Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
ยาที่ออกฤทธิ์ต่อระบบทางเดินอาหาร - Coggle Diagram
ยาที่ออกฤทธิ์ต่อระบบทางเดินอาหาร
ยารักษาแผลในทางเดินอาหาร
ยาที่มีฤทธิ์ป้องกันเยื่อบุกระเพาะอาหาร
Sucralfate
เกิดโพลีเมอร์ที่เหนียวข้นและจับกับผนังของทางเดินอาหาร
ต้องอยู่ในพีเอซที่เป็นกรด ห้ามให้พร้อมยาลดกรด
1กรัม ก่อนอาหาร1ชั่วโมงและก่อนนอน ให้ยาเป็นเวลา 6-8 สัปดาห์
การให้ยาควรให้ยาตอนท้องว่าง
ยาที่มีฤทธิ์ยับยั้งการหลั่งกรดและป้องกันเยื่อบุกระเพาะอาหาร
Misoprostol
อาการท้องเดิน(ร้อยละ10)ปวดท้อง ทำให้
มดลูกหดรัดตัว
ในผู้หญิงตั้งครรภ์ เนื่องจากอาจทำให้
แท้ง
ยาที่มีฤทธิ์ยับยั้งการหลั่งกรด
Histamine H2-receptor antagonists
Cimetidine Ranitidine Famotidine
Ranitidine (150 mg bid)
แข่งขันกับฮีสตามีน ในการจับกับตัวรับแบบ
ผันกลับ
ได้
Proton Pump Inhibitor,PPI
Omeprazole
ยับยั้งการหลั่งกรดที่ปั้มจ่ายโปรตอน(เอนไซม์ ์ H+ / K+ ATPase) ซึ่งเป็นขั้นตอนสุดท้ายของการหลั่งกรดแบบ
ไม่ผันกลับ
ยากำจัดเชื้อ
การให้ยาในกลุ่มPPI 1ชนิด ร่วมกับยาปฏิชีวนะ2ชนิด
omeprazole 20มิลลิกรัม วันละ2ครั้ง ก่อนนอน+amoxicillin 1กรัม วันละ2ครั้ง หลังอาหาร+clarithromycin 500มิลลิกรัม วันละ2ครั้ง หลังอาหารเป็นเวลา1สัปดาห์
ยาลดกรด(Antacid)
Aluminium hydroxide , Magnesium hydroxide
ผลข้างเคียง
Aluminium hydroxide ท้องผูก
Magnesium hydroxide ท้องเสีย
หลังอาหาร 1ชั่วโมงและก่อนนอน
ยาระบาย
ยาระบายที่เพิ่มปริมาณกากอาหาร
เม็ดแมงลัก pysllium seed
การถ่ายมักเกิดภายหลัง24ชม. แต่ได้ผลเต็มที่ภายในเวลา2-3วัน หรือนานกว่านั้น
ไม่ควรรับประทานยาแห้งๆ
ยาระบายชนิดมีแรงดึงน้ำ
lactulose , glycerin
ยาระบายที่เป็นเกลือ
เกลือของแมกนีเซียม โซเดียม และโปตัสเซียม
ได้ผลถ่ายภายหลังให้ยาภายใน3ชม.
ใช้ในการทำให้ท้องว่างก่อนการผ่าตัด ฉายรังสี ส่องกล้องที่ลำไส้ใหญ่ กำจัดพยาธิ
ยาที่มีฤทธิ์กระตุ้นและทำให้ระคายเคือง
Bisacodyl น้ำมันละหุ่ง มะขามแขก
รู้จักอย่างแพร่หลายและมีการใช้ยาในทางที่ผิด
ให้ผลภายใน 6-12ชม.
ยาที่ช่วยหล่อลื่นอุจจาระ
น้ำมันแร่ร่ (mineral oil) น้ำมันมะกอก(olive oil)
เคลือบกากอาหาร ทำให้อุจจาระอ่อนนุ่มลงและป้องกันการดูดกลับน้ำเข้าร่างกาย
ยาสวนทวารหนัก
น้ำสบู่SSE(soap sus emema)
ใช้ในกรณีทำความสะอาดลำไส้ก่อนผ่าตัดหรือก่อนคลอด
ยาที่ทำให้อุจจาระอ่อนนุ่ม
Docusate salts
ยาทำให้อุจจาระอ่อนนุ่มลงภายใน 24-48ชม.
ยารักษาอาการท้องเดิน
ยาที่ฤทธิ์ลดการเคลื่อนไหวของลำไส้
Loperamide HCl
ยาทียับยั้งเอนไซม์enkephalinase
Racecadotril มีผลต่อdelta receptor ทำให้ลดการหลั่งสารคัดหลั่ง แต่ไม่มีผลต่อการเคลื่ยนไหวของทางเดินอาหาร
ยาลดอาการหดเกร็ง
atropineและantimuscarinc agents
ปิดกั้นmuscarinic receptor
ทำให้การเคลื่อนไหวลดน้อยลง ลดแรงตึงตัว ความแรง และความถี่ของการบีบตัว
ลดการหลั่งน้ำลายและย่อยของกระเพาะอาหาร
ยาที่ดูดซึมน้ำ
polycarbophil ,psyllium
ดูดซึมน้ำเข้ามาในตัวยาทำให้เห็นว่าอุจจาระมีเนื้อมากขึ้นดูเหมือนอาการอุจจาระร่วงดีขึ้น
ยาที่มีฤทธิ์ดูดซับ
ผลถ่าน(Activated charcoal) Diosmectile
ดูดซับสารพิษและแบคทีเรียที่เป็นสาเหตุของการเกิดท้องร่วง
ยาที่ออกฤทธิ์โดยทำให้มีการเปลี่ยนแปลง
ของการขนส่งอิเลคโตรไลท์
สารละลายนําตาลและเกลือแร
ช่วยเพิ่มการดูดซึม หรือช่วยลดการหลั่งนํ้าและเกลือแร่จากลําไส้
ได้รับการพิสูจน์แล้วว่าได้ผลดีทําให้อุจจาระร่วงลดลง และช่วยรักษาภาวะขาดนํ้าและเกลือแร่ได้ทุกอายุ
ยาที่ออกฤทธิ์ทำให้มีการเปลี่ยนแปลงของIntestinal flora
lactobacillus acidophilus
ทําให้มีการเปลี่ยนแปลงของพีเอชในลําไส้ ทําให้ยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อก่อโรคและป้องกันการเกาะติดของแบคทีเรีย
รักษาผู้ป่วยท้องเสียเรื้อรังได้ผลดี
ยาที่ทำให้อาเจียนและยาที่ใช้ป้องกันการอาเจียน
ยากระตุ้นการอาเจียน
Central emetics
apomorphine HCl ยาออกฤทธิ์
แรงและเร็วใช้ฉีดใต้ผิวหนัง 0.1 มก./กก.ทําให้อาเจียนภายใน 2-3 นาที
Local emetics
เช่น copper sulfate , Zinc sulfate และ ipecac เป็นต้น
สารเหล่านี้ออกฤทธิ์เฉพาะที่ไม่ค่อยนิยมใช้เนื่องจากเป็นพิษต่อร่างกาย
ชนิดของยาป้องกันการคลื่นไส้อาเจียน
Histamine H1 receptor antagonist
dimenhydrinate
อาการข้างเคียงที่พบ คือ ง่วงนอน
Serotonin type3 receptor antagonists
Ondansetron
ใช้ในการป้องกันอาการคลื่นไส้และอาเจียนที่เกิดจากการใช้ยารักษา
มะเร็ง
Muscarinic cholinergic receptor antagonist
scopolamine
ใช้ในการป้องกันการอาเจียนเฉพาะที่เกิดจากmotion sicknessและมีการพัฒนาtransdermal scopolamine เพื่อให้มีการปลดปล่อยยาทีละน้อยและคงที่และลดอาการข้างเคียงของยา
Substance P antagonists
Aprepitant
ใช้ร่วมกับ serotonin 5 HT3 receptor antagonists เพื่อป้องกันการเกิดการอาเจียนแบบ acute และ delay หลังได้รับเคมีบําบัดหรือการฉายรังสี
Dopamine D2 receptor antagonists
Metoclopramide
Metoclopramide และ Domperidoneอาการ
ข้างเคียงที่พบคือextrapiramidal effects