Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
กระบวนการเปลี่ยนแปลงในวัยผู้สูงอายุ - Coggle Diagram
กระบวนการเปลี่ยนแปลงในวัยผู้สูงอายุ
ปัจจัยที่มีผลกระทบต่อกระบวนการเปลี่ยนแปลงของผู้สูงอายุ
1.ปัจจัยภายใน สุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพ ประสบการณ์ชีวิต ความเชื่อและวัฒนธรรม
2.ปัจจัยภายนอก การศึกษา เศรษฐานะและการเกษียณการทำงาน
3.ปัญหาทางด้านความรู้ ผู้สูงอายุไม่มีโอกาสได้รับความรู้เพื่อพัฒนาตนเองให้เหมาะสมกับวัย
4.ปัญหาทางด้านสังคม ผู้สูงอายุอาจจะไม่ได้รับการยกย่องเหมือนเดิม เมื่อเกษียณอายุราชการมักจะเสียดายอำนาจและตำแหน่งที่เสียไป
5.ปัญหาทางด้านจิตใจ ผู้สูงอายุจะไม่ได้รับความเอาใจใส่และความอบอุ่นจากลูกหลานอย่างเพียงพอ ทำให้รู้สึกหว่าเว้ อ้างว้าง
6.ปัญหาเกี่ยวกับครอบครัว การเปลี่ยนแปลงทางสังคมและวัฒนธรรม ส่วนใหญ่ลูกหลานจะมาทำงานในเขตเมืองปล่อยให้พ่อแม่เฝ้าบ้าน ทำให้ผู้สูงอายุอยู่อย่างโดดเดี่ยว ไม่ได้รับการดูแลและความอบอุ่นเหมือนที่ผ่านมา
7.ปัญหาค่านิยมที่เปลี่ยนแปลง เปลี่ยนแปลงจากภาวะด้านเศรษฐกิจและสังคมทำให้มีความกตัญญูน้อยลง ผู้สูงอายุไม่ได้รับการดูแล ต้องอาศัยสถานสงเคราะห์คนชรา
การเปลี่ยนแปลงในวัยผู้สูงอายุ
การเปลี่ยนแปลงด้านร่างกาย
1.ระบบผิวหนัง ผิวหนังบางลงทั้งชั้น dermis, epidermisและhypodermis เซลล์ผิวหนัง
ลดลงความยืดหยุ่นของผิวหนังไม่ดี ผิวหนังเหี่ยวและมีรอยย่นกระบวนการผลัดเซลล์ผิวหนังมีระยะเวลายาวนานขึ้น กระบวนการเปลี่ยนแปลงนี้ทำให้ผู้สูงอายุมีการฟื้นหายของแผลช้าลง ไขมันใต้ผิวหนังลดลงทำให้
ร่างกายทนต่อความหนาวเย็นได้น้อยลง ต่อมเหงื่อเสียหน้าที่ไม่สามารถขับเหงื่อได้จึงเกิดอาการลมแดดได้ง่าย
2.ระบบประสาทและประสาทสัมผัส
2.1 ระบบประสาทสัมผัสส่วนกลาง การสูญเสียหน้าที่ในการเชื่อมต่อของประสาท ขนาดของสมองลดลง น้ำหนักสมองลดลง เมื่ออายุ90ปี จำนวนเซลล์สมองและเซลล์ประสาทลดลงและมีการเสื่อมของเซลล์ประสาทประมาณ1แสนเซลล์ต่อวัน
2.2 ระบบประสาทส่วนปลาย ทั้งการสั่งการ รับความรู้สึก และตอบสนอง ลดจำนวนลง
2.3 ระบบประสาทอัตโนมัติ ระบบประสาทสัมผัส เวลานอนน้อยลงเวลาตื่นมากขึ้น การมองเห็นไม่ดีแก้วตาขุ่นกระจกตามีไขมันสะสม ความสามารถในการเทัยบสีลดลงผลิตน้ำตาลดลง การได้ยินลดลง หูตึงมากขึ้น เสียงพูดของผู้สูงอายุเปลี่ยนไปเพราะมีการเสื่อมของกล้ามเนื้อกล่องเสียงและสายเสียงบางลง การดมกลิ่นไม่ดีเพราะมีการเสื่อมของเยื่อบุโพรงจมูกการรับรสของลิ้นเสียไปต่อมรับรสทำหน้าที่ลดลงโดยทั่วไปการรับรสหวานจะสูญเสียก่อนรสเปรี้ยวรสขมหรือรสเค็ม
3.ระบบกล้ามเนื้อและกระดูก กระดูกมีน้ำหนักลดลง ความยาวของกระดูกสันหลังลดลงหมอนรองกระดูกบางลงหลังค่อมมากขึ้น น้ าไขข้อลดลง กระดูกอ่อนบริเวณข้อเสื่อมมีแคลเซียมเกาะมากขึ้น เกิดการอักเสบและติดเชื้อได้ง่ายข้อที่พบความเสื่อมได้มากคือข้อเข่า ข้อสะโพกและข้อกระดูกสันหลัง
4.ระบบไหลเวียนเลือด ขนาดของหัวใจโตขึ้น ลิ้นหัวใจแข็งและหนาขึ้นแคลเซียมมาเกาะมากขึ้น ทำให้เกิดภาวะลิ้นหัวใจรั่วและตีบได้ประสิทธิภาพการท างานของหัวใจลดลง กำลังการหดตัวและอัตราการเต้นของหัวใจลดลงกำลังสำรองของหัวใจลดลงจึงเกิดภาวะหัวใจวายได้ง่าย
5.ระบบทางเดินหายใจ ความยืดหยุ่นของเนื้อปอดลดลงความแข็งแรงของกล้ามเนื้อที่ช่วยในการหายใจลดลงทำให้เกิดอาการหายใจลำบากการไหลเวียนเลือดในหลอดเลือดฝอยที่ถุงลมไม่ดีทำให้การแลกเปลี่ยนก๊าซภายในปอดลดลงทำให้การกำจัดสิ่งแปลกปลอมไม่ดีจึงเกิดการสำลักและติดเชื้อในในทางเดินหายใจได้ง่าย
6.ระบบทางเดินอาหาร การเคี้ยวอาหารไม่สะดวก
ต้องรับประทานอาหารอ่อนและย่อยง่าย ทำให้เกิดภาวะขาดอาหารต่อมน้ าลายทำงานน้อยลงการผลิตน้ำลายและเอนไซม์ลดลงการกระหายน้ำลดลงทำให้ลิ้นและปากแห้ง เกิดการติดเชื้อทางปากได้การเคลื่อนไหวของกระเพาะอาหารลดลงอาหารอยู่ในกระเพาะอาหารนานขึ้น จึงทำให้รู้สึกหิวน้อยลง
7.ระบบทางเดินปัสสาวะและระบบสืบพันธ์ น้ำหนักและขนาดของไตลดลงการไหลเวียนเลือดในไตลดลงอัตราการกรองของไตลดลงขนาดของกระเพาะปัสสาวะลดลงกล้ามเนื้อของกระเพาะปัสสาวะทำงานลดลง หลังถ่ายปัสสาวะจึงมีปริมาณปัสสาวะค้างในกระเพาะปัสสาวะเพิ่มขึ้น ทำให้ต้องถ่ายปัสสาวะบ่อยขึ้น ในผู้ชายต่อมลูกหมากโตส่งผลให้ถ่ายปัสสาวะลำบาก
8.ระบบต่อมไร้ท่อ ต่อมธัยรอยด์มีพังผืดมาจับสะสมอยู่มากทำให้การทำงานของต่อมลดลงเนื่องจากกลไกการกระตุ้น
ของฮอร์โมนต่อมธัยรอยด์ลดลง ทำให้ฮอร์โมนไตรไอโอโดธัยโรนินน้อยลงเป็นผลทำให้ผู้สูงอายุเกิดภาวะพร่องธัยรอยด์ฮอร์โมน ส่วนต่อมพาราธัยรอยด์จะทำงานลดลง
การเปลี่ยนแปลงด้านจิตใจในวัยสูงอายุ
กลไกการเกิดประกอบด้วย 4 อย่างคือ ข้อมูลที่อยู่ในกระบวนการ,การทำหน้าที่เกี่ยวกับการจดจำของสมอง,ข้อจำกัดในการทำหน้าที่ของสมอง,การทำหน้าที่ของประสาทรับความรู้สึก การเปลี่ยนแปลงทางด้านจิตใจที่สำคัญของผู้สูงอายุ คือ อารมณ์ซึ่งเกิดจากประสบการณ์ พฤติกรรม และการปรับตัวของผู้สูงอายุมีปัจจัยที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ ปัจจัยภายนอกหรือสิ่งแวดล้อม เช่น การสูญเสียคนรัก การเปลี่ยนแปลงทางสังคม ปัจจัยภายใน เช่น บุคลิกภาพส่วนตัวโรคประจำตัวหรือการเจ็บปุวย การเปลี่ยนแปลงอายุประสบการณ์สูญเสียทางร่างกายและการเข้าใกล้ความตาย
การเปลี่ยนแปลงด้านสังคมในวัยสูงอายุ
5.การเจ็บปุวยด้วยโรคเรื้อรัง ทำให้ผู้สูงอายุสูญเสียความสามารถในการทำหน้าที่ของตนเองเกิดผลข้างเคียงจากการรักษาพึ่งพาผู้อื่น สูญเสียเงินทอง และสูญเสียความสามารถในการเคลื่อนไหว
2.การเสียชีวิตของเพื่อนสนิท ทำให้เกิดการสูญเสียหุ้นส่วนของชีวิต คุกคามต่อความตาย และสูญเสียกิจกรรมทางสังคม
3.การเป็นหม้าย ทำให้สูญเสียผู้ให้ความช่วยเหลือ สูญเสียหุ้นส่วนของชีวิต สูญเสียคู่ครองทางเพศสัมพันธ์รู้สึกว่างเปล่า โดดเดี่ยว โศกเศร้า เปลี่ยนแปลงความรับผิดชอบในชีวิตและต้องพึ่งพาบุคคลอื่น
1.การเกษียณอายุ ซึ่งมีผลทำให้ผู้สูงอายุ
สูญเสียรายได้ สูญเสียบทบาท สูญเสียสถานะทางสังคม สูญเสียเปูาหมายของชีวิต และสูญเสียการติดต่อสัมพันธ์กับคนในระดับเดียวกัน
6.การถูกจัดประเภทเป็นผู้สูงอายุ ทำให้ผู้สูงอายุ ลดคุณค่าของตนเองทัศนคติในแง่ลบกับการสูงวัยความคาดหวังลดลงตามอายุที่เพิ่มขึ้น เกิดมายาคติกับความสูงวัย และเกิดความเสื่อมถอยในชีวิต
4.การย้ายกลับภูมิลำเนาเดิม ทำให้เกิดการสูญเสียพื้นที่ส่วนตัวเกิดการเปลี่ยนแปลงเพื่อนใหม่ และต้องจากเพื่อน