Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

บทที่ 7การพยาบาล ผู้ป่วยที่มีปัญหาระบบประสาทระยะวิกฤต(3), image, image,…

- - - - จากหลอดเลือดสมองตีบ Cerebral Thrombosis
        -เกิดจากหลอดเลือดแข็งตัว atherosclerosis ทำให้รู
        หลอดเลือดตีบแคบลง
      - จากหลอดเลือดสมองอุดตัน (Cerebral Embolism)จากสิ่งอุดกั้นเล็กๆหลุดออกจากหัวใจหรือหลอดเลือดอุดหลอดเลือดแขนงเล็กๆทำให้
        สมองขาดเลือดไปเลี้ย
    - - จากเลือดออกในสมอง (Intracerebral hemorrhage) ส่วนใหญ่พบว่า เกิดจาก BP สูง
      - เกิดจากเลือดออกใต้เยื่อ arachnoid (Subarachnoid hemorrhage ) มักเกิดจากการแตกของ aneurysm ของหลอดเลือดสมอง
  - - - เกิดจากการมีลิ่มเลือดหรือก้อนเลือดเกิดขึ้นที่ผนัง
        หลอดเลือดทำให้รูของหลอดเลือดแดงเล็กลงจนเลือดไหลเวียนไปเลี้ยงสมองไม่พอหรืออุดตัน ทำให้สมองขาดเลือด
    - - เกิดจากมีสิ่งอุดตันเกิดขึ้น และลอยอยู่ในกระแสเลือดไปอุดตันหลอดเลือดสมองทำให้สมองขาดเลือดไปเลี้ยงและตาย มักมาจากหลอดเลือดและหัวใจ เช่น AF MI โรคลิ้นหัวใจ หรือจากการใส่ลิ้นหัวใจ
        เทียม
    - - เลือดออกในเนื้อสมองเกิดจากหลอดเลือดแตกแล้วมีเลือดไหลออกไปยังเนื้อสมองสาเหตุที่พบบ่อย มากจาก HT
      - เลือดออกในช่องใต้เยื่อ Arachnoid เกิดจากการแตกของ
        หลอดเลือดแดงและหลอดเลือดดำที่มาเลี้ยงสมอ
  - - - อายุ
      - เพศ
      - เชื้อชาติ
      - ประวัติครอบครัว
    - - 1 ความดันโลหิตสูง (Hypertension) เป็นปัจจัยที่เสี่ยงสำคัญ
      - 2 โรคหัวใจ (Heart disease) พบว่า ผู้ป่วยที่มีภาวะ Atrail fibrillation หรือ AF มีโอกาสเกิดโรคหลอดเลือดสมองได้มากกว่าคนปกติถึง 6 เท่า
      - 3โรคเบาหวาน (Diabetes Mellitus) ผู้ที่เป็นโรคเบาหวานมีโอกาสเป็นโรคหลอดเลือดสมองมากกว่าคนปกติ 2 - 3 เท่า
      - 4 ภาวะหลอดเลือดแดงแข็ง (Atherosclerosis) ท าให้การไหลเวียนโลหิตผิดปกติเกิดภาวะสมองขาดเลือดไปเลี้ยง
      - 5 เคยเป็นโรคหลอดเลือดสมองมาก่อน (Prior stroke)
      - 6 ปัจจัยด้านแบบแผนในการดำเนินชีวิต – เครียด สูบบุหรี่ ดื่มสุรา ยาคุมกำเนิด และภาวะอ้วน
  - - - รักษาด้วย anticoagulant ได้แก่ wafarin ซึ่งเป็นการรักษาระยะยาว
      - การรักษาด้วย plated anti aggregation inhibitor ได้แก่ Aspirin
      - การให้ calcium chanel blocker ป้องกันการหดเกร็ง ของหลอดเลือด ยาที่นิยมใช้ Nimodipine
      - การควบคุมปัจจัยเสี่ยงอื่นๆ ได้แก่ โรคความดันโลหิตสูง โรคหัวใจ โรคเบาหวาน ภาวะไขมันในเลือดสูง
      - การรักษาในระยะฟื้นฟูสภาพ การทำกายภาพบำบัด,การทำกิจกรรมบำบัด,การฝึกพูด
    - - ควบคุมความดันโลหิต antihypertensive agents
      - ลดภาวะสมองบวม (brain edema)
      - รักษาด้วยยาต้านการแข็งตัวของเลือด ( anticoagulant)
      - การรักษาโดยการใช้ยาสลายก้อนเลือดที่อุดตัน (thrombolytics) ได้แก่ Altiplase (Actilyse)เป็น recombinant tissue plasminogen activator (rtPA) ให้ภายใน 3 ชั่วโมง golden period
      - การผ่าตัดเอาก้อนเลือดออก (Evacuation of hematoma) ในรายที่ก้อนเลือดไปเบียดสมอง
      - การผ่าตัดเพื่อระบายน้ำไขสันหลังจากโพรงสมองเข้าสู่ช่องต่าง ๆของร่างกาย (Ventricular drainage) ในรายที่มีเลือดไหลซึมเข้าไปในโพรงสมอง
- - - - เกิดจากความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกันที่สร้างแอนติบอดีที่มีผลยับยั้งการทeงานของรอยต่อเส้นประสาทกับกล้ามเนื้อ
    - - ร่างกายผู้ป่วยสร้างภูมิคุ้มกันต่อโปรตีนชนิดหนึ่งในร่างกาย ทั้งนี้พบว่าโปรตีนตัวรับสารอะซิติลโคลีนในผู้ป่วยโรคมัยแอส
        ทีเนียเกรวิส น้อยกว่าคนปกติถึงสามเท่า
      - เกิดจากสารอะซิติลโคลีนไม่สามารถทำงานได้ ร่างกายหลั่งสารอะซิติลโคลีนออกมาในปริมาณปกติ แต่สารอะซิติลโคลีนไม่
        สามารถทำงานได
      - ปัจจัยทางพันธุกรรม โดยปกติโรคมัยแอสทีเนียเกรวิส
      - ปัจจัยหลายอย่างที่ท าให้อาการรุนแรงมากขึ้น ได้แก่ การติดเชื้อ ไข้ ร้อนหรือเย็น
        เกินไป
      - ความผิดปกติของต่อมไธมัส เป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดโรคมัยแอสทีเนียเกรวิส
    - - อาการแขนขาอ่อนแรง ของกล้ามเนื้อกลุ่มต่างๆอย่างค่อยเป็นค่อยไป
      - กล้ามเนื้อตามักเริ่มมีอาการอ่อนแรงก่อน กล้ามเนื้อที่ยกหนังตา
      - กล้ามเนื้อหน้า กล้ามเนื้อในการพูด การเคี้ยวอาหารและการกลืน
      - เวลายิ้มคล้ายแสยะยิ้ม พูดเบา เสียงขึ้นจมูก น้ำลายมากกลืนล าบาก ศีรษะพับ
        หรือคอตก
      - กล้ามเนื้อซี่โครงและกะบังลมอ่อนแรง ทำให้หายใจลำบาก
    - - • Grade 1 มีอาการเฉพาะที่ตา เห็นภาพซ้อน หนังตาตก
      - • Grade 2 A อ่อนแรงกล้ามเนื้อทั่วร่างกาย แต่อาการอ่อนแรงไม่มากไม่มีอาการอ่อนแรงของกล้ามเนื้อเกี่ยวกับการกลืนและการหายใจ
      - • Grade 2B อ่อนแรงกล้ามเนื้อทั่วไป รวมกล้ามเนื้อเกี่ยวกับการกลืนกล้ามเนื้อหายใจปกติ
      - • Grade 3 มีอาการอ่อนแรงของกล้ามเนื้อหายใจเกิดขึ้นอย่างรวดเร็วและมีภาวะหายใจล้มเหลว
      - • Grade 4 รุนแรงเหมือนเกรด 2 b แต่เป็นมานานกว่า 2 ปี
    - - ยา (Medications)
      - ยาในกลุ่มคอร์ติโคสเตียรอยด์Corticosteroids จะช่วยยับยั้ง
        ระบบภูมิคุ้มกัน และจำกัดการสร้างแอนตี้บอด
      - ยากดภูมิคุ้มกัน Immunosuppressants เช่น azathioprine (Imuran), cyclosporine (Sandimmune, Neoral)
      - azathioprine (Imuran)
      - , pyridostigmine (Mestinon)
      - การรักษาโดยไม่ใช้ยา (Therapy)
        
        • การฟอกเลือด (Plasmapheresis) เป็นการกำจัดแอนตี้บอดี้ที่ทำลายตัวรับสัญญาณประสาท
        
        • การให้สารอิมมูโนโกลบูลินเข้าหลอดเลือด (Intravenous immune globulin)
        
        • การผ่าตัด(Surgery) ประมาณ 15%
    - - ภาวะหายใจล้มเหลว Respiratory failureประสิทธิภาพในการทำทางเดิน
        หายใจให้โล่งลดลงเนื่องจากกล้ามเนื้ออ่อนแรง
  - - - GBS จะเกิดกับปลอกมัยอิลินของ axon โดยถูกท าลายเป็นระยะๆ ทำให้ axon ไม่มีมัยอิลินหุ้ม การกระโดดของกระแสไฟฟ้าตามnode of ranvier มาสามารถเกิดขึ้นได้ตามปกติ การนำกระแสประสาทช้าลง หรืออาจนำไม่ได้เลย
    - - เกิดจาก ออโตอิมมูน เกี่ยวกับการตอบสนองของ
        immune ซึ่งประกอบด้วย T-cell , B –cell
      - ปัจจัยที่เกี่ยวข้อง คือ การอักเสบ การติดเชื้อ การได้รับวัคซีนก่อนมีอาการ 1-4 wks เช่น วัคซีนไข้หวัดใหญ่
      - GBS อาจเป็น ผลข้างเคียงของ วัคซีนไข้หวัดใหญ
    - - อาการผิดปกติของระบบประสาทรับความรู้สึก (1-3wks)
        
        ชา เหน็บ เริ่มจากส่วนปลายแขนขา แปล๊บๆๆคล้ายเข็มแทง 4-5 วัน
      - อาการผิดปกติของระบบประสาทยนต์
        
        อ่อนแรงจากปลายขาก่อน แล้วลุกลามไปต้นแขนส่วนปลายไปส่วนต้น ไปลำตัว คอ กระบังลม กล้ามเนื้อซี่โครง
        
        • อาจมีเท้าตก
        
         อาการอ่อนแรงจะเท่ากันทั้ง 2 ซีกของร่างกาย
        
         deep tendon reflex ลดลงหรือหายไป
        
         อาการจะเร็วมาก 2-3 wks หลังมีอาการของโรค
      - อาการผิดปกติของระบบประสาทอัตโนมัต
        
        หัวใจเต้นผิดจังหวะ BP ต่ำไม่คงที่
        
        CO ลดลง
        
        มีน้ำลายมาก การบีบตัวลำไส้ลดลง
        
        การควบคุมกล้ามเนื้อหูรูดการขับถ่ายผิดปกติ
        
        หนังตาตก อาจพบรูม่านตาแคบ ไม่มีเหงื่อบนใบหน้าซีกหนึ่ง
      - อาการผิดปกติของประสาทสมอง เส้นประสาทคู่ที่ 7,9,3,10
    - - • การทดสอบ Electro diagnostic EMG ของเส้นประสาทและกล้ามเนื้อ
      - • จากน้ำไขสันหลัง โดยพบโปรตีนสูงแต่เซลล์เม็ดเลือดไม่สูงตาม
    - - • ควรรักษาโรคหรือการติดเชื้อที่เป็นสาเหตุนำโดยเร็วที่สุด
      - • ให้Immunoglobulins ขนาดสูงทางเส้นเลือดเป็นเวลา 5วัน
      - • ทำ Plasma Exchange
      - • การให้steroid พบว่าไม่มีผลที่นิยมให้ ได้แก่ prednisolone
- - - - อาการเกร็งของแขนขา ักษาโดยการกายภาพบำบัด ฉีดยาลดเกร็งหรือกินยาคลายกล้ามเนื้อ
      - อาการปวด
      - อาการเดินเซ เวียนศีรษะ รักษาโดยยากิน การทำกายภาพบำบัด
      - อาการซึมเศร้า ใช้ยาต้านอาการซึมเศร้า (Antidepressants)