Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
การส่งเสริมการเจริญเติบโต และพัฒนาการ, นางสาวดวงฤทัย ใจบุญ รหัสนักศึกษา…
การส่งเสริมการเจริญเติบโต
และพัฒนาการ
การประเมินการเจริญเติบโต (ต่อ)
4․เส้นรอบอก
เด็กแรกเกิดเส้นรอบอก < เส้นรอบศีรษะ ประมาณ 2 cm․
ถ้าเส้นรอบอก < 4 cm․ → คลอดก่อนกำหนด
เส้นรอบอก = เส้นรอบศีรษะเมื่ออายุ 6-8 เดือน
△เส้นรอบอก>เส้นรอบศีรษะ
5․Upper: Lower ratio (U/L ratio)
⇒ Lower segment วัดจากส่วนบนของกระดูกหัวหน่าวไปจนถึง
ด้านในของส้นเท้าได้เท่าไหร่เอาไปลบออกจากส่วนสูง
จะเป็นค่าของ upper segment
⇒ ถ้าเด็กมีค่า U/L ratio มากกว่าปกติ → เด็กมีแขนขาสั้น → โรคกระดูก หรือ โรคกระดูกอ่อน (rickets)
6․Arm span
⇒ เด็กยืนกางแขนประมาณ 90 องศา และหงายมือขึ้น → วัดระยะระหว่างปลายนิ้ว กลางของมือทั้ง 2 ข้าง
❇ค่าปกติ span ในช่วงอายุ 7 ปีแรกจะน้อยกว่าส่วนสูง ประมาณ 3 cm
❇จะเท่ากับส่วนสูง อายุประมาณ 10 ปี และอายุ 14 ปี
❇ เด็กหญิง span จะมากกว่าส่วนสูงประมาณ 1 cm
❇ เด็กชาย span จะมากกว่าส่วนสูงประมาณ 4 cm
7․อายุกระดูก
⇒ การดู epiphyseal maturation ช่วยในการประเมินการเจริญเติบโตของเด็ก
การดูอายุกระดูกมีหลายวิธี ▶ การ x-ray ⇒มี maturity ของกระดูกตามอายุหรือไม่
⇨ การปรากฏของศูนย์การเกิดกระดูกในกระดูกมือและข้อมือ
⇨ การใช้ x-ray ดู maturity ของกระดูกมือและข้อมือซ้ายและนำไปเปรียบเทียบค่า มาตรฐาน → การแปลผล ดูอายุกระดูกเทียบกับอายุความสูงและอายุจริง
7․1 การแปลภาพรังสีของศูนย์การเกิดกระดูกให้ถือว่าปกติ
❇ถ้าสูงกว่าอายุจริงไม่เกิน 1 ปี ❇ต่ำกว่าอายุจริงไม่เกิน 2 ปี
7․2 อายุกระดูกจะมีความสัมพันธ์กับ pubertal development ❇อายุกระดูกช่วยพยากรณ์ ความสูงของเด็กได้ ⇒ เด็กเตี้ยที่อายุกระดูกเท่ากับอายุจริง
8․การขึ้นของฟัน
🦷 ฟันน้ำนม มี 20 ซี่ เริ่มขึ้นซี่แรกตอนอายุ 6 เดือน เฉลี่ยเดือนละ 1 ซี่
🦷 ฟันแท้ (ฟันกราม) ซี่แรกขึ้นตอนอายุ 6 ปี เฉลี่ยปีละ 4 ซี่
📝สูตรคำนวณฟันจากอายุเด็กต่ำกว่า 2 ปี
อายุ (เดือน) = 6 + จำนวนฟัน
9․การเจริญเติบโตของอวัยวะเพศ
⇒ เมื่อเข้าสู่วันรุ่ย เด็กจะมีการเจริญเติบโตของอวัยวะเพศ
ทั้งเพศชายและเพศหญิง → มีการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนเกิดขึ้น
⇒ ถ้าการเจริญเติบโตช้าหรือเร็วกว่ → ความผิดปกติของฮอร์โมนที่ ควบคุมการเจริญเติบโตของอวัยวะเพศในร่างกาย
Ex․ estrogen , progesterone, c]t testosterone
การแบ่งช่วงวัยต่าง ๆ ในเด็ก
📝1․ระยะก่อนคลอด (prenatal period) ❇ วัยก่อนเกิด
⇒ ช่วงวัยที่ทารกอยู่ในครรภ์มารดา นับตั้งแต่ปฏิสนธิ
จนเกิดซึ่งมีระยะเวลาประมาณ 9 เดือน
⇒ระยะที่มี พัฒนาการด้านร่างกายเป็นส่วนมาก
วัยเด็ก ⇒ สภาวะชีวิตมนุษย์เริ่มตั้งแต่ ปฏิสนธิในครรภ์ ตราบจนเข้าสู่วัยรุ่น
👶🏼2․วัยทารก (Infancy period)👶🏼
⇒ แรกเกิดไปจนถึงอายุ 1 ปี
⇒ มีการเปลี่ยนแปลงอย่างมากทั้งทางด้านพัฒนาการ
และการเจริญเติบโตของร่างกาย
2․1 วัยทารกแรกเกิด ⇒ แรกเกิดจนถึง 1 เดือน
มีการเปลี่ยนแปลงสภาพมากมายปรับตัวให้เข้ากับสิ่งแวดล้อม ใหม่ภายนอกครรภ์มารดา
2․2 วัยทารก ⇒ อายุ 1 เดือนจนถึง 1 ปี
มีการเจริญเติบโตที่รวดเร็ว เริ่มเรียนรู้เกี่ยวกับโลก
และสิ่งแวดล้อมเพิ่มขึ้น
👦🏼3․วัยเด็กเล็ก หรือวัยเตาะแตะ (Toddler) ⇒ อายุ 1-3 ปี
⇒ มีการเจริญเติบโตของกล้ามเนื้อมัดใหญ่
⇒ มีการพัฒนาด้านการเคลื่อนไหวอย่างมากไม่ชอบหยุดนิ่ง
🙋🏼♂️4․วัยก่อนเรียน (Pre-school) ❇ วัยเด็กตอนต้น
⇒ อายุ 3 – 6 ปี
⇒ เริ่มเรียนรู้ที่จะทำอะไรด้วยตนเอง
⇒ มีจินตนาการเลียนแบบผู้ใหญ่
⇒ เริ่มมีความคิดสร้างสรรการเรียนรู้สิ่งใหม่ๆ
🙋🏼♂️5․วัยเรียน (School age) ⇒ อายุ 6 – 12 ปี
⇒ มีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วทางร่างกาย
⇒ มีการเจริญเติบโตของอวัยวะเพศระยะที่ 2 (Secondary sex characteristic)
👸🏼6․วัยรุ่น (Adolescence) ⇒ อายุ 12 – 18 ปี
⇒ มีการเจริญเติบโตสู่วุฒิทางเพศอย่างสมบูรณ์
6․1 วัยรุ่นตอนต้น ⇒ อายุประมาณ 12-14 ปี
⇒ มีความคิดหมกมุ่น กังวลการเปลี่ยนแปลง
ของร่างกายทำให้อารมณ์หงุดหงิดแปรปรวน
6․2 วัยรุ่นตอนกลาง ⇒ อายุ 14-18 ปี
⇒ ยอมรับสภาพร่างกายที่เป็นหนุ่มสาวได้แล้ว
6․3 วัยรุ่นตอนปลาย ⇒ อายุ 18-21 ปี
⇒ มีความรู้สึกเป็นผู้ใหญ่ทำหน้าที่รับผิดชอบ
หลักการของการเจริญเติบโต
1․อัตราการเจริญเติบโตของร่างกายในแต่ละวัยไม่เท่ากัน
ระยะที่ร่างกายมีอัตราเติบโตอย่างรวดเร็วมากมีอยู่ 2 ระยะคือ ระยะตั้งแต่ปฏิสนธิ ถึง อายุ 2 ปี และระยะเข้าสู่วัยรุ่น
2․ทิศทางการเติบโตเป็นแบบศีรษะไปสู่ส่วนล่างของลำตัว
⇒ ศีรษะจะเติบโตเร็วกว่าส่วนอื่นในระยะต้นของชีวิต
และในช่วงวัยรุ่นจะมีการเจริญเติบโตอย่างมากของแขนและขา
3․การเติบโตโดยทั่วไปของร่างกายและการเติบโตของอวัยวะ ระบบต่าง ๆ มีอัตราที่แตกต่างกันไปในแต่ละช่วงอายุ
การประเมินการเจริญเติบโต
1․น้ำหนัก
ค่าน้ำหนักตามปกติ⏲
⇒ 2 เท่าของน้ำหนักแรกคลอด เมื่ออายุ 3-4 เดือน
⇒ 3 เท่าของน้ำหนักแรกคลอด เมื่ออายุ 1 ปี
⇒ 4 เท่าของน้ำหนักแรกคลอด เมื่ออายุ 2 ปี
⇒ หลังอายุ 2 ปี จนถึงก่อนเข้าวัยรุ่นน้ำหนักจะขึ้น
ปีละประมาณ 2.3 กิโลกรัม
สูตรคำนวณ 📈
⇒ อายุ 3-12 เดือน น้ำหนัก (kg)
= ((อายุ(เดือน) + 9))/2
⇒ อายุ 1-6 ปี น้ำหนัก (kg) = (อายุ(ปี) X2) +8
⇒ อายุ 7-12 ปี น้ำหนัก (kg) = ((อายุ(ปี)X 7)) -5/2
2․ส่วนสูง
❇ การเปลี่ยนแปลงทางความสูงจะเกิดขึ้นช้ากว่า
การเปลี่ยนแปลงของน้ำหนัก
👶🏼 วัยทารก จะใช้เวลาประมาณ ๒-๓ เดือน ⇒ ความสูงช้ากว่าปกติ
การวัดความสูงทำให้ได้ความแน่นอนยากกว่าการชั่งน้ำหนัก
❇ เด็กอายุต่ำกว่า ๒ ปี ต้องนอนวัด และมีผู้ช่วยคอยจับ
📝สูตรช่วยจำ
❇ ความสูง(ซม.) = (6 X อายุ (ปี)) + 77 (สำหรับอายุ 2-12 ปี) 😃ค่าส่วนสูงและอัตราเพิ่มความสูงของเด็กตามอายุ
⇒ แรกเกิด 50 ซม․
⇒ อายุ 2-2 ½ ปี ส่วนสูงเฉลี่ย 87 ซม․ อัตราเพิ่มเฉลี่ย
🙋🏼♂️อายุ 1-7ปี เพิ่มขึ้น 7․5 ซม․ต่อปี
⇒ อายุ 13 ปี ส่วนสูงเฉลี่ย 150 ซม․ อัตราเพิ่มเฉลี่ย
🙋🏼♀️อายุ 8-10 ปี เพิ่มขึ้น 5-6 ซม․ต่อปี
เส้นรอบศีรษะ
🙂 วัดผ่านส่วนบนของกระดูกเบ้าตาไปยังส่วนนูนที่สุดของ occiput
👉🏼กระหม่อมหน้า → เป็นสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูน ค่อยๆเล็กลงและปิด
❇อายุประมาณ 10-20 เดือน
👉🏼กระหม่อมหลัง → เป็นสามเหลี่ยม มีขนาดเล็กกว่าและปิด
❇อายุประมาณ 6 สัปดาห์
✍🏼ขนาดเส้นรอบศีรษะโดยเฉลี่ยในเด็กปกติ
เส้นรอบศีรษะแรกเกิด 35+2
❇6 เดือนแรก เพิ่ม 1.25 Cm/เดือน (42 ± 2) = 6 เดือน
❇6 เดือนหลัง เพิ่ม 0.5 Cm/เดือน (45 ± 2) = 1 ปี
⇒ แรกเกิด ขนาดเส้นรอบศีรษะ 36 ±2 ซม․(เด็กไทย 34)
⇒ 3 ปี ขนาดเส้นรอบศีรษะ
50 ซม․ ( ร้อยละ 90 ของขนาดศีรษะผู้ใหญ่)
เครื่องมือที่ใช้ในการประเมินการเจริญเติบโต
✍🏼 กราฟแสดงการเจริญเติบโต (growth chart)
👉🏼 กราฟเทียบน้ำหนักหรือส่วนสูงกับอายุตามเพศของเด็ก (weight for age, height for age )
👉🏼กราฟเปรียบเทียบน้ำหนักกับส่วนสูง (weight for height)
👉🏼กราฟเปรียบเทียบขนาดรอบศีรษะกับอายุ
(head circumference for age)
👉🏼กราฟเปรียบเทียบค่าดัชนีมวลกายกับอายุ
นางสาวดวงฤทัย ใจบุญ
รหัสนักศึกษา 6203400086
หน้า 1
