Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

การตรวจร่างกาย - Coggle Diagram

- - - - การตรวจไซนัส โดยใช้นิ้วมือกดหรือเคาะ
        บริเวณโพรงไซนัส คอ หัวตา หน้าผาก และโหนกแก้ม ถ้าไซนัสอักเสบจะมีอาการปวดและกดเจ็บ
  - - - ต่อมนเหลืองบริเวณคอ
        
        Preauricular nodes
        
        Submandibular nodes
        
        Anterior cervical nodes
        
        Posterior cervical nodes
        
        Supraclavicular nodes
- - - - อาการที่เกิดขึ้นและพบได้บ่อยที่เล็บ ได้แก่
        
        1.Clubbing finger ( นิ้วไม้กลอง )
        
        คือ อาการที่ปลายนิ้วมือหรือนิ้วเท้าของผู้ป่วยมีการขยายตัวออก ซึ่งเกิดจากการขยายตัวของ Collagen fiber ซึ่งอาการนิ้วปุ้มสามารถตรวจดูได้จากลักษณะของภายนอกแล้ว การตรวจเล็บยังช่วยยืนยันอาการได้อีกด้วย
        
        ดอกเล็บ ( Leukonychia )
        
        คือ จุดสีขาว ๆ ที่เกิดขึ้นบน เล็บซึ่งลักษณะของดอกเล็บสามารถบ่งอกสุขภาพร่างกายได้ ซึ่งดอกเล็บจะมีลักษณะที่แตกต่างกันออกไปและสามารถแบ่งออกเป็น 2 แบบ คือ
        
        2.1 true leukonychia คือ ดอกเล็บที่มีสีขาวอยู่บนแผ่นเล็บ (nail plate)
        
        2.2 apparent leukonychia คือ ดอกเล็บที่เกิดขึ้นภายในแผ่นเล็บไม่ได้เกิดขึ้นบนแผ่นเล็บ โดยลักษณะด้านบนของแผ่นเล็บจะเรียบเนียนเหมือนกับแผ่นเล็บปกติ แต่จะสังเกตว่าแผ่นเล็บบางส่วนเปลี่ยนเป็นสีขาว ซึ่งเกิดจากการที่เนื้อเยื่อที่อยู่ใต้เล็บเปลี่ยนเป็นสีขาว
        
        Yellow nail syndrome หรือกลุ่มโรคเล็บเหลือง
        
        เนื่องจากการเจริญเติบโตของเล็บหยุดลง ทำให้แผ่นเล็บมีความหนามากกว่าปกติและมีสีเหลือง นอกจากนั้นที่บริเวณฐานเล็บจะไม่มีหนังกำพร้า (Cuticle) ซึ่งจะพบในผู้ป่วยที่มีภาวะต่อมน้ำเหลืองโต
        ( lymphedema ) โรคถุงลมโป่งพอง โรคไซนัสอักเสบ ภาวะน้ำในช่องเยื่อหุ้มปอด
        
        Green nail syndrome หรือกลุ่มโรคเล็บเขียว
        
        คือ ผู้ป่วยที่มี เล็บเปลี่ยนเป็นสีเขียว สีเขียวปนดำหรือสีเขียวปนน้ำเงิน เกิดจากความผิดปกติในการสร้างเม็ดสีรงควัตถุไพโอไซแอนิน ( Pyocyanin ) ที่ให้สีฟ้าหรือน้ำเงิน ทำให้เกิดเป็น Iongitudinal melanonychia ที่มีลักษณะเป็นเส้นสีน้ำตาล ดำหรือม่วงเข้ม โดยความยาวของเส้นจะยาวได้ตั้งแต่ฐานเล็บจนถึงปลายเล็บ ซึ่งสาเหตุที่ทำให้เกิดดอกเล็บลักษณะนี้ เช่น ไฝหรือปาน การบาดเจ็บจากการกระแทก มะเร็งผิวหนังที่บริเวณเล็บโดยเฉพาะผู้ป่วยที่เป็นมะเร็งผิวหนังที่บริเวณเล็บจะพบพบตุ่มน้ำที่ปลาย-ข้างจมูก ( Hutchinson sign ) โดยสีดำที่เกิดขึ้นในเล็บจะสามารถลามออกมาภายนอกเล็บได้ด้วย ซึ่งการเกิดดอกเล็บในลักษณะนี้จะเป็นตัวช่วยในการวินิจฉัยโรคมะเร็งผิวหนังที่เล็บได้เป็นอย่างดี
        
        Longitudinal melanonychia
        
        คือ เล็บจะเป็นเส้นสีน้ำตาล ดำ ตั้งฉากกับฐานเล็บ มีลักษณะเป็นเส้นในแนวยาว ซึ่งจะเกิดในบริเวณแผ่นเล็บ สาเหตุที่พบ ได้แก่ ลักษณะที่เกิดจากสรีรวิทยาตามปกติ ความผิดปกติของโรคในระบบต่างๆ จากการบาดเจ็บ กาอักเสบ เกิดจากเชื้อรา ยา และการเพิ่มจำนวนของเซลชนิดที่ไม่ใช่เนื้องอกร้าย โดยส่วนใหญ่มักจะเกิดขึ้นเนื่องจากการผลิตเมลานินที่เพิ่มขึ้นโดยเมลาโนไซต์ ( melanocytes )
        
        Onycholysis หรือการเล็บแยกจากเนื้อ
        
        คือ การที่แผ่นเล็บกับเนื้อเยื่อรองฐานเล็บมีการแยกตัวออกจากัน โดยการแยกตัวออกจากกันจะเริ่มจากส่วนของปลายเล็บเป็นอันดับแรก ทำให้มีอากาศเข้าไปแทรกระหว่างแผ่นเล็บและเนื้อเยื่อรองฐานเล็บ สาเหตุที่ทำให้เกิดการแยกของ เล็บ คือ การโดนน้ำ แสงแดด การระคายเคือง การบาดเจ็บจากการกระแทก โรคติดเชื้อรา, photodynamic มะเร็งผิวหนังชนิด sqaumous cell ภาวะไทรอยด์ฮอร์โมนสูง primary skin lesions โรคสะเก็ดเงิน เป็นต้น
        
        Pitting nail หรือเล็บเป็นร่องหรือหลุม
        
        คือ อาการที่เล็บมีหลุมเล็ก ๆ กระจายอยู่ทั่วบริเวณบนแผ่นเล็บ เกิดจากความผิดปกติของการสร้างเล็บที่บริเวณโคนเล็บที่มีลักษณะเป็นโค้งสีขาว ที่เรียกว่า proximal nail matrix ทำให้ลักษณะของผิวเล็บด้านบนมีลักษณะขรุขระเป็นคลื่นหรือหลุมนั่นเอง สามารถแบ่งได้ 2 แบบ คือ
        
        1.หลุมเล็กๆ บนเล็บ ( Nail Pitting ) ซึ่งเกิดจากโรคสะเก็ดเงินหรือโรคผิวหนังอักเสบผื่นแพ้
        
        2.geometric pitting anil คือ แผ่นเล็บที่มีหลุมหรือร่องที่มีขนาดเท่ากัน เรียงตัวอย่างสม่ำเสมอทั้งเล็บ ซึ่งสามารถพบได้ในผู้ป่วยโรคอัลไซเมีย ( alopecia areata )
        
        Onychorrhexis หรือเล็บเปราะ
        
        คือ การที่ nail matrix เกิดการอักเสบ ที่ให้เล็บมีร่องเล็ก ๆ เกิดขึ้นตั้งฉากกับฐานเล็บและส่งผลให้แผ่นเล็บมีขนาดที่บางลงด้วย สาเหตุที่ทำให้ nail matrix เกิดการอักเสบ มักเกิดจากการอักเสบชนิดเรื้อรังที่เกิดจากความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกัน ( lichen planus ) การบาดเจ็บจากการกระแทกที่บริเวณ เล็บการกดทับของเนื้องอกที่บริเวณ nail matrix หรือภาวะที่เลือดไปหล่อเลี้ยงเล็บได้น้อยกว่าปกติ
        
        Tachyonychia หรือโรคสะเก็ดเงินที่เล็บ
        
        คือ อาการที่เกิดในผู้ป่วยโรคสะเก็ดเงิน โดยผิวเล็บจะมีลักษณะขรุขระทั่วๆ
        ทั้งแผ่นเล็บและมีเส้นเลือดเกิดขึ้นลึกตามแนวยาวของ เล็บ ซึ่งอาการดังกล่าวจะเกิดขึ้นกับเล็บทั้ง 20 นิ้วของผู้ป่วย
        
        koilonychias หรือเล็บรูปช้อน (spoon nails )
        
        คือ การที่แผ่นเล็บมีการแอ่นตัวโดยส่วนด้านข้างมีการยกตัวสูงขึ้นกว่าบริเวณกลางแผ่นเล็บ จนมีลักษณะคล้ายช้อน ซึ่งอาการเล็บรูปช้อนนี้สามารถพบได้ในผู้ป่วยที่มีภาวะขาดธาตุเหล็ก ( iron deficiency )
        
        Beau’s lines หรือเล็บเป็นร่องลึกคล้ายคลื่น
        
        คือ การที่เล็บมีลักษณะเป็นร่องลึกขนานกับ lanula เนื่องจาก proximal nail matrix ที่ทำหน้าที่ในการสร้างแผ่นเล็บมีการหยุดการทำงานชั่วขณะ ทำให้แผ่นเล็บมีลักษณะเป็นคลื่น ซึ่งเกิดจากการได้รับบาดเจ็บจากการกระแทก การใช้ยาบางชนิดหรือการมีไข้สูง
        
        Onychomadesis หรืออาการเล็บหลุดลอก
        
        อาการนี้มีลักษณะคล้ายกับการเล็บแยกตัว แต่มีความรุนแรงมากกว่า จนทำให้แผ่นเล็บเกิดการหลุดลอกออกมาจาก เล็บทั้งหมด เนื่องจาก nail matrix ที่ทำหน้าที่ผลิตหยุดการทำงานชั่วขณะทำให้ไม่มีการสร้างเล็บขึ้นมาก ซึ่งเกิดจากการได้รับบาดเจ็บจากการกระแทกอย่างรุนแรงจนทำให้มีเลือดออกใต้เล็บ หรือการเจ็บป่วยมีไข้สูงโดยเฉพาะในเด็ก เช่น โรคมือเท้าปาก โรคคาวาซากิ เป็นต้น
  - - - capillary refill
        
        การตรวจโดยใช้นิ้วกดบริเวณปลายนิ้วมือ / นิ้วเท้าแล้วปล่อยทันที ถ้าระบบไหลเวียนไม่ดี บริเวณปลายนิ้วมือ/นิ้วเท้าที่ถูกกดจะยังคงซีดขาวอยู่เป็นเวลานานกว่า 2 วินาที
  - - - สีผิวทั่วไป
        สีขาวเผือก บริเวณผิวหนังทั่วไป เกิดจากการขาดเม็ดสี
      - สีเหลือง เฉพาะบริเวณฝ่ามือและฝ่าเท้า เกิดจากการรับประทานพืช ผัก ผลไม้ ที่มีสีเหลือง เช่นมะละกอ แครอท ฟักทอง ซึ่งมีสาร Carotinoids
      - สีเหลือง บริเวณตาขาว เยื่อบุต่าง ๆ และผิวหนังทั่วไป เกิดจากระดับบิลลิรูบิน(Bilirubin) สูงขึ้น พบในผู้ที่เป็นโรคตับ โรคเกี่ยวกับถุงน้ำดี ท่อน้ำดีและเม็ดเลือด
      - สีเขียวคลํ้า บริเวณริมฝี ปากและเล็บ แสดงวาบริเวณนั้นได้รับออกซิเจนไม่ เพียงพอ พบได้ในผู้ที่เป็นโรคหัวใจ โรคปอด วิตกกังวลและภาวะเย็นจัด : peripheral cyanosis พบที่เล็บ ริมฝี ปาก : central cyanosis : พบที่เล็บ ริมฝี ปากและ ในช่องปาก
      - ความผิดปกติของเม็ดผื่นต่างๆ
        
        2.1 Primary lesion
        
        Macule คือ ผื่นราบเกิดจากสีของผิวเปลี่ยนแปลงโดยที่ผิวหนังไม่นูนหรือบุ๋ม ขอบเขตของผื่นอาจเห็นได้ชัดหรือไม่ชัดมีขนาดและรูปร่างต่างๆ จุดสีแดงขนาดเล็กไม่เกิน1 เซนติเมตร มีลักษณะแบนราบกับผิวหนัง คลําไม่สะดุดมือ มักมีรูปร่างกลม เช่น ผื่นของหัด (Measles) ไข้ดําแดง (Scarlet fever) ตกกระ (Freckles) จ้ำเลือด (Petechiae)
        
        Patch มีลักษณะเหมือน Macule แต่มี ขนาดเส้นผาศูนย์กลาง มากกว่า 1 เซนติเมตร เช่น ด่างขาว (Vitiligo)
    - - 1.คลําตรวจสอบความตึงตัวของผิวหนัง (Turgor) วิธีตรวจใชhนิ้วหัวแมjมือและนิ้วชี้จับผิวหนัง ยกขึ้นแลhวปลjอย ถ้าผิวหนังกลับสูjสภาพปกติทันทีแสดงว่า ความตึงตัว ของผิวหนังปกติ (Normal skin turgor) แต่ถ้าปล่อยมือแล้วผิวหนังตั้งค้างอยู 2- 3 วินาทีแสดงว่า ความตึงตัวของผิวหนังไม่ดี (Poor skin turgor)
      - 2.คลําตรวจสอบความหยาบ ความละเอียดของผิวหนัง (Texture) เมื่อสัมผัสกับผิวหนังจะพบวjา ลักษณะผิวหนังอjอนหนุ่ม หยาบ แข็ง เรียบ เหี่ยว ยjน ผิวหนังที่อ่อนพบไดhในโรค Hypopituitarism, Hypothyrodism ผิวหนังที่แข็งพบใน Scleroderma, Lichenification
      - 3.คลําตรวจสอบอุณหภูมิ (Temperature) โดยใช้หลังมือวางเปรียบเทียบในบริเวณที่เหมือนกันตรวจสอบความอุ่น ร้อน เย็น ผิวหนังอุ่น แสดงว่า มีไข้ร่วมด้วยหรือมีการอักเสบ (Cellulitis) ส่วนผิวหนังเย็น แสดงว่าอาจมีการช็อกร่วมด้วย
      - 4.คลําตรวจสอบความชุ่มชื้น (Moisture) คลําว่าผิวหนังแห้งหรือชุ่มชื้น ปกติผิวจะชุ่มชื้น จนถึงวัยสูงอายุ ผิวจะเริ่มแห้งและหยาบ ในคนปกติอาจมีเหงื่อออกมากบริเวณฝ่ามือ ฝ่าเท้า รักแร้และในฤดูหนาวผิวจะแห้ง
      - 5.คลําตรวจสอบดูลักษณะของรอยโรค ใช้ปลายนิ้วคลําความเรียบหยาบของผิวหนัง ใช้หลังมือทาบตรวจความแตกต่างของอุณหภูมิใช้แรงกดเบาๆ เพื่อตรวจสอบความนิ่ม ความแข็ง คลําขอบของโรค เพื่อเปรียบเทียบความกว้าง ความลึกของรอยโรค คลําความนิ่ม ความแข็ง คลําขอบของโรคเพื่อเปรียบเทียบความกว้าง ความลึกของรอยโรค คลําความนิ่ม (Fluctuation)ของพวกถุงน้ำหรือตุ่มหนอง
      - 6.ตรวจสอบอาการบวม (Edema) โดยกดที่ผิวหนังที่มีกระดูกรองรับเช่น บริเวณหน้าแข่ง ดูว่าผิวหนังคืนตัวทันทีหรือไม่ หากพบรอยบุ่มของนิ้วมืออย่างชัดเจนก็แสดงว่าบวม คนที่มีอาการบวมนั้นมีสาเหตุมาจากโรคหลายชนิดเช่น โรคไต จะบวมที่หน้าหรือท้องมาน โรคตับ เช่น ตับแข็งจะมี อาการดีซ่าน (ตัวเหลือง) คู่กับท้องมาน เป็นต้น
  - - - 1.Duchene - Erb paralysis (C5, - C,6Injury) แขนจะอยู่ในลักษณะ Tight adduction และมี internal rotation ที่ใหล่ เมื่อตรวจ grasp reflexอาจจะยังมีอยู่ แต่เมื่อตรวจ Moro's reflex ไม่พบเป็นตัวบ่งชี้ว่ามี CNS Injury กระดูกหักหรืออาจเกิดBrachial nerve injury
      - 2.Polydactyly (นิ้วเกิน) เป็นภาวะนิ้วมือนิ้วเท้ามีจำนวนมากกว่าปกติ
      - 3.Syndactyly (นิ้วติด) เป็นภาวะนิ้วมือนิ้วเท้ามีการติดกันบางนิ้วหรือทุกนิ้ว
      - 4.Club foot (เท้าปุก) ลักษณะของเท้าจะมีการบิด 1 หรือ 2 ข้าง ซึ่งอาจบิดเข้าด้านในหรือบิดออกนอก
      - 5.Congenital dislocated hip เป็นการเคลื่อนของข้อสะโพกของทารกแต่กำเนิดสามารถประเมินได้โดยจับทารกนอนหงาย จับเข่าซันขึ้นแล้วจึงค่อย ๆ กดลงให้สัมผัสกับที่นอน (90 องศา) ถ้ามีการเคลื่อนของข้อสะโพกจะไม่สามารถกดลงได้ อาจกดได้เพียง 45 องศาเท่านั้น และเมื่อจับทารกนอนคว่ำจะสังเกตเห็นว่า Gluteal fold ทั้งสองข้างไม่เท่ากัน
- - - - • การทดสอบในทารก ให้ผู้ตรวจยืนข้างหลังทารกและสั่นกระดิ่งหรือ
        ปรบมือหรือเรียกชื่อ ถ้าทารกได้ยินปกติจะหันหาเสียง
        • การทดสอบในเด็กวัยก่อนเรียน ให้ผู้ตรวจยืนข้างหน้าห่างเด็ก 2-3 ฟุต
        และออกคำสั่งเป็นเสียงกระซิบ เช่น ให้เด็กมาเอาตุ๊กตา ถ้าเด็กได้ยินปกติจะรีบมาเอาตุ๊กตา
        • ในเด็กวัยเรียนและวัยรุ่น ให้ทดสอบด้วยเสียงกระซิบโดยปิดหูข้างหนึ่งไว้แล้วกระซิบที่หูอีกข้าง ให้เด็กพูดตามที่ได้ยิน หรือทดสอบโดยใช้นิ้วขยี้ผม ฟังเสียงนาฬิกาเดินห่างจากหูประมาณ 1 นิ้วหรือจะตรวจโดยวิธีRinne test โดยเคาะส้อมเสียงให้สั่นแล้ววางบนกระดูก mastoid หลังจากเด็กบอกว่าเสียงหายไป ให้นำส้อมเสียงมาจ่อด้านหน้าใบหูข้างเดียวกัน ถ้ายังได้ยินเสียงแสดงว่าปกติอีกวิธีคือWeber test เคาะส้อมเสียงให้สั่นแล้ววางไว้บนกลางศีรษะเด็ก ปกติหทั้งสองข้างจะได้ยินเท่ากัน ถ้าได้ยินเสียงไม่เท่ากัน อาจเกิดจากความผิด
        ปกติเช่น หูชั้นกลางอักเสบ
- - - - สิ่งที่ต้องตรวจดูได้แก่ องคชาติและลูกอัณฑะ องคชาติควรสังเกตขนาด เยื่อหุ้ม(fore skin)และรูเปิดของท่อปัสสาวะ(urethral meatus)ลักษณะขององคชาติปกติหนังจะหุ้มปลายจะปิดคลุมถึงปลายสุดองคชาติและมักรูดหนังหุ้มไม่ได้ ถ้าพบว่าหนังหุ้มปลายไม่เปิด ควรได้รับการแก้ไข รูเปิดท่อปัสสาวะปกติจะเปิดตรงปลายสุดขององคชาติ ถ้าพบว่าเปิดใต้องคชาติหรือเปิดด้านบนขององคชาติ ถือว่าเป็นความผิดปกติที่ต้องการการผ่าตัดแก้ไข
      - ลูกอัณฑะ(Testis) จะมีลักษณะกลมรีเหมือนไข่ค่อนข้างนุ่ม
        -ในทารกครบกำหนด ถุงอัณฑะจะมีลักษณะย่น มีสีคล้ำกว่าผิวหนังทั่วไปของร่างกายและอัณฑะจะลงมาอยู่ในถุงอัณฑะครบทั้งสองข้างแล้ว บางครั้งอาจพบว่าถุงอัณฑะมีลักษณะบวมเป็นถุงน้ำตึงเรียกว่า Hydrocele
    - - สังเกตลักษณะของ Labia majora, Labia minora, Clitoris รูเปิดท่อปัสสาวะ ช่องคลอดและdischarge ในทารกที่ครบกำหนด Labia majora จะคลุม Labia minora และอยู่ชิดกับ Clitoris ส่วน Labia majora จะมีสีคล้ำ บริเวณช่องคลอดอาจพบว่ามีชิ้นเนื้อเล็กๆยื่นออกมาเรียกว่า Hymen tag และอาจพบว่ามี Pseudomenstruation มีลักษณะเป็นเมือกข้นสีเทานวลคล้ายตกขาว หรือมีเลือดเกิดจากระดับ Estrogen และ Progesterone จากมารดาลดลง
- - - - สังเกตดูลักษณะรูปร่าง ขนาด ความสมมาตร การเคลื่อนไหวของทรวงอก เริ่มดูจากด้านหลัง ด้านข้าง ด้านหน้า และบริเวณฐานของคอ ดูรูปร่างและขนาดของทรวงอก เหมือนกันทั้งสองข้างหรือไม่ ข้างใดโป่งออกมาหรือบุ๋มเข้าไป
        
        มีเส้นผ่าศูนย์กลางจากด้านหน้าไปด้านหลัง (Anteroposterior diameter) แคบกว่าด้านข้าง (Lateral diameter or Transverse diameter) ปกติ ผู้ใหญ่เป็น 1:2 และในทารก 4:6
      - ดูอัตราการหายใจและจังหวะการหายใจ
        
        โดยสังเกตการหายใจเข้า - ออก ความลึกตื้นของการหายใจอวัยวะที่ใช้ช่วยในการหายใจ ในคนปกติจังหวะการหายใจจะสม่ําเสมอ ในเด็กอัตราการหายใจจะเร็วกว่า การหายใจที่ผิดปกติที่พบบ่อย ได้แก่
        
        การหายใจเร็ว (Tachypnea)
        
        การหายใจช้า (Bradypnea)
        
        การหายใจลึก (Hyperpnea)
        
        การหายใจตื้นและหยุด (Cheyne–Stroke respiration)
        
        การหายใจใกล้สิ้นใจ (Air hunger)
    - - การคลําทั่วไปบริเวณทรวงอก หาตําแหน่งที่เจ็บ บริเวณที่มีความผิดปกติโดยค่อยๆ คลํา บริเวณที่ผู้รับบริการบอกว่าเจ็บเบาๆ มีก้อน แผล ฝี หรือไม่
      - การคลําดูการเคลื่อนไหวของทรวงอกและปอดทั้งสองข้าง (Thoracic expansion) ขณะที่หายใจเข้าออก
      - การคลําการสั่นสะเทือนของเสียงสะท้อน (Tactile fremitus)
    - - การเคาะปอด
        
        เคาะปอดด้านหลัง
        
        เคาะปอดด้านหน้า
      - ลักษณะของเสียงที่เกิดขึ้นจากการเคาะ
        
        เสียงทึบสนิท (Flatness) การเคาะปอดได้เสียงทึบมาก แสดงว่ามีของเหลว เช่น น้ำ หนอง เลือด อยู่ในช่องปอดเป็นจํานวนมาก
        
        เสียงทึบ (Dullness) เป็นเสียงทึบที่ดังน้อยกว่าเสียงแรก พบในราย ที่เยื่อหุ้มปอดหนาขึ้น ปอดแฟบ ปอดบวม
        
        เสียงกังวาน (Resonance) เป็นเสียงที่เกิดจากการเคาะบริเวณเนื้อปอดปกติ
        
        เสียงโปร่ง (Hyperresonance) เป็นเสียงที่เกิดขึ้นจากการเคาะ บริเวณที่มีลมอยู่มาก พบในโรคถุงลมโป่งพอง (Emphysema) และลมในช่องเยื่อหุ้มปอด (Pneumothorax)
        
        เสียงโปร่งมาก (Tympany) เป็นเสียงที่เคาะบริเวณที่มีฟองอากาศ เช่น กระเพาะอาหาร ท้อง ถ้าเคาะปอดได้เสียงนี้ แสดงว่ามีลมในช่องปอดจํานวนมาก
    - - การฟังเสียงหายใจโดยใช้ stethoscope
        
        -ควรให้ผู้ถูกตรวจหายใจเข้า-ออกแรงหรือลึกกว่าปกติทางปาก เพื่อที่จะลดเสียงรบกวนที่เกิดขึ้นในจมูกและลำคอ จะทำให้ฟังเสียงหายได้ชัดเจน
        
        ในแต่ละตำแหน่งควรฟังให้ตลอดทั้งช่วงหายใจเข้าและหายใจออก เพื่อที่จะสามารถระบุความผิดปกติที่เกิดขึ้นว่าเกิดในช่วงไหน หายใจเข้าหรือหายใจออก
        
        การฟังต้องฟังเปรียบเทียบช้าย-ขวา จากส่วนบน ส่วนล่าง
        
        เสียงหายใจที่ปกติ
        
        Crepitation ลักษณะของเสียงที่ได้ยินจะคล้ายเสียงแตกของฟองอากาศ หรือเสียงเหมือนขยี้ผมใกล้ๆหู
        
        Rhonchi และ Wheeze เกิดจากทางเดินหายใจแคบหรือตีบลง ลักษณะของเสียงที่ได้ยินจะแตกต่างกัน เป็นเสียงสูงเสียงต่ำขึ้นอยู่กับขนาดการตีบของรูหลอดลม
        
        Pleural friction rub พบในรายที่มีการอักเสบของเยื่อหุ้มปอดโดยทั่วไปจะได้ยินทั้งช่วงหายใจเข้าและหายใจออก แต่จะได้ยินชัดเจนในช่วงท้ายของการหายใจเข้า
        
        เสียงนี้จะไม่เปลี่ยนเมื่อมีการไอ ลักษณะของเสียงเหมือนใช้ปลายนิ้วชี้ถูที่ติ่งหูไปมา
    - - การคลำ
        
        การเต้นของยอดหัวใจ(Apical impulse หรือ point of maximum impulse: PMI )
        
        การฟัง
        
        ตำแหน่งในการฟังเสียงหัวใจ
        
        เสียงปกติที่ได้ยินจากการฟังหัวใจ
        
        S1 เป็นเสียงที่เกิดจากการปิดของลิ้นของหัวใจ mitral valve และtricuspid valve เสียงดังรูบ lub ในขณะที่หัวใจห้องล่างซ้ายบีบตัวส่งเลือดไปเลี้ยงร่างกายขณะเดียวกันลิ้นหัวใจ Aortic valve เปิดเพื่อให้เลือดไหลจากหัวใจห้องล่างซ้ายไปยัง aorta จะได้ยินเสียงชัดที่สุดที่ apex
        
        S2 เป็นการปิดของลิ้นหัวใจ aortic valve และ pulmonary valve เมื่อหัวใจคลายตัวเพื่อให้เลือดไหล เข้าไปในหัวใจห้องล่างซ้าย เสียงดังดูบ dub ได้ยินชัดที่สุดที่ Aortic, Pulmonic areas
        
        เสียงหัวใจอื่นๆที่อาจได้ยิน
        
        S3 เป็นเสียงที่เกิดจากเลือดเปลี่ยนแปลงลักษณะการไหลจากเร็วเป็นช้า อาจพบได้ใน pregnancy, anemia, thyrotoxicosis
        
        S4 เป็นเสียงที่เกิดก่อน S1 เล็กน้อย เป็นเสียงที่มีความถี่ต่ำ มักไม่ค่อยได้ยิน ถ้าได้ยินเสียงนี้ในผู้สูงอายุ บ่งบอกว่า หัวใจมีการยืดขยายตัวไม่ดี Murmurs เป็นเสียงที่เกิดจากความผิดปกติของลิ้นหัวใจ เช่น ลิ้นหัวใจตีบ (Stenosis)หรือ ลิ้นหัวใจปิดไม่สนิท(Insufficiency)
- - - - 1) การฟังเสียงการบีบตัวของลําไส้ (Bowel sound)
        
        ใช้Stethoscope ด้าน diaphragm วางบนผนังหน้าท้องของผู้รับบริการ ฟังให้ทั่วทั้งquadrants
        
        วางหูฟัง (Stethoscope) บนผนังหน้าท้องด้านขวาล่าง (Right lower quadrant: RLQ) ซึ่งเป็น
        ตําแหน่งของรอยต่อระหว่างลําไส้เล็กส่วนปลายและลําไส้ใหญ่ (Ileocecal valve) จะได้ยินเสียงของลําไส้ชัดเจนที่สุดและนับเสียงการเคลื่อนไหวของ
        ลําไส้ 1 นาที
        
        การเคลื่อนไหวของลําไส้ปกติ 4 - 6 ครั้งต่อนาทีHyperactive bowel soundเสียงการเคลื่อนไหวลําไส้มากHypoactive bowel sound
        เสียงลําไส้ที่ดังน้อยกว่าปกติหรือเบาลงAbsent bowel sound ไม่มี
        เสียงการเคลื่อนไหวของลําไส้
      - 2) การฟังเสียงหลอดเลือด (Vascular sound)
        
        ใช้ Stethoscope วางเหนือตําแหน่งของหลอดเลือด
        Aorta, Renal arteries, Iliac arteries และ Femoral arteries
        เสียงหลอดเลือด- ปกติไม่ได้ยินเสียงเสียงฟู่ (Systolic Bruit)
        เสียงผิดปกติจะได้ยินเมื่อมีการโป่งพองของหลอดเลือดบริเวณ
        หน้าท้อง เสียงฟู่ที่ได้ยินต่อเนื่อง(Abdominal Venous hum)
        เสียงผิดปกติจะได้ยินบริเวณลิ้นปี่หรือรอบสะดือ พบเมื่อมีการขยายตัวของหลอดเลือดดําหน้าท้อง
    - - ทําโดยการใช้นิ้วกลางข้างที่ถนัดเคาะ วางมืออีกข้างไว้บริเวณตําแหน่งที่ต้องการเคาะให้แนบสนิทไปกับผิวหนังของคนไข้ ใช้นิ้วกลางข้างที่ถนัดเป็นนิ้วที่เคาะ งอนิ้วและใช้ข้อมือเป็นจุดหมุนเคาะเป็นแนวดิ่งลงไปที่บริเวณ Interphalangeal joints ของนิ้วกลางข้างที่วางแนบอยู่ที่ผิวหนังหน้าท้องของผู้รับบริการ
        
        1.การเคาะทั่วท้อง ทําทั้ง 4 ส่วน มีการเคาะ 2วิธี
        • การเคาะเป็นวงกลมตามเข็มนาฬิกา
        • การเคาะขึ้น ลง
        
        ปกติ(tympany)จะได้ยินเสียงโปร่งทั่วท้อง และได้ยินเสียง
        ทึบบริเวณตําแหน่งของตับ ม้าม กระเพาะปัสสาวะ
        เสียงทึบที่ผิดปกติได้ยิน บริเวณที่ไม่ใช่ตําแหน่งของตับ ม้าม กระเพาะปัสสาวะเสียงโปร่งมาก (Hyper resonance)อาจเกิดจากท้องอืดมีลมหรือแก๊สในกระเพาะ
        อาหาร (Gaseousdistention)
        
        2.การเคาะหาขอบเขตของตับ
        
        -เคาะหาขอบบนของตับโดยผู้ตรวจวางนิ้วกลาง
        ของมือข้างที่ไม่ถนัดบริเวณช่องซี่โครงที่2
        (Intercostal space 2 )แนวเส้นกึ่งกลางไหปลาร้า
        (Midclavicular line)
        
        ผู้ตรวจทําการวัดระยะห่างระหว่างขอบบนและขอบล่างของตับ
        
        เริ่มเคาะไล่ลงมาตามช่องซี่โครง จนได้ยินเสียง
        เปลี่ยนจากโปร่งเป็นทึบ โดยปกติเสียงจะเปลี่ยนบริเวณช่องซี่โครงที่ 5, 6 หรือบริเวณใต้ราวนมตําแหน่งดังกล่าวเป็นขอบบนของตับการเคาะหาขอบเขตของตับ
        
        ปกติในผู้ใหญ่จะมีขนาด 6 –12 ซม.ขนาดของตับในผู้ชายเฉลี่ยประมาณ 10.5 ซม.และในผู้หญิงขนาด 7 ซม.
        
        หลังจากนั้นเคาะหาขอบล่างของตับโดย เริ่มเคาะจากบริเวณหน้าท้อง ด้านขวาล่าง (Right lower quadrant: RLQ) ในแนวเส้นกึ่งกลางไหปลาร้า ขึ้นมาจนเสียงเปลี่ยนจากเสียงโปร่งเป็นเสียงทึบ ตําแหน่งที่เสียงเปลี่ยนคือขอบล่างของตับตําแหน่งดังกล่าวเป็นขอบบนของตับ
        
        3.การเคาะหานํ้าในช่องท้อง
        
        3.1เคาะหาเสียงทึบที่เปลี่ยนได้
        (Shifting dullness)
        
        ผู้รับบริการนอนหงายราบ ผู้ตรวจเริ่มเคาะจากสะดือลงมาทางข้างซ้ายหรือทางขวาจนเสียงเปลี่ยนจากโปร่งเป็นทึบบริเวณที่เสียงเปลี่ยนนี้เป็ระดับของนํ้าที่ค้างอยู่ในช่องท้อง ซึ่งจพบในผู้ป่วยท้องมานหลังจากนั้นให้ผู้รับบริการพลิกตัวตะแคงมาด้านที่ผู้ตรวจเคาะ
        
        1 more item...
        
        3.2การเคาะการกระเพื่อมของนํ้า (Fluid thrill)
        
        • ให้ผู้รับบริการนอนหงายและใช้สันมือ
        ของผู้รับบริการกดลงบริเวณกึ่งกลางหน้าท้อง
        
        1 more item...
    - - การคลําทั่วท้อง
        
        1) คลําตื้น
        
        ใช้อุ้งนิ้วมือทั้ง 4 นิ้ว กดลงบริเวณหน้าท้องประมาณ 1 เซนติเมตร อย่างนุ่มนวลคลําวนไปตามเข็มนาฬิกา เริ่มจากรอบสะดือจนทั่วท้อง และ ขณะคลําห้ามยกมือ
        
        ปกตินุ่ม คลําไม่พบก้อน
        
        Voluntary guardingการเกร็งหน้าท้องเองเวลากด เป็นภาวะปกติที่อาจเกิดขึ้นเมื่อผู้ป่วยรู้สึกหนาว จะเกิดขึ้นบริเวณหน้าท้องทั้งสองข้าง เมื่อกล้ามเนื้อคลายตัวระหว่างการหายใจออก
        
        Involuntary rigidityหน้าท้องเกร็งจากการหดตัวของกล้ามเนื้อหน้าท้องจะมีลักษณะหน้าท้องแข็งเป็นกระดาน (Board like rigidity) เกิดขึ้นเมื่อมีการอักเสบช่องท้องแบบเฉียบพลัน
        
        2)คลําลึก
        
        ใช้อุ้งนิ้วมือกดลงลึกประมาณ 5 –8ซม.คลําวนไปทั่วท้องตามเข็มนาฬิกา เป็นการคลําเพื่อหาความผิดปกติในช่องท้อง
        
        ปกติ นุ่ม คลําไม่พบก้อน
        
        -ผิดปกติ คลําพบก้อน ให้ระบุตําแหน่งที่พบ (Location) ขนาด (Size) รูปร่าง (Shape)ความนุ่ม แข็ง (Soft, Firm, Hard) พื้นผิวของก้อนเป็นก้อนเรียบหรือขรุขระ ( Surface) การเคลื่อนไหว (Mobility) การกดเจ็บ (Tenderness)
      - การคลําม้าม
        
        • ผู้ตรวจเข้าทางด้านขวา เอื้อมมือซ้ายข้ามตัวผู้รับบริการไปรองบริเวณซี่โครงที่ 11-12 • ผู้ตรวจใช้มือขวาวางในแนวขวางบริเวณ หน้าท้องด้านบนซ้าย ( LUQ) ปลายนิ้วเฉียงไปทางรักแร้ อยู่ด้านหน้าของกระดูกซี่โครง • กดมือขวาลึกลงใต้ขอบซี่โครงด้านซ้ายของผู้รับบริการและให้ผู้รับบริการหายใจเข้าลึก ๆ (ปกติไม่รู้สึกว่าคลําได้อะไรแต่เมื่อมีม้ามโตจะรู้สึกว่าม้ามมาชนปลายนิ้วให้ทําการคลําม้ามด้วยวิธีการเดิมแต่ให้ผู้ป่วยเปลี่ยนท่านอน เป็นนอนตะแคงขวางอสะโพก)
        
        ปกติไม่รู้สึกว่าคลําได้อะไร
        
        ผิดปกติเมื่อมีม้ามโตจะรู้สึกว่าม้ามมาชนปลายนิ้ว
      - การคลําตับ
        
        • ผู้ตรวจเข้าทางด้านขวาของผู้รับบริการ ใช้มือซ้ายวางรองที่หลังของบริเวณตําแหน่งซี่โครงที่ 11-12ใช้มือขวาวางบริเวณหน้าท้องด้านขวาล่าง (RLQ) ในแนวกึ่งกลางของซี่โครงขวา• เริ่มคลําจากหน้าท้องด้านขวาล่างโดยกด อุ้งมือลงและดันขึ้นขณะผู้ป่วยหายใจเข้า
        • คลําเคลื่อนเข้าหาชายโครงขวา
        
        ปกติจะคลําได้รู้สึกนุ่ม ขอบเรียบคือขอบของตับที่ปกติและบางครั้งอาจคลําไม่พบ
        
        ตับโต จะคลําได้ขอบของตับบริเวตําแหน่ง RLQ
      - การคลําไต
        
        ปกติคลําได้ขอบล่างของไตขวาระหว่างมือทั้งสองระหว่างหายใจเข้า ขอบเรียบแข็งและไม่เจ็บ ไตซ้ายคลําไม่ได้
    - - 1.ดูรูปร่างลักษณะหน้าท้อง (Contour) ดูระดับของหน้าท้องตั้งแต่หน้าอก ถึง หัวหน่าว
        
        ท้องแบนราบ (Flat) ท้องอยู่ ในระดับเดียวกันตั้งแต่หน้าอกจนถึงเหนือหัวหน่าว
        
        ท้องแฟบ (Scaphoid) หน้าท้องจะว้าวลงเมื่อมองจากขอบของกระดูกซี่โครงจนถึงหัวหน่าว
        
        ท้องกลม (Round) หน้าท้องจะโป่งขึ้น
        สูงกว่าหน้าอก
        
        ท้องกลม (Round) หน้าท้องจะโป่งขึ้น
        สูงกว่าหน้าอก
        
        ท้องโป่งมาก (Distended) พบในผู้รับบริการที่อ้วนมากหรือมีนํ้าคังใน
        ช่องท้อง
      - ดูความสมมาตร (Symmetry)
        
        ความสมมาตร
        หน้าท้องปกติต้องมีความสมมาตรกัน
        
        กรณีพบไม่สมมาตรอาจเกิด
        จากมีก้อนที่ผนังหน้าท้อง
      - ดูสีผิวหนังบริเวณหน้าท้อง (Color)
        
        สีผิว ผิวหนังบริเวณหน้าท้องมีสีซีด
        กว่าบริเวณอื่น ๆ
      - ดูรอยโรคหรือลายหน้าท้อง
        (Lesion or Striae)
        
        รอยโรคหรือลายหน้าท้อง
        -Scarแผลเป็นที่เกิดจากการผ่าตัด
        
        -Striaeลายหน้าท้องเป็นขาว
        หรือแดงเรื่อ ๆ
      - ดูหลอดเลือดบริเวณหน้าท้องสังเกตการโป่งนูน ของหลอดเลือดบริเวณหน้าท้อง
        
        หลอดเลือดบริเวณหน้าท้อง
        หลอดเลือดดําโป่งพอง
        
        หลอดเลือดเอออร์ตาส่วนท้อง
        โป่งพอง (Abdominal aorticaneurysm)