Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

โภชนาการ - Coggle Diagram

- - - - ปริมาณสารอาหารและสารเมแทบอไลน์ในเลือด
      - ปริมาณสารอาหารและสารเมแทบอไลท์ในปัสสาวะ
      - ปริมาณของฮอร์โมนและกิจกรรมของเอนไซม์ที่สารอาหารเป็นองค์ประกอบ
      - การตอบสนองของร่างกายเมื่อได้สารอาหารปริมาณมาก
  - - - ซีรั่มทรานเฟอริน
      - ซีรั่มอัลบูมิน
      - โปรตีนที่จับกับเรตินอล
      - พรีอัลบูมิน
    - - ปริมาณกรดอะมิโน
      - ครีเอตินินในปัสสาวะ
  - - - โคลเรสเตอรอล
        
        ไลโปโปรตีนความหนาแน่นต่ำ
        
        ไลโปโปรตีนความหนาแน่นสูง
      - ไขมันไตรกลีเซอไรต์
- - - - กิโลกรัม
      - ชั่งในตอนเช้าก่อนรับประทานอาหาร
      - ชั่งแบบ คานแขวนและแบบสปริง
      - ภาวะโภชนาการปกติ
        
        อายุ 1-3ปี น้ำหนักเพิ่มขึ้น8กรัม/วัน อายุ4-6ปี น้ำหนักเพิ่มขึ้น6กรัม/วัน
      - เครื่องชี้วัด
        
        น้ำหนัก/อายุ
        
        น้ำหนักตามเกณฑ์อายุ
        
        บอกระดับโภชนาการ
        
        ร่างกายขาดสารอาการมีผลกระทบตือร่างกาย ทำให้น้ำหนักลดลง ถ้าขาดระยะยาวจะเตี้ย
        
        ใช้ประเมินได้ทั้งเด็กทั้งมารดา
        
        ชั่งน้ำหนักแล้วเทียบกับมาตรฐาน
        
        ส่วนสูง/อายุ
        
        เป็นดัชนีบ่งชี้
        
        ประเมินเทียบกับค่ามาตรฐาน
        
        น้ำหนัก/ส่วนสูง
        
        เป็นดัชนีบ่งชี้
        
        สามารถแปลสภาวะโภชนาการได้
        
        ประเมินโดยชั่งน้ำหนักและวัดส่วนสูง
      - หาค่าดัชนีมวลกาย
        
        ใช้เป็นมาตรฐานที่ประเมินภาวะอ้วนหรือผอม
        
        ผู้ใหญ่อายุ20ขึ้นไป
        
        คำนวณโดย น้ำหนักตัวเป็นกิโลกรัมหารด้วยส่วนสูงเป็นเมตรยกกำลังสอง
    - - วัดเส้นรอบวงของต้นแขน
        
        ประโยชน์
        
        บอกถึงภาพพจน์การสะสมของไขมัน
        
        วิธีวัด
        
        วัดตรงจุดกึ่งกลางของแขนซ้ายส่วนบน
        
        ู็ผู้ถูกวัดงอข้อศอก90องศา
        
        วัดจากจุดที่ไหล่ถึงข้อศอก
        
        แบ่งครึ่งระยะทางโดยทำเครื่องหมายจุดกึ่งกลางไว้บนผิวหนัง
        
        เหยียดแขนลงในท่าสบายแล้วจึงวัด
        
        บันทึกค่าความละเอียด0.1เซนติเมตร
      - วัดเส้นรอบเอว
        
        อ้วนลงพุง
        
        ชาย >90เซนติเมตร
        
        หญิง>80เซนติเมตร
        
        วิธีการวัด
        
        วัดตตรงส่วนที่แคบที่สุด ผู้ถูกวัดยืนตรงปล่อยแขนในท่าสบาย
        
        ใช้สายวัดที่ไม่ยืดวัดรอบเอวในบริเวณเหนือสะดือขึ้นมา
        
        ผู้ถูกวัดอยู่ในท่าหายใจออกห้ามแขม่วท้อง
        
        บันทึกค่ามีความละเอียด 0.1เซนติเมตร
        
        เป็นดัชนีวัดขแงเนื้อเยื่อไขมัน
      - วัดเส้นรอบศีรษะ
        
        วิธีการวัด
        
        OFC ค่าเฉลี่ยประมาณ 33-35.5
        
        SOB ค่าเฉลี่ย30เซน
        
        OMC ค่าเฉลี่ย 33-35เซนติเมตร
        
        ประโยชน์
        
        เพื่อทำการตรวจสอบพยาธิสภาพที่อาจจะเกิดขึ้น
        
        ภาวะ
        
        เกินปกติ เช่น ภาวะhydrocephalus
        
        ปกติ เช่น ภาวะ microcephalus
        
        ใช้ในเด็กอายุน้อยกว่า2ปี
        
        .ในช่วงอายุขวบปีแรกสมองของเด็กจะเพิ่มขนาดอย่างรวดเร็ว
        
        โดยประมาณ
        
        แรกเกิด 35 เซนติเมตร
        
        อายุ 3-4 เดือน 40เซนติเมตร
        
        อายุ 9-12เดือน 45-46.5เซนติเมตร
        
        อายุ2ปี 49 เซนติเมตร
        
        อายุ3ปี50เซนติเมตร
      - วัดเส้นรอบสะโพก
        
        เส้นรอบสะโพก
        
        วิธีการวัด
        
        ผู้ถูกวัดยืนตรงปล่อยแขนในท่าสบาย
        
        เท้าชิด ใช้สายวัดไม่ยืดวัดบริเวณรอบกึ่งกลาง
        
        บันทึกค่าความละเอียด0.1เซนติเมตร
        
        สะโพกของหัวแนวกระดูกต้นขา
        
        เมื่อคำนวณเป็นสัดส่วนเส้นรอบเอวและเส้นรอบสะโพก จะเป็นดัชนีบ่งชี้ ภาวะอ้วนลงพุง
        
        ความยาวเส้นรอบเอว/ความยาวเส้นรอบสะโพก
        
        ค่าที่ได้
        
        หญิง รอบเอวต่อรอบสะโพก <0.85
        
        ชาย รอบเอวต่อรอบสะโพก <1
        
        วัดกระดูกเชิงกราน ภายนอก
        
        ผู้ที่มีไขมันสะสมในช่องท้องมากมีโอกาสเกิดโรคเบาหวาน,ความดันโลหิตสูง โรคหัวใจและโรคหลอดเลือด
        
        [คนส่วนใหญ่มีการสะสมไขมัน2ลักษณะ
        
        บริเวณสะโพก พบมาหในผู้หญิง
        
        บริเวณเอว พบมากในผู้ชาย
      - การวัดเส้นรอบอก
        
        ประโยชน์
        
        ประเมินร่วมกับเส้นรอบศรีษะ
        
        เหมาะกับเด็กต่ำกว่า2ปี
        
        ประเมินการเจริญเติบโต
        
        วิธีการวัด
        
        อ่านค่า
        
        ใช้สายวัดทาบบนอกระหว่างราวนมม้วนรอบลำตัวในระดับเดียวกัน
        
        ให้เด็กถอดเสื้อ หันหน้ายืนตรงเข้าหาผู้วัด
        
        วัดส่วนที่กว้างสุดของรอบอก
      - การวัดปริมาณไขมันใต้ผิวหนัง
        
        เครื่องมือวัด calipers
        
        วิธีวัด
        
        วัดเนื้อเยื่อที่นุ่ม ยืดหยุ่นได้
        
        วัดให้มีความถูกต้องได้ยาก ขึ้นอยู่กับ อายุ เพศ น้ำ และขนาดของแต่ละบุคคล
        
        วัดในร่างกายตรงบริเวณ
        
        subscapular
        
        suprailiac
        
        triceps
        
        thingh
    - - เด็กแรกเกิดต่ำกว่า2ปี/ใช้วัดความยาวในท่านอน
      - โภชนาการปกติ
        
        6-12เดือน ความยาวเพิ่มขึ้น1.5 ซม.
        
        1-2ปีส่วนสูงเพิ่มขึ้น12เซนต่อปี
        
        2-6ปีส่วนสูงเพิ่มขึ้น7.5เซน
        
        ุ6-12ปี ส่วนสูงเพิ่มขึ้น5เซนต่อปี
        
        6เดือนแรกหลังเกิด ความยาวเพิ่มขึ้นเดือนละ2.5เซติเมตร
      - เด็กอายุ2ปีขึ้นไป /ใช้ไม้วัดหรือเทปที่มีมาตรฐาน
- - - - อาการรที่พบ
        
        เหงือกอักเสบ ลักปิด ลักเปิด
      - สารอาหารที่ร่างกายขาด
        
        วิตามินซี
    - - อาการที่พบ
        
        ฟันผุ ฟันห่าง
      - สารอาหารที่ร่างกายขาด
        
        วิตามินดี
    - - อาการที่พบ
        
        มุมปากแตกเป็นแผล รอมฝีปากแตก
      - สารอาหารที่ร่างหายขาด
        
        วิตามินบีสอง
    - - อาการที่พบ
        
        มีเกล็กกระดี่ ตาแห้ง เยื่อบุตาอักเสบ
        
        ตาบอดกลางคืน
      - สสารอาหารที่ร่างกายขาด
        
        วิตามินเอ
    - - อาการที่พบ
        
        กระดูกอ่อน กระดูกโค้ง
      - สารอาหารที่ร่างกายขาด
        
        วิตามินดี แคลเซียม ฟอสฟอรัส
    - - อาการที่พบ
        
        ประสาทอักเสบ ชาตามแขนขา
      - สารอาหารที่ร่างกายขาด
        
        วิตามินบี1 วิตามินบีรวม
    - - อาการที่พบ
        
        คอพอกธรรมดา
      - สารอาหารที่ร่างกายขาด
        
        ไอโอดีน กรดอะมินโรโทรโรซีน
  - - - ขาดโปรตีนอย่างมมาก
      - พบมากในเด็กก่อนวัยเรียน
    - - โรคขาดพลังงานอย่างเดียว
      - ผอมมาก ตาลึกโหล แก้มตอบ แขน ขาลีบเล็ก ไม่มีไขมันใต้ผิวหนัง หนังหุ้มกระดูฏ ผิวหนังเหี่ยวย่นเหมือนคนแก่ ไม่มีอาการบวม ไม่มีตับโต พบมากในทารกและเด็กต่ำกว่า1ปี
    - - มีอาการตาบอดกลางคืน
      - ตาแห้ง
      - มีผิวหนังหยาบแห้งแตกไม่มีเหงื่อ
    - - บวมกดบุ๋มที่ขาทั้งสองข้าง
      - เป็นโรคเหน็บชา
    - - โรคลักปิดลักเปิด
    - - โรคปากนกกระจอก
      - โรคตานกกระจอก
- - - - สุขภาพปกติ
      - บริโภคอาหารเหมาะสม
      - ร่างกายใช้ได้ปกติ
      - ลักษณะที่แสดงภาวะโภชนาการที่ดี
        
        ไขมันใต้ผิวหนังมีปริมาณพอเหมาะ
        
        ใต้เปลือกตาและริมฝีปากมีสีแดงระเรื่อ
        
        กล้ามเนื้อเจริญและร่างกายล่ำสัน
        
        เส้นผมมันเป็นเงางามไม่แตกปลาย
        
        ผิวพรรณสดใส สมบูรณ์มีเลือดฝาดดี
        
        ดวงตาแจ่มใส ขอบตาไม่ดำคล้ำ
        
        น้ำหนักโดยเฉลี่ยพอเหมาะกับอายุและส่วนสูง
        
        ร่าเริงมีชีวิตชีวา
        
        พัฒนาการทางร่างกายและจิตใจดี
        
        รูปร่างดี คือตัวตรงอกผายไหล่ผึ่ง
    - - สุขภาพเสื่อม
      - รับสารอาหารไม่เหมาะสม
      - ร่างกายใช้ประโยชน์ได้บกพร่อง
      - ประเภท
        
        เกิน
        
        รับสารอาหารมากเกินความต้องการ
        
        ขาดการออกกำลังกาย
        
        โรค
        
        ความดัน
        
        เบาหวาน
        
        เกาต์
        
        หัวใจขาดเลือด
        
        อ้วน
        
        ขาดสารอาหาร
        
        ได้รับอาหารไม่เพียงพอ
        
        ขาดโปรตีน
        
        โรคเหน็บชาจากการขากวิตามินบี1
      - สาเหตุภาวะโภชนาการไม่ดี
        
        primary cause
        
        กินไม่ถูกหลักโภชนาการ ร่างกายปกติ ใช้อาหารเข้าไปได้เต็มที่
        
        อาการนี้อาจมาจากการ บริโภคอาหารน้อย หรือมีเหตุทำให้อาหารขาดแคลน
        
        secondary cause
        
        เกิดจากสภาพแวดล้อมและร่างกายผิดปกติ
        
        อาหารที่กินเข้าไป ไม่สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้
        
        มีปัญหาเกี่ยวกับระบบทางเดินอาหาร
      - ลักษณะภาวะโภชนาการไม่ดี
        
        เจ็บป่วยบ่อยเมื่อเป็นแล้วมักจะหายยาก
        
        ร่างกายไม่เจริญเติบโตเท่าที่ควร
        
        ติดโรคง่ายเพราะมีภูมิต้านทานโรคต่ำ
        
        ประสิทธิภาพในการทำงานต่ำ
        
        มีโอกาศเสียชีวิตได้ง่ายกว่าคนปกติ
  - - - วัดสัดส่วน
      - ข้อมูลทางห้องปฏิบัติการ
      - ตรวจร่างกาย
      - ข้อมูลอาหาร
    - - ค้นหาปัจจัยทางด้านอาหาร
      - คาดการณ์แนวโน้มของปัญหาด้านอาหาร
      - บ่งชี้ระดับโภชนาการ
    - - ค้นหาสาเหตุของปัญหาโภชนาการที่เกิดขึ้น
      - ติดตามเฝ้าระวังประเมินความก้าวหน้า
      - วินิจฉัยปัญหาโภชนาการที่เกิดขึ้นในชุมชน
      - เป็นข้อมูลพื้นฐานในการจัดโครงการ
    - - ทางตรง
        
        ประเมินทางดานชีวเคมี
        
        ประเมินทางคลินิก
        
        ประเมินส่วนต่างๆของร่างกาย
        
        ประเมินอาหารบริโภค
      - ทางอ้อม
        
        ประเมินปัจจัยทางนิเวศวิทยา
- - - - วิธีการชั่งอาหาร
      - แบบสอบถามชนิดของอาหาร
      - การบันทึกอาหารที่บริโภค
  - - - เมื่อทราบจำนวนแล้วนำมาหารคำนวณสารอาหาร
    - - ผู้ประเมินควรจัดเตรียมอุปกรณ์
      - ถ้าซื้ออาหารมา ควรดูส่วนประกอบและปริมาณ
      - เมื่อทราบชนิดและปริมาณนำมาวิเคราะห์และประเมิน
    - - ประมาณด้วยอุปกรณ์ชั่งตวงภายในครัวเรือน
      - ถ้าผู้ประเมินบริโภคอาหารแตกต่างกันมาก ควรเพิ่มจำนวนวันที่จดบันทึก
    - - ช่วยให้ทราบถึงรูปแบบการบริโภคอาหารของบุคคล
      - แบบสอบถามต้องถามเกี่ยวกับรายการอาหารและความถี่ในการบริโภคอาหารแต่ละชนิด