Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
ระบบกล้ามเนื้อ (The Muscular system) - Coggle Diagram
ระบบกล้ามเนื้อ (The Muscular system)
Types of muscle(According to appearance or movement) แบ่งออกเป็น 3 ชนิดตามการทำงานและที่อยู่ ได้แก่ กล้ามเนื้อลาย(Skele tal muscle),กล้ามเนื้อเรียบ(Smooth muscle) และกล้ามเนื้อหัวใจ(Cardiac muscle)
กล้ามเนื้อเรียบ(Smooth muscle)
พบตามผนังของอวัยวะในระบบไหลเวียนเลือด, ระบบสืบพันธ์, กล้ามเนื้อขนตา ม่านตา ที่ผิวหนังและตามท่อของต่อมต่างๆ
โครงสร้างกล้ามเนื้อเรียบ
ไม่มี T-tubule และไม่พบ Triad
เซลล์มีรูปร่างคล้ายกระสวย(spindle)
ไม่มีลายให้เห็น
SR เจริญไม่ดีเหมือนในกล้ามเนื้อลาย
Nucleus อยู่ตรงกลางเซลล์ 1 อัน
การควบคุมทางเส้นประสาทและฮอร์โมน
ควบคุมโดยสารเคมีที่ใช้ระหว่างเซลล์ เช่น อะเซทิลโคลีนและนอร์อิพิเนฟริน
ไม่มีแผ่นปลายประสาทมอเตอร์เหมือนกับกล้ามเนื้อลาย
มีเส้นใยประสาทของระบบประสาทอัตโนมัติมาเลี้ยง
กล้ามเนื้อหัวใจ(Cardiac muscle)
Nucleus อยู่ตรงกลางเบลล์1 อัน มีT-tubule ใหญ่กว่าและSR ไม่มีการพัฒนาเป็นกระเปาะ ไม่พบTriad
การทำงานคล้ายกล้ามเนื้อเรียบ(Pacemaker และ Syncytium)
มีแถบและลายคล้ายกล้ามเนื้อลาย
แต่เซลล์มีขนาดเล็กกว่า
ชนิดของกล้ามเนื้อหัวใจ
เซลล์ทำหน้าที่หดตัว(contractile cell) ได้แก่เซลล์กล้ามเนื้อหัวใจที่ทำหน้าที่เกี่ยวกับการหดตัวพบได้ที่ผนังหัวใจทั้ง 4 ห้อง
กลุ่มเซลล์?เพซเมคเกอร์(Pacemaker cell)
ทำหน้าที่ผลิตศักย์ทำงาน(Action potential)ได้เองและส่งสัญญาณไฟฟ้าไปกระตุ้นให้เซลล์กล้ามเนื้อหัวใจหดตัว
มี 2 ชนิด ปุ่มเอสเอ (sinuatrial node: S- A node) ปุ่มเอวี (Atrioventricular node:A-V node)
กลุ่มเซลล์นำไฟฟ้าพิเศษ(Specialize conduction cell)
มีหน้าที่นำสัญญาไฟฟ้าไปสู่สวนต่างๆของหัวใจ ได้แก่ bundle of His และ Punkinje fiber
เส้นประสาท
เส้นประสาทที่มาเลี้ยงและควบคุมการมำงานของกล้ามเนื้อหัวใจคือประสาทอัตโนมัติทั้งประสาทซิมพาเรติคและพาราซอมพาเธติค
กล้ามเนื้อลาย(Skeletal muscle)
เซลล์ของกล้ามเนื้อลายมีลักษณะเป็นทรงกระบอกยาวเรียว
ภายในเซลล์พบนิวเคลียสรูปไข่หลายอัน
อยู่ในอำนาจจิตใจ
มีทั้งหมด 792 มัด คือประมาณ 40%ของน้ำหนักตัว
โครงสร้างของกล้ามเนื้อลาย
เส้นใยหนา(Thick filament หรือ myosin filament)
ประกอบด้วยโมเลกุลของไมโอซิน(myosin) ซึ่งเป็นโปรตีน ประกอบด้วย
เส้นใยของโปรตีนชนิดหนัก
(Heavy polypeptide chain) 2 สาย
เส้นใยโปรตีนชนิดเบา(Light polypeptide
เส้นใยบาง(Thin filament
หรือ actin filament)
Actin ประกอบด้วย
G-actin
ส่วนที่รวมกันเป็นก้อนทำหน้าที่จับกับ
head ของ myosin
F-actin ส่วนที่พบเป็นเกลียว(โมเลกุลpolypeptide)
Tropomyosin
มีลักเป็นเส้นใย 2 เส้นพันกันเป็นเกลียว
Troponin มีลักษณะ
ประกอบด้วย
Troponin-c
เป็นหน่วยที่รวมตัวกับ
Ca2+
Troponin-l
เป็นหน่วยที่คอยป้องกันการเกิด
สะพานเชื่อม
Troponin-T เป็นหน่วยที่รวมกับTropomyosin
กล้ามเนื้อผนังช่องท้องทางด้านหน้า
(Anterior wall)
Rectus Abdominus
Action:
งอลำตัวและกดผนังหน้าท้องเพื่อเพิ่มความดันในช่องท้อง
กล้าเนื้อของต้นขา(muscle of the thigh)
กล้ามเนื้อทางด้านหลัง
Biceps femoris
Action:งอปลายขา
Semimembranosus
Action:งอปลายขา
Semitendonsis
Action:งอปลายขา
กล้ามเนื้อทางด้านใน
Gracilis
Action:หุบต้นขา
Pectineus
Action:งอและหุบต้นขา
Adductor brevis
Action:งอและหุบต้นขา
Adductor longus
Action:หุบต้นขา
Adductor magnus
Action:หุบต้นขา
กลุ่มกล้ามเนื้อทางด้านหน้า
Sartorius
Action:หุบต้นขา งอปลายขา
และช่วยหมุนปลายขามาทางด้านใน
Quadriceps femoris
Rectus femoris
Action:เหยียดปลายขา
Vastus medialis
Action:เหยียดปลายขา
Vastus intermedius
Action:เหยียดปลายขา
Vastus lateralis
Action:เหยียดปลายขา
กล้ามเนื้อผนังช่องท้องด้านหลัง
(Posterior wall)
Quadratics lumborum
Action:งอกระดูกสันหลังระดับเอวไปด้านข้าง
Psoas major
Action:งอต้นขา
liacus
Action:งอลำตัวและต้นขา
กล้ามเนื้อช่วงไหล่
2.กลุ่มที่มีจุดเกาะต้นที่กระดูกแกนกลางของร่างกาย หรือกระดูก scapular
มีจุดเกาะปลายที่กระดูก humerus
Pastoralists major
Function:หุบและหมุนต้นแขนเข้าทางด้านใน
Subscapularis
Function:หุบและหมุนต้นแขนเข้าทางด้านใน
Latissimus Dorsi
Action:ดึงต้นแขนเข้าหาลำตัวไปด้านหลัง
Deltoid
Function:กางแขน
lnfraspinatus
Function:หุบและหมุนต้นแขนออกด้านนอก
Supraspinatus
Function:ช่วย deltoid ในการกางแขน
1 more item...
1.กลุ่มที่มีจุดเกาะต้นที่กระดูกแกนกลางของร่างกาย
มีจุดเกาะปลายที่กระดูกclavicle และ scapular
Levator Scapulae
Action:ยกกระดูก Scapular
Subclavius Action:ดึงกระดูก
Clavicle
ลงล่าง
Serratus Anterior
Action:ดึงกระดูกscapular
ให้แนบลำตัวช่วยในการหายใจ
Pectoralis Minor Action:ดึงกระดูก scapular มาด้านหน้า
ถ้าตรึงกระดูกscapular
ให้อยู่กับที่จะทำหน้าที่ในการยกซี่โครงอันที่3
-5 ขึ้น ช่วยในการหายใจเข้าแรงๆ
Trapezius Action: ยกไหล่และหมุนกระดูก
scapular
ขึ้นเวลากางแขน
Rhomboid Major Action: ดึงกระดูก
scapular เข้าหาแนวกลางตัว
1 more item...
กล้ามเนื้อต้นแขน(muscle of the forearm)
Biceps Brachii
Function: งอต้นแขนและหงายปลายแขน
Brachialis
Function:งอต้นแขน
Coracobrachialis
Function:งอต้นแขนและหุบต้นแขน
Triceps brachii
Function:เหยียดปลายแขน
มีจุดเกาะต้นที่กระดูก humerus และไปเกาะปลายที่กระดูกปลายแขน ได้แก่กระดูก radius และ ulnar
กล้ามเนื้อปลายแขน(muscle of the forearm) ทําหน้าที่เคลื่อนไหวข้อมือ มือ และนิ้วมือ
กลุ่มที่อยู่ด้านหน้าปลายแขน
(anterior group)
1.1กลุ่มที่อยู่ตื้น
(superficial layer)
Pronator teres
Action:คว่ำมือและงอต้นแขน
Flexor carpi radialis
Action:งอข้อมือ
Flexor carpi ulnaris
Action:งอข้อมือ
Palmaris longus
Action:งอข้อมือ
Flexor digitorum superficialis
Action:งอ Proximal interphalangeal joint
ของนิ้วที่2-5
1.2 กลุ่มที่อยู่ลึก(deep layer)
Pronator quadratus
Action:คว่ำปลายแขน
Flexor digitorum profundus
Action:งอข้อต่อ distal Interphalangeal
ของนิ้วที่2-5
Flexorpollicislongus
Action:งอข้อต่อ distal interphalangeal
ของนิ้วที่1
กลุ่มที่อยู่ด้านหลังของปลายแขน
(Post erior group)
1.1 กลุ่มที่อยู่ตื้น(Superficial layer)
Aconeus
Action:ช่วยกล้ามเนื้อ
triceps brachii ในการเหยียดต้นแขน
Brachioradialis
Action:งอปลายแขน
Extensor carpi radialis longus
Action:เหยียดข้อมือและกางมือ
Extensor carpi radialis brevis
Action:เหยียดแขนท่อนล่าง และกางข้อมือ
Extensor digitorum
Action:เหยียดข้อมือและนิ้วมือ
Extensor digiti minimi
Action:เหยียดนิ้วที่5 และข้อมือ
1 more item...
1.2 กลุ่มที่อยู่ลึก(deep layer)
Supinator
Action:หงายฝ่ามือ
Abductor pollicis longus
Action:กางนิ้วหัวแม่มือ
Extensor indicis
Action:เหยียดนิ้วชี้และข้อมือ
Extensor pollicis longus
Action:เหยียดนิ้วหัวแม่มือและเหยียดและกางมือ
Extensor pollicis brevis
Action:เหยียดนิ้วหัวแม่มือและเหยียดและกางมือ
กล้ามเนื้อหลัง(Back muscle)
Splenius muscle
Eerector spinae
iliocostalis lumborum
Longissimus thoracis
Spinalis thoracis
Transversospinalis muscle
Semispinalis muscle
1 more item...
กล้ามเนื้อที่ใช้ในการหายใจ
(muscle of respiration)
Diaphragm
Action:ในขณะที่มีการหายใจเข้า จะมีการหดตัวและลดต่ำลง ทําให้ปริมาตรในช่องอกเพิ่มขึ้น
External intercostal
Action:ยกกระดูกซี่โครง
และเพิ่มปริมาตรช่องอกขณะหายใจเข้า
Internal intercostal
Action:พยุงกระดูกซี่โครงแต่ละชิ้นไม่
ให้แยกจากกันในขณะผ่อนลมหายใจออก
กล้ามเนื้อบริเวณด้านหัวแม่มือ
( Thenar muscle)
Abductor pollicisbrevis
Action:กางนิ้วหัวแม่มือ
Flexorpollicisbrevis
Action:งอนิ้วหัวแม่มือ
Opponeus pollicis
Action:โอบนิ้วหัวแม่มือเข้าหาฝ่ามือและนิ้วอื่น ๆ
กล้ามเนื้อผนังช่องท้องทางด้านข้าง(Lateral wall)
External oblique
Action:ดึงให้เอี้ยวลําตัว
Internal pblique
Action:กดผนังหน้าท้อง เพื่อเพิ่มความดันภายใน
ช่องท้อง
Transverse abdominis
Action:กดผนังหน้าท้อง
และช่วยประคับประคองอวัยวะภายในช่องท้อง
กล้ามเนื้อบริเวณระหว่างด้านนิ้วโป่งและ
ด้านนิ้วก้อย(Intermediate muscle)
Lumbricals
Action:งอข้อต่อ metacarpophalangeal
และเหยียดข้อต่อ interphalangeal joint
Abductor pollicis
Action:Adduct หัวแม่มือ
Plamar interosseous
Action:งอนิ้วมือที่ข้อต่อ
metaphalangeal joint
Dorsal interosseous
Action:กางนิ้วมือที่ข้อต่อ metaphalangeal joint
กล้ามเนื้อบริเวณด้านนิ้วก้อย
(Hyp othenar muscle
Abductor digiti minimi
Action:กางนิ้วก้อย
Flexor digiti minimiAction brevisAction(hand)
Action:งอข้อต่อ carpometacarpaland
metacarpophanlaneal
ของนิ้วที่5
กล้ามเนื้อของก้น
(muscle of the buttock)
Gluteus maximus
Action:กางและเหยียดต้นขา
Glutrus medius
Action:กางขาและหมุนต้นขาเข้าด้านใน
Gluteus minimus
Action:กางขาและหมุนต้นขาเข้าด้านใน
Tensor fascia lata
Action:กางและงอต้นขา
Piriformis
Action:กางและหมุนต้นขาออกด้านนอก
ข้อต่อ metaphalangeal joint
Obturator externus
Action:หมุนต้นขาออกด้านนอก
Obturator internus
Action:กางขาและหมุนต้นขาออกด้านนอก
Superior gemellus
Action:กางและหมุนขาออกด้านนอก
Inferior gemellus
Action:กางและหมุนต้นขาออกด้านนอก
การเรียกชื่อกล้ามเนื้อ
1.ตําแหน่งที่ตั้ง (Location) เช่นTemporalis, Intercostal, Tibialis anterior
2.การจัดเรียงตัวของใยกล้ามเนื้อ(Fascicl e Organization) เช่น
กล้ามเนื้อที่วางตัวในแนวตรง มักตั้งชื่อว่า
rectus
กล้ามเนื้อที่วางตัวแนวตามขวาง ว่า
transverse
กล้ามเนื้อที่วางตัวในเฉียง ว่า oblique
3.ตามรูปร่าง
Deltoid(strangle
Trapezius(Trapezoid)
palmaris longus(long)
palmaris
brevis(short)
4.ตามขนาด Maximus, Minimus Longus, Brevis Major, Minor
5.จํานวนจุดเกาะต้น (Origin or head) เชน่ กล้ามเนื้อ biceps มีจํานวน2 หัวกล้ามเนื้อ triceps มีจํานวน 3 หัวและกล้ามเนื้อ quadriceps มีจํานวน 4หัว
6.หน้าที่การทํางาน(Function)เช่น flexor, extensor,abductor,adductor,rotator
7.ตามตําแหน่งของความสัมพันธ์( relative position)
เชน่ กล้ามเนื้อที่อยู่ภายนอกหรืออยู่บริเวณผิวมักมีคําว่า externus หรือ superficialis ส่วนกล้ามเนื้อที่อยู่ลึก มักมีคําว่า internus หรือ profundus
8.ตามจุดเกาะต้นหรือจุดเกาะปลาย (origin and insertion)
ชื่อหน้ามักจะบอกถึงตำแหน่งจุดเกาะต้น
และชื่อหลังมักจะบอกถึงตำแหน่งจุดเกาะปลาย
เช่นsternocleeidomastoid
กล้ามเนื้อแสดงสีหน้า
(Muscle of facial exoression)
กล้ามเนื้อของศีรษะ
Frontalis
action:ยักคิ้ว หน้าผากย่น
กล้ามเนื้อรอบเบ้าตา
corrugator supercilii
Action:ขมวดคิ้ว
กล้ามเนื้อรอบจมูก
Nasalis
Origin:กระดูก Maxilla
lnsertion:พังผืดที่อยู่บนnasal
cartilage และด้านข้างของปีกจมูก
ประกอบด้วย 2 ส่วน
Transverse part หรือ compressor nalis>>ทําให้รู้จมูกแคบลง Alar part หรือ dilator nalis>>ทําให้รู้จมูกกว้างขึ้น
กล้ามเนื้อรอบปาก
Risorius
Action:ดึงมุมปากขึ้นบนและไปด้าน
ข้างเวลายิ้มหรือหัวเราะ
Levator anguli oris
Action:ยกมุมปากขึ้นให้เห็นฟันขณะยิ้ม
Depressor labii inferioris
Action:ดึงริมฝีปากลง
Mentalis
Action:ทําคางย่น
Zygomaticus
แบ่งกล้ามเนื้อออกเป็น 2 มัด ได้แก่ zygomaticus major
และzygomaticus minor
Action:ดึงมุมปากขึ้นและไปด้านข้างเวลายิ้มหรือหัวเราะ
Orbicularis oris
Action:เม้มริมฝีปาก หรือ หุบปาก
Depressorangulioris
Action:ดึงมุมปากลงมาด้านล่าง
Levator lability superioris
Action:ดึงริมฝีปากขึ้นเพื่อช่วยในการเปิดปาก
และทำให้รูจมูกผายออก
Buccinator
Action:ช่วยในการดูดการเคี้ยวอาหาร การกลืน ผิวปาก
กล้ามเนื้อคอ
platysma
Action:ดึงคางและริมฝีปากล่างลงมา
กล้ามเนื้อที่ทําหน้าที่ในการบดเคี้ยว
( muscle of mastication)
ทําใหเ้ กิดการเคลื่อนไหวของ
temporomandibular joint
กล้ามเนื้อมีจํานวน 4 คู่ ได้แก
)
Temporalis
Action:ยกขากรรไกรล่างขึ้น
ทําให้หุบปาก และถอยไปข้างหลัง
Lateral pterygoid
Action:ยื่น กระดูก mandible
มาทางด้านหน้า และไปด้านข้าง
Medialpterygoid
Action:ยกกระดูก mandible ขึ้น
และทําให้มีการเคลื่อนกระดูก mandible ออกไปด้านข้าง
Masseter
Action:ยกขากรรไกรล่างขึ้น
กล้ามเนื้อที่พื้นของช่องปาก
(muscl e of the floor of the oral cavity)
ทําหน้าที่ยกกล่องเสียงและกระดูก
hyoid ขึ้นขณะกลืนอาหารหรอื
ดึงขากรรไกรล่างลงเวลาอ้าปาก
กล้ามเนื้อของกล่องเสียง
(muscle of the larynx)
-ดึงกล่องเสียงขึ้นขณะกลืนอาหาร -ช่วยในการพูด
-ช่วยเปิด ปิด กล่องเสียงขณะพูด
กล้ามเนื้อในการเคลื่อนไหวศีรษะและคอ
( muscle moving the head and neck)
Longus colli
Action:ก้มศีรษะไปทางด้านข้าง
Levator scapulae
Action:ยกกระดูก scapular ขึ้น และหั้นคอไปด้านข้าง
Scalenes
ก้มและหมุนคอยกกระดูกซี่โครงอันที่1-2 ขึ้นในขณะหายใจ
Action:กล้ามเนื้อทั้ง3มัดข้างต้น
เมื่อกล้ามเนื้อทั้งสองข้างทำงานพร้อมกัน
จะทำให้เกิดการเงยศีรษะและคอ
ถ้าหดตัวข้างเดียวศีรษะจะหมุนไปด้านเดียว
Semispinalis capitis, Cervicis and spinalis
Origin: C7-T6 Insertion:กระดูกOccipital
sternocleidomastoid
Action:หดตัวพรอ้ มกัน 2 ข้างจะก้มศีรษะ หดตัวข้างเดียวชว่ ยในการหมุนศีรษะไปด้านตรงกั นข้าม
LongissimuscapitisOrigin:Transverse processes of C5 Insertion:ขอบด้านล่างของกระดูก mastoid process
splenius capitis Origin: Ligament nuchae และ spinous processes of C1-T3 Insertion:ใต้ superior nuchal และ บริเวณmustoid processes
กล้ามเนื้อภายในมือ และนิ้วมือ(lntrinsc
muscle or the Hand)
กล้ามเนื้อบริเวณด้านหัวแม่มือ(thenar muscle)
opponens pollicis
Flexor pollicis bravis
Abductor pollicis bravis
กล้ามเนื้อบริเวณระหว่างด้านนิ้วโป่งและด้านนิ้วก้อย(intermediate group)
Dorsal interossei
Lumbricals
Abductor pollicis
Palmar interossei
กล้ามเนื้อบริเวณด้านนิ้วก้อย(Hypothena r muscle)
Palmaris brevis
Opponens digiti minimi
Flexor digiti minimi
Abductor digiti minimi
กล้ามเนื้อภายในมือ และนิ้วมือ
(Intrinsic muscle of the Hand)
กลุ่มกล้ามเนื้อด้านหน้า
Tibialis anterior
Action:กระดูกปลายแขนเท้าขึ้นและเหยียดนิ้วเท้า
Extensor digitorum longus
Action:กระดกปลายเท้าขึ้นและเหยียดนิ้วเท้า
Extensor hallucis longus
Action:กระดกปลายเท้าขึ้นและเหยียดนิ้วที่1
Peroneus Tertius
Action:กระดกปลายเท้าขึ้น
Deep muscle
Popiteus
Action:ถีบปลายเท้าลงงอนิวเท้า
และหันฝ่าเท้าลงด้านใน
Flexor digitorum longus
Action:ถีบปลายเท้าลง งอนิ้วเท้า
และหันฝ่าเท้าเข้าด้านใน
Flexor hallucis longus
Action:ถีบปลายเท้าลง งอนิ้วเท้า
และหันฝ่าเท้าเข้าด้านใน
Tibialis Posterior
Action:ถีบปลายเท้าลง
งอนิ้วเท้าและหันฝ่าเท้าเข้าด้านใน
Extensor digitorum brevis
Action:เหยียดข้อต่อ
metatarsophalangeal ของนิ้วที่2-5
Extensor hallucis brevis
Action:Flexes and medially
rotates leg
กล้ามเนื้อด้านนอก
Peroneus longus
Action:ถีบปลายเท้าลงและหันฝ่าเท้า
ออกด้านนอก
Peroneus brevis
Action:ถีบปลายเท้าลงและหันฝ่าเท้าออกด้านนอก
กล้ามเนื้อด้านหลัง
Gastrocnemius
Action:ถีบปลายเท้าลง
Soleus
Action:ถีบปลายเท้าลง
Plantaris
Action:ถีบปลายเท้าลง
กล้ามเนื้อของพื้นทที่ช่องเชิงกราน
(muscle of the pelvis diaphragm)
Levator ani and coccygeus
รองรับอวัยวะที่อยู่ในอุ้งเชิงกรานไว้
กล้ามเนื้อภายในเท้า
(muscle of the foot)
1.กล้ามเนื้อทางด้านหลังเท้า
(muscl e on the dorsum of the foot)
Extensor digitorum brevis
Action:เหยยี ดข้อต่อ metatarsophalangeal ของนิ้วที่1
2.กล้ามเนื้อฝ่าเท้า
(muscle in the sole of the foot)
2.4กล้ามเนื้อชั้นที่4 ของฝ่าเท้า
Plantar interosseous(foot)
Action:หุบนิ้วเท้าที่2-4และงอ
metatarsophalangeal ของนิ้วเท้า
Dorsal interosseous(foot)
Action:กางนิ้วเท้าที่2-4และงอ
metatarsophalangeal ของนิ้วเท้า
2.3กล้ามเนื้อชั้นที่3 ของฝ่าเท้า
Flexor hallucis brevis
Action:งอนิ้วหัวแม่เท้า
Adductor hallucis
Action:adducts นิ้วหัวแม่เท้า
Flexor digiti minimi brevis(foot)
Action:งอนิ้วที่5
2.2กล้ามเนื้อที่2 ของฝ่าเท้า
Quadratus plantae
Action:ทำหน้าที่ร่วมกับ flexor
digitorum longus
ในการงอนิ้วเท้าที่2.5
Lumbricals(foot)
Action:งอและเหยียดข้อของนิ้วเท้าที่2-5
2.1กล้ามเนื้อชั้นที่1 ของฝ่าเท้า
abductor hallucis
Action:กางและงอนิ้วหัวแม่เท้า
Flexor digitorum brevis
Action:งอนิ้วที่2-5
Abductor digiti minimi (foot)
Action:กางและงอนิ้วที่5