Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

ข้อบังคับสภาการพยาบาลว่าด้วยข้อจำกัดเเละเงื่อนไขในการประกอบวิชาชีพการพยาบา…

- - - - การรักษาโรคเบื้องต้น
        -การะบวนการประเมินภาวะสุขภาพทั้งการซักประวัติ การตรวจร่างการ การวินิฉัยเเยกโรค การรักษาโรคเเละการบาดเจ็บ การป้องกันโรครวมถึงการปฐมพยาบาลเพื่อการเเก้ปัญหาความเจ็บป่วยบรรเทาความรุนเเรงหรืออาการของโรคเพื่อให้ผู้ป่วยพ้นภาวะการเจ็บป่วยหรือภาวะวิกฤต
      - ภาวะฉุกเฉินในผู้ป่วยเบาหวาน <Hypoglycemia <Diabetic ketoacidocis
      - การเจ็บป่วยฉุกเฉิน
        -การได้รับการบาดเจ็บหรือเจ็บป่วยกะทันหันซึ่งเป็นภยันตรายต่อการดำรงชีวิตหรือการทำงานของอวัยวะสำคัญ จำเป็นต้องได้รับการประเมิน การจัดการเเละการบำบัด รักษาอย่างทันท่วงที ต้องดำเนินการช่วยเหลือเเละการดูเเลรักษาทันที เเละให้ความหมายรวมถึง การปฐมพยาบาล การปฎิบัติเเละการเคลื่อนย้ายผู้ป่วยฉุกเฉินเเละวิกฤต ตั้งเเต่จุดเกิดเหตุ หรือจุดเเรกพบผู้ป่วยจนกระทั่งผู้ป่วยได้รับการรักษาที่ถูกวิธีจากผู้ประกอบวิชาชีพเวชกีีมเพื่อป้องกันการเสียชีวิต
      - ภาวะฉุกเฉินที่พบบ่อย
        เป็นลม<เป็นลมเเดด<Heat Stroke
        ชัก<ลมบ้าหมู<หอบหืด
      - การเจ็บป่วยวิกฤต
        -การเจ็บป่วยที่มีความรุนเเรงถึงขั้นที่อาจทำให้ผู้ป่วยถึงเเก่ชีวิตหรือพิการได้
        -การปฐมพยาบาล หมายความว่า การให้ความช่วยเหลือเเก่ผู้ป่วยบาดเจ็บหรือผู้เจ็บป่วย โดยดูเเลเพื่อบรรเทาอาการหรือป้องกันไม่ให้ภาวะนั้นเลวลง หรือเพื่อส่งเสริมการฟื้นหายการได้รับการช่วยเหลือจากผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรม
        -การให้ภูมิคุ้มกัน คือ กระบวนดารที่ทำให้ร่างกายสร้างภูมิต้านทานต่อโรคที่ต้องการโดยการให้วัคซีน
  - - - ๕.๑ การกระทำต่อร่างกายเเละจิตใจของบุคคลการตรวจประเมินภาวะสุขภาพ การส่งเสริมสุขภาพการป้องกันโรคเเละการบาดเจ็บการควบคุมการพร่กระจายโรค การปฐมพยาบาล การบำบัดโรคเบื้องต้นการฟื้นฟูสุขภาพทั้งรายทั่วไปรายที่ยุ่งยาก ซับซ้อน หรือเป็นการบาดเจ็บฉุกเฉินหรือวิกฤติ
      - ๕.๒ การสอน การเเนะนำการให้คำปรึกษาเเละการเเก้ไขปัญหาเกี่ยวกับสุขภาพอนามัยการวางเเผลการดูเเลต่อเนื่องเเละการเสริมสร้างพลังอำนาจในการดูเเลตนเองของประชาชน
      - ๕.๓ การจัดสภาพเเวดล้อมเพื่อการส่งเสริมสุขภาพการป้องกัน การควบคุมเเละการเเก้ปัญหาความเจ็บป่วยหรือวิกฤติ
      - ๕.๔ การปฎิบัติการพยาบาลตามเเผลการพยาบาลหรือเเผนการรักษาเองผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมการใช้เครื่องมือพิเศษการติดตามผลรวมทั้งการประสานทีมสุขภาพในการจัดบริการให้เป็นไปตามมาตฐานการพยาบาลที่สภาการพยาบาลประกาศกำหนด
      - ๕.๕ การที่การพยาบาลทีบ้านเเละการส่งเสริมความสามารถของบุคคล ครอบครัวเเละชุมชนเพื่อใช้ชีวิตอย่างปกติสุขหรือสามารถจัดการวิถีชีวิตให้อยู่กับความเจ็บป่วยเเละมีคุณภาพชีวิตที่ดีตามศักยภาพ
      - ข้อ๖ ผู้ประกอบวิชาชีพพยาบาลชั้นหนึ่งผู้ประกอบวิชาชีพการพยาบาลเเละการผดุงครรภ์ ชั้นหนึ่งจะให้ยาผู้รับบริการได้เฉพาะที่ประกอบวิชาชีพเวชกรรม ซึ่งเป็นผู้บำบัดโรคได้ระบุไว้ในเเผลการรักษาหรือเมื่อเป็นการรักษาโรคเบื้องต้นหรือการปฐมพยาบาล
      - ๖.๑ ห้ามให้ยาหรือสารละลายในช่องรอบเยื่อบุไขสันหลังหรือช่องไขสันหลังหรือสายสวนทางหลอดเลือดดำส่วนกลาง(Peripherally inserted Central Catheter)เเละช่องทางอื่นตามที่สภาการพยาบาลประกาศกำหนด
      - ๖.๒ ห้ามให้ยาหรือสารละลายหรือสารที่เกี่ยวข้องกับรังสีวินิฉัยเเละยาอื่นๆตามที่สภาการพยาบาลประกาศกำหนด
        
        ยาอะไรให้ช่องทาง
        
        epidural space,subarachnoid space&spinal space
        
        ยาระงับความรู้สึกเฉพาะที bupivacaine andnlidocaine ในผู้คลอหรือผู้ป่วยผ่าตัดต่ำกว่าเอว
        
        ประกาศสภาการพยาบาลเรื่องห้ามใช้ยาหรือสารละลายทางหลอดเลือดดำ ดังต่อไปนี้
        
        สารทึบเเสง
        
        พยาบาลซักประวัติการเตรียมเครื่องมืออุปกรณ์เเละช่วยเเพทย์ในการฉีดสารทึบรังสี รวมทั้งให้การดูเเลเเละเฝ้าระวังให้ผู้ปลอดภัยจากภาวะเเทรกซ้อนเเละอันตรายที่อาจขึ้นทั้งก่อนขณะเเละภายหลังจากการฉีดสารทึบรังสีเป็นการพยาบาลหรือไม่
        
        เคมีบำบัดต้องเข้าอบรมก่อน
        
        1.1 กลุ่มสารละลายทึบรังสี (Contrast media)ทุกชนิด
        
        1.2 กลุ่มยาระงับความรู้สึกที่ให้ทางหลอดเลือดดำ (Intravenous anesthetic agents)ได้เเก่
        -ไธโอเพ็นทัลโซเดียม (Thiopental sodium)
        -คีตามีนไฮโดรคลอไรด์ (Ketamine hydrochloride)
        -พรอโพฟอล (Propofol)
        -เอโทมีเดท (Etomidate
        ยกเว้นผู้ประกอบวิชาชีพพยาบาลชั้นหนึ่งหรือผู้ประกอบวิชาชีพพยาบาลเเละการผดุงครรภ์ที่ผ่านการอบรมวิสัญญีพยาบาลเเละปฎิบัติในห้องผ่าตัดของสถานพยาบาลที่มิใช่สถานรพยาบาลตามกฎหมายว่าด้วยสถานพยาบาล
        
        1.3 กลุ่มยาเคมีบำบัดเว้นเเต่ต้องปฎิบัติตามข้อ 2อาจให้กลุ่มยาเคมีบำบัดทางหลอดเลือดดำได้ในกรณีดังต่อไปนี
        2.1 ต้องผ่านการอบรมการให้ยาเคมีบำบัดตามที่สภาการพยาบาลประกาศกำหนดเเละได้รับใบรับรองจากสภาการพยาบาล
        2.2ต้องเป็นกลุ่มยาเคมีบำบัดที่ได้มีการเตรียมหรือผสมเรียบร้อยเเล้วจากผู้ที่มีหน้าทีรับผิดชอบที่มิใช่ผู้ประกอบวิชาชีพ
      - ข้อ๗ ผู้ประกอบวิชาชีพพยาบาล ชั้นสองผู้ประกอบวิชาชีพการพยาบาลเเละการผดุงครรภ์ชชั้นสองให้กระทำการพยาบาลที่ไม่ยุ่งยากซับซ้อนตามเเผลการพยาบาลในกรณีที่เป็นปัญหายุ่งยากซับซ้อนหรือเป็นการเจ็บป่วยฉุกเฉินจะต้องกระทำร่วมกับผู้ประกอบวิชาชีพการพยาบาลชั้นหนึ่งหรือผู้ประกอบวิชาชีพการพยาบาลเเละการผดุงครรภ์ชั้นหนึ่ง
      - ข้อ๘ ผู้ประกอบวิชาชีพพยาบาลชั้นสองผู้ประกอบวิชาชีพการพยาบาลเเละการผดุงครรภ์ชั้นสองจะให้ยาผู้รับบริการใด้เฉพาะการให้ยามางปากเเละยาภายนอกตามที่ผู้ประกอบวิชสชีพเวชกรรมซึ่งเป็นการบำบัดโรคได้ระบุไว้ใน้้แนการรักษาหรือเมื่อเป็นการปฐมพยาบาลเเละห้ามใช้ยาในชนิดเเละช่องทางตามที่สภาการพยาบาลประกาศตามข้อ ๖.๑เเละ๖.๒
    - - ๙.๑ การทำเเผลการตกเเต่งบาดเเผลการเย็บเเผลขนาดลึกไม่เกินชั้นเนื้อเยื่อไขมันใต้ผิวหนัง (Subcutaneous tissue)เเละไม่อยู่ในตำเเหน่งซึ่งเป็นอันตรายต่ออวัยวะสำคัญของร่างกายโดยใช้ยาระงับความรู้สึกเฉพาะที่หรือการตัดไหมในตำเเหน่งที่ไม่เป็นอันตรายการดูเเลรักษาบาดเเผลไหม้ เเผลน้ำร้อนลวกหรือสารเคมีไม่เกินระดับ ๒ของเเผลไหม้
      - ๙.๒ การผ่าตัดเอาสิ่งเเปลกปลอม การผ่าฝีการผ่าตัดตาปลาการเลาะก้อนใต้ผิวหนังในบริเวณที่อยู่ในตำเเหน่งไม่เป็นอันตรายต่ออวัยวะสำคัญของร่างกายโดยระงับความรู้สึกทางผิวหนังหรือฉีดยาชาเฉพาะที่ในการเอาสิ่งเเปลกปลอมออกจากอวัยวะ
      - ๙.๓ การถอดเล็บ การจี้หูดหรือตาปลา โดยใช้ยาระงับความรู้สึกทางผิวหนังหรือฉีดยาชาเฉพาะที่
      - ๙.๔ การให้ออกซิเจน
      - ๙.๕การให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำในผู้ป่วยที่มีภาวะวิกฤติ ภาวะสูญเสียสมดุลของสารน้ำในร่างกายผู้ป่วยที่มีความเสี่ยงต่อภาวะช็อค การปฐมพยาบาลหรือตามเเผลการรักษาผู้ประกอบวิชาชีพ
      - ๙.๖ การให้ยาทางปาก ทางผิวหนัง ทางหลอดเลือดดำหรือช่องทางอื่นๆตามเเผนการรักษาของผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมหรือตามที่สภาการพยาบาลประกาศกำหนด
      - ๙.๗ การให้เลือด (Blood Transfusion) ตามเเผลการรักษาขแงผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรม
      - ๙.๘ การเปิดทางเดินหายใจให้โล่งด้วยดารดูดเสมหะ การเคาะปอด
      - ๙.๙ การช่วยฟื้นคืนชีพ (Cardio pulmonary resuscitation) เพื่อเเก้ไขปัญหาวิกฤติของผู้ป่วย
      - ๙.๑๐ การเช็ดตา ล้างตา (Eye irrigation) หยอดตา ป้ายตา ปิดตา หรือการล้างจมูก
      - ๙.๑๑ การสอดใส่สายยางลงไปในกระเพาะอาหาร (Nasogastric tube) เพื่อให้อาหาร ให้ยา หรือล้างกระเพาะอาหารในรายที่กินสารพิษหรือตามเเผนการรักษาของผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรม
      - ๙.๑๒ การสวนปัสสาวะหรือการเปลี่ยนสายสวนปัสสาวะในรายที่ไม่มีความผิดปกติของระบบทางเดินปัสสาวะ
      - ๙.๑๓ การสวนทางทวารหนักในรายที่ไม่มีข้อบ่งชี้อันตราย
      - ๙.๑๔ การดามหรือการใส่เฝือกชั่วคราว
      - ๙.๑๕ การตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านม
      - ๙.๑๖ การเจาะเก็บตัวอย่างเลือดจากหลอดเลือดดำส่วนปลายหรือปลายนิ้วหรือสารคัดหลั่งเพื่อส่งตรวจทางห้องปฎิบัติการตามข้อบังคับหรือประกาศที่สภาการพยาบาลประกาศกำหนด
      - ๙.๑๗ หัตถการอื่นๆตามที่สภาการพยาบาลประกาศกำหนด
  - - - ๑๐.๑ ไข้ตัวร้อน
        ๑๐.๒ ไข้เเละผื่นหรือมีจุด
        ๑๐.๓ ไข้จับสั่น
        ๑๐.๔ ไอ
        ๑๐.๕ ปวดศรีษะ
        ๑๐.๖ ปวดเมื่อย
        ๑๐.๗ ปวดหลัง
        ๑๐.๘ ปวดเอว
        ๑๐.๙ ปวดท้อง
        ๑๐.๑๐ ท้องผูก
        ๑๐.๑๑ ท้องเดิน
        ๑๐.๑๒ คลื่อนไส้อาเจียน
        ๑๐.๓ การอักเสบต่างๆ
        ๑๐.๔ โลหิตจาง
        ๑๐.๕ ดีซ่าน
        ๑๐.๖ โรคขาดสารอาหาร
        ๑๐.๗ อาหารเป็นพิษ
        ๑๐.๘ โรคพยาธิลำไส้
        ๑๐.๑๙ โรคบิด
        ๑๐.๒๐ โรคไข้หวัด
        ๑๐.๒๑ โรคหัด
        ๑๐.๒๒ โรคอีสุกอีใส
        ๑๐.๒๓ โรคคางทูม
        ๑๐.๒๔ โรคไอกรน
        ๑๐.๒๕ โรคผิวหนังเหน็บชา
        ๑๐.๒๖ ปวดฟัน
        ๑๐.๒๗ เหงือกอักเสบ
        ๑๐.๒๘ เจ็บตา
        ๑๐.๒๙ เจ็บหู
        ๑๐.๓๐ โรคติดต่อตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข
        ๑๐.๓๑ ภาวะเเท้งคุกคามหรือหลังเเท้งเเล้ว
        ๑๐.๓๒ การให้ภูมิคุ้มกันโรค้้ก่บุคคลทั่วไป หญิงตั้งครรภ์หญิงหลังคลอด ทารกเเละเด็ก
        ๑๐.๓๓ ความเจ็บป่วยอื่นๆตามที่สภาการพยาบาลประกาศกำหนด
    - - ๑๑.๑ สาขาที่ศึกษาเฉพาะทาง
        
        ๑๑.๑.๑ สาขาเวชปฎิบัติทั่วไป (การรักษาโรคเบื้องต้น)
        
        ๑๑.๑.๒ สาขาการพยาบาลเวชปฎิบัติฉุกเฉิน
        
        ๑๑.๑.๔ สาขาเวชปฎิบัติการบำบัดทดเเทนไต (การล้างไตทางช้องท้อง)
        
        ๑๑.๑.๓ สาขาการพยาบาลเวชปฎิบัติทางตา
        
        ๑๑.๑.๕ สาขาการพยาบาลเวชปฎิบัติารบำบัดทดเเทนไต (การฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม)
        
        ๑๑.๑.๖ สาขาการพยาบาลเวชปฎิบัติผู้สุงอายุ
        
        ๑๑.๑.๗ สาขาการพยาบาลผู้ป่วยวิกฤติ (ผู้ใหญ่วัยสูงอายุ)
        
        ๑๑.๑.๘ สาขาการพยาบาลผู้ป่วยโรคติดต่อเเละการควบคุมการติดเชื้อ
        
        ๑๑.๑.๙ สาขาการพยาบาลผู้ป่วยมะเร็ง
        
        ๑๑.๑.๑๐ สาขาการพยาบาลโรคหัวใจเเละหลอดเลือด
        
        ๑๑.๑.๑๑ สาขาการพยาบาลผู้ป่วยเเบบประคับประคอง
        
        ๑๑.๑.๑๒ สาขาการพยาบาลเวชปฎิบัติครอบครัว
        
        ๑๑.๑.๑๓สาขาการจัดการโรคเรื้อรัง
        
        ๑๑.๑.๑๔ สาขาการพยาบาลสุขภาพจิตเเละจิตเวช
        
        ๑๑.๑.๑๕ สาขาการพยาบาลสาขาอื่นที่สภาการพยาบาลประกาศกำหนด
      - ๑๑.๒ ผู้ผ่านการอบรมหลักสูตรเเละได้รับหนังสืออนุมัติหรือวุฒิบัตรที่สภาการพยาบาลประกาศกำหนดในสาขาต่อไปนี้
        
        ๑๑.๒.๑ การพยาบาลผู้ใหญ่เเละผู้สูงอายุ
        
        ๑๑.๒.๒ การพยาบาลเด็ก
        
        ๑๑.๒.๓ การพยาบาลจิตเวชเเละสุขภาพจิต
        
        ๑๑.๒.๔ สาขาการพยาบาลผู้ป่วยโรคติดต่อเเละการควบคุมการติดเชื้อ
        
        ๑๑.๒.๕ สาขาการพยาบาลปฎิบัติชุมชน
        
        ๑๑.๒.๖ การพยาบาลมารดาเเละทารก
        
        ๑๑.๒.๗ สาขาการพยาบาลสาขาอื่นที่สภาการพยาบาลประกาศกำหนด
      - ๑๑.๓ ผู้ประกอบวิชาชีพชั้นหนึ่งผู้ประกอบวิชาชีพการพยาบาลเเละการผดุงครรภ์ชั้นหนึ่ง
        
        ๑๑.๑ ดดละข้อ ๑๑.๒ นอกจากปฎิบัติตามข้อ ๙ เเละข้อ ๑๐ได้เเล้วสามารถทำการพยาบาลการรักษาโรคเบื้อเงต้นเเละหัตถการในสาขาที่ผ่านการศึกษา ฝึกอบรมตามข้อบังคับหรือประกาศที่สภาการพยาบาลกำหนด
    - - ๑๒.๑ ตรวจวินิจฉัยเเละบำบัดรักษาโรคตามมาตฐานของการประกอบวิชาชีพการพยาบาลที่สภาการพยาบาลประกาศกำหรด
      - ๑๒.๒ ให้ส่งผู้ป่วยไปรับการบำบัดรักษาจากผู้ประกอบวิชาชีพอื่นเมื่อปรากฎตรวจพบหรือพิจราณาเเล้วเห็นว่าอาการไม่บรรเทาอาการรุนเเรงเพิ่มขึ้นมีโรคหรือมีภาวะเเทรกซ้อนเป็นโรคที่ติดต่อที่ต้องเเจ้งความตามกฎหมายว่าด้วยโรคติดต่อหรือมีเหตุอันควรอื่นๆ้กี่ยวกับการบำบัดรักษา
  - - - ข้อ ๑๖ ผู้ประกอบวิชาชีพการพยาบาลชั้นหนึ่งผู้ประกอบวิชาชีพการพยาบาลเเละการผดุงครรภ์ชั้นหนึ่งให้การผดุงครรภ์เเก่หญิงเเละครอบครัวเมื่อต้องการมรบุตร ก่อนการตั้งครรภ์ ระยะตั้งครรภ์ ด้วยกระบวนการดังนี้
        
        ๑๖.๑ การตรวจประเมินภาวะสุขภาพของหญิงเเละคู่สมรสเพื่อวางเเผนการมีบุตร
        
        ๑๖.๒ การตรวจประเมินภาวะการตั้งครรภ์ด้วยเวชภัณฑ์ทดสอบการตั้งครรภ์
        
        ๑๖.๓ การรับฝากตั้งครรภ์
        
        ๑๖.๓.๑ การตรวจประเมินภาวะสุขภาพด้านร่างกายเเละจิตใจของหญิงมีครรภ์การสอนการปฎิบัติตนของบิดาเเละมารดาในระหว่างตั้งครรภ์การคลอดเเละหลังคลอดเพื่อการเตรียมการคลอด
        
        ๑๖.๓.๒ การประเมินการเจ็บป่วยในอดีตเเละปัจุบันที่อาจมีผลกระทบกับการตั้งครรภ์ การคลอด การผ่าตัดอื่นที่นอกเหนือไปจากการผ่าตัดคลอด การใช้ยา การเเพ้ยาเเละอาหาร
        
        ๑๖.๓.๓ การประเมิน ประวัติทางสูติกรรม จำนวนครั้งที่เคยตั้งครรภ์ผลการตั้งครรภ์เเต่ละครั้ง รายละเอียดการคลอด ภาวะเเทรกซ้อนของการตั้งครรภ์เเละการคลอดครั้งก่อน
        
        ๑๖.๓.๔ การตรวจร่างกายทั่วไปเเละการประเมินภาวะโภชนาการของหญิงมีครรภ์
        
        ๑๖.๓.๕ การตรวจครรภ์เเละทารกในครรภ์ เพื่อประเมินภาวะของการตั้งครรภ์เเละตรวจเต้านมเเละหัวนมเพื่อเตรียมพร้อมให้นมมารดา
        
        ๑๖.๓.๖ ให้ยาเสริมธาตุเหล็กเเละโฟเลตเเก่หญิงตั้งครรภ์
        
        ๑๖.๓.๗ การให้วัคซีนป้องกันบาดทะยักเเละวัคซีนอื่นตามเกณฑ์ที่กระทรวงสาธาณสุขประกาศกำหนด
      - ข้อ ๑๗ เเนะนำเเละส่งต่อหญิงมีครรภ์ให้ได้รับการตรวจเเละการรักษากับผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรม ตามเกณฑ์การฝากครรภ์ที่ที่กระทรวงสาธาณสุขประกาศกำหนด
      - ข้อ ๑๘ ส่งต่อหญิงมีครรภ์กลุ่มเสี่ยงตามประกาศกระทรวงสาธรณสุขหรือการตรวจพบภาวะครรภ์เป็นพิษ (Pre-eclampsia) หรือส่วนนำหรือท่าของทารกในครรภ์ผิดปกติหรือมีภาวะความเสี่ยงต่อการตั้งครรภ์เเละการคลอดอื่นๆให้ได้รับการรักษาพยาบาลจากผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมหรือส่งต่อไปยังสถานพยาบาลที่มีความพร้อมเพื่อความปลอดภัยของหญิงมีครรภ์เเละทารก
    - - ข้อ๑๙ ประกอบวิชาชีพการผดุงครรภ์ชั้นหนึ่งผู้ประกอบวิชาชีพการพยาบาลเเละการผดุงครรภ์ชั้นหนึ่งจะกระทำการผดุงครรภ์ได้เเต่เฉพาะรายที่ตั้งครรภ์ปกติเเละคลอดอย่างปกติตลอดจนการดูเเลมารดาเเละทารกเเรกเกิด
      - ข้อ๒๐ประกอบวิชาชีพการผดุงครรภ์ชั้นหนึ่งผู้ประกอบวิชาชีพการพยาบาลเเละการผดุงครรภ์ชั้นหนึ่ง ให้การผดุงครรภ์หญิงมีครรภ์ ระยะก่อนคลอดดังนี้
        
        ๒๐.๑การประเมินหญิงตั้งครรภ์
        
        ๒๐.๑.๑ การประเมินประวัติการตั้งครรภ์ เเละประวัติการเจ็บป่วยอื่นๆที่เกี่ยวข้องกับการตั้งครรภ์เเละการคลอด
        
        ๒๐.๑.๒ การตรวจทางหน้าท้องเพื่อประเมินความพร้อมในการคลอด
        
        ๒๐.๒ การประเมินทารกในตั้งครรภ์
        
        ๒๐.๒.๑ การตรวจการเต้นของหัวใจทารกในครรภ์
        
        ๒๐.๒.๒ ประมาณน้ำทารกในครรภ์
        
        ๒๐.๒.๓ ส่วนน้ำเเละท่าทารกในครรภ์
        
        ๒๐.๓ การประเมินความก้าวหน้าของการคลอด
        
        การหหดรัดตัวของมดลูก การตรวจทางท้องคลอด (PV) เพื่อประเมินการเปิดเเละความบางของมดลูก ท่าทารก การเคลื่อนของส่วนน้ำการเเตกของถุงน้ำคร่ำ
      - ข้อ ๒๑ การพยาบาลระยะคลอด (Intrapartum)
        
        ๒๑.๑ การพยาบาลหญิงมีครรภ์ ที่ได้รับการชักน้ำการคลอด (Induction of labour)
        
        ๒๑.๑ การทำคลอดในรายปกติเตรียมทำคลอดเมื่อปากมดลูกเปิดสมบูรณ์เเล้วส่วนนำอยู่ในอุ้งเชิงกรานพร้อมคลอดตัดฝีเย็บตามข้อบ่งชี้ การทำคลอด การดูเเลทารกเเรกเกิดทันที
        
        ๒๑.๓ ทำคลอดรกเเละเยื่อหุ้มทารกโดยใช้วิธี Modified Crede Maneuver การตรวจรกเเละเยื่อหุ้มรกในรายที่รกค้างถ้าปล่อยทิ้งไว้จะเป็นอันตรายต่อมารดาให้ทำคลอดรกด้วยวิธีพยุงดึงรั้งสายสะดือ (Controlled cord traction) ถ้ารกไม่คลอดให้ส่งต่อผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมหรือส่งต่อไปยังสถานพยาบาลที่มีความพร้อมทันที
        
        ๒๑.๔ การเย็บซ่อมเเซมฝีเย็บ ในรายที่มีการฉีกขาดที่ไม่เกินระดับ๒ (Second degree tear)
        
        ๒๑.๕ การประเมินการเสียเลือด
        
        ๒๑.๖ การประเมินสัญญาชีพ หลังคลอดทันทีเเละก่อนการย้ายออกจากห้องคลอด
      - ข้อ๒๒ การช่วยเหลือผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมทำคลอดในรายที่มีการทำคลอดผิดปกติ เช่น การคลอดติดไหล่หน้าหรือการใช้เครื่องมือช่วยคลอดด้วยเครื่องสุญญากาศ ด้วยคีมหรือการช่วยผ่าตัดคลอดการทำหัตถการทางสูติกรรมที่มีความปลอดภัยต่อหญิงมีครรภ์
      - ข้อ๒๓ ห้ามผู้ประกอบวิชาชีพการผดุงครรภ์ชั้นหนึ่งผู้ประกอบวิชาชีพการพยาบาลเเละการผดุงครรภ์ชั้นหนึ่ง กระทำการที่เกี่ยวกับการคลอดดังนี้
        
        ๒๓.๑ การเจาะน้ำคร่ำ เพื่อตรวจภาวะการเจริญโตของทารกในครรภ์ (amniocentesis)
        
        ๒๓.๒ การทำคลอดที่มีความผิดปกติ เช่นคลอดท่าก้น คลอดเเฝด สายสะดือย้อยคลอดท่าเเขวาง หรือภาวะที่มีส่วนนำใหญ่กว่าช่องเชิงกราน
        
        ๒๓.๓ การล้วงรก (Manual removal of placenta)
        
        ๒๓.๔ การกลับท่าของทารกในครรภ์ ทั้งภายในเเละภายนอกครรภ์ (internal and external version)
        
        ๒๓.๕ การใช้มือกดท้องในขณะทำคลอด
        
        ๒๓.๖ การเย็บซ่อมฝีเย็บที่มีการฉีกขาดระดับ๓
        
        ๒๓.๗ การทำเเท้ง
      - ข้อ๒๔ ผู้ประกอบวิชาชีพการผดุงครรภ์ชั้นหนึ่งผู้ประกอบวิชาชีพการพยาบาลเเละการผดุงครรภ์ชั้นหนึ่ง จะกระทำการช่วยคลอดฉุกเฉินในรายที่มีการคลอดผิดปกติที่ไม่สามารถตรวจพบก่อนการทำคลอดเเละไม่สามารถหาผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมทำการคลอดได้ภายในเวลาอันสมควรเเละเห็นประจักษ์ว่าถ้าละเลยไว้จะอันตรายต่อมารดาหรือทารกก็ให้ทำคลอดในรายเช่นนั้นได้เเต่ห้ามให้ใช้คีมสูงในการทำคลอดหรือใช้เครื่องดูดสุญญากาศในการทำคลอดหรือการผ่าตัดในการทำคลอดหรือให้ยารัดมดลูกลูกก่อนคลอด
      - ข้อ๒๕ ในรายที่มีการตกเลือดหลังคลอดถ้าปล่อยทิ้งไว้จะเกิดอันตรายต่อมารดาให้รักษาอาการตกเลือดเบื้องต้นตามความจำเป็นเเละส่งทันที
    - - ข้อ๒๖ ผู้ประกอบวิชาชีพการผดุงครรภ์ชั้นหนึ่งผู้ประกอบวิชาชีพการพยาบาลเเละการผดุงครรภ์ชั้นหนึ่งให้การพยาบาลกับมารดาหลังคลอดอย่างใกล้ชิด เพื่อป้องกันภาวะเเทรกซ้อนโดยเฉพาะภาวะตกเลือดหลังคลอดเเละอาการอื่นที่อาจจะเกิดขึ้น
      - ข้อ๒๗ ผู้ประกอบวิชาชีพการผดุงครรภ์ชั้นหนึ่งผู้ประกอบวิชาชีพการพยาบาลเเละการผดุงครรภ์ชั้นหนึ่งจะต้องใช้ยาทำลายเเละป้องกันการติดเชื้อสำหรับหยอดตาหรือป้ายตาทารกเเรกเกิดทันที
      - ข้อ๒๘ การพยาบาลทารกเเรกเกิดโดยการประเมินสัญญาชีพความผิดปกติหรือความพิการที่สามารถมองเห็นได้ชัดเจนเเละให้มารดาได้สัมผ้สโอบกอดทารกเเระเริ่มให้ดูดนมจสกมารดาภายในชั่วโมงเเรกหลังคลอด
      - ข้อ๒๙ ผู้ประกอบวิชาชีพการผดุงครรภ์ชั้นหนึ่งผู้ประกอบวิชาชีพการพยาบาลเเละการผดุงครรภ์ชั้นหนึ่งจะต้องบันทึกรายงานเกี่ยวกับประวัติของหญิงมีครรภ์การพยาบาลระยะตั้งครรภ์การคลอดการพยาบาลหลังคลอดเเละการให้บริการตามความเป็นจริงตามเเบบของสภาการพยาบาลเเละต้องเก็บบันทึกรายงานไว้เป็นหลักฐานเป็นระยะเวลา ๕ปี
      - ข้อ๓๐ ผู้ประกอบวิชาชีพการผดุงครรภ์ชั้นสองผู้ประกอบวิชาชีพการพยาบาลเเละการผดุงครรภ์ชั้นสอง ให้กระทำการพยาบาลระยะการตั้งครรภ์ ระยะคลอดเเละการพยาบาลหลังคลอดในรายตั้งครรภ์เเละการคลอดปกติในสถารพยาบาลเเละการเยี่ยมบ้านที่ไม่ยุ่งยากซับซ้อนตามเเผนการพยาบาลมารดาเเละทารกเเรกเกิด เมื่อเป็นการทำร่วมกับผู้ประกอบวิชาชีพการผดุงครรภ์ชั้นหนึ่งผู้ประกอบวิชาชีพการผดุงครรภ์ชั้นหนึ่งห้ามมิให้กระทำในกรณีที่เป็นปัญหายุ่งยากซบซ้อนหรือตรวจพบความผิดปกติ
    - - ข้อ๓๑ ผู้ประกอบวิชาชีพการผดุงครรภ์ชั้นหนึ่งผู้ประกอบวิชาชีพการพยาบาลเเละการผดุงครรภ์ชั้นหนึ่ง สามารถกระทำการพยาบาลเเละการวางเเผนครอบครัวดังนี้
        
        ๓๑.๑ การให้คำปรึกษากับคู่สมรสในการวางเเผนครอบครัว เเบบธรรมชาติ/การคุมกำเนิดด้วยวิธีธรรมชาติไม่ต้องใช้ยาหรืออุปกรณ์
        
        ๓๑.๒ การให้บริการวางเเผนครอบครัวเเบบใช้ยาหรืออุปกรณ์
        
        ๓๑.๒.๑ ยาเม็ดคุมกำเนิด( Oral contraceptive pills)
        
        ๓๑.๒.๒ ยาฉีดคุมกำเนิด (DMPA)
        
        ๓๑.๒.๓ ถุงยางอนามัย
        
        ๓๑.๒.๔ วงเเหวนคุมกำเนิด
        
        ๓๑.๒.๕ เเผ่นเเปะคุมกำเนิด/ยาคุมกำเนิดชนิดเเผ่นเเปะผิวหนัง
        
        ๓๑.๒.๖ การฝังเเละถอดยาคุมกำเนิด (Nor plant)
        
        ๓๑.๒.๗ อื่นๆ ตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข
      - ข้อ๓๒ ผู้ประกอบวิชาชีพการผดุงครรภ์ชั้นหนึ่งผู้ประกอบวิชาชีพการพยาบาลเเละการผดุงครรภ์ชั้นหนึ่งสามารถทำการคัดกรองมารดาทารก
        
        ๓๒.๑ การทำ Pap smear
        
        ๓๒.๒ การประเมินภาวะสุขภาพความผิดปกติเเละความพิการของทารก
      - ข้อ๓๓ ผู้ประกอบวิชาชีพการผดุงครรภ์ชั้นสองผู้ประกอบวิชาชีพการพยาบาลเเละการผดุงครรภ์ชั้นสองการให้บริการวางเเผนครอบครัวเเบบใช้ยาหรืออุปกรณ์
        
        ยาเม็ดคุมกำเนิด( Oral contraceptive pills)
        
        ถุงยางอนามัย
        
        วงเเหวนคุมกำเนิด
        
        เเผ่นเเปะคุมกำเนิด/ยาคุมกำเนิดชนิดเเผ่นเเปะผิวหนัง
    - - ข้อ๓๔ ผู้ประกอบวิชาชีพการผดุงครรภ์ชั้นหนึ่งผู้ประกอบวิชาชีพการพยาบาลเเละการผดุงครรภ์ชั้นหนึ่งจะให้ภูมิคุ้มกันโรค ต้องปฎิบัติตามเเนวทางการให้ภูมิคุ้มกันโรคที่กระทรวงสาธารณสุขประกาศกำหนด
      - ข้อ๓๕ ผู้ประกอบวิชาชีพการผดุงครรภ์ชั้นสองผู้ประกอบวิชาชีพการพยาบาลเเละการผดุงครรภ์ชั้นสองให้คำเเนะนำเรื่องการเข้ารับภูมิคุ้มกันโรคเเละติดตามให้มารับภูมิคุ้มกันโรค