Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
โรคไข้เลือดออก( Hemorrhagic fever), นางสาวณัฏฐ์พัชร์ หนูจัน เลขที่ 23 …
โรคไข้เลือดออก( Hemorrhagic fever)
เป็นโรคติดต่อโดยมีสาเหตุมาจากยุงลาย Aedes Aegypti ตัวเมียกัด เมื่อยุงกัดคนที่ป่วยเป็นไข้เลือดออกโดยเฉพาะช่วงที่มีไข้สูง เชื้อไวรัสเดงกี่ (Dengue Virus) จะเพิ่มจำนวนในตัวยุงประมาณ 8-10 วัน เชื้อไวรัสเดงกี่จะไปที่ผนังกระเพาะและต่อมน้ำลายของยุง พร้อมที่จะติดต่อไปยังคนอื่น แล้วนำเชื้อไวรัสมาแพร่ให้กับคนอื่น ซึ่งส่วนมากมักจะเป็นเด็ก
พยาธิสรีรภาพ
เมื่อยงุกดัคนและปล่อยเชื้อไวรัสเขา้ไปในผู้ป่วย เชื้อจะไปแบ่งตัวเพิ่มจำนวนมากขึ้นในเซลโมโนนิวเคลียร์-มาโครฟาจเมื่อเซลโมโนนิวเคลียรที่มีเช้ือไวรัส อยู่ตายลงจะปล่อยสารบางอย่างออกมาซึ่งมีฤทธิ์ทำให้ผนังของหลอดเลือดฝอยไม่สามารถเก็บน้ำ และโปรตีนไว้ได้ตามปกตินอกจากนี้เชื้อไวรัสจะถูกปลดปล่อยออกมาจากเซลล์ จะจับกับแอนติบอดีที่ร่างกายสร้างขึ้นมาอย่างรวดเร็ว เกิดเป็นอิมมูนคอมเพล็กซ์เป็นจำนวนมากตลอดจนทำให้จำนวนเกล็ดเลือดต่ำลง และมีความผิดปกติในการแข็งตัวของเลือด เป็นผลให้ผู้ป่วยเกิดภาวะช็อก และมีเลือดออกอย่างมาก
อาการของโรคไข้เลือดออก
Dengue hemorrhagic fever เป็นในผู้ที่ได้รับเช้ือแบบทุติยภูมิ ผู้ป่วยมีไข้สูง ปวดศีรษะ ปวดเมื่อยตามตัว มีผื่นขึ้นเป็นแบบ Maculopapular บางรายมีจุดเลือดออกตามแขนขา ต่อมน้ำ เหลืองโต อ่อนเพลีย และซึม
Dengue shock syndrome เป็นในพวกที่ไดร้ับเชื้อทุติยภูมิที่มีการช็อคร่วมด้วย ภายหลังมีไข้ 2-3 วัน ผู้ป่วยจะซึม กระสับกระส่าย ปวดท้องแบบเฉียบพลัน
Dengue fever เป็นในผู้ที่ได้รับเชื้อเป็นครั้งแรก ผู้ป่วยจะมีไข้ 5-7 วัน ปวดศีรษะ ปวดเมื่อยตามตัว อาจมีปวดข้อ มีผื่นขึ้น อาการแยกจากโรคไวรัสอื่นๆ ได้ยาก มีส่วนน้อยที่มีอาการช็อก
ระยะของโรคไข้เลือดออก
ระยะฟื้น พ้นจากระยะช็อกผู้ป่วยจะกลับสู่สภาพปกติอย่างรวดเร็วใน 2-3 วัน น้ำและโปรตีนที่รั่วออกไป จะกลับเข้าสู่ระบบไหลเวียนเลือดผู็ป่วยจะถ่ายปัสสาวะบ่อยขึ้น เริ่มอยากรับประทานอาหารในระยะนี้ถ้าทำ Tourniquet test อาจได้ผลบวก
ระยะไข้สูง นานประมาณ 3-9 วัน ผู้ป่วยจะมีไข้สูงเกิน 40-41 องศาเซนติเกรด เบื่ออาหาร อาเจียนปวดศีรษะ ปวดท้อง ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ เจ็บคอ
ระยะช็อกและ/หรือระยะเลือดออก จะมีอาการรุนแรง มีภาวะไหลเวียนโลหิตล้มเหลวเกิดขึ้น ซึ่งส่วนใหญ่จะเกิดขึ้นพร้อมๆกับที่มีไข้ล ดลงอย่างรวดเร็ว แต่อาการเลวลง มีกระสับกระส่ายเหงื่อออกมาก มือเท้าเย็น ชีพจรเบาเร็วและความดันเลือดลดลง อาการมักจะเกิดขึ้นประมาณวันที่ 3-6
การวินิจฉัยโรคไข้เลือดออก
การตรวจทางห้องปฏิบตัิการเช่น การตรวจฮีมาโตคริต มักจะสูงกว่าปกติ(Hemoconcentration) ยกเว้นรายที่มีเลือดออกมากจำนวนเม็ดเลือดขาวมักปกติ จำนวนเกล็ดเลือดต่ำ การถ่ายภาพรังสีของปอดและช่องท้อง การตรวจอิเลคโทรลัยท์ การแยกเชื้อไวรัส และการตรวจพบทางSerology
การทำ Tourniquet test ได้ผลบวกในระยะไข้ และระยะพักฟื้น
จากอาการทางคลินิก
สาเหตุของโรคไข้เลือดออก
เกิดจากเชื้อไวรัสเดงกี (Dengue virus) เมื่อมีการติดเชื้อไวรัสเดงกีชนิดหนึ่งจะมีภูมิคุ้มกันต่อไวรัสเดงกีชนิดนั้นตลอดไปและจะมีภูมิคุ้มกัน cross protection ต่อชนิดอื่นในช่วงระยะเวลาสั้นๆ ประมาณ 6-12 เดือน
ภาวะแทรกซ้อน
ในระยะฟื้นตัวอาจเกิด Volume overload จากการให้สารน้ำมากเกินจนเกิดน้ำในช่องเยื่อหุ้มปอด
หลักการรักษา
ระยะช็อก
2.1 รายที่ไม่รุนแรง ให้น้ำและเกลือแร่ทดแทนทางหลอดเลือดดำ ถ้า Hct สูงตลอดเวลาเกิน 24 ชั่วโมง จะให้Dextran หรือ plasma แทน
2.2 รายที่มีอาการช็อก ให้5% D/S solution 10-20 มล./กก./ชั่วมง จนกว่า vital signs ดีขึ้น หลังจากนั้นปรับอัตราของสารน้ำตาม central venous pressure
ระยะฟื้นตัว น้ำและโปรตีนจะกลับคืนเส้นเลือด ต้องลดอัตราการให้สารน้ำ
ระยะไข้สูง ให้ยาลดไข้ (ห้ามใช้ยาแอสไพริน) ใหด้ื่มน้ำมาก ๆ และในรายที่มี Hct สูง เริ่มให้น้ำทางหลอดเลือดดำ
การป้องกัน
การควบคุมยงุลาย โดยกำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ยุง
ระวังไม่ให้ยุงลายกัดเด็ก
วิธีการติดต่อ
ยุงลายสวน
ยุงลายบ้าน
นางสาวณัฏฐ์พัชร์ หนูจัน เลขที่ 23