Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

สมดุลกรด-ด่าง น้ำ และอิเล็คโตรไลท์ในร่างกาย - Coggle Diagram

- - - - สามารถปรับpHภายใน1-15นาทีให้ผลสูงสุด12-24ชม. การควบคุมให้ผลระหว่าง50-75%
    - - กลวิธีในการรักษาสมดุลกรด-ด่างในไต
        
        2.การขับH+โดยรวมกับHPO4เป็นH2PO4หรือtitratable acid
        
        3.การขับH+โดยการสร้างเกลือแอมโมเนีย
        
        ภาวะร่างกายเป็นกรด กลวิธี3จะทำงานมากขึ้น ปัสสาวะมี
        pH ต่ำลง การขับถ่ายtitrabie acidและแอมโมเนียเพิ่มขึ้น
        
        ภาวะร่างกายเป็นด่าง กลวิธีในการขับH+ ปัสสาวะเป็นด่างการสร้างtitrabie acidและเกลือแอมโมเนียน้อยลง
        
        1.การดูดซึมกลับของbicarbonate
        
        Metabolic mechanism
        
        2.การขับกรดออกมาในปัสสาวะที่distal tubuleและcollecting duct
        
        3.การขับbicarbonate จากdistal tubuieและcollecting duct ออกมาในปัสสาวะกรณีที่ร่างกายมีภาวะเป็นด่าง
        
        1.การดูดซึม bicarbonate ที่กรองผ่านgiomeruli กลับที่proximal tubuie ร้อยละ75ของbicarbonateที่ถูกกรองจากไตจะถูกดูดกลับบริเวณนี้โดยกลไก
      - ควบคุมกรด-ด่างในไต
        ขับกรดที่เกิดจากmetabolismของร่างกาย โดยเฉพาะnon-volatile acid
        
        2.non-volatile acid จากlipid:keto acid
        
        3.non-volatile acid จาก cardohydrate:lactic acid และpyruvic acid
        
        1.non-volatile acid จากprotein:amino acid ที่มีsulfuric และphosphoric acid
    - - แบ่งออก4ระบบ
        
        Phosphate buffer system
        
        เป็นBuffer ที่สำคัญในเซลล์มากกว่าในเลือดเนื่องจากมีในเซลลืมากกว่าโดยเฉพาะ Red blood call และ Renal tubule call
        
        Protein buffer system
        
        พบในเซลล์และนอกเซลล์ ส่วนใหญ่พบในเซลล์
        ประจุลบ เป็นBuffer
        
        Bicarbonate-carbonic acid buffer system
        
        มีความสำคัญมากสุดในเลือดเนื่องจากมีปริมาณมากสุดในเลือดและมีประสิทธิภาพมากสุด
        
        Haemoglobin buffer system
        
        เป็นBuffer ที่สำคัญในเซลล์ เนื่องจากรวมกับ H+
        กลายเป็นHHbและรวมกับCO2 เป็นHHbCO2
- - - - ควบคุมอุณหภูมิของร่างกาย
        ช่วยในการดูดซึมและแพร่กระจายของสารต่างๆ
        เป็นตัวกลางในกำรนำสารต่างๆ ไปยังระบบที่เหมาะสม
        ใช้ในปฏิกิริยาเคมีที่สำคัญในร่างกาย เช่น การสลาย ATP (adenosine triphosphate ) เพื่อให้ได้พลังงาน
        ควบคุมกำรเปลี่ยนแปลงควำมเข้มข้นของส่วนนั้น ๆ
    - - 1.น้ำภายในเซลล์ ( intracellular fluid ; ICF ) : 40% ของน้ำหนักตัว
      - 2.น้ำภายนอกเซลล์ ( extracellular fluid ; ECF ) : 20% ของน้ำหนักตัว
        
        1.น้ำภายในหลอดเลือด ( intravascular fluid หรือ plasma ) 5% ของน้ำหนักตัว
        
        2.น้ำระหว่างเซลล์ ( interstitial fluid ) ซึ่งเป็นน้ำส่วนที่อยู่นอกหลอดเลือด และอยู่ตามช่องว่าง
        ระหว่างเซลล์รวมทั้งน้ำที่อยภูายในอวัยวะต่างๆ เช่น น้ำในลูกต่ น้ำย่อยอาหาร และน้ำไขสันหลัง ( CSF )
        : 15% ของน้ำหนักตัว
    - - อาหาร เช่น ข้าว เนื้อ ผัก ผลไม้ (800-1000 ml)
      - เมตาบอลิซึมของร่างกาย : วิธี water of oxidation
        หรือ metabolic water (200-500 ml)
      - น้ำดื่ม อาหารเหลว น้ำที่ปนในอาหาร (500-1500 ml)
    - - ทางที่หลีกเลี่ยงไม่ได้(insensible
        perspiration)
        
        ได้แก่ ทางผิวหนัง 300 ml. ปอด 300-500 ml. ขึ้นอยู่กับ
        
        อัตราเมตาบอลิซึม
        อุณหภูมิของร่างกาย
        ความชื้น
        อุณหภูมิของอากาศ
        กิจกรรมที่ทำ
        อารมณ์
      - ทางที่ปรับสมดุลได้
        (insensible perspiration)
        
        ทางเดินอาหาร ออกไปกบั อุจจาระ 100-200 ml
        ผิวหนัง โดยทำงเหงื่อ 0-10 ml. (5000 ml.ถ้าออกกำลังกายหนัก) ระบบขับถ่ายปัสสาวะ 500-3000 ml. ขึ้นอยู่กับ
        
        การดื่มน้ำ, ปริมาณ ADH น้อย (ปัสสาวะมาก), ปริมาณตัวละลาย (solute) ที่กรองผ่าน glomerulus (ขับ uria มาก ปัสสาวะมาก), สมรรถภาพของไต, และการเสียน้ำทางอื่น (เหงื่อ อาเจียน ท้องเสีย = ขับปัสสาวะออกน้อย)
- - - - ได้รับน้ำน้อยลง ดื่มน้ำน้อยเกินไป
      - ร่างกายสูญเสียน้ำมากเกินไป
        
        ปัสสาวะมากผิดปกติ ในผู้ป่วยเบาหวาน เบาจืด โรคไต ผู้ที่ใช้ยาขับปัสสาวะ
        ยาความดันโลหิต หรือผู้ที่ดื่แอลกอฮอล์ในปริมาณมาก
        
        เสียทำงผิวหนังและปอดเหงื่อออกมากผิดปกติ จากการออกกำลังกายเป็นเวลานาน ผู้ที่ทำงานในสถานที่ที่มีอากาศร้อนชื้น หรือในผู้ที่มีไข้สูง หอบเหนื่อย
    - - การเปลี่ยนแปลงที่ระดับเซลล์
      - การตอบสนองของร่างกาย
    - - อาการขาดน้ำที่รุนแรงน้อยถึงปำนกลาง ได้แก่ ผิวแห้ง , ริมฝีปาก, ช่องปากแห้ง,อ่อนเพลีย, เหนื่อยง่าย,
        ปัสสาวะน้อย, มึนหัว เวียนศีรษะ
      - อาการจากขาดน้ำรุนแรง ได้แก่ กระหายน้ำรุนแรง ,สับสน กระสับกระส่าย ซึม ,ผิวหนังแห้งมาก ,ปากแห้งมาก ,ตาลึกโหล ,ไม่มีเหงื่อ ปัสสาวะน้อ ยมาก สีเหลืองเข้ม
        มาก,กระหม่อมจะบุ๋มลึก, มีไข้ มักเป็นไข้ต่ำ แต่บางคนไข้สูง, ความดันโลหิตต่ำ
  - - - การคั่งของทั้งเกลือและน้ำ
        การคั่ง ของน้ำอย่างเดียว
        การคั่ง ของน้ำมากกว่าเกลือ
    - - การเปลี่ยนแปลงที่ระดับเซลล์
        น้ำที่เกินจะเคลื่อนที่จำกภายนอกเซลล์ เข้าไปภายในเซลล์ จนกระทั้งความ เข้มข้น เท่ากัน ทำให้เซลล์บวม ระดับ Hct จะไม่เปลี่ยนแปลง
      - การตอบสนองของร่างกาย
        ระดับความเข้มข้นที่ลดลงและปริมาณน้ำนอกเซลล์ที่เพิ่มขึ้นมีผลยับยั้งการหลั่งADH และอัลโดสเตอโรน ปัสสาวะจึงออกมากขึ้น ร่วมกับกลไกยับยั้ง การทำงานของศูนย์กระหายน้ำ
    - - อาการที่เกิดจากการทำงานของเซลล์ สมองผิดปกติ มีการบวมน้ำ แบ่งเป็น 2 แบบ
        
        แบบเฉียบพลัน
        
        ปวดศีรษะ คลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง ท่ำทำงผดิ ปกติ กระตุก ชัก
        ความดันเลือดสูง น้ำหนักตัวเพิ่ม ม่านตาขยายไม่เท่ากันซึม ไม่รู้สึกตัว
        รีเฟล็กซ์ไวขึ้น การหายใจหยุด
        
        แบบเรื้อรัง
        
        อ่อนเพลีย ไม่มีแรง ซึม ไม่สนใจสิ่งแวดล้อม เลอะเลือน
        
        ถ้ามีอาการบวมในปอด จะทำให้หายใจลำบาก และ เหนื่อย หอบ ไอมาก
    - - ไตพิการ
        เลือดไปเลี้ยงไตลดลง
        มีการอุดกั้นที่ทางเดินปัสสาวะ
        ไตปกติแต่มีกำรหลั่ง ADH มากขึ้น
- - - - กลไกควบคุมควำมเข้มข้นของพลำสมำให้คงที่ โดยอำศัย ADH
      - กลไกควบคุมปริมำตรน้ำ :กำรกรองที่ไต, aldosterone, ADH
- - - - Hyponatremia คือ ระดับโซเดียมน้อยกว่า135 มิลลิโม/ลิตร พบบ่อยในผู้ป่วยที่พักในโรงพยาบาล โซเดียมในเลือดสัมพันธ์กับผลการรักษาที่ไม่ดี ในผู้ป่วยที่มีภาวะหัวใจล้มเหลวอัตราเสียชีวิตสูงและภาวะอื่นๆเช่น ปอดอักเสบ
      - สาเหตุ
        
        2.เกิดจากการสูญเสียโซเดียม
        
        1.เกิดจากความสามารถในการขับสารน้ำ(free water)ของไตนั้นผิดปกติไปหรือทำได้ไม่พอเพียง
      - อาการ
        
        สมองบวมน้ำ อาการมึนงง/โคมม่า เบื่ออาหาร(คลื่นไส้และอาเจียน) ง่วง เส้นเอ็นสะท้อน(ลดลง) กล้ามเนื้ออ่อนเเรง(อ่อนเเรง) ความดันโลหิตต่ำมีพยาธิสภาพ อาการชัก/ปวดหัว ปวดท้อง
    - - Hypernatremia คือ ระดับโซเดียมสูงกว่า150มิลลิโมล/ลิตร ผู้ป่วยวิฤติมีโอกาสสูงที่จะเกิดภาวะโซเดียมสูงในเลือด มีปัจจัยหลายๆอย่างเช่น การให้Sodium bicarbonate เพื่อแก้ไขภาวะเลือดเป็นกรด,การสูญเสียfree water ทางปัสสาวะมากขึ้นจากการให้ยาขับปัสสาวะหรือพยาธิของไต
      - อาการ
        
        ส่งผลให้ปริมาตรของเซลล์ลดลง โดยเฉพาะระบบประสาทส่วนกลาง ผู้ป่วยมีอาการระบบประสาทเช่น สับสน ซึม ชัก ผิวหนังตึงๆหยุ่ยๆคล้ายก้อนแป้ง
  - - - คือค่าซีรัมโพแทสเซียมต่ำกว่า3.5มิลลิโมล/ลิตร
      - สาเหตุ
        
        การได้รับโพแทสเซียมไม่พอเพียง,การสูญเสียไปทางปัสสาวะหรือทางระบบทางเดินอาหารและการที่โพแทสเซียมย้ายเข้าสู่เซลล์
      - อาการ
        
        มักเกี่ยวกับระบบประสาทและกล้ามเนื้อ เช่น กล้ามเนื้ออ่อนแรง ภาวะแทรกซ้อนที่สำคัญคือ หัวใจเต้นผิดจังหวะ ผู้ป่วยความดันสูง หัวใจล้มเหลวหรือกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด
    - - อาการ
        
        หายใจลำบาก คลื่นไส้และอาเจียน อ่อนเพลียและอ่อนแรง กล้ามเนื้ออ่อนแรง หดหู่ ไม่มีการตอบสนองของเส้นเอ็น
      - คือ ภาวะโพแทสเซียมในเลือดมากกว่า5มิลลิโมล/ลิตร
  - - - อาการ
        
        กรณีขาดแบบรุนแรง ได้แก่ ชักและtetany ภาวะแคลเซียมในเลือดต่ำเรื้อรัง ผิดปกติทางอารมณ์และจิตใจ
      - สาเหตุ
        
        พบบ่อยผู้ป่วยอุบัติเหตุ, ภาวะไตล้มเหลวเฉียบพลันและเรื้อรัง,ติดเชื้อในกระแสเลือดในภาวะที่มีการอักเสบ, แมกนีเซียมในเลือดต่ำ,ขาดวิตามินดีในกรณีไตบาทเจ็บ
      - คือ ภาวะแคลเซียมในเลือดต่ำ
    - - สาเหตุ
        
        การละลายแคลเซียมจากกระดูกเพิ่มขึ้น
        
        การรับประทานหรือมีการดูดซึมแคลเซียมมากเกินไป
        
        ภาวะไตวาย
      - คือ ภาวะแคลเซียมสูงในเลือด
  - - - อาการ
        
        สาเหตุ
        
        สูญเสียแมกนีเซียมไปในระบบทางเดินอาหารหรือทางปัสสาวะได้แก่ ติดเชื้อในกระแสเลือด,การติดสุราเรื้อรัง
    - - ภาวะที่พบในร่างกายได้แก่
        
        2.สมรรถภาพของต่อมหมวกไตเสื่อม
        
        3.การให้Mg2+ในหญิงตั้งครรภ์
        
        1.ไตล้มเหลวทั้งเฉียบพลันและเรื้อรัง
        
        4.ให้Mg2+รักาาภาวะร่างกายมีMg2+
        น้อยไปในผู้ป่วยโรคไต
  - - - คือ ระดับฟอสเฟตในเลือดต่ำกว่า2.5มิลลิกรัม/เดซิลิตร
      - สาเหตุ
        
        มาการการได้รับฟอสเฟตหรือลำไส้ดูดซึมฟอสเฟตได้น้อยกว่าปกติ การที่ฟอสเฟตมีการเคลื่อนย้ายเข้าสู่เซลล์และมีการสูญเสียออกไปในทางเดินปัสสาวะ
      - อาการ
        
        กล้ามเนื้ออ่อนเเรง เดินเซ สับสน ชัก ซึม การหายใจล้มเหลวกล้ามเนื้อหัวใจทำงานผิดปกติ จนถึงภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ การทำงานเม็ดเลือดแดง ขาวและเกล็ดเลือดทำงานผิดปกติ
    - - สาเหตุ
        
        ภาวะไตวายเรื้อรัง
        
        Hypoparathyroidism
        
        ภาวะไตวายเฉียบพลัน
        
        Pseudohypoparathyroidism
      - คือ ระดับฟอสเฟตในเลือดสูงกว่า5มิลลิกรัม/เดซิลิตร
- - - - CATION Positively charged
        Electrolyte
    - - ANION Negatively charged
        Electrolyte
  - - - MAGNESIUM
      - PHOSPHOROUS
      - POTASSIUM
    - - SODIUM
      - BICARBONATE
      - CHLORIDE