Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
พยาธิสภาพของกล้ามเนื้อและกระดูก - Coggle Diagram
พยาธิสภาพของกล้ามเนื้อและกระดูก
กระดูก
กระดูก ข้อ กล้ามเนื้อ เอ็น ระบบประสาท เป็นเนื้อเยื่อที่ต่างกัน แต่ทำงานประสานกัน
เป็นที่ยึดเกาะเส้นเอ็นและกล้ามเนื้อ ช่วยในการคงรูปร่าง สะสมแคลเซียมของร่างกาย สำคัญต่อการเคลื่อนไหว สร้างเม็ดเลือด
กระดูกยาว (Tubular bone)
รับน้ำหนักและการเคลื่อนไหวของร่างกาย
กระดูกแบน (Flat bone)
ป้องกันอวัยวะที่อยู่ภายใน ไม่มี Epiphysis plate
เซลล์กระดูก จะไม่สามารถมีชีวิตอยู่ได้ ถ้าอยู่ห่างจากเส้นเลือด 0.1 มม.
กระดูกยาว(Tubular bone, Long bone)
มีองค์ประกอบของ diaphysis ซึ่งเป็นกระดูกที่เจริญเต็มที่(Mature bone) และ Epiphysis เป็นบริเวณที่มีการสร้างกระดูกเกิดขึ้นในกระดูกยาว
เซลล์เยื่อหุ้มกระดูก (Periosteum) เป็นเนื้อเยื่อเกี่ยวพันที่ห่อหุ้มรอบกระดูก และ endosteum ที่อยู่ในส่วนของกระดูก จะเชื่อมต่อกระดูกเมื่อมีกระดูกหัก
เซลล์ที่เป็นส่วนประกอบของกระดูก
Osteoblast
เป็นเซลล์สร้างเนื้อกระดูกที่เจริญพัฒนามาจากเซลล์ต้นกำเนิดเซลล์กระดูก (osteoprogenitor cells)
เซลล์นี้จะอยู่ตามขอบของเนื้อกระดูก และสร้างโปรตีนที่เรียกว่า ออสติออยด์ (osteoid) ซึ่งโปรตีนดังกล่าวนี้จะมีสารอนินทรีย์มาสะสมและกลายเป็นเนื้อกระดูก
นอกจากนี้ออสติโอบลาสต์ยังสร้างเอนไซม์อัลคาไลน์ ฟอสฟาเทส (alkaline phosphatase) ซึ่งเกี่ยวข้องกับการสร้างเนื้อกระดูก
Osteocyte
มีหน้าที่ในการควบคุมระดับแคลเซียมและสารนอกเซลล์อื่นๆ
เป็นเซลล์ที่เจริญต่อมาจากออสติโอบลาสต์ที่ได้สร้างเนื้อกระดูกจนล้อมรอบตัวเซลล์ และเป็นเซลล์กระดูกที่เจริญเต็มที่แล้ว รอบ ๆ เซลล์จะเป็นช่องที่เรียกว่า ลากูนา (lacuna) และแต่ละลากูนาจะติดต่อกันด้วยช่องทางผ่านเล็ก ๆ ที่เรียกว่า คานาลิคูไล (canaliculi) ซึ่งทำให้แต่ละออสติโอไซต์มีการติดต่อสื่อสารกันได้ ออกซิเจนและสารอาหารก็จะถูกส่งจากหลอดเลือดภายในช่องฮาเวอร์เชียนเข้ามายังแต่ละเซลล์ผ่านทางช่องดังกล่าวนี้
Osteoclast
เซลล์นี้มีหน้าที่สำคัญในกระบวนการก่อรูปกระดูก (bone remodeling) โดยอาศัยการผลิตเอนไซม์แอซิด ฟอสฟาเทส (acid phosphatase) ในการกร่อนเนื้อกระดูก และทำให้กระดูกมีลักษณะที่เหมาะสม นอกจากนี้ กระบวนการดังกล่าวยังทำให้มีการนำแคลเซียมออกสู่กระแสเลือดอีกด้วย
ฮอร์โมนที่มีส่วนในการกระตุ้นกรทำลายกระดูก
parathyroid H.
Interluekin 1
Interluekin 6
Tumor necrosis factor-beta
การเปลี่ยนแปลงของกระดูกและการควบคุม
Calcium ใน plasma ลดลง
สาเหตุการเกิดพยาธิสภาพของกระดูก Pathology of Skeletal
ความผิดปกติทางพันธุกรรม
เกิดจากการทำงานที่ผิดปกติของ Osteoclast
สาเหตุ
คาดว่าน่าจะมาจากการขาดเอนไซม์carbonic anhydrase II ของ osteoclast และเซลล์ท่อไต (Renal tubular cells) ในการขับ hydrogen ions ทำให้สิ่งแวดล้อมของเซลล์มีสภาพเป็นกรด การขาดเอนไซม์ carbonic anhydrase II ทำให้ osteoclast ไม่สามารถย่อยสลายและดูดซึม metrix ของกระดูกได้
เริ่มเกิดโรคได้ตั้งแต่อยู่ในครรภ์เป็น autosomal recessive (อาการรุนแรง)
กรณีเป็น autosomal dominant จะตรวจพบตอนเป็นวัยรุ่นหรือวัยผู้ใหญ่
PAGET’S
DISEASE
โรคพาเจทของกระดูก เป็นโรคกระดูกเรื้อรังที่เร่งกระบวนการสลายกระดูกเนื้อกระดูกเก่าและการสร้างกระดูกใหม่ ทำให้กระดูกของผู้ป่วยเปราะบาง
มีรูปร่างผิดปกติและอ่อนแอ ส่วนใหญ่จะเกิดกับกระดูกเชิงกราน กระดูกสันหลัง กระโหลกศีรษะ และกระดูกขา โดยพบในหมู่ผู้สูงอายุมากกว่าช่วงวัยอื่น
การติดเชื้อที่ข้อและกระดูก
โรคข้อเสื่อม (OSTEOARTHRITIS :OA)
การเสื่อมสภาพของกระดูกอ่อนผิวข้อ ทำให้สูญเสียการเคลื่อนไหว ปวดเรื้อรังโดยไม่ทราบสาเหตุ
เกิดบริเวณข้อที่รับน้ำหนักมาก ได้แก่ ข้อสะโพก ข้อเข่า และข้อที่ใช้งานมาก
สาเหตุ
Primary osteoarthrits
เกิดจากการสึกหรอหรือการเสื่อมของข้อ โดยไม่มีสาเหตุมาก่อน
Secondary osteoarthrits
เกิดจากมีความผิดปกติของข้อมาก่อน สามารถเกิดได้กับทุกคน ทุกเพศ และทุกวัย
ข้ออักเสบรูมาตอยด์ RHEUMATOID ARTHRITIS; RA
เป็นโรคของข้อต่อที่เกิดจากการอักเสบเรื้อรังของเยื่อหุ้มข้อซึ่งอยู่บริเวณรอยต่อระหว่างกระดูก โดยจัดเป็นหนึ่งในกลุ่มโรคภูมิต้านตนเอง (autoimmune disease) ที่มีลักษณะเฉพาะคือมีการอักเสบรุนแรงของข้อโดยเฉพาะข้อนิ้วมือ ข้อนิ้วเท้า
อาการ
ปวดข้อโดยเฉพาะข้อเล็กๆ เช่น ข้อนิ้วมือ ข้อนิ้วเท้า ส่วนข้อใหญ่ๆ เช่น ข้อเข่า ข้อสะโพกพบได้น้อยกว่า
การปวดนี้จะแตกต่างจากการปวดจากการใช้งานที่มักปวดเมื่อมีการใช้ข้อมากกว่าปกติ แต่การปวดจากข้ออักเสบมักจะปวดในขณะไม่ได้ใช้งานข้อ เช่น ปวดกลางดึก ปวดตอนเช้าหลังจากตื่นนอน หรือขณะพักผ่อน
การรักษา
การใช้ยา ประกอบด้วยยารับประทานหรือยาฉีดสำหรับรักษาเฉพาะเจาะจงกับโรคเพื่อลดการอักเสบ ควบคุมการลุกลามของโรค และยาช่วยบรรเทาอาการ
การผ่าตัด สำหรับกรณีที่ข้อถูกทำลายไปมากแล้ว การผ่าตัดซ่อมแซมหรือเปลี่ยนข้อจะช่วยให้ข้อทำงานได้ดีขึ้น ลดความเจ็บปวด และแก้ไขความพิการได้
กายภาพบำบัด
โรค SEPTIC ARTHRITIS
ภาวะการอักเสบของข้อที่เกิดจากการติดเชื้อ ซึ่งส่วนมากมักจะหมายถึงเชื้อ bacteria แต่ในความหมายที่แท้จริงแล้วจะรวมไปถึงการอักเสบที่เกิดจากเชื้อ virus และ furgus และอื่น ๆ ด้วย
ส่วนใหญ่พบได้บ่อยในเด็ก ผู้สูงอายุ และผู้ที่มีภูมิคุ้มกันอ่อนแอ
อาการ
ส่วนใหญ่จะปวดข้อต่ออย่างรุนแรงโดยเฉพาะเวลาเคลื่อนไหว รู้สึกไม่สบายข้อต่อ เคลื่อนไหวข้อต่อได้ยาก ข้อต่อบวมแดง รู้สึกอุ่นบริเวณข้อต่อ นอกจากนี้ ผู้ป่วยบางรายอาจมีอาการอื่น ๆ เกิดขึ้นร่วมด้วย
สาเหตุ
เกิดขึ้นเมื่อเชื้อโรคจากส่วนอื่น ๆ ของร่างกาย อย่างผิวหนังหรือระบบทางเดินปัสสาวะ แพร่กระจายมายังข้อต่อผ่านทางกระแสเลือด ทำให้เกิดการติดเชื้อและการอักเสบ
การรักษา
การระบายน้ำไขข้อที่ติดเชื้อ
การใช้ยารักษา
Osteomyelitis หรือกระดูกอักเสบ
เป็นภาวะติดเชื้อที่ลุกลามเข้าสู่กระดูก โดยทั่วไปมักเกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย แต่ก็อาจเกิดจากเชื้อชนิดอื่นอย่างเชื้อราได้เช่นกัน
ภาวะนี้เกิดขึ้นได้ทั้งในผู้ใหญ่และเด็ก โดยมีทั้งอาการแบบเฉียบพลันและเรื้อรัง
อาการ
มีอาการปวด บวม หรือแดงในบริเวณที่มีการติดเชื้อ และอาจพบหนองร่วมด้วย
มีไข้ หนาวสั่น
อ่อนเพลีย
คลื่นไส้
ไม่สามารถเคลื่อนไหวบริเวณข้อต่อที่มีอาการได้ หรือเคลื่อนไหวได้ลำบาก
สาเหตุ
การติดเชื้อทางกระแสเลือด
การติดเชื้อจากแผลเปิด
การติดเชื้อจากเนื้อเยื่อหรืออวัยวะใกล้เคียง
การรักษา
การใช้ยา การผ่าตัด
ไม่ใช่การติดเชื้อ
ความเสื่อมจากพฤติกรรม ได้รับแรงกระแทก แตก หัก ความเสื่อมตามวัย
โรคกระดูกพรุน
(OSTEOPOROSIS)
เป็นภาวะที่เนื้อกระดูกลดลงและโครงสร้างภายในเนื้อกระดูกเปลี่ยนแปลงทำให้กระดูกเปราะบางและแตกหักง่าย
อาการ
โรคกระดูกพรุนไม่มีอาการ เป็นโรคที่มีความเสี่ยงสูงต่อการเกิดกระดูกแตกหักง่าย ถึงแม้ความแรงจากอุบัติเหตุไม่มาก บริเวณกระดูกที่หักง่าย คือ กระดูกข้อมือ กระดูกสะโพก กระดูกสันหลัง
กระดูกหัก
(FRACTURE)
ภาวะที่มีการแตกหรือหักของกระดูก บริเวณที่หักอาจจะแตกเป็นรอย จะเคลื่อนออกจากกันหรือไม่ก็ได้ บางครั้งแตกเป็นหลายชิ้น ขึ้นอยู่กับลักษณะการบาดเจ็บและความรุนแรงของอุบัติเหตุ
เก๊าท์
(GOUT ARTHRITIS)
เกิดจากภาวะกรดยูริก (uric acid) ในเลือดสูงติดต่อกันเป็นเวลานานจนเกิดเป็นผลึกสะสมอยู่ในข้อ ทำให้เกิดการอักเสบ ปวดบวมอย่างรุนแรง
อาการ
ผู้ป่วยโรคเก๊าท์จะมีอาการปวด บวมแดง ร้อนบริเวณข้ออย่างฉับพลันทันทีทันใด โดยมักเริ่มจากข้อบริเวณโคนนิ้วหัวแม่เท้า แต่ก็สามารถเกิดกับข้ออื่นๆ ได้ เช่น ข้อเท้า ข้อเข่า ข้อมือ ซึ่งจะเป็นๆ หายๆ ในระยะแรก
วินิจฉัยโรคเก๊าท์ได้ด้วยวิธีดังต่อไปนี้
เจาะน้ำในข้อที่มีอาการออกมาตรวจว่ามีผลึกของกรดยูริกหรือไม่
เจาะเลือดดูระดับกรดยูริกว่าสูงมากน้อยเพียงใด
การตรวจ dual energy CT scan เป็นการเอกซเรย์คอมพิวเตอร์
การรักษาโรคเก๊าท์คือการลดกรดยูริกในเลือดให้ต่ำลง ซึ่งทำได้โดยการรับประทานยาละลายผลึกกรดยูริกแล้วให้ร่างกายขับออก เมื่อกรดยูริกลดต่ำลงก็จะเกิดการอักเสบน้อยลง
มะเร็งกระดูก
(BONE TUMOR)
เป็นโรคมะเร็งที่พบได้น้อย สามารถเกิดได้กับคนทุกวัยตั้งแต่เด็กเล็กไปจนถึงผู้สูงอายุ ส่วนใหญ่จะพบในคนอายุต่ำกว่า 35 ปี
วัณโรคกระดูก
(BONE TUBERCULOSIS)
ความผิดปกติขององค์ประกอบอื่นที่สัมพันธ์กัน
พยาธิสภาพของระบบกล้ามเนื้อ Pathology of Muscle
การทำงานของระบบกล้ามเนื้อ
การทำงานของกล้ามเนื้อคือการหดตัวและได้แรงงาน ออกมา โดยทั่วไปกล้ามเนื้อลายทำงานโดยการดึงกระดูกให้ เคลื่อนที่เชิงมุม (angular motion) โดยมีข้อต่อเป็นจุดหมุน นอกจาก กล้ามเนื้อของลิ้นซึ่งทำงานเคลื่อนที่ทางตรง (linear motion) ได้
ลักษณะกล้ามเนื้อ
กล้ามเนื้อหัวใจ
กล้ามเนื้อเรียบ
กล้ามเนื้อลาย
กล้ามเนื้ออ่อนแรงเนื่องจากกล้ามเนื้อลีบ
ชนิดของโรคกล้ามเนื้อลีบ
โรคกล้ามเนื้อลีบดูเชนน์ Duchenne Muscular Dystrophy (DMD)
ความผิดปกติทางพันธุกรรม
X-linked recessive
Dystrophin gene บกพร่อง
โรคกล้ามเนื้อลีบเบกเกอร์ Becker Muscular Dystrophy (BMD)
ความผิดปกติทางพันธุกรรม
X-linked recessive
Dystrophin gene บกพร่อง
โรคกล้ามเนื้อลีบ Duchenne muscular dystrophy
โรคนี้มีสาเหตุมาจากการขาด Muscle membrane protein ชื่อ Dystrophin
กล้ามเนื้ออ่อนแรงจากความผิดปกติของระบบประสาท
เป็นโรคที่มีอาการอ่อนแรง และอ่อนล้าของกล้ามเนื้อลาย เพราะมีความผิดปกติที่รอบต่อระหว่างปลายประสาทและกล้ามเนื้อ
สาเหตุหลักมาจากความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกัน โดย 65% ขิองผู้ป่วยมีต่อ thymus โตผิดปกติ
อาการแสดง
อ่อนแรงและอ่อนล้าของกล้ามเนื้อเมื่อทำงานติดต่อกัน หากได้พักอาการก็จะดีขึ้น
กล้ามเนื้ออ่อนแรงเนื่องจากความไม่สมดุลของ Electrolyte
กล้ามเนื้ออ่อนแรงจากความผิดปกติของระบบผลิดพลังและต่อมไร้ท่อ
เกิดจากความบกพร่องในการสะสมไกลโตเจน และการสลายกลูโคส
จาก Metabolism ของไขมัน
จากต่อมหมวกไต
จากต่อมไทรอยด์
จากต่อมไร้ท่อในตับอ่อน เช่น เบาหวาน