Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
ระบบกล้ามเนื้อ - Coggle Diagram
ระบบกล้ามเนื้อ
กล้ามเนื้อลาย
(Skeletal muscle)
มีทั้งหมด 792 มัด คือประมาณ 40% ของน้ำหนักตัว
การเรียงตัวของเส้นใย กล้ามเนื้อลาย
Bipennate
Multipennate
Unipennate
Convergent
Circular
Fuslform
Parallel
การเรียกชื่อกล้ามเนื้อ
ตามขนาด
จำนวนจุดเกาะต้น (Origin or head)
ตามรูปร่าง
หน้าที่การทำงาน (Function)
การจัดเรียงตัวของใยกล้ามเนื้อ (Fascicle Organization)
ตามตำแหน่งความสัมพันธ์ (Relative Position)
ตำเเหน่งที่ตั้ง (Location)
ตามจุดเกาะต้นหรือจุดเกาะปลาย (Origin and insertion)
กล้ามเนื้อแสดงสีหน้า (Muscle facial expression)
กล้ามเนื้อของหนังศีรษะ
Frontalis
ยักคิ้ว หน้าผากย่น
Occipitalis
ดึงหน้าศีรษะไปด้านหลัง
กล้ามเนื้อรอบเบ้าตา
Corrugtor supercilii
ขมวดคิ้ว
Orbicularis Oculi
หลับตา กระพริบตา หยีตา
กล้ามเนื้อรอบจมูก
Nasalis
tranverse part หรือ compressor nalis : ทำให้รูจมูกแคบลง
alar part หรือ dilator nalis : ทำให้รูจมูกกว้างขึ้น
กล้ามเนื้อรอบปาก
Orbicularis Oris
เม้มริมฝีปาก หรือหุบปาก
Levator labii superioris
ดึงริมฝีปากขึ้นเพื่อช่วยในการเปิดปาก และทำให้รูจมูกผายออก
Depressor anguli oris
ดึงมุมปากลงมาด้านล่าง
Buccinator
ช่วยในการดูด การเคี้ยวอาหาร การกลืน ผิวปาก
Zygomaticus
ดึงมุมปากขึ้นบนและไปด้านข้างเวลายิ้มหรือหัวเราะ
Risorius
ดึงมุมปากขึ้นบนและไปด้านข้างเวลายิ้มหรือหัวเราะ
Levator anguli oris
ยกมุมปากขึ้นให้เห็นฟันขณะยิ้ม
Depress labii inferioris
ดึงริมฝีปากล่างลง
Mentalis
ทำคางย่น
กล้ามเนื้อคอ
ดึงคางลงและริมฝีปากล่างลงมา
กล้ามเนื้อที่ทำหน้าที่ในการบดเคี้ยว (muscle of mastication)
Temporalis
ยกขากรรไกรล่างขึ้น ทำให้หุบปาก และถอยไปข้างหลัง
Medial pterygoid
ยกกระดูก mandible ขึ้น และทำให้มีการเคลื่อนของกระดูก mandible ออกไปด้านข้าง
Lateral pterygoid
ยื่นกระดูก mandible มาทางด้านหน้า และไปด้านข้าง
Masseter
ยกขากรรไกรล่างขึ้น
กล้ามเนื้อที่พื้นของช่องปาก (muscle of the floor of the oral cavity)
ทำหน้าที่ยกกล่องเสียงและกระดูก hyoid ขึ้นขณะกลืนอาหารหรือดึงขากรรไกรล่างลงเวลาอ้าปาก
กล้ามเนื้อของกล่องเสียง (muscle of the larynx)
ช่วยในการพูด
ดึงกล่องเสียงขึ้นขณะกลืนอาหาร
ช่วยเปิด ปิด กล่องเสียงขณะพูด
กล้ามเนื้อในการเคลื่อนไหวศีรษะและคอ (muscle moveing the head and neek)
Sternocleidomastoid
หดตัวพร้อมกัน 2 ข้างจะก้มศีรษะ หดตัวข้างเดียวช่วยในการหมุนศีรษะไปด้านตรงกันข้าม
Splenius capitis, Semispinalis capitis, Longissimus capitis
กล้ามเนื้อทั้ง 3 มัด เมื่อกล้ามเนื้อทั้งสองข้างทำงานพร้อมกัน จะทำให้เกิดการเงยศีรษะและคอ ถ้าหดตัวข้างเดียวศีรษะจะหมุนไปด้านเดียวกับกล้ามเนื้อหดตัว
Scalenes
ก้มและหมุนคอ ยกกระดูกซี่โครงอันที่ 1-2 ขึ้นในขณะหายใจเข้า
Levator scapulae
ก้มศีรษะไปทางด้านข้าง
Longus Colli
ยกกระดูก scapula
กล้ามเนื้อของช่วงไหล่
กลุ่มที่มีจุดเกาะต้นที่กระดูกแกนกลางของร่างกาย มีจุดเกาะปลายที่กระดูก clavicle และ scapular
Subclavius
ดึงกระดูก Clavicle ลงล่าง
Serratus Anterior
ดึงกระดูก scapula ให้แนบลำตัวและช่วยในการหายใจ
Levator Scapule
ยกกระดูก scapula
Rhomboid Major
ดึงกระดูก scapula เข้าหาแนวกลางลำตัว
Pectoralis Minor
ดึงกระดูก scapula มาด้านหน้า
Trapezius
ยกไหล่และหมุนกระดูก scapula ขึ้นเวลากลางแขน
Rhomboid Minor
ดึงกระดูก scapula เข้าหาแนวกลางลำตัว
กลุ่มที่มีจุดเกาะต้นที่กระดูกแกนกลางของร่างกาย หรือ กระดูก scapula มีจุดเกาะที่กระดูก humerus
Pectoralis major
หุบและหมุนต้นแขนเข้าทางด้านใน
Subscapularis
หุบและหมุนต้นแขนเข้าทางด้านใน
Latissimus Dorsi
ดึงต้นแขนเข้าหาลำตัวไปด้านข้าง
Deltoid
กางแขน
Infraspinatus
หุบและหมุนต้นแขนออกด้านนอก
Supraspinatus
ช่วย deltoid ในการกางแขน
Teres major
หุบและหมุนต้นแขนเข้าด้านใน
Teres minor
หมุนต้นแขนออกด้านนอก
กล้ามเนื้อต้นแขน (muscle of the forearm)
มีจุดเกาะต้นที่กระดูก humerus และไปเกาะที่กระดูกปลายแขน
Biceps Brachii
งอต้นแขนและหงายปลายแขน
Brachialis
งอต้นแขน
Coracobrachialis
งอต้นแขนและหุบต้นแขน
Triceps Brachii
เหยียดปลายแขน
กล้ามเนื้อปลายแขน (muscle of the forearm)
กลุ่มที่อยู่ด้านหน้าของปลายแขน (anterior group)
กลุ่มที่อยู่ตื้น
Pronator teres
คว่ำมือและงอต้นแขน
Flexor carpi radialis
งอข้อมือ
Fiexor digitorum superficialis
งอ proximal interphalangeal joint ของนิ้วที่ 2-5
Flexor Carpi ulnaris
งอข้อมือ
Palmaris longus
งอข้อมือ
กลุ่มที่อยู่ลึก
Pronator quadratus
คว่ำปลายแขน
Flexor digitorum profundus
งอข้อต่อ distal interphalangeal ของนิ้วที่ 2-5
Flexor pollicis longus
งอข้อต่อ distal interphalangeal ของนิ้วที่ 1
กลุ่มที่อยู่ด้านหลังของปลายแขน (posterior group)
กลุ่มที่อยู่ตื้น
Anconeus
ช่วยกล้ามเนื้อ triceps brachii ในการเหยียดต้นแขน
Brachioradialis
งอปลายแขน
Extensor crapi radialis longus
เหยียดข้อมือและกางมือ
Extensor carpi radialis brevis
เหยียดแขนท่อนล่างและกางข้อมือ
Extensor digitorum
เหยียดข้อมือและนิ้วมือ
Extensor carpi ularis
เหยียดและหุบมือ
Extensor digiti minimi
เหยียดนิ้วที่ 5 และข้อมือ
กลุ่มที่อยู่ลึก
Supinator
หงายฝ่ามือ
Abductor pollicis longus
กางนิ้วหัวแม่มือ
Extensor indicis
เหยียดนิ้วชี้และข้อมือ
Extensor pollicis longus
เหยียดนิ้วหัวแม่มือและเหยียดและกางมือ
Extensor pollicis brevis
เหยียดนิ้วหัวแม่มือและเหยียดและกางมือ
กล้ามเนื้อภายในมือและนิ้วมือ (Intrinsic muscle of the hand)
กล้ามเนื้อบริเวณด้านหัวแม่มือ (Thenar muscle)
Flexor pollicis brevis
งอนิ้วหัวแม่มือ
Opponeus pollicis
โอบนิ้วหัวแม่มือเข้าหาฝ่ามือและนิ้วอื่นๆ
Abductor pollicis brevis
กางนิ้วหัวแม่มือ
กล้ามเนื้อบริเวณด้านนิ้วก้อย (Hypothenar muscle)
Abductor digiti minimi
กางนิ้วก้อย
Flexor digiti minimi brevis (Hand)
กล้ามเนื้อบริเวณระหว่างด้านนิ้วโป้งและด้านนิ้วก้อย (Intermediate muscle)
Lumbricals
งอข้อต่อ interphalangeal และ เหยียดข้อต่อ interphalangeal joint
Adductor pollicis
Adduct หัวแม่มือ
Plamar interosseous
งอนิ้วมือที่ข้อต่อ metaphalangeal joint
Dorsal interosseous
กางนิ้วมือที่ข้อต่อ metaphalangeal joint
กล้ามเนื้อหลัง (Back muscle)
Eerector spinae
longissimus thoracis
Spinalis thoracis
ilocostalis lumborum
Transversospinalis muscle
Splenius muscle
Segmental muscle
กล้ามเนื้อที่ใช้ในการหายใจ (muscle of respiration)
Diaphragm
ในขณะที่มีการหายใจเข้า จะมีการหดตัวและลดต่ำลงทำให้ปริมาตรในช่องอกเพิ่มขึ้น
External Intercostal
ยกกระดูกซี่โครง และเพิ่มปริมาตรช่องอกขณะหายใจเข้า
Internal Intercostal
พยุงกระดูกซี่โครงแต่ละชิ้นไม่ให้แยกออกจากกันในขณะผ่อนลมหายใจออก
กล้ามเนื้อผนังหน้าท้อง (muscle of the abdominal wall)
ทางด้านหน้า (Anterior wall)
Rectus Abdominus
งอลำตัวและกดผนังหน้าท้องเพื่อเพิ่มความดันในช่องท้อง
ด้านข้าง (Lateral wall)
Internal Obique
กดผนังหน้าท้อง เพื่อเพิ่มความดันภายในช่องท้อง
Transverse Abdominis
กดผนังหน้าท้อง และช่วยประคับประคองอวัยวะภายในช่องท้อง
External Obique
แนวกึ่งกลางลำตัวบริเวณ linea alba กระดูก pubic และกระดูก ilium
ด้านหลัง (Posterior wall)
Quadratus lumborum
งอกระดูกสันหลังระดับเอวไปด้านข้าง
Psoas major
งอต้นขา
Iliacus
งอลำตัวและต้นขา
กล้ามเนื้อของพื้นที่ช่องเชิงกราน (muscle of the pelvis Diaphragm)
กล้ามเนื้อของก้น
Piriformis : กางและหมุนต้นขาออกด้านนอก
Obturator externus : หมุนต้นขาออกด้านนอก
Tensor fsscia lata : กางและงอต้นขา
Obturator internus : กางขาและหมุนต้นขาออกด้านนอก
Gluteus minimus : กางขาและหมุนต้นขาเข้าด้านใน
Superior gemellus : กางและหมุนต้นขาออกด้านนอก
Gluteus Medius : กางขาและหมุนต้นขาเข้าด้านใน
Inferior gemellus : กางและหมุนต้นขาออกด้านนอก
Gluteus maximus : กางและเหยียดต้นขา
กล้ามเนื้อของต้นขา (muscle of the tigh)
ด้านหน้า
เหยียดปลายขา
Vastus medialis
Vastus intermedius
Vastus laterlis
Rectus femoris
ด้านใน
งอ และหุบต้นขา
Pectineus
Adductor brevis
หุบต้นขา
Adductor longus
Adductor magnus
Gracilis
ด้านหลัง
งอปลายขา
Semimembranosus
Semitendonosis
ฺBiceps Femoris
กล้ามเนื้อปลายขา (muscle of the leg)
ด้านหน้า
Extensor digitorum longus : กระดกปลายเท้าขึ้นและเหยียดนิ้วเท้า
Extensor hllucis longus : กระดกนิ้วเท้าและเหยียดปลายเท้านิ้วที่ 1
Tibialis Anterior : กระดกปลายเท้าขึ้น เหยียดนิ้วเท้า
Peroneus Tertius : กระดกปลายเท้าขึ้น
ด้านนอก
ถีบปลายเท้าลงและหันฝ่าเท้าออกด้านนอก
Peroneus longus
Peroneus brevis
ด้านหลัง
ถีบปลายเท้าลง
Gastrocnemius
Soleus
Plntaris
Deep muscle
ถีบปลายเท้าลง งอนิ้วเท้า และหันฝ่าเท้าเข้าด้านใน
Popliteus
Flexor digitorum
Flexor hllucis longus
Tibialis Posterior
Extensor digitorum brevis : เหยียดข้อต่อ metatarsophalangeal ของนิ้วที่ 2-5
Extensor hallucis brevis : flexs and medially leg
กล้ามเนื้อภายในเท้า (muscle of the foot)
ด้านหลัง
Extensor digitorum bervis
เหยียดข้อต่อ metatarsophalangeal ของนิ้วเท้าที่ 2-5
ฝ่าเท้า
ชั้นที่ 1
Abductor hallucis
Flexor digitorum brevis
Abductor digiti minimi
ชั้นที่ 2
Quadratus plantae
Lumbricals
ชั้นที่ 3
Flexor hallucis brevis
Adductor hallucis
Flexor digiti minimi brevis
ชั้นที่ 4
Plantar interossei
Dorsal interossei
กล้ามเนื้อหัวใจ
(Cardiac muscle)
ส่วนประกอบของกล้ามเนื้อหัวใจ
Cadiac muscle fiber
Intercalated discs
Opening of transverse tubule
Sarcolemma
Gap junctions
Mitochondrion
Desmosomes
Nucleus
เส้นประสาท
เส้นประสาทที่มาเลี้ยงและควบคุมการทำงานของกล้ามเนื้อหัวใจ คือประสาทอัติโนมัติทั้งประสาทซิมพาเธติค และ พาราซิมพาเธติค
มีแถบและลายคล้ายกล้ามเนื้อลาย แต่เซลล์มีขนาดเล็กกว่า
การทำงานคล้ายกล้ามเนื้อเรียบ(Pacemaker และ Syncytium)
Nucleus อยู่ตรงกลางเซลล์ 1 อัน
มี T-tubule ใหญ่กว่า และ SR ไม่มีการพัฒนาเป็นกระเปาะ
ไม่พบ Triad
ชนิดของกล้ามเนื้อหัวใจ
เซลล์ที่ทำหน้าที่หดตัว (Contractile cell)
เซลล์กล้ามเนื้อหัวใจที่ทำหน้าที่เกี่ยวกับการหดตัว
พบได้ที่ผนังหัวใจทั้ง 4 ห้อง
กลุ่มเซลล์เพซเมคเกอร์ (Pacemaker cell)
ทำหน้าที่ผลิตศักย์ทำงาน (Action potential)
มี 2 ชนิด
ปุ่มเอสเอ (Sinuatrial node : S-A node)
ปุ่มเอวี (Atrioventricular node : A-V node)
กลุ่มเซลล์นำไฟฟ้าพิเศษ (Specialized conduction cell)
มีหน้าที่นำสัญญาณไฟฟ้าไปสู่ส่วนต่างๆของหัวใจ
ได้แก่ bundle of His และ Punkinje fiber
กล้ามเนื้อลาย
(Skeletal muscle)
เซลล์ของกล้ามเนื้อลายมีลักษณะเป็นทรงกระบอกยาวเรียว
ภายในเซลล์พบนิวเคลียสรูปไข่หลายอัน
อยู่ในอำนาจจิตใจ
โครงสร้างของกล้ามเนื้อลาย
Myofilament
เส้นใยหนา (Thick filament หรือ myosin filament)
ประกอบด้วยโมเลกุลของไมโอซิน (Myosin) ซึ่งเป็นโปรตีน ประกอบด้วย
เส้นใยของโปรตีนชนิดหนัก (Heavy polypeptide chain) 2 สาย
เส้นใยโปรตีนชนิดเบา (Light polypeptide chain) เป็นหัวของไมโอซิน
เส้นใยบาง (Thin filament หรือ actin filament)
Muscle contraction
Contraction period
Relaxation period
Tropomyosin
มีลักษณะเป็นเส้นใย 2 เส้นพันกันเป็นเกลียว
Troponin
มีลักษณะกลม ประกอบด้วย
Troponin-C เป็นหน่วยที่รวมตัวกับ Ca2+
Troponin-I เป็นหน่วยที่คอยป้องกันการเกิดสะพานเชื่อม
Troponin-T เป็นหน่วยที่รวมกับ Tropomyosin
Actin
F-actin ส่วนที่พบเป็นเกลียว (โมเลกุล Polypeptine)
G-actin ส่วนที่รวมกันเป็นก้อนทำหน้าที่จับกับ head ของ miosin
โครงสร้างอื่นๆที่ช่วยในการหดตัวของกล้ามเนื้อ
Transverse Tubular System
(T-Tubule)
นำสัญญาณประสาทเข้าสู่ Trid ซึ่งจะเหนี่ยวนำให้มีการหลั่งแคลเซียมไอออนจาก SR เข้าไปในเซลล์
Sarcoplasmic reticulum (SR)
ทำหน้าที่สะสมแคลเซียม
เส้นประสาทและรอยต่อประสาทกับกล้ามเนื้อ
เป็นเส้นประสาทจากระบบ CNS ซึ่งออกมาจาก motor neurone
กล้ามเนื้อเรียบ
(Smooth muscle)
พบตามผนังของอวัยวะในระบบไหลเวียนเลือด,
ระบบทางเดินอาหาร,ระบบทางเดินปัสสาวะ, ระบบทางเดินหายใจ,ระบบสืบพันธุ์,กล้ามเนื้อขนตา และ ม่านตา ที่ผิวหนัง และตามท่อของต่อมต่างๆ
โครงสร้างของกล้ามเนื้อเรียบ
เซลล์มีรูปร่างคล้ายกระสวย (Spindle)
ไม่มีลายให้เห็น
SR เจริญไม่ดีเหมือนในกล้ามเนื้อลาย
ไม่มี T-tubule และไม่พบ Triad
Nucleus อยุ่ตรงกลางเซลล์ 1 อัน
การควบคุมทางเส้นประสาทและฮอร์โมน
มีเส้นใยประสาทของระบบประสาทอัตโนมัติมาเลี้ยง
ไม่มีแผ่นปลายประสาทมอเตอร์เหมือนกับกล้ามเนื้อลาย
ควบคุมโดยสารเคมีที่ใช้ระหว่างเซลล์ เช่น อะเซทิลโคลีนและนอร์อิพิเนฟริน