Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

แนวคิดและทฤษฎี การพยาบาล, ทฤษฎีการพยาบาลแบบไนติงเกล (Nightingale’s…

- - - - ความสมดุล
      - ความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน
      - ความกลมกลืนกัน
      - แนวคิดศักยภาพมนุษย์
  - - - องค์ประกอบภายในร่างกายของผู้รับบริการ
    - - ความปลอดภัย ความสะอาด แสง เสียง
    - - การดูแลระบบหายใจ
      - การจัดการความปวด
      - การดูแลแผล
    - - ดูแลเสริมสร้างองค์ประกอบรวม
      - เน้นการฟื้นสภาพของผู้ป่วยอย่างมีคุณภาพ
- - - - เป็นองค์ประกอบด้วยกายใจและจิตวิญญาณ
    - - ความเจ็บป่วยเป็นภาวะที่ไม่มีดุลยภาพ
    - - สิ่งแวดล้อมมีอิทธิพลต่อการรับรู้และพัฒนา
    - - เป็นกระบวนการดูแลที่เข้าถึงจิตใจและความรู้สึกของบุคคล
- - - - ผู้รับบริการ
    - - ความปลอดภัย ความสะอาด แสง เสียง
    - - สร้างเสริมสุขภาพป้องกันการเจ็บป่วย
    - - สร้างระบบการประสานงานกับหน่วยงานบริการสุขภาพอื่นๆ
      - เชื่อมโยงระหว่างการดูแลสุขภาพผู้ป่วย
- - - - คือ ผู้รับบริการ เป็นสิ่งมีชีวิตที่ประกอบด้วยชีวะ จิต
        สังคม(Biopsychosocial) และมีระบบการปรับตัวเป็นองค์รวม
    - - สภาวะและกระบวนการที่ทำให้บุคคลมีความมั่นคงสมบูรณ์
    - - ทุกสิ่งทุกอย่างที่อยู่รอบตัวบุคคลทั้งภายในและภายนอกมีผลกระทบต่อพัฒนาการและพฤติกรรมของบุคคล
    - - เป็นการช่วยเหลือที่ให้กับบุคคล กลุ่มบุคคล ครอบครัว ชุมชน
  - - - สิ่งนำเข้า ( Input )
        
        คือ สิ่งเร้าจากสิ่งแวดล้อมหรือจากตัวบุคคลและระดับการปรับตัวของบุคคล ( Adaptive Level)อาจจะมีระดับยากหรือง่ายขึ้นอยู่กับสิ่งเร้าที่ผ่านเข้ามา
      - กระบวนการ ( Process)
        
        2.1กลไกการควบคุม
        (Regulator Mechanism)
        
        กลไกการปรับตัวพื้นฐานของบุคคลซึ่งเกิดจากการทำงานประสานกันระหว่างกระบวนการทางระบบประสาทของร่างกายและฮอร์โมนที่เกิดขึ้นโดยอัตโนมัติ
        
        2.2กลไกการรับรู้
        (Cognator mechanism)
        
        เป็นกลไกที่เกิดจากการเรียนรู้นั่นคือการทำงานของจิตและอารมณ์ 4 กระบวนการ ได้แก่ การรับรู้ การเรียนรู้ การตัดสินใจและการแก้ปัญหา
      - 3.สิ่งนำออกหรือผลลัพธ์
        (Output)
        
        สังเกตได้จากพฤติกรรมการปรับตัวทั้ง 4 ด้าน การปรับตัวที่แสดงออกอาจเป็นการปรับตัวที่ดีหรือมีปัญหาได้ การปรับตัวที่ดีจะทำให้สามารถบรรลุเป้าหมายของการดำรงชีวิตและพัฒนาการ
    - - 2.1การปรับตัวด้านร่างกาย
        ( Physiological Mode )
        
        สะท้อนให้เห็นการทำงานระดับเซลล์และเนื้อเยื่อต่างๆ การปรับตัวด้านสรีระเป็นการตอบสนองที่เกี่ยวข้องกับความต้องการพื้นฐานของมนุษย์
      - 2.2การปรับตัวด้านอัตมโนทัศน์
        (Self -concept Mode)
        
        2.2.1อัตมโนทัศน์ด้านร่างกาย
        (Physical self)
        
        2.2.1.1ด้านรับรู้ความรู้สึกด้านร่างกาย
        ( Body sensation )
        
        เป็นความรู้สึกเกี่ยวกับสภาวะและสมรรถภาพของร่างกาย เช่น ความรู้สึกเหนื่อยอ่อนเพลีย
        
        2.2.1.2 ด้านภาพลักษณ์ของตนเอง (Body image)
        
        เป็นความรู้สึกที่มีต่อขนาดรูปร่าง หน้าตา ท่าทางของตนเอง เช่น คิดว่าเป็นคนสวย เป็นคนผิวดี ร่างกายสมส่วน
        
        2.2.2อัตมโนทัศน์ส่วนบุคคล (Personal self)
        
        2.2.2.1อัตมโนทัศน์ด้านความมั่นคงในตนเอง
        ( Self - consistency )
        
        ถ้าหากมีการปรับตัวไม่ได้บุคคลจะแสดงออกในพฤติกรรม เช่น ความวิตกกังวล ไม่สบายใจ เจ็บปวดทางด้านจิตใจ
        
        2.2.2.2อัตมโนทัศน์ด้านความคาดหวัง
        (Self–ideal /expectany)
        
        ความคาดหวังว่าตนเองจะเป็นอะไรหรือทำอย่างไร ตลอดจนความคาดหวังของบุคคลอื่นที่มีต่อตนเอง ถ้าเกิดปัญหาจะแสดงพฤติกรรมสะท้อนถึงความรู้สึก หมดหวัง ท้อแท้ เบื่อหน่ายชีวิต หมดกำลังใจ
        
        2.2.2.3อัตมโนทัศน์ด้านศีลธรรม จรรยา
        (Moral ethical self )
        
        เป็นความรู้สึกนึกคิดที่มีต่อตนเองเกี่ยวกับศีลธรรมจรรยา กฏเกณฑ์ ค่านิยมทางสังคม ขนบธรรมเนียมประเพณี
      - 2.3การปรับตัวด้านบทบาทหน้าที่
        (Role function mode )
        
        2.3.1บทบาทปฐมภูมิ
        (Primary role)
        
        เกิดจากพัฒนาการช่วงชีวิต
        
        2.3.2บทบาททุติยภูมิ
        ( Secondary role)
        
        เกิดจากพัฒนาการทางด้านสังคมการเรียนรู้
        
        2.3.3บทบาทตติยภูมิ
        (Tertiary role)
        
        บทบาทชั่วคราวที่บุคคลมีอิสระที่จะเลือก
      - 2.4การปรับตัวด้านการพึ่งพาระหว่างกัน
        (Interdependence)
        
        1.สัมพันธภาพกับบุคคลใกล้ชิด
        (Significant others)
        
        2.สัมพันธภาพกับระบบสนับสนุน
        (Supportive system)
    - - 1.สิ่งเร้าตรง
        (Focal stimuli)
        
        บุคคลเผชิญโดยตรงและมีความสำคัญมากที่สุด
      - 2.สิ่งเร้าร่วม
        (Contexual stimuli)
        
        สิ่งเร้าอื่น ๆ ที่มีอยู่ในสิ่งแวดล้อม นอกเหนือจากสิ่งเร้าตรงและมีความเกี่ยวข้องกับการปรับตัวของบุคคลนั้น
      - 3.3สิ่งเร้าแฝง
        (Residual stimuli)
        
        ผลมาจากประสบการณ์ในอดีตซึ่งเกี่ยวกับทัศนคติ อุปนิสัยและบุคลิกภาพเดิม
- - - - 1.1การดูแลตนเอง
        (Self-care:SC)
        
        ระยะที่ 1ระยะการพิจารณาและตัดสินใจ
        (Intention phase)
        
        เป็นระยะที่มีการหาข้อมูลเพื่อพิจารณาและตัดสินใจเลือกกระทำ
        
        ระยะที่ 2 ระยะการกระทำและผลของการกระทำ
        ( Productive phase)
        
        เมื่อตัดสินใจแล้วจะกำหนดเป้าหมายที่ต้องการและดำเนินการกระทำกิจกรรมเพื่อไปสู่เป้าหมายที่กำหนด
      - 1.2 ความสามารถในการดูแลตนเอง
        (Self-care agency: SCA )
        
        1.2.1ความสามารถและคุณสมบัติขั้นพื้นฐาน (Foundational capabilities and
        disposition)
        
        เป็นความสามารถของมนุษย์ขั้นพื้นฐานที่จำเป็นในการรับรู้และเกิดการกระทำ
        
        1.2.2 พลังความสามารถ10 ประการ
        (Ten power component )
        
        1.2.3ความสามารถในการปฏิบัติเพื่อดูแลตนเอง
        ( Capabilities for self – care operations )
        
        1.2.3.1 ความสามารถในการคาดคะเน
        
        1.2.3.2 ความสามารถในการปรับเปลี่ยน
        
        1.2.3.3 ความสามารถในการลงมือปฏิบัติ
      - 1.3 ความต้องการการดูแลตนเองทั้งหมด
        (Therapeutic Self - care Demand: TSCD)
        
        1.3.1 การดูแลตนเองที่จำเป็นโดยทั่วไป
        (Universal Self – care Requisites : USCR )
        
        1.3.2 การดูแลตนเองที่จำเป็นตามพัฒนาการ
        (Developmental Self – care Requisites: DSCR )
      - 1.4 ปัจจัยพื้นฐาน
        (Basic Conditioning Factors : BCFs)
        
        11 ปัจจัย ดังนี้
        อายุ เพศ ระยะพัฒนาการ ภาวะสุขภาพ ระบบบริการสุขภาพ สังคมขนบธรรมเนียมประเพณี ระบบครอบครัว แบบแผนการดำเนินชีวิต สิ่งแวดล้อมสภาพที่อยู่อาศัย แหล่งประโยชน์ต่างๆ ประสบการณ์ที่สำคัญในชีวิต
    - - 2.1 ความต้องการที่สมดุล ( Demand is equal to abilities : TSCD = SCA )
      - 2.2 ความต้องการน้อยกว่าความสามารถ
        ( Demand is less than abilities : TSCD <SCA
      - 2.3 ความต้องการมากกว่าความสามารถ ( Demand is greater than abilities : TSCD=SCA
    - - 3.1ระบบทดแทนทั้งหมด
        (Wholly compensatory nursing system)
        
        โดยสนองตอบต่อความต้องการการดูแลตนเองทั้งหมด ชดเชยภาวะไร้สมรรถภาพในการปฏิบัติกิจกรรม การดูแลตนเองและช่วยปกป้องจากอันตรายต่างๆ
      - 3.2. ระบบทดแทนบางส่วน
        (Partly compensatory nursing system)
        
        ผู้ป่วยจะพยายามปฏิบัติกิจกรรมในเรื่องที่เป็นการตอบสนองต่อความต้องการดูแลตนเองที่จำเป็นเท่าที่สามารถทำได้ ส่วนบทบาทของพยาบาลจะต้องปฏิบัติกิจกรรมการดูแลบางอย่างสำหรับผู้ป่วยที่ยังไม่สามารถกระทำได้ เพื่อชดเชยข้อจำกัดและเพิ่มความสามารถของผู้ป่วยในการดูแลตนเอง
  - - - สิ่งแวดล้อมทางกายภาพ เคมี ชีวภาพและด้านสังคมวัฒนธรรม
    - - เป็นบริการการช่วยเหลือบุคคลอื่นให้สามารถดูแลตนเองได้อย่างต่อเนื่องและเพียงพอกับความต้องการในการดูแลตนเอง
    - - เป็นภาวะที่มีความสมบูรณ์ไม่บกพร่อง
    - - มีความสามารถในการเรียนรู้. วางแผนจัดระเบียบปฏิบัติกิจกรรมเกี่ยวกับตนเองได้
- - - - เป็นองค์รวมประกอบด้วยกายใจและจิตวิญญาณ ซึ่งจิตวิญญาณเป็นแก่นตัวตนของบุคคล
    - - ร่างกายและจิตวิญญาณหรือมีความสอดคล้องเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน ความกลมกลืนไม่เกิดโรค
    - - เป็นกระบวนการดูแลที่เข้าถึงจิตใจและความรู้สึกของบุคคล Transpersonal caring
    - - มีอิทต่อการรับรู้และพัฒนาของบุคคลที่อาศัยอยู่ในการดูแลซึ่งกันและกัน
  - - - เป็นการดูแลที่เข้าถึงความรู้สึกของบุคคลไม่ใช่สัมผัสกันแค่ช่วงเวลาหนึ่ง
    - - เป็นปัจจัยที่เป็นตัวเชื่อมต่อ
- - - - มีแบบแผนเฉพาะ
      - การเปลี่ยนแปลงของสภาวะรอบตัวตอบของบุคคล จะมีการปรับแบบแผน
      - การเจริญเติบโตและพัฒนาการ
      - การปรับกาละเทศะ
    - - กลุ่ม2-3คนขึ้นไปจะปรับเปลี่ยนแบบแผน
      - ปฏิสัมพันธ์
      - เปลี่ยนปฏิสัมพันธ์อย่างมีเป้าหมาย
      - ภาวะเครียดเมื่อเกิดความขัดแย้ง
    - - เพื่อประโยชน์การตัดสินใจหรือวางนโยบายร่วมกันในสังคม
      - กลุ่มคนหลายๆกลุ่มมีจุดหมายคล้ายกัน
      - มีการจัดองค์กร มีการจัดแบ่งอำนาจหน้าที่ในสังคม
  - - - มีความนึกคิด ความรู้สึกของตน
      - มีเหตุผล
      - ความสามารถที่จะทำสิ่งต่างๆ
      - มีเวลาในเรื่องต่างๆ
    - - มีความสามารถในการนำพลังงานมาช่วยในการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลง
    - - ความสามารถปฏิบัติหน้าที่ตามบทบาททางสังคม
    - - เป็นกระบวนการปฏิสัมพันธ์ของพยาบาลและผู้ใช้บริการ
  - - - กระบวนการปฏิสัมพันธ์ของบุคคลกับสิ่งแวดล้อมเพื่อนำไปสู่สภาวะที่ดี ทำหน้าที่ตามบทบาทได้
    - - บุคลากรในทีมสุขภาพมีหน้าที่ให้ข้อมูลผู้ใช้บริการ เพื่อให้มีส่วนร่วมใสการตัดสินใจเกี่ยวกับบริการด้านสุขภาพ
      - การรับรู้ของพยาบาลและผู้ใช้บริการมีอิทธิพลต่อกระบวนการปฏิสัมพันธ์
      - ความต้องการและค่านิยมของพยาบาลและผู้ใช้บริการมีอิทธิพลต่อกระบวนการปฏิสัมพันธ์
      - ผู้ใช้บริการมีสิทธิที่จะเรียนรู้เกี่ยวกับตนเอง
- - - - การรับรู้การรับรู้ประโยชน์
      - การรับรู้อุปสรรคในการปฏิบัติ
      - การรับรู้ความสามารถ
    - - ทางเลือกทางเลือกอื่นตามความจำเป็น
      - พฤติพฤติกรรมต่างๆที่ส่งเสริมสุขภาพ
    - - อายุ
      - สภาวะการเป็นวัยรุ่น
      - เพศ
      - ลักษณะรูปร่าง
  - - - พฤติกรรมที่เกี่ยวข้อง
        
        พฤติกรรมที่เคยเกิดขึ้นในอดีตมีอิทธิพลโดยตรงต่อการปฏิบัติพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพเพราะกลายเป็นนิสัยและบุคคลปฏิบัติพฤติกรรมได้โดยอัตโนมัติ
      - ปัจจัยส่วนบุคคล
        
        ปัจจัยด้านจิตวิทยา
        
        ด้านสังคมวัฒนธรรม
        
        ปัจจัยด้านชีววิทยา
    - - การรับรู้ความสามารถของตนเอง
      - ความรู้สึกที่มีต่อพฤติกรรม
      - การรับรู้อุปสรรคในการปฏิบัติพฤติกรรม
      - อิทธิพลระหว่างบุคคล
      - การรับประโยชน์ของการปฏิบัติพฤติกรรม
      - อิทธิพลจากสถานการณ์
    - - พฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพเป็นตัวบ่งชี้ต่อผลลัพธ์ทางสุขภาพที่ประสบผลสำเร็จ
      - อาการที่เกิดขึ้นก่อนจะเกิดพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพตามที่วางแผนไว้อาจทำให้ไม่สามารถปฏิบัติพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพได้
      - กระบวนการคิดรู้ประกอบด้วยความตั้งใจจริงใจมีกลยุทธ์ชัดเจน