Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
บทที่3 แผนพัฒนาสุขภาพแห่งชาติ - Coggle Diagram
บทที่3
แผนพัฒนาสุขภาพแห่งชาติ
ฉบับที่1(2504-2509)
เน้นการขยายสถานบริการสาธารณสุขได้แก่รงพยาบาลและสถานีอนามัยเก่้ไขปัญหาการดแคลนเพทย์และพยาบาลในชนบทห่างไกล
นโยบายสำคัญ
ปรับปรุงสถานบริการและเพิ่มบุคลากรเพื่อให้การบำบัดรักษาที่ครอบคลุมทั่วถึงยิ่งขึ้น
ปัญหาสุขภาพ
1.ป่วยและตายด้วยโรคติดต่อจากความยากจนและความไม่รู้ เช่นอหิวาตกโรค ไข้ทรพิษ
2.เด็กปวยและตายด้วยโรคที่ป้องกันได้ด้วย วัดซีน ไอกรน โปลิโอ
3.ป่วยด้วยโรดจากปัญหาสุขาภิบาลสิ่งเเวดล้อม
4.อัตราตายของมาตาและทารกสูง
5.ประชาชนในชนบทได้รับการดูแลสุขภาพไม่ทั่วถึง
ฉบับที่7 (พ.ศ.2535-2539)
ในแผน 7 ได้มีโครงการเร่งรัดเพื่อบรรลุเป้าหมายสุขภาพดีถ้วนหน้าก่อนสิ้น พ.ศ. 2543 ตามเกณฑ์ จปฐ. อีกทั้งได้มีการจัดตั้งศูนย์สาธารณสุขมูลฐานชุมชน (ศสมช.) ในตำบลที่ อสม. มีความพร้อมเพื่อเพิ่มศักยภาพของ อสม. ในเรื่องการดูแลสุขภาพด้วย ตนเอง ซึ่ง อสม. และชุมชนก็ได้มีบทบาทเพิ่มขึ้น โดยกระทรวงสาธารณสุขได้ให้รางวัล อสมเป็นสางจูงใจ คือการให้ อสม. และครอบครัวได้รับการรักษาโดยไม่เสียเงินทั้ง ครอบครัว ซึ่งแต่เดิมมีเพียง อสม. เท่านั้นที่ได้รับสิทธิ์นี้.
ปัญหาสุขภาพ
ปัญหาโรคและการบาดเจ็บจากการ ทำงานเพิ่มมากขึ้น
2.โรคเอดส์แพร่กระจายมากขึ้นและเกิด กับประชาชนทุกกลุ่ม
3.โรคไม่ติดต่อที่เกิดจากพฤติกรรม สุขภาพไม่ถูกต้องมีแนวโน้มสูงขึ้น(อุบัติเหตุ)
4.โรคเรื้อรัง โรคจิตประสาท ความเครียด มีอัตราสูงขึ้น
นโยบายสำคัญ
เน้นการพัฒนาสถานีอนามัยให้เป็นจุดเริ่ม ของงานสุขภาพดีถ้วนหน้า พัฒนาสถาน บริการสาธารณสุขให้มีคุณภาพมาตรฐาน
เน้นความพยายามในการสร้างหลักประกัน สุขภาพแห่งชาติให้กับคนไทยทุกคน
ฉบับที่ 12(พ.ศ.2560-2564)
สถานการณ์และปัจจัยที่มีผลต่อการพัฒนาสุขภาพ
การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากรเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างรวดเร็วของประเทศไทย อันเนื่องมาจาก การลดลงของภาวะเจริญพันธ์หรือการเกิดน้อยลง และภาวการณ์ตาย ลดลง คนไทยอายุคาดเฉลี่ยยืนยาวขึ้น การเปลี่ยนแปลงทางระบาดวิทยา ทำให้รูปแบบ ของภาระโรคเปลี่ยนจากโรคติดเชื้อไปเป็นโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง และยังมีปัญหาสุขภาพ จาก อุบัติเหตุ ภัยพิบัติและภัยสุขภาพ รวมทั้งโรคจากการประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อมสูงขึ้น
ยุทธศาสตร์ที่ 1 : เร่งการเสริมสร้างสุขภาพคนไทยเชิงรุก
เป้าหมายและตัวชี้วัด
1 . ระดับพัฒนาการเด็กไทยสมวัย ( ไม่น้อยกว่าร้อยละ 85)
IQ เฉลี่ยเด็กไทย (ไม่ต่ำกว่า 100)
EC เด็กไทย สูงกว่าคะแนน มาตรฐาน (ร้อยละ 70)
4 . อัตราการเสียชีวิตจากการ บาดเจ็บทางถนน (ไม่เกิน 16 คน ต่อประชากรแสนคน)
อัตราตายก่อนวัยอันควรจากโรด N C D (เบาหวาน ความดัน โลหิตสูง หลอดเลือดหัวใจ หลอดเลือดสมอง ปอดเรื้อรัง(ลดลงจากปี2559ร้อยละ25)
อัตราของ Healthy Ageing เพิ่มขึ้น (ADL มากกว่า 1 2 คะแนน เต็ม 20
7 . อัตราการเจ็บป่วยจาก ผลิตภัณฑ์สุขภาพและสิ่งแวดล้อม (ลดลงร้อยละ 5 เมื่อเปรียบเทียบ กับปี 2559)
ระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพ ของคนไทย (ระดับดีมาก เพิ่มขึ้น ร้อยละ 25)
พฤติกรรมสุขภาพของคนไทย (เปรียบเทียบจากข้อมูลการ สำรวจสุขภาพคนไทยครั้งที่ 5)
9 . 1 อัตราการออกกำลังกาย (เพิ่มขึ้นร้อยละ 50)
9.2 อัตราการบริโภคผัก ผลไม้ (เพิ่มขึ้นร้อยละ 10)
9.3 ความชุกของการสูบบุหรี่ และบริโภคแอลกอฮอล์ (ลดลง ร้อยละ 5)
ยุทธศาสตร์ที่ 2: สร้างความเป็นธรรม ลดความเหลื่อมล้ำในระบบบริการสุขภาพ
เป้าหมายและตัวชี้วัด
1 . ความครอบคลุมของหน่วย บริการปฐมภูมิ (P C C ) ที่มีทีมแพทย์เวชศาสตร์ครอบครัว
(ร้อยละ 100)
จำนวนศูนย์แพทย์เชี่ยวชาญ เฉพาะทาง 4 สาขาหลัก (มะเร็ง หัวใจ อุบัติเหตุ ทารกแรกเกิด) ใน
1 2 เขตสุขภาพ (มีครบทั้ง 4 สาขาทุกเขตสุขภาพ)
อัตราส่วนเตียง (ในระบบประกันสุขภาพภาครัฐต่อประชากรภาพรวมทั้งประเทศ (ไม่น้อยกว่า
2:1,000) และการกระจายระหว่างพื้นที่ (แตกต่างกันไม่เกิน ร้อยละ 1 0)
ระยะเวลารอคอยในการรับการรักษาพยาบาลที่แผนกผู้ป่วยนอก (ลดลงร้อยละ 30 จากค่าเฉลี่ยของปี
2557,2558,2559)
5 . อัตราการส่งต่อออกนอกเขตสุขภาพ (ลดลงร้อยละ 50)
อัตราตายจากโรคที่สำคัญ (มะเร็งตับ หลอดเลือดหัวใจ หลอดเลือดสมอง) (ลดลงร้อยละ 5 จากค่าเฉลี่ย
ของปี 2557, 2558, 2559)
7 . ความพึงพอใจของ ผู้รับบริการสุขภาพ (ไม่น้อยกว่า ร้อยละ 90)
ความพึงพอใจของผู้ให้บริการ สุขภาพ (ไม่น้อยกว่าร้อยละ 90)
ยุทธศาสตร์ที่ 3: พัฒนาและสร้างกลไกเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ การบริหารจัดการกำลังคนด้าน
สุขภาพ
เป้าหมายและตัวชี้วัด
อัตราส่วนกำลังคนด้าน สุขภาพต่อประชากร แพทย์ 1 :1 ,800 ทันตแพทย์ 1 :3,600
เภสัชกร 1:2,300 พยาบาลวิชาชีพ 1:300
ขีดความสามารถของบุคลากรด้านสุขภาพ (อยู่ในระดับ ใ ใน 3 ของเอเชีย)
4 . ระดับความสุขในการปฏิบัติงานของบุคลากรด้านสุขภาพ (ไม่น้อยกว่าร้อยละ 80)
2 . สัดส่วนแพทย์ต่อประชากรระหว่างพื้นที่ (แตกต่างกันไม่เกิน ร้อยละ 20)
ยุทธศาสตร์ที่ 4: พัฒนาและสร้างความเข้มแข็งในการอภิบาลระบบสุขภาพ
เป้าหมายและตัวชี้วัด
ความครอบคลุมของหน่วยงานด้านสุขภาพที่ผ่านเกณฑ์การประเมิน ITA (Integrity and Transparency Assessment) (ร้อยละ 93)
สัดส่วนมูลค่าการนำเข้ายาและเทคโนโลยีด้านสุขภาพ (ไม่เพิ่มขึ้น)
รายจ่ายด้านสุขภาพต่อผลิตภัณฑ์มวลรวมของประเทศ
(ไม่เกินร้อยละ5)
จำนวนผลงานวิจัย/ นวัตกรรมด้านสุขภาพที่สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้ (เพิ่มขึ้นร้อยละ 5)
2 . ระดับการใช้ประโยชน์ได้ทั้งการบริหารจัดการและบริการ ประชาชนของระบบข้อมูลสุขภาพ ครอบคลุมประเด็นข้อมูลที่สำคัญ (ใช้ประโยชน์ได้ ในระดับนโยบายและการปฏิบัติ)
มีกลไกที่สามารถสร้างความ เป็นเอกภาพด้านสุขภาพอย่างยั่งยืน
ไทยแลนด์ 4.0
2.0 ใช้พลังงานไฟฟ้าและสายพาน ร่วมกับแรงงานมนุษย์ในกระบวนการผลิตกับอุตสาหกรรม
3.0 ใช้เครื่องจักรอัตโนมัติหรือหุ่นยนต์ในกระบวนการผลิต
4.0 เป็นยุคของการนำเทคโนโลยีดิจิทัลและอินเตอร์เน็ตมาใช้ในกระบวนการผลิต
ไทยแลนด์ 4.0
ด้านสาธารณสุข การพัฒนาเทคโนโลยีและอุตสาหกรรมเป้าหมายใน กลุ่มสาธารณสุข สุขภาพ และเทคโนโลยีทางการแพทย์ โดยมี Roadmap ในการ สร้างและพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานทางการแพทย์ เพื่อผลักดันให้เป็นเทศไทยเป็น Medical Hub ของอาเซียนภายในปี พ.ศ. 2568
ฉบับที่ 2(2510-2514)
การพัฒนาสาธารณสุขในระยะนี้ยังคงมีลักษณะที่รัฐยื่นบริการให้ประชาชน โดยเร่งส่งเสริมและขยายขอบเขตการปฏิบัติงานด้านการสาธารณะสุขให้ครอบคลุมทั่วประเทศ
นโยบายสำคัญ
ปรับปรุงสถานบริการและเพิ่มบุคลากรเพื่อให้การบำบัดรักษาที่ครอบคลุมทั่วถึงยิ่งขึ้น
ปัญหาสุขภาพ
มีลักษณะคล้ายกับแผนฯ 1 คือ ป่วยและตายด้วยโรคติดต่อจากความยากจนและความไม่รู้ เช่น โรคไช้ทรพิษกาฬโรค โรคคุดทะราด และไข้มาลาเรีย
ฉบับที่ 4(2520-2524)
เริ่มตั้งเป้าหมายสุขภาพดีถ้วนหน้าในปี 2543
กลยุทธ์สาธารณสุขมุลฐานในพ.ศ. 2522โรคติดต่อบางอย่างลดลง เช่น กาฬโรค ไข้ทรพิษ
นโยบายสำคัญ
-เริ่มมีโรงพยาบาลประจำอำเภอ
-มีโครงสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรค
ปัญหาสุขภาพ
1.ประชาชนในชนบทยังมีสุขภาพไม่ดีเนื่องจากอยู่ในสภาพแวดล้อมที่ไม่ถูกสุขลักษณะ
2.มีพฤติกรรมเสี่ยงต่อการเกิดโรค
ฉบับท่ี5 (พ.ศ. 2525-2529)
ให้ความสำคัญด้านการกระจายบริการสาธารณสุขออกไปสู่ท้องถิ่นชนบท ทั้งในด้านปริมาณและคุณภาพ
เพื่อให้เกิดความเป็นธรรมแก่ประชาชน
ปัญหาสุขภาพ
1.อัตราป่วยและตายด้วยโรคติดต่อและโรคระบาดลดลง
2.โรคที่สอดคล้องกับการขยายตัวของการคมนาคมและการย้ายถิ่นเพิ่มขึ้น เช่นมาลาเรีย
3.โรดจากสุขาภิบาลสิ่งแวดล้อมในชุมชนแออัดเขตเมืองมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น
4.ขาดการศึกษาวิจัย
นโยบายสำคัญ
เน้นความเป็นธรรมของการบริการสาธารณสุขแก่ประชาชนเร่งดำเนินการ สาธารณสุขมูลฐาน ยกฐานะสำนักงานผดุงครรภ์ให้เป็นสถานีอนามัยและใช้เป็นหมาย"สุขภาพถ้วนหน้า 2543
ฉบับที่ 8
(พ.ศ.2540-2544)
เน้น "คน" เป็นจุดศูนย์กลางของการพัฒนา เพื่อให้การพัฒนาสาธารณสุขมีความสอดคล้องกับทิศทางการพัฒนาประเทศที่เน้นคน เป็นศูนย์กลาง จึงได้กำหนดภาพลักษณ์สุขภาพของคนไทยที่พึงประสงค์ ตั้งแต่เริ่มปฏิสนธิในครรภ์มารดาจนกระทั่งวาระสุดท้ายของชีวิต คือ "คนไทยทุกคน ไม่จำกัด ในเรื่องเพศ อายุ อาชีพ ศาสนา ถิ่นที่อยู่ เชื้อชาติ การศึกษา และฐานะทาง เศรษฐกิจ เป็นคนที่มีความปกติสุข ทั้งทางกาย ทางใจ และทางสังคม"
ปัญหาสุขภาพ
1.ปัญหาพฤติกรรมสุขภาพที่ไม่ถูกต้อง เพิ่มมากขึ้น เช่น การบริโภค
การออกกำลังกาย การขับขี่ยานพาหนะ
2.ผู้สูงอายุมีจำนวนมากขึ้น ทำให้มี แนวโน้มของโรคที่เกิดจากความเสื่อม แนวโน้มของโรคที่เกิดจากความเสื่อม
3.สถานบริการไม่เพียงพอต่อการรับผู้ป่วยใน
4.โรคเอดส์ สารเสพติด
นโยบายสำคัญ
-เน้นการพัฒนาศักยภาพของคนในด้าน สุขภาพโดยเฉพาะพฤติกรรมสุขภาพ
-เน้นความครอบคลุมหลักประกันสุขภาพ ด้วยบริการที่มีคุณภาพและประสิทธิภาพ
-เน้นการพัฒนาสุขภาพในการประกอบอาชีพ โดยเฉพาะด้านอุตสาหกรรม นำภูมิปัญญาท้องถิ่นมาร่วมแก้ปัญหาสาธารณสุข
ฉบับที่ 11
(พ.ศ.2555-พ.ศ.2559)
มุ่งพัฒนาภายใต้หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง สร้างเอกภาพและธรรมาภิบาลใน การอภิบาลระบบสุขภาพ ให้ความสำคัญกับการสร้างกระบวนการ การมีส่วนร่วมของ ทุกภาคส่วนในสังคมมุ่งเน้นการสร้างหลักประกันและการจัดบริการที่ครอบคลุมเป็น ธรรมเห็นคุณค่าของการสร้างความสัมพันธ์ที่ดี ระหว่างผู้ให้และผู้รับบริการ
ปัญหาสุขภาพ
โครงสร้างประชากรที่มีวัยสูงอายุมากขึ้น วัยเด็กและวัยแรงงานลดลง
การเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศของโลก
ความมั่นคงทางอาหารและพลังงานเปลี่ยนแปลงไป
ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี
การก่อการร้าย ความไม่สงบทางการเมือง
นโยบายสำคัญ
มุ่งพัฒนาภายใต้หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ให้ ประชาชนทุกคนมีสุขภาพดี
สร้างหลักประกันและจัดบริการที่ครอบคลุมเป็นธรรม
มีความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างผู้ให้และผู้รับบริการ
ฉบับที่ 3(2515-2519)
มีความแดกต่างจากสองแผนแรกอย่างเห็นได้ชัด คือ มีการถล่าวถึงการพัฒนาบริการ
สาธารณสุขแบบผสมผสาน และให้ความสำคัญต่อความร่วมมือของประชาชน
นโยบายสำคัญ
มุ่งเน้นการอนามัยแม่และเด็ก การวางแผนครอบครัว
ปรับปรุงและขยายการบริการรักษามีการพัฒนาความร่วมมือของประชาชนในเรื่องอนามัยสิ่งแวดล้อมและมีนโยบายการรักษาพยาบาลฟรีแก่ผู้มีรายรายได้น้อย
ปัญหาสุขภาพ
1.ประชากรเพิ่มอย่างรวดเร็ว
3.อัตราตายของมารดาและทารกยังคงสูงอยู่
2.โรคติดต่อต่างๆและโรคจากพฤติกรรมไม่ถูกต้อง
ฉบับที่ 6
(พ.ศ.2530-2534)
ขยายสถานบริการสาธารณสุขให้ครบตามเป้าหมาย การยึดหลักการมีส่วนร่วมของ ประชาชนในการพัฒนาและการรณรงค์ควบคุมโรคเอดส์เพื่อไม่ให้กระทบต่อความมั่นคง ของชาติ และเริ่มแนวคิดเรื่องหลักประกันสุขภาพ ประชาชนมีอายุยืนยาวขึ้นเป็น 60.8 ปี และ 6 4.8 ปีในเพศชายและเพศหญิงตามลำดับ อัตราการตายของ มารดาและทารกลดลงสถานบริการสาธารณสุขครอบคลุมครบจนถึงระดับอำเภอ ตำบล ให้ความสำคัญกับปัญหาสาธารณสุขใหม่คือเอดส์ อุบัติเหตุ หัวใจ มะเร็ง สุขภาพจิต/
ปัญหาสุขภาพ
1.โรคที่ป้องกันได้ด้วยวัคซีนมีแนวโน้มลดลง
2.โรคของประเทศที่พัฒนาแล้วในกลุ่ม โรคไม่ติดต่อเริ่มมีมากขึ้น เช่น หลอด เลือดหัวใจ อุบัติเหตุ
3.โรคจากการประกอบอาชีพมีแนวโน้ม เพิ่มขึ้นโดยเฉพาะในสถานประกอบการ
4.มีการระบาดของโรคเอดส์เนื่องจากความเบี่ยงเบนในพฤติกรรมทางเพศ
นโยบายสำคัญ
ขยายสถานบริการสาธารณสุขให้ตรง ตามกลุ่มเป้าหมาย ยึดหลักการมีส่วนร่วมของประชาชนในการพัฒนาการ สาธารณสุข การรณรงค์ควบคุมโรค เอดส์ เริ่มแนวคิดเรื่องหลักประกันสุขภาพ
ฉบับที่ 10(พ.ศ.2550-พ.ศ.2554)
น้อมนำปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงเป็นแนวทางการพัฒนาสุขภาพและยึดหลักการสุขภาพดี เป็นผลจากสังคมดี
ปัญหาสุขภาพ
1 .ยังคงมีปัญหาเหมือนแผนพัฒนาฯ ฉบับที่9
2.มีความทุกข์ในระบบบริการทางการแพทย์
3.ปัญหาด้านการเงิน การคลังด้านสุขภาพ
4.ขาดแคลนกำลังคนด้านสาธารณสุข
5.เทคโนโลยีข้อมูลข่าวสารการแพทย์ยังไม่ทันสมัย
นโยบายสำคัญ
-ปรัชญานำทาง "เศรษฐกิจพอเพียง" ยึด ทางสายกลาง มีความสมดุลพอดี รู้จักพอประมาณ การมีเหตุผลมี ระบบ ภูมิคุ้มกัน รู้เท่าทันโลก
-วิสัยทัศน์ระบบสุขภาพไทย "มุ่งสู่ ระบบสุขภาพพอเพียง"
-สร้างสุขภาพดีตั้งแต่ครรภ์มารดาถึงเชิงตะกอน
ฉบับที่ 9
(พ.ศ. 2545-2549)
"คนในสังคมไทยทุกคนมีหลักประกันที่จะดำรงชีวิตอย่างมีสุขภาวะ และเข้าถึงบริการ สุขภาพที่มีคุณภาพ อย่างเสมอภาค รวมทั้งอยู่ในครอบครัว ชุมชน และสังคมที่มีความพอเพียงทางสุขภาพ โดยสามารถใช้ประโยชน์ทั้งจากภูมิปัญญาสากล และภูมิปัญญาไทยได้อย่างรู้เท่าทัน"
ปัญหาสุขภาพ
1.ปัญหาการเจ็บป่วยจากโรคติดเชื้อ
2.ปัญหาการเจ็บป่วยจากโรคที่ มีสาเหตุทางพฤติกรรม
3.ปัญหาสุขภาพจิต สารเสพ ติด อาหารเสริมผลิตภัณฑ์ความ งามที่ขาดคุณภาพ
4.ปัญหามลพิษสิ่งแวดล้อม
5.การกระจายบุคลากรด้าน สุขภาพไม่เท่าเทียม ข้อมูลข่าวสารสุขภาพขาดประสิทธิภาพ
นโยบายสำคัญ
-สร้างสุขภาพเชิงรุก ให้ประชาชนมีส่วนร่วมคิดร่วมทำ ในการพัฒนาสุขภาพ(สร้างนำซ่อม)
-พ.ศ.2545 ได้มีการประกาศใช้นโยบาย 30 บาทรักษาทุกโรค เพื่อขยายบริการสุขภาพให้ครอบคลุม
-ประกาศให้เป็นปีเริ่มต้นแห่งการรวมพลังสร้างสุขภาพ โดย การรณรงค์ 5 อ ได้แก่ ออกกำลังกาย อาหาร อารมณ์ อนามัย สิ่งแวดล้อม อโรคยา (และในปี 2548 ได้เพิ่ม อ ที่ 6 คือ อบายมุข)
-พ.ศ.2547 มีการประกาศนโยบายและเป้าหมาย สิ่งแวดล้อม อโรคยา (และในปี 2548 ได้เพิ่ม อ ที่ 6 คือ 2550