอัตราการตาย
Ivabradine
ยับยั้งเฉพาะเจาะจงที่ If channel ที่ sinus node cardiac pacemaker
หลีกเลี่ยงการให้ร่วมกับยาที่เปลี่ยนแปลงผ่านไซโตโครมพี450 ชนิด
3A4, ยาที่มีความเสี่ยงในการขยาย QT interval
Angiotensin converting enzyme inhibitors (ACEI)
ลด afterload– โดยการยับยั้ง angiotensin ที่ทําให้เกิดเส้นเลือดหดตัว
ลด preloadลดปริมาตรของเหลวในร่างกาย (ยับยั้งผลของ aldosterone)
ช่วยให้หัวใจบีบตัวดีขึ้น(ฤทธิ์โดยอ้อม)
Nesiritide
ขยายหลอดเลือด —> ลด afterload/preload
ยับยั้งcardiac remodelling
ข้อบ่งใช้
:acute decompensated HF without cardiogenic shock or systemic hypoperfusion
Arginine vasopressine receptor antagonists
ใช้รักษาภาวะ hypervolemic/euvolemic hyponatremia
เสริมใน pt volume overload ซึ่งไม่ตอบสนองต่อ diuretics แม้ไม่มีhyponatremia
ยาขับปัสสาวะ (diuretics)
Furosemide
เร่งการขับโซเดียมและนํ้าทางไตเพื่อเป็นการบรรเทาอาการของผู้ป่วยภาวะหัวใจล้มเหลว
บรรเทาอาการคั่งของนํ้าตามที่ต่างๆและลดอาการบวมได้