Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
พยาธิสรีรวิทยาระบบทางเดินหายใจ - Coggle Diagram
พยาธิสรีรวิทยาระบบทางเดินหายใจ
ระบบทางเดินหายใจ
ทางเดินหายใจส่วนบน(upper airway)
หน้าที่
เป็นทางผ่านของอากาศสู่ทางเดินหายใจส่วนล่าง
ป้องกันสิ่งแปลกปลอมเข้าสู่ทางเดินหายใจส่วนล่าง
ปรับอุณหภูมิและกรองความชื้น
คอหอย(phalynx)
กล่องเสียง(larynx)
โพรงจมูก
ทางเดินหายใจส่วนล่าง(Lower airway)
หน้าที่
สร้างน้าเมือกดักจับสิ่งแปลกปลอม
เป็นทางผ่านอากาศเข้าสู่ถุงลม
สร้างสารเคลือบผิว(Surfactant)ซึ่งบุอยู่บริเวณ alveolar cells ของปอดเพื่อไม่ให้ถุงลมแฟบขณะหายใจออก
หลอดลมเล็ก(bronchi)
ถุงลม(alveoli)
หลอดลม(trachea)
หลอดลมฝอย(bronchiole)
การหายใจ
เพื่อใช้ในกระบวนการเมตาบอลิซึมของเซลล์เนื้อเยื่อ
การขนส่งก๊าซ(Transportmechanism)เป็นการขนส่งก๊าซออกซิเจนจากปอดไปยังเซลล์เนื่อเยื่อและขนส่งก๊าซคาร์บอนไอออกไซด์จากเซลล์เนื้อเยื่อไปขับถ่ายออกทางปอด
การหายใจภายใน(lnternal respirtion)เป็นการแลกเปลี่ยนก๊าซที่เกิดขึ้นที่เซลล์และเนื้อเยื่อ
การหายใจภายนอก(External respiration)เป็นการทำงานของปอดโดยมีการแลกเปลี่ยนก๊าซออกซิเจนและคาร์บอนไดออกไซด์ระหว่างเลือดที่ไหลเวียนในปอดกับอากาศที่หายใจเข้าไป
การแลกเปลี่ยนก๊าซระดับปอด
มีองค์ประกอบ Ventilation "V" (การระบายอากาศ):Diffusion (การซึมผ่านของก๊าซ Perfusion "Q" (การไหลเวียนของเลือด)
กระบวนการแลกเปลี่ยนก๊าซออกซิเจนและคาร์บอนไดออกไซด์ ระหว่างสิ่งแวดล้อมกับสิ่งมีชีวิต
การประเมินสมรรถภาพของระบบหายใจ(Pulmonary function test)
การตรวจ Arterial biood gas ในผู้ป่วย
ผู้ป่วยหนักและรุนแรงใน ICU
ผู้ป่วยในภาวะฉุกเฉิน
ผู้ป่วยที่ได้รับการรักษาด้วยออกซิเจน
ผู้ป่วยในระหว่างการดมยา
ผู้ป่วยภาวะหายใจล้มเหลว
ผู้ป่วยที่มีภาวะเสียสมดุลกรด-ด่าง ท้องร่วงรุนแรง ได้รับสารพิษ
การประเมินก๊าซในหลอดเลือดแดง(Arterial blood gas)คือ
PH (acid-base status) 7.35-7.45 PO2 (partial pressure of oxygen) 80-100 mmHg PCO2 (partial pressure of carbon dioxide)35-45 mmHg HCO3 (dicarbonate)22-26 mEq/L BE(base excess)-2ถึง+2 O2 Saturation (Saturation of oxygen)96-98
เป็นการตรวจที่สำคัญสำหรับการวินิจฉัยประเมินและติดตามผลการรักษาโรคระบบหายใจ
โรคปอดอุดกลั้นเรื้อรัง
โรคปอดจากการทำงาน
โรคหอบหืด
กลไกการหายใจ
ขณะหายใจเข้า
ทำให้ปริมาตรช่องอกเพิ่มขึ้น
ความดันอากาศภายในบริเวณรอบๆปอดลดต่ำลงกว่าอากาศภายนอก
กะบังลมจะเลื่อนต่ำลงกระดูกซี่โครงเลื่อนสูงขึ้น
อาศการภานนอกจึงเคลื่อที่เข้าสู่ จมูก หลอดลม ไปยังถุงลมปอด
ขณะหายใจออก
ทำให้ปริมาตรของช่องอกลดน้อยลง
กระดูกซี่โครงจะเลื่อนต่ำลง
ความดันอากาศในบริเวณรอบๆปอดสูงกว่าอากาศภายนอก
กะบังลมจะเลื่อนสูงขึ้น
อากาศในถุงลมปอดจึงเคลื่อนที่จากถุงลมปอดสู่หลอดลม ออกทางจมูก
ความผิดปกติของการหายใจ
ภาวะที่การขยายตัวของปอด Restrictive pulmonary function
ผู้ที่มีโรคของเนื้อปอดโครงสร้างกล้ามเนื้อหรือกระดูกที่ช่วยในการ หายใจผิดปกติ กลุ่มนี้จะมีค่า FVC เมื่อเทียบกับมาตรฐานต่ำกว่า 80
ความผิดปกติของปอด เนื่องจากการขยายตัว(Expansion) ของปอดถูกจำกัดทำให้ TLC และ VC ลดลง มีผลให้หายใจเข้าลำบาก แต่แรงต้านการไหลของอากาศปกติ
ความยืดหยุ่นของปอดลดลงทำให้ความจุของปอดลดลง
สาเหตุ
โรคของเนื้อเยื่อหุ้มปอด
มีปัญหาของ Chest Wall
มีการเปลี่ยนแปลงของเนื้อปอด (parenchymal)
หลักการพยาบาล
แก้ไขตามสาเหตุของภาวะนั้นๆ
ดูแลทางเดินหายใจให้โล่ง
การแก้ไขภาวะของHypoxemia
คำแนะนำในการปฏิบัติเพื่อลดปัจัยเสี่ยงต่างๆ
การขับเสมหะในทางเดินหายใจ
การหายใจอย่างถูกวิธีและการไออย่างมีประสิทธิภาพ
การดูดเสมหะโดยใช้ลูกยางแดง
การดูดเสมหะด้วยสายดูดเสมหะ
Nasopharyngeal and Orophayngeal Suctioning
Endotracheal and tracheostomy Suctioning
ภาวะที่มีการอุดกลั้นของทางเดินหายใจ(obstructive pulmonary function)
กลุ่มที่ผนังท่องทางเดินหายใจบวมหรือหดตัว
โรคหลอดลมโป่งพอง(Bronchiectasis)
ทำให้ผู้ป่วยเสี่ยงติดเชื้อและเกิดการอุดตันของทางเดินหายใจ
โรคนี้ไม่มีวิธีรักษาให้หายขาด ทำได้เพียงควบคุมอาการไม่ให้กำเริบ
ส่งผลให้มีเชื้อแบคทีเรียและสารคัดหลั่งสะสมภายในปอด
โดยผู้ป่วยสามารถใช้ชีวิตได้ตามปกติ
แต่ต้องมีการติดตามอาการอย่างใกล้ชิดเพื่อไม่ให้เกิดความเสียหายต่อระบบทางเดินหายใจมากขึ้น
กลุ่มที่รูท่อทางเดินหายใจอุดตัน
พยาธิสรีรวิทยา
เมื่อมีการระคายเคืองหรือติดเชื้อทางเดินหายใจบ่อยๆ
ทำให้ผนังหลอดลมอักเสบ บวม มีหนอง เสมหะมากขึ้น
การทำหน้าที่ของ Cilia ผิดปกติความสามารถในการขจัดสิ่งแปลกปลอมลดลง
กรณีมีเนื้องอกหรือก้อนโตเบียดท่อทางเดินหายใจ
V/Q mismatch และมี Hypoxemia ตามมา
ทำให้แรงต้านการไหลของอากาศมากขึ้น
เกิดภาวะ Atelectasis และมีความรุนแรงมากขึ้น
ภายในของรูท่อทางเดินหายใจอุดตันเนื่องจากการมีสิ่งแปลปลอม เสมหะ จำนวนมากหรือการสำลักน้ำหรือสารบางอย่างเข้าไปในรูท่อทางเดินหายใจ
สาเหตุ
การสำลักสิ่งแปลกปลอมเข้าไปในหลอดลม
การได้รับบาดเจ็บต่อทางเดินหายใจ
การระคายเคืองจากสารพิษ
การสูบบุหรี่
ติดเชื้อแบคทีเรียไวรัส และอื่นๆ
ต่อมน้ำเหลืองโตเบียดท่อทางเดินหายใจ
เนื้องอก
กลุ่มที่มีแรงดันบริเวณรอบๆนอกท่อทางเดินหายใจ
พยาธสรีรวิทยา
2.การระบายอากาศกับการไหลเวียนของเลือดไม่สมดุลกัน(V/Q) mismatch
3.การลัด(right to left shunt)
1.การระบายอากาศน้อย(alveolar hypoventilation)
4.การสูญเสียการซึมซ่านของก๊าซ(diffusionimp airment)
สาเหตุ
ความผิดปกติที่ทรวงอกและเยื่อหุ้มปอด
ความผิดปกติที่ระบบประสาทส่วนกลาง
ความผิดปกติที่ปอด
ความผิดปกติที่ระบบประสาทของกล้ามเนื้อ
ความผิดปกติของระบบหัวใจและหลอดเลือด
เป็นสาเหตุทำให้เกิดการอุดกลั้นทางเดินหายใจเนื่องจากมีการสูญเสียแรงตึงตัวของผนังถุงลม(alveolar)
ซึ่งพบได้ในโรคถุงลมโป่งพอง(emphysema)หรือโรคปอดอุดกลั้นเรื้อรังคือมีลมหรืออากาศอยู่ในส่วนของ teminal bronchiole และมีการทำลายผนังของถุงลมจึงทำให้มีลักษณะโป่งออกของถุงลม